Kulak Zarı İltihabı

Kulak Zarı İltihabı
Kulak Zarı İltihabı

 

İnceleyen ve onaylayan: Op. Dr. Eda Aydın

Kulak Zarı İltihabı Hakkında

Günlük hayatımızda sıklıkla karşımıza çıkan ya da çevreden duyduğumuz bir iltihap türü de kulak zarı iltihabıdır. Birçok kişi, çok şiddetli ağrı ile olmasa da bu hastalık ile karşı karşıya kalmıştır ya da kişinin yakınlarında bu hastalığı geçiren biri vardır. Kulak zarı iltihabının, bilinen en genel belirtisi kulakta şiddetli seyreden ağrıdır. Kulak zarı iltihabının meydana gelmesine sebep olduğu bilinen durumlardan ilki ise hastanın geçirmiş olduğu geniz enfeksiyonudur. Geniz enfeksiyonu sebebiyle kişi de meydana gelen sık sık yutkunma ve yüksek basınç gibi etkilerle, aslında genizde bulunan enfeksiyon kulak yolunda ilerleyerek kulak zarına ulaşır. Kulak zarına ulaşan enfeksiyon da burada iltihaplanmaya neden olur. Ancak kulak zarı iltihabına neden olan tek sorun geniz enfeksiyonu da değildir. Birçok farklı nedenden ötürü kulak zarı iltihabı oluşumuna rastlanması mümkün.

Kulak Zarı İltihabı Nedir?

Kulak zarı iltihabı, çeşitli nedenler ile kulak zarında meydana gelen bir iltihaplanma durumu yani bir çeşit enfeksiyondur. Kulak zarı enfeksiyonunun ayrıca farklı türleri de mevcut.

Türleri

Kulak zarı iltihabının bilinen bazı türleri mevcuttur. Bu türlerin neler olduğundan detaylı bir biçimde aşağıda bahsedilmiştir.

Kronik Orta Kulak İltihabı

Orta kulak, kulağın en önemli bölümüdür. Temporal kemik denen kemiğin içerisinde, altı duvarlı bir kemik boşluğu olan bir yapı olarak karşımıza çıkar. Burada oluşan iltihaplanmaya da orta kulak iltihabı adı verilmektedir. Kronik orta kulak iltihabı da geçirilen kulak ameliyatları sonrasında yaşanan travmalara bağlı açık bir delik kaldığında yaşanan iltihaplanmalardır. Kronik orta kulak iltihabının meydana gelmesinin de birden fazla sebebi mevcuttur.

Akut Orta Kulak İltihabı

Orta kulak iltihabının türlerinden biri de akut orta kulak iltihabıdır. Kulakta akıntı, ağrı ve yüksek ateş gibi durumların eşlik ettiği, orta kulak boşluğunda iltihap oluşumudur. Özellikle 3 yaşından küçük çocukların büyük çoğunluğunda akut orta kulak iltihabı görülmektedir. Bu yaştaki çocuklarda görülen orta kulak iltihabı hastalığının oranı yaklaşık %75’tir. Ancak akut orta kulak iltihabı, yetişkinlerde de sıklıkla görülebilen bir hastalıktır. Kulak zarının kızarması ve iltihabın zamanla dışarıya doğru bombeleşmesi gibi durumlar izlenir. Bir süre sonra bu iltihap dışarı doğru akmaya başlar. Bu aşamada da kulak zarında delinme gibi durumlar meydana gelir ve hastada hafif veya orta derecede işitme kaybı oluşur.

Orta Kulak Nezlesi

Kulak zarı iltihabının bir diğer türü ise orta kulak nezlesidir. Orta kulak nezlesinde, hastanın kulağında orta kulak denilen bölümde yapışkan sıvının birikmesi durumu görülür. Bu iltihap, çoğunlukla çocukluk döneminde görülmektedir. Çocuklarda orta kulak nezlesi ile en sık karşılaşılan yaş ise ikidir. Bu tür bir iltihap, tek kulakta da her iki kulakta da görülebilir. Kronik hastalıklar, enfeksiyon, alerji, sinüzit ve bunun gibi birçok nedenden ötürü meydana gelebilmektedir. En sık karşılaşılan belirtiler arasında da fazla miktarda kulak akıntısı ve hafif işitme kaybı vardır.

