HASTALIK

Sivilce

Sivilce (akne vulgaris), kıl köklerinin ve yağ bezlerinin tıkanıp iltihaplanmasıyla ortaya çıkan, en sık yüzde, göğüste ve sırtta görülen yaygın bir cilt hastalığıdır. Çoğunlukla ergenlikte başlar, uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir ve erken tedavi kalıcı iz riskini…

Son güncelleme: 15.11.2026
Sivilce

Özet

Sivilce, tıbbi adıyla akne vulgaris, kıl köklerinin (gözeneklerin) yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması ve bu bölgenin iltihaplanmasıyla oluşan yaygın bir cilt hastalığıdır. Siyah nokta, beyaz nokta, kırmızı kabarcık, irinli sivilce, ağrılı yumru ve kist gibi farklı görünümleri vardır. En sık yüz, göğüs, sırt ve omuzlarda görülür, çünkü bu bölgelerde yağ bezleri daha yoğundur.

Sivilce en sık ergenlikte başlar; 12-24 yaş arasındaki gençlerin büyük bölümü hayatının bir döneminde sivilce yaşar. Ancak yetişkinlerde, özellikle kadınlarda 25 yaşından sonra da görülebilir. Sivilce çoğu zaman tehlikesiz bir durumdur, fakat sıkılması, tedavisiz bırakılması ya da derin sivilcelerde kalıcı iz ve lekeler bırakabilir. Ayrıca özgüveni ve ruh halini olumsuz etkileyebilir.

Hafif sivilce çoğunlukla eczaneden alınabilen ürünler ve doğru cilt bakımıyla kontrol altına alınabilir. Ağrılı yumrular, yaygın ya da iz bırakan sivilce, 6-8 hafta düzenli bakıma rağmen düzelmeyen sivilce için dermatoloğa (cildiye uzmanına) başvurmak gerekir. Reçeteli sürülen ve ağızdan alınan ilaçlar bu durumlarda etkili olabilir; ancak bunların hiçbiri hekime danışmadan kullanılmamalıdır.

Hakkında

Sivilce Nedir?

Sivilce, kıl köklerinin ve ona bağlı yağ bezinin (pilosebase ünite) hastalığıdır. Yağ bezleri ciltte nemlendirici ve koruyucu bir yağ olan sebum üretir. Ergenlikte ve hormonal dalgalanma dönemlerinde sebum üretimi artar, ölü deri hücreleri kıl kökünde birikir ve gözenek tıkanır. Tıkalı gözenekte çoğalan cilt bakterisi (Cutibacterium acnes) ve bağışıklık yanıtı iltihabı başlatır.

Sivilcenin sebebi kir ya da yetersiz temizlik değildir. Aşırı ve sert yıkama sivilceyi geçirmez, tersine cildi tahriş ederek kötüleştirebilir.

Görülme Sıklığı ve Seyri

Sivilce ergenlerde ve genç yetişkinlerde çok sık görülür ve erkeklerde kadınlara göre daha şiddetli seyredebilir. Kadınlarda adet döngüsüne bağlı alevlenmeler ve yetişkin dönemde sivilce sık rastlanan bir durumdur. Çoğu kişide sivilce 20'li yaşların ortasından sonra azalır, fakat bir kısmında 30'lu, 40'lı yaşlarda da sürebilir. Yenidoğanlarda ve bebeklerde de geçici sivilce görülebilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi sivilcenin tipine ve şiddetine, cilt tipine ve kişinin durumuna göre dermatolog tarafından planlanır. Tedavide etkinin görülmesi çoğunlukla 6-8 hafta sürer; bu süre dolmadan ürün değiştirmek ya da bırakmak sık yapılan bir hatadır. Kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

