Dolama (Paronişi - Parmak İltihabı)
Dolama (paronişi), tırnak çevresindeki derinin bakteri, mantar ya da nadiren virüs kaynaklı iltihabıdır; ağrı, kızarıklık ve şişlikle başlar, irin toplanabilir. Çoğu olgu ılık su banyoları ve gerekirse ilaç ya da küçük bir drenaj ile iyileşir.

Özet
Dolama, tıbbi adıyla paronişi, el ya da ayak tırnağının çevresindeki derinin (tırnak kıvrımının) iltihabıdır. Tırnağın kendisi değil, tırnağı çevreleyen yumuşak doku etkilenir. Genellikle tırnak kenarındaki deri bütünlüğü bozulduğunda bakteriler, bazen de mantarlar (özellikle kandida) bu bölgeye girer. Ağrı, kızarıklık ve şişlikle başlar; bazen irin dolu bir cep (apse) oluşur.
İki ana tipi vardır. Akut dolama saatler ya da günler içinde ani gelişir, çoğunlukla bakteri kaynaklıdır ve daha çok el parmaklarında görülür. Kronik dolama en az 6 hafta sürer; ellerin sürekli ıslak kaldığı kişilerde, sıklıkla kandida ve tahriş edicilerin birlikte rol oynadığı bir tablodur. Nadir bir tip olan herpetik dolama ise herpes simpleks virüsünden kaynaklanır ve bakteriyel dolama gibi tedavi edilmemelidir.
Çoğu olgu hafif seyreder. Erken dönemde ılık su banyoları ve parmağı korumak yeterli olabilir; irin toplanmışsa bir doktorun küçük bir kesi ile boşaltması, bazı olgularda antibiyotik ya da antifungal ilaç gerekir. Ateş, kırmızı çizgilenme, parmağın tamamının şişmesi ya da diyabet ve bağışıklık sorunu varsa gecikmeden doktora başvurulmalıdır.
Hakkında
Dolama Nedir?
Dolama, tırnak kenarındaki deri kıvrımının iltihaplanmasıdır. Tırnak etleri (kütikül) tırnağı ve altındaki dokuyu mikroplardan koruyan bir bariyer görevi görür. Bu bariyer zedelendiğinde bakteri ya da mantar tırnak kıvrımına girip çoğalabilir. Dolama her yaşta görülebilir; çocuklarda parmak emme ve tırnak yeme, yetişkinlerde ise ıslak iş ve manikür gibi etkenler öne çıkar.
Akut Dolama
Ani başlar ve genellikle 6 haftadan kısa sürer. Çoğunlukla bir yaralanmadan (tırnak etini koparma, çok kısa kesme, ısırma) 2-5 gün sonra tırnak kenarında ağrılı, kırmızı ve sıcak bir şişlik oluşur. En sık etken Staphylococcus aureus ve Streptococcus pyogenes gibi bakterilerdir. Enfeksiyon sınırlı kalırsa kısa sürede iyileşir; tedavi edilmezse irin toplanabilir.
Kronik Dolama
Belirtiler en az 6 hafta sürer ya da tekrar eder. Genellikle birkaç parmak birden etkilenir ve en çok ellerini sık ıslatan kişilerde görülür. Tırnak kıvrımı şişkin ve hassastır, kütikül kaybolur, tırnakta çizgilenme, kalınlaşma ve renk değişikliği gelişebilir. Tedavi ancak nem ve tahriş edici etkenler ortadan kalktığında kalıcı olur; iyileşme haftalar, bazen aylar sürebilir ve nüks görülebilir.
Herpetik Dolama
Herpes simpleks virüsü (HSV-1 ya da HSV-2) parmak derisine bulaştığında oluşur. Çocuklarda genellikle ağız içi herpesli bir çocuğun parmak emmesi ile, yetişkinlerde ise ağız ya da genital herpesin parmağa bulaşması ile ortaya çıkar. Sağlık çalışanları ve diş hekimleri gibi mesleklerde de görülebilir. Parmak ucunda ağrılı, içi berrak sıvı dolu küçük kabarcıklar belirir. Bakteriyel dolamayla karıştırılabilir; ancak herpetik dolamada irin boşaltmak için kesi yapılması önerilmez, çünkü yarar sağlamaz ve enfeksiyonu yayabilir. Bu nedenle tanının doktor tarafından konması önemlidir.