Kulak Zarı İltihabı Tedavisi

Kulak zarı iltihabının tedavisinde genellikle ilaç kullanımı yeterli olmaktadır. Ancak bazen fazla ilerleyen ve enfeksiyon halini alan iltihaplanmalarda cerrahi tedaviye de başvurulabilir. Yine de kulak zarı iltihabında cerrahi müdahale, yok denilecek kadar az karşılaşılan bir durumdur. Tedavi şekillerinden ve detaylarından aşağıda bahsedilmiştir.

İlaç Tedavisi

Kulak zarı iltihabı tedavisinde uygulanacak ilk tedavi ilaç tedavisidir. Bu uygulamada ne tür ilaçların hangi amaçla kullanıldığına da aşağıda yer verilmiştir.

Antibiyotikler

İltihap tedavilerinde kullanılan ilk ilaçlar antibiyotiklerdir. Kulak zarı tedavisi için de hastaya öncelikle antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotik, düzenli kullanılmalı ve bitirilmelidir. Doktorun reçete ettiği şekilde kullanılmadığı sürece herhangi bir faydası olmaz. Tam bir iyileşme sağlanması isteniliyorsa antibiyotik ilaçlar kullanılması gerektiği dozda ve şekilde alınmalıdır.

Ağrı Kesiciler

Kulak zarı iltihabında, hafif işitme kaybı ve akıntının yanı sıra en sık görülen belirti şiddetli kulak ağrılarıdır. Bu kulak ağrılarının da antibiyotik tedavisi sürerken dindirilmesi gerekecektir. Bunun için de devreye ağrı kesici ilaçlar girer. Bahsedilen ağrılar, doğru ağrı kesici ilaç kullanımı ile önüne geçilebilecek ağrılardır. Bu nedenle hastanın kendi belirlediği ilacın değil de doktorun hasta için reçete ettiği ağrı kesici ilacın kullanılması en doğrusudur.

Ateş Düşürücüler

Yukarıda sayılan belirtiler dışında kulak zarı iltihabı olan hastada bir de yüksek ateş görülür. Özellikle çocuklarda bu durum daha sıkıntılı olabilir. Bunun için de doktor antibiyotik tedavisinin yanında ateş düşürücü ilaç kullanımını da önerebilir. Ateş düşürücü ilaçlar da yine doktor tarafından reçete edilecektir. Bu ilaçlar çocuklar için ve yetişkinler için farklı farklıdır. En uygun ilaç doktor tarafından reçete edilen ilaçtır. Özellikle çocuklarda, muayene olmadan doktorun vermediği ilaçların kullanılmaması önerilir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi tedavi, kulak zarı iltihabında, mecbur kalınmadığı sürece uygulanan bir tedavi yöntemi değildir. Ancak cerrahi müdahale olmadan akıtılamayacak olan ya da tedavi edilemeyecek olan iltihaba da cerrahi tedavi uygulanmalıdır.

Kulak Zarı İltihabı Nedenleri

Kulak zarı oluşumuna neden olan birçok durum olabilir. Bunlardan bazılarını şu şekilde sıralamak mümkün;

  • Kulağa su kaçması
  • Girilen denizin, havuzun kirli olması
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları
  • Geniz akıntısı
  • Kalıtımsal nedenler
  • Kulak çubuğu kullanımı
  • Sigara kullanımı
  • Hava kirliliği vb.

Bakterilerin veya Virüslerin Kulakta Enfeksiyona Sebep Olması

Kulak zarı iltihabının oluşumuna neden olan etkenlerin varlığı sonucunda meydana gelen bakteri ve virüsler kulakta toplandığında enfeksiyona neden olur. Yani temelde kulak zarı iltihabına neden olan asıl etkenler bakteri ve virüslerdir.