  • Cilde sürülen ilaçlar: Benzoil peroksit, retinoidler (adapalen, tretinoin gibi A vitamini türevleri), azelaik asit ve sürülen antibiyotikler hafif ve orta sivilcede ilk seçeneklerdir. Sürülen antibiyotikler direnç gelişmemesi için tek başına değil, genellikle benzoil peroksitle birlikte kullanılır. Bu ilaçlar kuruluk, kızarıklık ve soyulmaya yol açabilir ve güneş duyarlılığını artırabilir.
  • Ağızdan antibiyotikler: Orta ve şiddetli iltihaplı sivilcede, mümkün olan en kısa süre için ve sürülen ilaçlarla birlikte verilir. Tek başına uzun süre kullanılmaz.
  • Hormonal tedavi: Seçilmiş kadın hastalarda doğum kontrol hapı gibi birleşik hormonal yöntemler ya da hekimin uygun gördüğü anti-androjen ilaçlar sivilceyi azaltabilir. Kullanımı kadın doğum ve dermatoloji hekimlerinin değerlendirmesiyle olur.
  • İzotretinoin: Şiddetli, nodüler, iz bırakan ya da diğer tedavilere yanıt vermeyen sivilcede kullanılan güçlü bir A vitamini türevi ilaçtır. Dermatolog kontrolünde ve kan testleriyle izlenerek kullanılır. Gebelikte kullanımı bebekte ciddi doğumsal anomalilere yol açtığı için kesinlikle yasaktır; tedavi sırasında ve sonrasında hekimin belirlediği süre boyunca etkili korunma gerekir. Ayrıca ciltte, dudakta ve gözde kuruluk, karaciğer enzimlerinde ve kan yağlarında yükselme, ruh halinde değişiklik gibi etkileri olabilir. Bu ilacı hekim önermeden ve izlemeden kullanmayın.
  • Hekim uygulamaları: Komedon (siyah/beyaz nokta) çıkarma, derin kistlerin içine seyreltilmiş kortizon enjeksiyonu, kimyasal peeling ve ışık ya da lazer tabanlı yöntemler seçilmiş hastalarda destek olarak uygulanabilir. Bu işlemler sağlık kuruluşlarında, uygun eğitimli kişilerce yapılmalıdır.

Cilde kortizonlu krem sürmek sivilceyi iyileştirmez; uzun süre kullanımı sivilce benzeri döküntüleri artırabilir ve cildi incelterek zarar verebilir. Sivilce tedavisinde doktorun önermediği kortizonlu kremleri kullanmayın. Hiçbir ilacı doktora danışmadan başlamayın, bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin.

Sivilce İzi ve Lekeleri

Sivilce iki tür kalıcılık bırakabilir. Birincisi, sivilce geçtikten sonra haftalar ya da aylarca süren kırmızı, pembe, kahverengi ya da koyu lekelerdir (iltihap sonrası pigmentasyon); bu lekeler çoğunlukla zamanla ve güneşten korunmayla solar. İkincisi, cilt dokusunda çukurlaşma ya da kabarık yara dokusu bırakan gerçek izlerdir. Derin ve iltihaplı sivilceler ile sıkılan sivilceler iz riskini artırır. İz oluştuktan sonra dermatolojik lazer, mikroiğneleme, kimyasal peeling gibi yöntemlerle görünümü belirgin biçimde düzeltilebilir, fakat iz çoğu zaman tamamen silinmez. En iyi yöntem, iz oluşmadan önce sivilceyi etkili biçimde tedavi etmektir.

Nedenleri

Sivilce tek bir nedene bağlı değildir. Aşağıdaki mekanizmaların birleşmesiyle ortaya çıkar:

  • Artmış sebum üretimi: Yağ bezlerinin ergenlikte yükselen androjen (erkeklik) hormonlarına duyarlılığı artar ve daha fazla yağ üretir.
  • Gözenek tıkanması: Kıl kökü içindeki ölü deri hücrelerinin normalden fazla birikmesi ve birbirine yapışması gözeneği tıkar. Siyah noktanın rengi kirden değil, yağ ve deri pigmentinin havayla temasıyla oksitlenmesinden kaynaklanır.
  • Bakteri çoğalması: Tıkalı gözenekte, cildin normal florasında yer alan Cutibacterium acnes çoğalır ve iltihabı tetikler.
  • İltihap: Bağışıklık sisteminin tıkalı bölgeye yanıtı kızarıklık, şişlik ve irin oluşturur.