Tedavi Seçenekleri
- Akut bakteriyel dolama (apse yoksa): Günde 2-3 kez, 15-20 dakika ılık (sıcak olmayan) su ile parmağı ıslatmak, ardından iyice kurutmak ağrıyı ve şişliği azaltabilir. Hafif olgularda doktor antiseptik ya da antibiyotikli krem önerebilir. Yayılan kızarıklık varsa ağızdan antibiyotik gerekir; ilaç ve süre doktor tarafından belirlenir.
- İrin toplanmışsa: Doktor uygun koşullarda küçük bir kesi ile irini boşaltır. Evde iğne ya da bıçakla delmek, bastırarak sıkmak enfeksiyonu derine yayabilir ve önerilmez.
- Kronik dolama: Elleri ıslak ve tahriş edici maddelerden korumak tedavinin temelidir. Doktor tırnak kıvrımına sürülen kortizonlu kremler ve mantar bulgusu varsa antifungal ilaçlar (örneğin krem ya da çözelti) önerebilir. Çok dirençli olgularda cerrahi yöntem düşünülebilir.
- Herpetik dolama: Çoğunlukla 2-3 haftada kendiliğinden geçer. Ağır olgularda ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde doktor antiviral ilaç verebilir. Kabarcıklara dokunmamak, kapatmak ve ellerini yıkamak bulaşı azaltır.
İlaçları, kremleri ve antibiyotikleri doktora danışmadan kullanmayın ya da yarıda bırakmayın. Dolama için önerilen sirke, sarımsak, çay ağacı yağı gibi bitkisel ve halk yöntemlerinin yararı bilimsel olarak yeterince gösterilmemiştir; bazıları cildi tahriş edebilir. Bu konuda doktorunuza danışın.
Nedenleri
Dolama, tırnak çevresindeki derinin koruyucu bariyeri bozulduğunda ve bölge sürekli nemli kaldığında gelişir. Mikroplar normal sağlam deriden kolay girmez; bu nedenle ilk adım çoğunlukla küçük bir zedelenmedir.
Cilt Hasarı ve Nem
Tırnak çevresindeki cilt hasarına yol açan başlıca durumlar şunlardır:
- Tırnak ya da tırnak çevresini ısırmak, yolmak, tırnak etini koparmak
- Tırnakları çok kısa kesmek, tırnak etlerini kesmek ya da geriye itmek
- Manikür ve pedikür uygulamaları, yapay tırnak
- Parmak emme ve ellerin uzun süre ıslak kalması
- Batık tırnak
- Egzama gibi cilt hastalıkları ve tahriş edici kimyasallarla temas
Sık ıslanan eller kandida ve bazı bakterilerin çoğalması için uygun ortam sağlar. Bulaşıkçılar, temizlik işlerinde çalışanlar, aşçılar, kuaförler, barmenler ve yiyecek hazırlayanlar kronik dolama için daha yüksek risk altındadır.
Bakteriyel Enfeksiyon
Akut dolamanın en sık nedenidir. En sık etken Staphylococcus aureus ve Streptococcus pyogenes bakterileridir. Kronik olgularda bakteriler genellikle mantarla birlikte bulunur.
Mantar Enfeksiyonu
Kronik dolamada en sık görülen mantar, mayamsı bir mantar olan kandidadır. Ellerin sürekli nemli kalması mantarın tutunmasını kolaylaştırır; bu nedenle ellerin yalnızca yıkanması değil, iyice kurutulması da önemlidir.
Virüs Enfeksiyonu
Herpes simpleks virüsü parmağın derisine bulaşarak herpetik dolamaya neden olabilir. Ağız çevresinde ya da genital bölgede herpesi olan kişilerden bulaşma mümkündür.
Belirtileri
Dolama genellikle tırnak kenarında şişlik, kızarıklık ve dokunmakla artan ağrı ile başlar. Akut tipte belirtiler birkaç saat ya da gün içinde hızla gelişir, kronik tipte ise yavaş ve sinsidir.