Kulak Zarı İltihabının Belirtileri

Kulak zarı iltihabı meydana geldiğinde hastada görülen bazı etkiler vardır. Bunlar hastalığın belirtileri olarak kabul edilir. Aşağıda Kulak zarı iltihabına sebep olan belirtilerden bahsedilmiştir.

Kulakta Şiddetli Ağrı

Kulakta meydana gelen herhangi bir enfeksiyon veya iltihap oluşumunda görülen ilk belirti ağrıdır. Kulak ağrısı iltihap arttıkça şiddetlenerek devam eder. Bu nedenle ağrı hissedildiğinde beklenmemeli, bir doktora başvurulmalıdır.

Yüksek Ateş

Her türlü iltihap ve enfeksiyonda görüldüğü gibi kulak zarı iltihabında da yüksek ateş görülür. Kulak ağrısıyla birlikte vücut ısısı da 37 derecenin üstünde seyrediyorsa kulak zarı iltihabından şüphelenilebilir.

Kulakta Tıkanıklık

Kulak zarı iltihabında, orta kulakta meydana gelen akıntının birikmesi durumu kulakta basınç hissine ve tıkanıklığa neden olabilmektedir. Bu tıkanıklıkta da belirtilerden birisi olarak karşımıza çıkar.

Halsizlik

Şiddetli ağrı ve özellikle de yüksek ateş hastada halsizliğe yol açmaktadır. Bu nedenle kulak zarı iltihabı durumlarında halsizlik de bir belirti olarak kabul edilir.

Akıntı

Kulak zarı iltihabının bir diğer belirtisi ise orta kulakta meydana gelen akıntıdır. Bu akıntı aynı zamanda basınç hissine de neden olmaktadır.

Denge Kaybı

Çok sık olmasa da kulak zarı iltihabı durumunda karşılaşılan diğer bir belirti ise denge kaybıdır. Vücudun denge merkezi kulak içerisinde olduğundan iltihap ilerlerse denge kaybına da yol açabilmektedir.

Mide Bulantısı

Eğer kulak zarı iltihabı durumunda yüksek ateş ya da denge kaybı gibi durumlar meydana gelmişse bunlar mide bulantısına da neden olabilir. Ayrıca halsizlik gibi etkilerde mide bulantılarına yol açabilmektedir.

Baş ve Boğaz Ağrısı

Özellikle boğaz ağrısı, kulak ağrılarının tetiklediği durumlardan biridir. Baş ağrısı da yine mide bulantısı gibi kulak zarı iltihabından çok, bu iltihabın neden olduğu halsizlik, denge kaybı ve yüksek ateş gibi belirtilerin etkisi doğrultusunda meydana gelmektedir.

Kulak Zarı İltihabı Nasıl Teşhis Edilir?

Kişi yukarıda sayılan belirtilerin ikisi ya da daha fazlasından şikayetçi ise kulak zarı iltihabı şüphesiyle doktora gidebilir. Ancak kesin olarak rahatsızlığın ne olduğunun tespiti ve teşhisi için muayene şarttır. Bu muayene de otoskop adı verilen bir cihaz ile gerçekleştirilir.

Otoskop ile Muayene

Otoskop cihazının birden fazla çeşidi vardır. Ancak çoğunlukla el tipi diyebileceğimiz otoskop cihazlar kullanılmaktadır. Muayene de bu cihaz yardımı ile gerçekleştirilir. Bir çeşit görüntüleme cihazı olan otoskop, içerisinde kulağın içini görmeyi sağlayan bir ışık kaynağı ve mercek sistemi bulunduran bir cihazdır. Otoskopik muayene ise, otoskop cihazı aracılığı ile kişinin kulağının içerisine bakarak ne gibi bir problem oluştuğunu teşhis etmek amacı ile yapılan muayenedir. Kişide kulak zarı iltihabı şüphesi var ise bu muayene ile birlikte, iltihabın var olup olmadığına dair kesin teşhis konacaktır.