Hormonlar

Ergenlik, adet döngüsü, gebelik ve menopoza geçiş dönemlerindeki hormon değişiklikleri sivilceyi başlatabilir ya da alevlendirebilir. Polikistik over sendromu (PKOS) gibi androjen fazlalığıyla giden hastalıklar yetişkin kadınlarda kalıcı sivilcenin bir nedeni olabilir. Bununla birlikte sivilcesi olan çoğu kişide kan hormon düzeyleri normaldir; cilt hormonlara karşı daha duyarlıdır.

Kalıtım

Ailede sivilce öyküsü şiddetli sivilce olasılığını artırır. Anne babada ağır sivilce varsa çocuklarda da benzer seyir sık görülür.

İlaçlar ve Maddeler

Uzun süreli kortizon (ağızdan ya da cilde), anabolik steroidler ve vücut geliştirme amaçlı hormon ürünleri, lityum, bazı epilepsi ilaçları ve bazı hormonal ilaçlar sivilce benzeri döküntülere yol açabilir. Yüksek doz B12 vitamini kullanımı ile sivilce benzeri döküntüler arasında ilişki bildirilmiştir. İlacın sivilceye neden olduğundan şüpheleniyorsanız ilacı kendi başınıza bırakmayın, hekiminize danışın.

Cilt Bakımı ve Kozmetik Ürünler

Yağlı, gözenek tıkayan kozmetik ürünler, saç şekillendiricilerin alına ve yüze bulaşması (örneğin alın çevresinde), kask ya da maske gibi sürekli sürtünme ve baskı, sivilceyi artırabilir. Ürün seçerken etiketinde yağsız ve gözenek tıkamayan (non-komedojenik) ifadesi aranabilir.

Stres, Uyku ve Beslenme

Stresin sivilce yarattığına dair kesin kanıt yoktur, ancak stresli dönemlerde sivilcenin alevlenebildiği bildirilir. Beslenmede yüksek glisemik indeksli besinler (şekerli içecekler, beyaz un ürünleri) ve süt, özellikle yağsız süt, bazı çalışmalarda sivilce şiddetiyle ilişkili bulunmuştur. Çikolata ve yağlı yiyeceklerin etkisine dair kanıt zayıftır. Beslenmenin etkisi kişiden kişiye değişir ve tek başına tedavi yerine geçmez.

Belirtileri

Sivilce lezyonları iltihaplı olmayanlar (komedonlar) ve iltihaplı olanlar (papül, püstül, nodül, kist) diye iki gruba ayrılır. Bir kişide bir ya da birkaç türü birlikte görülebilir. Genellikle yüz, boyun, göğüs, sırt ve omuzlarda yerleşir.

İltihaplı Olmayan Lezyonlar

  • Beyaz nokta (kapalı komedon): Cildin altında kalan, ten renginde ya da beyazımsı küçük kabarıklıklar.
  • Siyah nokta (açık komedon): Gözenek ağzı açıktır ve içeriği oksitlendiği için koyu renklidir. Kir değildir.

İltihaplı Lezyonlar

  • Papül: Genellikle 5 mm'den küçük, kırmızı ya da pembe, hassas kabarıklıklar. Koyu tenlerde kahverengi ya da mor görünebilir.
  • Püstül: Ucunda beyaz ya da sarı irin bulunan kırmızı kabarcıklar.
  • Nodül: Cildin altında yer alan, sert, büyük ve çoğunlukla ağrılı yumrular. Yüzeyde başı yoktur ve sıkılarak boşaltılamaz. İz bırakma riski en yüksek tiptir.
  • Kist: Cildin derininde, irin dolu, ağrılı ve yumuşak şişlikler. Nodülle birlikte şiddetli (nodülokistik) sivilceyi tanımlar.