Akut Dolamada Görülen Belirtiler
- Tırnak kenarında kızarıklık, şişlik, sıcaklık ve zonklayıcı ağrı
- Dokunmakla artan hassasiyet
- Deri altında sarı ya da beyaz, irin dolu kabarcık ya da cep (apse)
- Bazı olgularda tırnağın yatağından kalkması ya da tırnak altında irin birikmesi
Kronik Dolamada Görülen Belirtiler
- Tırnak kıvrımında kalıcı şişlik, kızarıklık ve hassasiyet
- Tırnak etinin (kütikülün) kaybolması; kıvrımın tırnaktan ayrılması
- Tırnak yüzeyinde enine çizgiler, kalınlaşma, yeşilimsi-sarımsı ya da koyu renk değişikliği
- Arada kötüleşme ve hafif irinli akıntı ataklarının tekrarlaması
Herpetik Dolamada Belirtiler
Parmak ucunda ağrılı, grup halinde, içi berrak ya da bulanık sıvı dolu küçük kabarcıklar görülür. Ateş ve koltuk altında lenf bezi şişmesi eşlik edebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden hekime başvurulmalıdır:
- Bir iki gün evde bakıma rağmen düzelmeme ya da kötüleşme
- İrin toplanması ya da zonklayıcı, giderek artan ağrı
- Parmağın tamamının şişmesi ya da parmağı hareket ettirirken şiddetli ağrı
- Kızarıklığın elde, kolda ya da ayakta yayılması; enfeksiyonlu bölgeden başlayan kırmızı çizgiler
- Ateş, titreme, halsizlik
- Diyabet, bağışıklığı baskılayan hastalık ya da ilaç kullanımı
- Kabarcık görünümü (herpes şüphesi)
- 6 haftadan uzun süren ya da sürekli tekrarlayan yakınmalar
Yüksek ateş, hızla yayılan kızarıklık ya da şiddetli ağrı ile birlikte genel durum bozukluğu varsa acil servise başvurulmalıdır.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Dolama tanısı çoğunlukla hastanın öyküsü ve parmağın muayenesi ile konur. Doktor yakınmanın ne zaman başladığını, tırnak yeme, manikür, ıslak iş, diyabet ya da bağışıklık baskılayan bir durum olup olmadığını sorar.
Muayene
Tırnak kıvrımı kızarıklık, şişlik, hassasiyet, irin ve tırnak değişiklikleri yönünden değerlendirilir. Kabarcıklar varsa herpetik dolama akla gelir. Kızarıklığın parmağın daha geniş bölgesine yayılıp yayılmadığı ve tendon hareketlerindeki ağrı kontrol edilir.
Ek Tetkikler
Basit olgularda tetkike gerek olmayabilir. Aşağıdaki durumlarda ek test istenebilir:
- İrin örneğinden kültür: Tedaviye yanıt yoksa, apse varsa ya da dirençli bakteriler düşünülüyorsa.
- Mantar için KOH incelemesi ve kültür: Kronik olgularda mantar şüphesi varsa.
- Herpes için PCR ya da kültür: Kabarcıklı olgularda tanıyı doğrulamak için.
- Kan tetkikleri (kan sayımı, kan şekeri vb.): Ateş, yaygın enfeksiyon bulguları ya da diyabet şüphesinde.
- Direkt grafi ya da ultrason: Kemik enfeksiyonu, derin apse ya da yabancı cisim düşünülürse.
Kronik ya da tekrarlayan olgularda doktor, tırnak mantarı, psöriyazis ve nadiren tırnak çevresi cilt kanseri gibi başka hastalıkları da ayırt etmek zorunda kalabilir.
Risk Faktörleri
Dolama herkeste görülebilir. Aşağıdaki durumlar olasılığı artırır:
- Islak ve tahriş edici işler: Bulaşık yıkama, temizlik, yiyecek hazırlama, kuaförlük ve sık el yıkama gerektiren meslekler. Dolama kadınlarda daha sık görülür; bunun nedeni cinsiyetten çok bu tür işlerde daha çok çalışılmasıdır.
- Tırnak yeme, tırnak çevresini yolma ve parmak emme: Deri bariyerini bozar ve bölgeyi sürekli nemli tutar. Çocuklarda en sık nedenlerden biridir.
- Manikür ve pedikür: Tırnak etinin kesilmesi, geriye itilmesi ve yapay tırnak uygulamaları.
- Diyabet: Enfeksiyona yatkınlığı artırır ve iyileşmeyi yavaşlatır.
- Bağışıklık baskılanması: HIV enfeksiyonu, organ nakli sonrası ilaçlar, kemoterapi ve uzun süreli kortizon kullanımı.