Kulak Zarı İltihabı Risk Faktörleri

Risk faktörleri de kulak zarı iltihabını meydana getiren bakteri veya mikropların oluşumuna zemin hazırlayan, bunu tetikleyen durumlardır. Kulak zarı iltihabını tetikleyen risk faktörlerinin bazılarından aşağıda daha detaylı bahsedilmiştir.

Kulağa Su Kaçması

Kulağa su kaçması bazen başlı başına bir sebep olurken bazen de oluşturduğu bakteri ve mikrop ile iltihaba sebebiyet vermektedir. Özellikle de kulağa kaçan kirli suyun iltihap oluşturma riski daha yüksektir. Bu konuda kişinin özenli olması ve kulağını fazla su temasından kaçırması gerekmektedir.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Gribal enfeksiyon, geniz akıntısı, boğaz iltihabı gibi birçok üst solunum yolu enfeksiyonu da kulak zarı iltihabına neden olabilmektedir. Örneğin, geniz akıntısında meydana gelen sık sık yutkunma ve öksürme gibi durumlar genizde bulunan iltihabın kulak içerisine ilerleyerek, yerleşmesine ve burada kulak zarı iltihabına yol açmasına sebep olur.

Sinüzit

Üst solunum yolu enfeksiyonu hastalıklarından bir tanesi de sinüzit’tir. Sinüzit, geniz akıntısına ve kulak içerisinde de basınca neden olabilmektedir. Bu da kulak zarı iltihabına zemin hazırlayan bir durumdur. Bu nedenle sinüzitin de kulak zarı iltihabı için bir risk faktörü olduğunu kabul etmek gerekmekte.

Stres

Stres, birçok hastalık için risk faktörüdür. Stres ile meydana gelen problemler çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Kulak zarı iltihabı için de bu durum geçerlidir.

Alkol ve Sigara Kullanmak

Alkol doğrudan kulak zarı iltihabına neden olmasa da meydana getirdiği sağlık sorunları buna neden olabilir. Sigara kullanımı ise, kişide solunumu oldukça etkileyen bir etkendir. Sigara kullanımı üst solunum yolunda daha fazla problem veya enfeksiyon meydana gelmesine neden olur. Bunlar da kulak zarı iltihabını tetikler.

Kulak Çubuğu Kullanımı

Kulak çubuğu, her ne kadar kulak temizliği amacı ile kullanılsa da kullanım alanı en yanlış gereçlerden biridir. Kulak çubuğu kulaktaki kiri temizlemez. Aksine akıntıyı daha ileriye iter ve bir bölgede toplar. Bu tek bölgede toplanan akıntı da zamanla kulak zarı iltihabı gibi iltihaplanmalara ve enfeksiyona yol açabilir.

Kulak Zarı İltihabı Komplikasyonları

Kulak zarı iltihabı, her ne kadar teşhisi ve tedavisi kolay bir hastalık olsa da bazı komplikasyonlara yol açtığı da gözlemlenebilmektedir. Bunlardan ikisinden aşağıda bahsedilmiştir.

Kulak Zarının Delinmesi

İlerleyen kulak zarı iltihabında, kulak zarının delinmesi gibi durumlarla karşılaşılabilir. Bunun yanı sıra tam tersi, kulak zarının delik olması nedeniyle oluşan akıntının sebep olduğu kulak zarı iltihabı gibi durumlar görülmesi de mümkündür.

Geçici İşitme Kaybı

Kulak zarında oluşan iltihap ve bu iltihabın meydana getirdiği basınç nedeniyle kişinin işitme yetisi de etkilenmektedir. İşitme, geçici süreli de olsa azalabilir hatta hiç olmayabilir. Bu da kulak zarı iltihabı durumunda meydana gelebilecek bir diğer komplikasyondur.

Kulak Zarı İltihabı Nasıl Önlenir?

Kulak zarı iltihabı oluşumunu önlemek için kişinin günlük hayatında dikkat etmesi gereken bazı hususlar olacaktır. Dikkat edilmesi gereken konulara alt kısımda yer verilmiştir.