Eşlik Eden Bulgular

Ciltte yağlanma, hassasiyet, sıcaklık ve ağrı, iyileşen bölgelerde leke ve çukur izler görülebilir. Sivilce özellikle ergenlerde kaygı, utanç, düşük özgüven ve depresif belirtilere yol açabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

  • Ağrılı, derin yumrular ya da kistler varsa,
  • Sivilce iz ya da koyu leke bırakıyorsa,
  • Eczaneden alınan ürünler ve düzenli bakımla 6-8 hafta içinde belirgin düzelme olmuyorsa,
  • Sivilce göğüs ve sırtı da kaplayacak kadar yaygınsa,
  • Sivilce yetişkinlikte aniden başladıysa ya da adet düzensizliği ve istenmeyen tüylenme eşlik ediyorsa,
  • Sivilce üzgün, umutsuz hissetmenize ya da sosyal yaşamdan kaçınmanıza neden oluyorsa.

Yüksek ateş, eklem ağrısı ve halsizlikle birlikte hızla kötüleşen, kabuklanan ve kanayan şiddetli sivilcede, ya da sivilce çevresinde hızla yayılan kızarıklık, şişlik ve şiddetli ağrı görülürse gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. İzotretinoin kullanırken ruh halinde belirgin değişiklik, kendine zarar verme düşüncesi ortaya çıkarsa ilaç hekime haber verilmeden bırakılmamalı, ancak hemen hekimle ya da acil servisle iletişime geçilmelidir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Sivilcenin tanısı genellikle dermatoloğun (cildiye uzmanı) cildi muayene etmesiyle konur. Çoğu hastada ayrıca kan tahlili, pH ya da yağ ölçümü gibi testler gerekmez.

Hikaye ve Muayene

Hekim sivilcenin ne zaman başladığını, nerelerde olduğunu, önceki tedavileri, aile öyküsünü, kullanılan kozmetik ürünleri ve ilaçları, kadınlarda adet düzenini ve gebelik planını sorar. Muayenede lezyon türleri (komedon, papül, püstül, nodül, kist), dağılım, şiddet ve iz ya da leke varlığı değerlendirilir. Bu bulgulara göre sivilce hafif, orta ve şiddetli olarak derecelendirilir ve tedavi buna göre seçilir.

Ayırıcı Tanı

Gül hastalığı (rozasea), perioral dermatit, kıl folikülü iltihabı, tıraş sonrası kıl batması ve ilaca bağlı sivilce benzeri döküntüler sivilceyle karışabilir. Ayrım için muayene yeterlidir; gerekirse hekim ek inceleme ister.

Hormon ve Diğer Testler

Hormon testleri herkese yapılmaz. Adet düzensizliği, istenmeyen tüylenme, saç dökülmesi, ani başlayan şiddetli yetişkin sivilcesi ya da standart tedaviye yanıtsızlık gibi androjen fazlalığı düşündüren durumlarda hekim kan hormon düzeylerini ve gerekirse yumurtalık ultrasonunu isteyebilir. İzotretinoin başlanacaksa karaciğer enzimleri, kan yağları ve kadınlarda gebelik testi gibi tetkikler yapılır ve tedavi boyunca belirli aralıklarla izlenir.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlar sivilce görülme ihtimalini ya da şiddetini artırabilir:

Yaş ve Ergenlik

Sivilce en çok ergenlikte, yaklaşık 12-24 yaş arasında görülür. Ancak yetişkinlikte de sürebilir ya da ilk kez başlayabilir. Özellikle 25 yaş sonrasında kadınlarda sık görülür ve genellikle çene ve ense çevresinde yoğunlaşır.

Aile Öyküsü

Birinci derece akrabalarda, özellikle anne babada, şiddetli sivilce olması riski artırır.

Hormonal Durumlar

Adet öncesi dönem, gebelik, polikistik over sendromu ve androjen düzeyini artıran ilaç ya da maddeler (anabolik steroidler, testosteron ürünleri) riski artırır.

İlaçlar

Kortikosteroidler, lityum, bazı epilepsi ilaçları, androjen içeren ilaçlar sivilceyi başlatabilir ya da alevlendirebilir.

Cilt Bakımı Alışkanlıkları

Yağlı ve gözenek tıkayan kozmetik, saç ve cilt ürünleri, sert ovma ve aşırı yıkama, sivilceleri sıkma ve kurcalama, sürekli sürtünme ve baskı (kask, çene bağı, sırt çantası askısı gibi) sivilceyi kötüleştirebilir.