- Cilt hastalıkları: Egzama, dermatit ve psöriyazis.
- Batık tırnak ve tırnak yaralanmaları.
- Bazı ilaçlar: Bazı kanser ve HIV ilaçları tırnak çevresinde dolama benzeri tabloya yol açabilir. İlacı kendiniz bırakmayın, doktorunuza danışın.
- Alçı ya da uzun süre kapalı kalan parmak ucu: Nemin birikmesi ve ciltteki küçük yaraların fark edilmemesi nedeniyle.
Komplikasyonları
Dolama çoğu olguda ciddi bir soruna yol açmadan iyileşir. Ancak tedavi geciktiğinde, diyabet ya da bağışıklık baskılanması gibi risk faktörleri varsa enfeksiyon derine yayılabilir.
Apse ve Parmak Ucu Enfeksiyonu
Dolamada irin toplanarak apse oluşabilir. Enfeksiyon parmak ucu pulpasına yayılırsa parmak ucu apsesi (felon) gelişir; bu durum şiddetli, zonklayıcı ağrı ve gergin şişlik ile kendini gösterir ve acil olarak değerlendirilmelidir.
Tendon Kılıfı Enfeksiyonu ve Derin Doku Yayılımı
Nadiren enfeksiyon parmak tendonlarının kılıfına yayılabilir (fleksör tenosinovit). Parmağın tamamının şişmesi, hafif bükük durması ve düzleştirirken şiddetli ağrı gibi bulgular uyarıcıdır; acil el cerrahisi değerlendirmesi gerektirir. Selülit (derinin yaygın iltihabı), kemik enfeksiyonu ve çok nadiren kana karışarak yaygın enfeksiyon da görülebilir. Bu tür ağır komplikasyonlar nadirdir ve çoğunlukla tedavi edilmeyen ya da riskli hasta gruplarında beklenir.
Tırnak Değişiklikleri
Kronik dolamada tırnak plağında çizgilenme, kalınlaşma, renk değişikliği ve şekil bozukluğu (distrofi) görülebilir. Enfeksiyon iyileştikten sonra tırnak yavaş büyüyerek yenilenir; el tırnaklarının normale dönmesi genellikle birkaç ay, ayak tırnaklarında ise bir yıl ya da daha uzun sürebilir. Nadiren kalıcı tırnak deformitesi kalabilir.
Nüks ve Kronikleşme
Islak ve tahriş edici işlerle uğraşan kişilerde, tedavi tamamlanmadığında ya da risk etkenleri ortadan kalkmadığında dolama tekrar edebilir.
Ne Zaman Acil Başvurulmalı?
Ateş, titreme, kızarıklığın elde ve kolda yayılması, kırmızı çizgilenme, parmağın tamamının şişmesi ya da şiddetli ağrı varsa gecikmeden acil servise ya da bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Diyabeti olanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve çocuklar bu belirtileri beklemeden değerlendirilmelidir.
Nasıl Önlenir
Dolamanın önlenmesi büyük ölçüde tırnak çevresindeki deriyi korumaya ve eli kuru tutmaya dayanır.
Tırnak ve Tırnak Çevresi Bakımı
- Tırnakları düzenli, düz ve çok kısa olmayacak şekilde kesin. Tırnak makasını ve aletleri kişisel ve temiz tutun.
- Tırnak etlerini (kütikül) kesmeyin ve geriye itmeyin; bu doğal bir bariyerdir.
- Tırnak kenarında kalkık bir deri parçası varsa yolmak yerine temiz bir makasla düzgünce kesin.
- Manikür ve pedikürde temiz, kişiye özel aletler kullanın; yapay tırnak ve jel uygulamalarını sık yaptırmaktan kaçının.
Tırnak Yeme ve Parmak Emmeyi Bırakmak
Tırnak ve çevresini ısırmak ya da parmak emmek hem deri bariyerini bozar hem de bölgeyi nemli tutar. Çocuklarda bu alışkanlığın azaltılması için nazik hatırlatmalar ve gerekirse uzman desteği yardımcı olur. Alışkanlığı bırakmakta zorlanan kişiler bir psikolog ya da çocuk doktoruna danışabilir.
Elleri Kuru ve Korunmuş Tutmak
- Ellerinizi yıkadıktan sonra, özellikle parmak aralarını ve tırnak çevresini iyice kurulayın.