Kulakları Soğuktan Korumak

Özellikle kış aylarında kulak direkt olarak soğuk havaya maruz kalmaktadır. Bu sorunun çözümü için kişi bere, kulaklık ya da daha basit bir şekilde pamuk gibi gereçler kullanabilir. Bu şekilde kulağa direkt olarak soğuk hava girişini engellemiş olacaktır.

Kuvvetli Şekilde Sümkürmemek

Özellikle sinüzit, gribal enfeksiyon, nezle gibi durumlarda burun akıntısı ya da burnun tıkanması gibi sorunlarla karşılaşılabiliyor. Bu gibi durumlarda burnun sümkürülmesi gerekiyor. Ancak bunu yaparken de dikkatli olmak gerekmekte. Kuvvetli şekilde yapılan sümkürme hareketi kulakta basınca ve üst solunum yolundaki enfeksiyonun kulağa ilerlemesine neden olabilir.

Kulak Çubuğu Kullanmamak

Kulak çubuğu daha önce de bahsettiğimiz gibi kulağı temizlemek yerine ona zarar veren bir gereç. Bu nedenle kulak çubuğu kullanarak kulağı temizlemeye çalışmamak gerekmektedir. Bunun yerine farklı alternatif yöntemlerle kulak temizlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kulak zarı iltihabı, günümüzde sıklıkla karşılaştığımız ve herkesin hakkında bir şeyler bildiği bir hastalık olsa da kulaktan dolma bilgilerle hareket etmemek için hastaların araştırdığı, sıkça sorduğu bazı sorular vardır. Bu soruların tamamı aşağıda yanıtlandırılmıştır.

Kulak zarı iltihabı tedavi edilmezse ne olur?

Kulak zarı iltihabı, tedavi edilmediği ve ilerlediği takdirde işitme kaybı veya kulak zarı delinmesi gibi problemlere yol açabilmektedir.

Kulak zarı iltihabı tehlikeli bir rahatsızlık mıdır?

Kulak zarı iltihabının neden olduğu çok ciddi komplikasyonlar olmasa da tedavisi gerçekleştirilmeyen her rahatsızlık gibi kulak zarı iltihabı da tehlikeli hale gelir ve farklı sorunlara neden olabilir.

Tedaviden sonra hastanın yapması gerekenler nelerdir?

Tedavi sonrasında hasta kulağını soğuğa, su temasına, kirli havaya veya suya karşı korumalı, gerekiyorsa ilaç ya da damlalarını kullanmayı sürdürmelidir.

Kulak zarı iltihabının bitkisel tedavisi var mı?

Diğer birçok hastalıkta olduğu gibi, kulak zarı iltihabının da bitkisel tedavi yöntemleri mevcuttur. Ancak önemli olan bunları doğru zamanda ve doğru şekilde uygulayabilmektir. Bu nedenle hastalıktan ve tedavisinden emin olmadan bitkisel de olsa bir tedavi uygulanması doğru değildir.

Kulak zarı iltihabı ameliyatının riskleri nelerdir?

Bazen ameliyat sonrasında kulak zarında kapatılmış olan delik tekrardan açılabilir. Çok nadir de görülse kulak kemiğinde bulunan yüz sinirlerinin hasar görmesi sonucunda yüz felci gibi durumlar görülebilir. Yüz sinirleri gibi tat alma siniri de kulaktan geçer. Yine nadiren de olsa bu sinirin de hasar görmesi mümkündür. Böyle durumlarda da alınan tatlar farklı algılanır. Örneğin, acı bir şey ekşi olarak algılanabilir.

Tedavide kullanılan ilaçlar bağımlılık yapar mı?

Kulak zarı iltihabı olan kişilerin kullandığı bazı ilaçlar kişide bağımlılık yapabilmektedir. Ancak doktor ilaçları hastaya buna uygun bir şekilde reçete edecektir. İlaçlar, doktorun reçete ettiği şekilde kullanıldığı sürece herhangi bir problem teşkil etmez.