Beslenme, Stres ve Sigara

Yüksek glisemik indeksli beslenme ve süt ürünleri bazı çalışmalarda ilişkili bulunmuştur. Sigara kullanımının özellikle yetişkin sivilcesiyle ilişkili olabileceği bildirilmiştir. Stres, kötü uyku ve düzensiz yaşam sivilceyi alevlendirebilir, ancak etkisi kişiden kişiye değişir.

Cilt Rengi

Sivilce her cilt renginde görülür. Koyu tenli kişilerde sivilce sonrası kalıcı koyu lekeler ve kabarık yara izi (keloid) riski daha yüksektir; bu nedenle erken tedavi önemlidir.

Komplikasyonları

Sivilce çoğunlukla ciddi bir hastalık değildir, ancak kalıcı etkiler bırakabilir. Sivilcenin gerçek komplikasyonları şunlardır:

Kalıcı İzler

Derin nodül ve kistler, ayrıca sıkılan ya da kurcalanan lezyonlar cilt dokusuna zarar vererek çukur (atrofik) iz ya da kabarık (hipertrofik, keloid) yara izi bırakabilir. Kalıcı izler tedavisi zor olan komplikasyonlardır. Erken ve yeterli tedavi bu riski belirgin biçimde azaltır.

Leke ve Renk Değişikliği

Sivilce iyileştikten sonra kırmızı, pembe ya da kahverengi lekeler haftalar-aylar sürebilir. Güneşten korunmak ve lezyonları kurcalamamak lekelerin çabuk solmasına yardımcı olur.

Enfeksiyon

Sivilcenin sıkılması ya da elle kurcalanması bakterilerin deri altına yayılmasına yol açabilir. Nadiren apse ya da selülit (cilt ve cilt altı enfeksiyonu) gelişebilir. Sivilce çevresinde hızla yayılan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, şiddetli ağrı ya da ateş varsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Psikolojik Etkiler

Özellikle yüzde yoğun ve kalıcı sivilce özgüven kaybı, kaygı, utanma, sosyal çekilme ve depresyonla ilişkili olabilir. Bu etkiler sivilcenin fiziksel şiddetiyle her zaman paralel değildir; hafif sivilce bile bazı kişileri ciddi biçimde rahatsız edebilir. İki haftadan uzun süren üzüntü, ilgi kaybı, umutsuzluk ya da kendine zarar verme düşüncesi varsa bir ruh sağlığı uzmanına ya da hekime başvurulmalıdır.

Tedavi İlişkili Sorunlar

Sivilce ilaçları da kuruluk, tahriş, güneşe duyarlılık gibi etkiler yapabilir. İzotretinoin gebelikte doğumsal anomalilere yol açar ve ruh hali değişikliklerine neden olabilir. Bu nedenle sivilce ilaçları yalnızca hekim kontrolünde kullanılmalıdır.

Nasıl Önlenir

Sivilcenin tamamen önlenmesi çoğu zaman mümkün değildir, çünkü hormon ve kalıtım gibi etkenler kontrol edilemez. Ancak aşağıdaki önlemler yeni sivilce oluşumunu ve alevlenmeleri azaltabilir:

Nazik Temizlik

Yüzünüzü günde en fazla iki kez, ılık su ve hafif, sabunsuz bir temizleyiciyle yıkayın. Sert fırça, kaba peeling ve sürekli ovalama sivilceyi artırabilir. Yıkadıktan sonra cildi ovmadan, havluyla bastırarak kurulayın. Aşırı yıkamak cildi kurutup tahriş eder.

Gözenek Tıkamayan Ürünler

Nemlendirici, güneş kremi ve makyaj malzemelerinde yağsız ve gözenek tıkamayan (non-komedojenik) ifadesi olan ürünleri tercih edin. Makyajı geceye bırakmadan çıkarın. Saç yağlarının ve şekillendiricilerin yüze bulaşmamasına dikkat edin.

Sivilceleri Sıkmamak

Sivilceleri sıkmak, patlatmak ve kurcalamak iltihabı derine iter, iz ve enfeksiyon riskini artırır. Özellikle burun ve üst dudak çevresindeki sivilceleri sıkmaktan kaçının.