- Bulaşık, temizlik ya da uzun süre ıslak iş sırasında pamuk astarlı bir eldivenin üzerine su geçirmez eldiven giyin. Eldiveni ara sıra çıkarıp elinizi kurutun; içi nemlenmişse değiştirin.
- Güçlü temizlik maddeleri ve çözücülerle çıplak elle çalışmayın.
- Ellerinizi düzenli olarak koku ve katkı içermeyen bir nemlendirici ile nemlendirin.
Ayaklar İçin
Ayak tırnaklarında dolamayı önlemek için ayakları kuru tutun, çorapları her gün değiştirin ve aynı ayakkabıyı iki gün üst üste giymemeye çalışın. Ayak tırnaklarını düz kesin ve dar ayakkabı yerine rahat modeller tercih edin.
Ek Önlemler
Diyabeti olanlar kan şekerlerini hedef aralıkta tutmalı, parmaklarını ve ayaklarını her gün gözden geçirmelidir. Ağız ya da genital bölgede aktif herpes varsa parmak emme ve yaralı bölgelere dokunmaktan kaçının, ellerinizi sık yıkayın.
Tedavi Seçenekleri
İlgili tedaviler
Sık Sorulan Sorular
Dolama nedir?
Dolama (paronişi), tırnak çevresindeki derinin iltihabıdır. Genellikle tırnak kenarındaki küçük bir yaradan giren bakteri ya da mantarlar nedeniyle gelişir. Ağrı, kızarıklık ve şişlikle başlar, bazen irin toplanır.
Dolama kaç günde geçer?
Hafif akut dolama, erken dönemde bakım ve gerekirse ilaçla genellikle birkaç gün ile bir hafta içinde düzelir. İrin toplanmışsa doktorun boşaltması gerekebilir ve iyileşme birkaç gün daha sürebilir. Kronik dolamada iyileşme haftalar ya da aylar alabilir ve nüks görülebilir.
Dolama evde nasıl tedavi edilir?
Erken ve hafif olgularda günde 2-3 kez 15-20 dakika ılık su ile parmağı ıslatmak ağrı ve şişliği azaltabilir; ardından bölgeyi iyice kurutmak gerekir. Bölgeyi zorlamamak, tırnak ve çevresini kurcalamamak ve elleri ıslak ve kimyasaldan korumak önemlidir. Bir iki gün içinde düzelme olmazsa ya da ağrı artarsa doktora başvurmak gerekir; ilaç ve kremleri doktora danışmadan kullanmayın.
Dolamada irin kendiliğinden ya da kendim patlatabilir miyim?
İrini iğne, bıçak ya da bastırarak kendiniz boşaltmak önerilmez. Bu işlem enfeksiyonu derine yayabilir, tırnağa zarar verebilir ve yeni mikroplar taşıyabilir. İrin toplandıysa bir doktor uygun koşullarda küçük bir kesi ile boşaltır.
Dolama için antibiyotik gerekir mi?
Her dolamada antibiyotik gerekmez. Sınırlı ve hafif olgular ılık su ve bakımla iyileşebilir. Kızarıklık yayılıyorsa, ateş varsa ya da diyabet gibi riskli bir durum söz konusuysa doktor antibiyotik başlayabilir. Mantar kaynaklı kronik dolamada ise antibiyotik yerine antifungal ve kortizonlu kremler kullanılır.
Dolama tedavisi cerrahi gerektirir mi?
Çoğu zaman gerekmez. İrin toplanmış akut dolamada doktorun yaptığı küçük bir drenaj (kesi ile irinin boşaltılması) en sık uygulanan işlemdir. Çok nadiren, tendon ya da kemiğe yayılan ağır enfeksiyonlarda daha kapsamlı cerrahi girişim gerekebilir. Dirençli kronik dolamada bazen tırnak kıvrımına yönelik cerrahi yöntemler düşünülür.
Dolama hangi bölümde tedavi edilir?
Genellikle dermatoloji (cildiye) polikliniğine başvurulur. Aile hekimi ya da acil servis de ilk değerlendirmeyi yapabilir. Parmağın tamamı şişmişse, tendon tutulumu şüphesi varsa ya da cerrahi gerekiyorsa el cerrahisi ya da ortopedi bölümüne yönlendirme yapılır.
Dolama bulaşıcı mıdır?