Tedavi ne kadar sürer?

Tedavi genellikle antibiyotik ilaçlar ile gerçekleştirilir. Antibiyotik ilaçların ortalama kullanım süresi ise on gündür. Buna istinaden kulak zarı iltihabı tedavisinin de ortalama on gün sürdüğünü söylemek mümkün.

Yüksek sesle müzik dinlemek kulak zarı iltihabına neden olur mu?

Bu durum herkeste aynı etkiyi yaratmasa da kulaklık kullanımı ve yüksek sesle müzik dinlemek kulak zarına ve kulağa zarar verebilir. Bu da kulak zarı iltihabı oluşumunu tetikleyebilmektedir.

Kulak zarı iltihabı varken uçağa binmek sakıncalı mıdır?

Uçağa binmek, kulakta basınç oluşumuna neden olabilir. Bu da kulak zarının delinmesine neden olabilir. Ancak kulak zarı iltihabı var iken uçağa binecek olmanın bunun dışında büyük bir sakıncası yoktur.

Kulak zarı iltihabı yüz felcine neden olur mu?

Eğer bir şekilde tetiklenirse kulak zarı iltihabı yüz felcine de neden olabilmektedir. Ancak bu çok sık görülen bir komplikasyon değildir.

Kulak zarı iltihabı olanların havuza girmesinde bir sakınca var mıdır?

Kulak zarı iltihabının tam anlamıyla tedavisi gerçekleştirilene kadar iltihaplı bölgeye su temas ettirilmemeye çalışılmalıdır. Bu nedenle kulak zarı iltihabı varken havuza girmek de sakıncalı sayılan durumlar arasındadır.

Kulak zarı iltihabı kendiliğinden geçer mi?

Çok çok nadir de olsa, iltihabın kendi kendine geçtiği görülebilir. Ancak böyle bir ihtimale güvenmek ve tedavi olmamak doğru bir hareket olmaz. İltihap şüphesi varsa derhal doktora başvurulmalıdır.

Kulak zarı iltihabı tedavi edildikten sonra tekrarlar mı?

Tedavi sonrasında hasta, kulak zarı iltihabı oluşumuna neden olacak risk faktörlerine karşı dikkatli olmazsa ve kulağını korumaya özen göstermezse tekrarlama olasılığı elbette olacaktır.

Hastaya uygun tedavi yöntemi nasıl belirlenir?

Hastaya uygun tedavi yöntemi, yapılan otoskopik muayenenin ardından belirlenecektir. Örneğin, hastanın kulak zarının delik olması durumunda iltihabın temizlenebilmesi için cerrahi müdahale gerekebilir.

Kulak zarı iltihabı hangi yaş aralığında görülür?

Kulak zarı iltihabı bebeklerden yaşlılara kadar her yaş aralığında görülmesi muhtemel bir hastalıktır. Ancak üç yaşa kadar olan çocuklarda çok daha sık görülmektedir.

Kulak zarı iltihabı neden olur?

Kulak zarına giden kanal vücut sıcaklığının etkisi altındadır. Ayrıca kulak sıvısı da bölgeyi nemli hale getirmektedir. Bu sıcak ve nemli ortam bakterilerin ve mantarların hızlıca üremesi için ideal koşulları sağlamaktadır. Dış kulak kanalının zarar kadar gelen kısmına dışarıdan bakteri ve mantar bulaşma ihtimali oldukça yüksektir. Bu bölgeye bir şekilde bulaşan bakteri ve mantarlar da kulak zarı iltihabını ortaya çıkarmaktadır. Bölgeye bakteri ve mantar bulaşma riskini artıran unsurlar şunlardır: Umumi kullanıma açık alanlarda duş almak, havuza ya da denize girmek. Kulak çöpü ile tahriş etme seviyesinde dış kulak kanalını karıştırmak. Dış kulak kanalının çıkış noktalarını tırnakla ya da başka bir cisim ile yaralamak.