Düzenli Tedaviye Uyum

Dermatoloğunuzun önerdiği sürülen ilaçları sivilceler geçmiş görünse de belirtilen süre boyunca ve düzenli kullanmak yeni sivilceleri önlemeye yardımcı olur. Bu ilaçlar kuruluğa yol açabileceğinden nemlendirici ve güneşten korunma gerekir.

Güneşten Korunma

Güneş, sivilce sonrası lekeleri koyulaştırır ve birçok sivilce ilacı güneş duyarlılığını artırır. Gün boyu geniş spektrumlu, gözenek tıkamayan güneş koruyucu kullanmak önerilir.

Yaşam Tarzı

Dengeli beslenme, düzenli uyku, stresi azaltma ve sigaradan uzak durma genel cilt sağlığı için önerilir. Süt ve şekerli, işlenmiş besinlerin sivilcenizi artırdığını fark ederseniz bunları azaltmayı deneyebilirsiniz, ancak katı diyetler yerine hekim ya da diyetisyen önerisiyle ilerleyin. Bol su içmek genel sağlık için önemlidir ama sivilceyi tek başına önlediğine dair kanıt yoktur.

Bitkisel ve Evde Yöntemler

Limon suyu, diş macunu, sirke, yumurta akı gibi evde denenen uygulamaların sivilceyi tedavi ettiğine dair güvenilir kanıt yoktur; cilt tahrişine, yanığa ve lekelere yol açabilir. Bitkisel ürünlerin etkisine ilişkin bilimsel kanıt sınırlıdır; kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Tedavi Seçenekleri

İlgili tedaviler

Sık Sorulan Sorular

Sivilce nedir ve neden oluşur?

Sivilce (akne vulgaris), kıl köklerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması ve bu bölgenin bakteriler ve bağışıklık yanıtıyla iltihaplanması sonucu oluşur. Başlıca etkenler artmış yağ üretimi, hormonlar, kalıtım ve gözenek tıkanmasıdır. Kirli ya da yetersiz yıkanmış cilt sivilcenin asıl nedeni değildir.

Sivilce bir hastalık mıdır?

Evet, sivilce tıbbi olarak akne vulgaris adı verilen yaygın, kronik bir cilt hastalığıdır. Hafif formları sıradan görünse de orta ve şiddetli sivilce iz bırakabilir ve ruh sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle tedavi edilmeye değer bir sağlık sorunudur.

Sivilce kaç yaşında başlar, yetişkinlerde de görülür mü?

Sivilce en sık ergenlikte, yaklaşık 10-12 yaşından itibaren başlar ve genç yetişkinlikte sürebilir. Yetişkinlerde, özellikle kadınlarda 25 yaş sonrasında da görülebilir ya da ilk kez başlayabilir. Yetişkin sivilcesi sıklıkla hormonlar, bazı ilaçlar, kozmetik ürünler ve kalıtımla ilişkilidir.

Sivilce sıkmak zararlı mıdır?

Evet, sivilceyi sıkmak iltihabı daha derine itebilir ve kalıcı iz, leke ve enfeksiyon riskini artırır. Özellikle burun ve üst dudak çevresindeki sivilceleri sıkmaktan kaçınılmalıdır. Sivilceye dokunmamak, uygun tedaviyi uygulamak ve gerekirse dermatoloğa başvurmak en güvenli yoldur.

Ağrılı ya da derin sivilceye ne yapılmalıdır?

Ağrılı, derin yumrular (nodül ve kist) evde sıkılmamalı, delinmemeli ya da kesilmemelidir; bu iltihabı artırır, iz bırakır ve enfeksiyona yol açabilir. Soğuk kompres geçici rahatlama sağlayabilir. Bu tip sivilceler için dermatoloğa başvurulmalıdır, çünkü çoğunlukla reçeteli tedavi gerekir.

Sivilce izi kalır mı, nasıl geçer?

Sivilce sonrası kırmızı, pembe ya da kahverengi lekeler genellikle haftalar ile aylar içinde solar; güneşten korunmak bu süreci hızlandırır. Derin ve iltihaplı sivilceler ile sıkılan sivilceler kalıcı çukur ya da kabarık iz bırakabilir. Kalıcı izlerde dermatoloğun önerebileceği lazer, mikroiğneleme ya da kimyasal peeling gibi yöntemler görünümü düzeltebilir, ancak izin tamamen kaybolacağı garanti edilemez.

Sivilce ne kadar sürede geçer?

Tek bir hafif sivilce genellikle bir ila iki haftada geçer, derin nodüller ise haftalar sürebilir. Tedavi altındaki sivilcede iyileşme çoğunlukla 6-8 haftada görülmeye başlar ve tam kontrol aylar alabilir. Bu nedenle bir ürünü birkaç gün kullanıp sonuç alamayınca bırakmak yerine düzenli kullanmak ve hekime danışmak gerekir.

Ergenlik sivilceleri zamanla kendiliğinden geçer mi?

Birçok kişide ergenlikteki sivilce 20'li yaşların ortasına doğru azalır, fakat bu herkes için geçerli değildir ve bir kısmında sivilce yetişkinlikte de sürer. Beklerken iz kalma riski olduğundan orta ve şiddetli sivilcede ya da iz bırakan sivilcede beklemek yerine tedavi başlamak önerilir.

Sivilce tedavi edildikten sonra tekrar çıkar mı?

Evet, sivilce kronik bir hastalıktır ve tedavi kesildikten sonra yeniden alevlenebilir. Bu nedenle hekimler çoğu zaman sivilce düzeldikten sonra da bir süre devam edilen bakım tedavisi önerir. Düzenli cilt bakımı, önerilen ilaçların kullanılması ve tetikleyicilerden kaçınmak tekrarlama riskini azaltır, ancak tamamen ortadan kaldıramayabilir.

Sivilceli ciltte yüz nasıl temizlenmelidir?

Yüzünüzü günde iki kez, ılık su ve hafif, sabunsuz ve gözenek tıkamayan bir temizleyiciyle nazikçe yıkamanız yeterlidir. Sert ovma, kaba fırça ve çok sık yıkama cildi tahriş edip sivilceyi artırabilir. Yıkadıktan sonra nemlendirici kullanmak sürülen sivilce ilaçlarının yol açtığı kuruluğu azaltır.

Çikolata, süt ve yağlı yiyecekler sivilceye neden olur mu?

Sivilceyi tek bir besinin yaptığı kanıtlanmış değildir. Bazı çalışmalarda yüksek glisemik indeksli besinler ile süt ve süt ürünleri, özellikle yağsız süt, daha şiddetli sivilceyle ilişkili bulunmuştur; çikolata ve yağlı yiyeceklerin etkisine dair kanıt zayıftır. Belirli bir besinden sonra sivilceniz arttığını fark ederseniz o besini azaltmayı deneyebilir, uzun süreli kısıtlayıcı diyet öncesinde hekim ya da diyetisyene danışabilirsiniz.

Çok su içmek sivilceyi önler mi?

Yeterli su içmek genel sağlık için önemlidir, ancak bol su içmenin sivilceyi önlediğine ya da tedavi ettiğine dair güvenilir kanıt yoktur. Su ihtiyacı kişiden kişiye değişir; çok yüksek miktarda su içmek de zararlı olabilir. Sivilce için asıl yol uygun cilt bakımı ve gerekirse dermatolog tedavisidir.

Sivilceli ciltte makyaj, fondöten ve kozmetik ürün kullanılabilir mi?

Evet, yağsız ve gözenek tıkamayan (non-komedojenik) ifadesi taşıyan ürünler seçilirse kullanılabilir. Makyajı gece yatmadan önce temizlemek ve makyaj fırça ve süngerlerini düzenli yıkamak önemlidir. Ürünün cildinizi kızarttığını, yaktığını ya da sivilceyi artırdığını fark ederseniz kullanmayı bırakın ve dermatoloğa danışın.

Sivilce ilaçlarının yan etkileri nelerdir, izotretinoin gebelikte kullanılabilir mi?

Cilde sürülen benzoil peroksit ve retinoidler kuruluk, kızarıklık, soyulma ve güneş duyarlılığı yapabilir; düzenli nemlendirici ve güneş koruyucu bu etkileri azaltır. İzotretinoin gebelikte kesinlikle kullanılmamalıdır, çünkü bebekte ciddi doğumsal anomalilere yol açar; tedavi öncesinde, sırasında ve sonrasında hekimin belirttiği süre boyunca etkili korunma gerekir. İzotretinoin ayrıca dudak ve cilt kuruluğu, kan yağları ve karaciğer enzimlerinde değişiklik ve ruh halinde değişiklik yapabileceğinden yalnızca dermatolog kontrolünde kullanılmalıdır.

Sivilce için limon, sirke gibi doğal yöntemler işe yarar mı?

Limon suyu, sirke, diş macunu gibi evde uygulanan yöntemlerin sivilceyi tedavi ettiğine dair güvenilir bilimsel kanıt yoktur. Bunlar cildi tahriş edebilir, yanık ve kalıcı leke bırakabilir; özellikle limonla birlikte güneşe çıkmak ciltte yanık ve koyu lekeye neden olabilir. Bitkisel ürünler konusunda bilimsel kanıt sınırlıdır; denemeden önce doktorunuza danışın.

Sigara ve alkol sivilceye neden olur mu?

Sigara kullanımı, özellikle yetişkin sivilcesi olan kişilerde sivilceyle ilişkili bulunmuştur, ancak nedensellik kesin değildir. Alkolün sivilceye doğrudan neden olduğuna dair güçlü kanıt yoktur. Bunların her ikisi de genel sağlığa zararlı olduğundan, sivilce ayrı tutulsa bile uzak durmak önerilir.

Stres sivilceye yol açar mı?

Stres sivilceyi tek başına başlatmaz, ama bazı kişilerde alevlenmeye katkıda bulunabilir ve cildi kurcalama alışkanlığını artırabilir. Sivilcenin kendisi de stres ve kaygı yaratabilir. Düzenli uyku, hareket ve gevşeme yöntemleri yardımcı olabilir; sivilce nedeniyle uzun süreli üzüntü ya da kaygı yaşıyorsanız hekimle konuşmanız önerilir.

Adet döneminde ve hormonal nedenlerle sivilce çıkar mı, polikistik over sendromu ilişkili midir?

Evet, birçok kadında adet öncesi dönemde sivilce alevlenir; bu hormon değişikliklerine bağlı olabilir. Adet düzensizliği, istenmeyen tüylenme ve saç dökülmesi ile birlikte kalıcı sivilce varsa polikistik over sendromu gibi hormonal nedenler araştırılabilir. Hormonal tedaviler hekim kontrolünde, kişiye özel seçilir ve gebelik planı mutlaka konuşulmalıdır.

Sivilce için ne zaman ve hangi doktora başvurulmalıdır?

Sivilce için dermatoloji (cildiye) uzmanına başvurulur. Ağrılı yumru ya da kistler, iz bırakan ya da yaygın sivilce, 6-8 hafta düzenli bakıma rağmen düzelmeyen sivilce ya da ruh halini etkileyen sivilce doktora başvurmak için yeterli nedendir. Yüksek ateş, eklem ağrısı veya yayılan kızarıklık ve şiddetli ağrı gibi belirtiler varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Bebeklerde sivilce olur mu?

Evet, yenidoğanların bir kısmında ilk haftalarda yüz ve alında küçük sivilce benzeri kabarcıklar görülebilir ve bu genellikle kendiliğinden geçer. Anne hormonlarının bebeğe geçmesinin rol oynadığı düşünülür. Ancak lezyonlar yaygınsa, iltihaplıysa ya da birkaç ay sonra başlıyorsa bebeği çocuk doktoruna ya da çocuk dermatoloğuna göstermek gerekir; kendi başınıza krem ya da ilaç uygulamayın.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Acne
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Acne
  3. Cleveland Clinic. Acne: Types, Causes, Treatment & Prevention
  4. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi (DergiPark). AKNE VULGARİS TEDAVİSİ VE RETİNOİK ASİT TÜREVLERİ
  5. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi (DergiPark). Akne Vulgaris ile Beslenme İlişkisi
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 0