Bakteriyel ve mantara bağlı dolama genellikle kişiden kişiye kolay bulaşmaz; asıl neden tırnak çevresindeki deri hasarıdır. Herpetik dolama ise bulaşıcıdır ve kabarcıklar iyileşene kadar temas yoluyla başkalarına ya da vücudun başka bölgelerine yayılabilir. Bu nedenle kabarcıklara dokunmamak ve elleri sık yıkamak gerekir.
Herpetik dolama nedir, nasıl ayırt edilir?
Herpetik dolama, herpes simpleks virüsünün parmak derisinde oluşturduğu enfeksiyondur. Parmak ucunda ağrılı, grup halinde, içi sıvı dolu kabarcıklar görülür. Bakteriyel dolamayla karıştırılabildiği için doktor değerlendirmesi önemlidir; bu tipte irin boşaltmak için kesi yapılması önerilmez. Genellikle 2-3 haftada kendiliğinden geçer, ağır olgularda antiviral ilaç gerekebilir.
Dolama tedavi edilmezse ne olur?
Hafif akut olgular kendiliğinden düzelebilir, ancak tedavi edilmeyen dolamada irin toplanabilir, enfeksiyon parmağın derin dokularına, tendon kılıfına ya da kemiğe yayılabilir. Kronik dolama tırnakta kalıcı değişikliklere yol açabilir. Diyabeti olanlarda ve bağışıklığı zayıf kişilerde risk daha yüksektir.
Dolamadan sonra tırnakta iz kalır mı, tırnak normale döner mi?
Çoğu kişide tırnak yapısı iyileşmeyle birlikte yavaş yavaş normale döner. El tırnaklarının yenilenmesi genellikle birkaç ay, ayak tırnaklarının yenilenmesi ise bir yıl ya da daha uzun sürebilir. Apse oluşmuş ya da kronik dolama geçirilmişse tırnakta çizgi ya da şekil değişikliği kalabilir.
Dolama tırnağın uzamasını engeller mi?
Enfeksiyon tırnağı üreten bölgeyi (matriks) ya da tırnak kıvrımını etkilediğinde tırnak daha yavaş ve düzensiz uzayabilir; kalınlaşma, çizgilenme ve renk değişikliği olabilir. Enfeksiyon iyileştikten sonra tırnak çoğunlukla düzelir, ancak zaman alır.
Aynı anda birden çok parmakta dolama olabilir mi?
Akut dolama çoğunlukla tek parmakta görülür. Kronik dolama ise sık ıslanan ellerde birkaç parmağı birlikte etkileyebilir. Tırnak yeme alışkanlığı ya da ıslak işler devam ediyorsa yeni parmaklarda tekrar ortaya çıkabilir.
Ayak tırnağında dolama görülür mü?
Evet. Ayak tırnaklarında özellikle batık tırnak, dar ayakkabı, aşırı terleme ve yanlış tırnak kesimi ile ilişkilidir. Ayakları kuru tutmak, çorapları her gün değiştirmek ve tırnakları düz kesmek önleyicidir. Diyabeti olanlar ayak parmaklarındaki en küçük kızarıklık ve şişlikte gecikmeden doktora başvurmalıdır.
Çocuklarda dolama neden olur, ne yapılmalıdır?
Çocuklarda en sık neden parmak emme, tırnak yeme ve tırnak çevresini yolma alışkanlığıdır. Hafif olgularda ılık su ile ıslatma ve bölgeyi kuru tutma yardımcı olabilir. Şişlik ve kızarıklık artıyorsa, irin varsa ya da çocuğun ateşi çıkmışsa bir çocuk doktoruna ya da dermatolog muayenesine başvurmak gerekir. Kabarcıklar varsa herpes olabileceği için doktor değerlendirmesi önemlidir.
Diyabetli kişilerde dolama daha tehlikeli midir?
Evet. Diyabet doku iyileşmesini yavaşlatır ve enfeksiyon riskini artırır. Diyabetli bir kişide tırnak çevresinde kızarıklık, şişlik ya da ağrı varsa kendi kendine tedavi etmeye çalışmadan erken dönemde doktora başvurulmalıdır. Kan şekerinin iyi kontrolü ve düzenli el ve ayak bakımı önemlidir.
Manikür ve pedikür dolamaya neden olabilir mi?
Evet. Tırnak etinin kesilmesi, geriye itilmesi ya da temizlik sırasında oluşan küçük yaralar mikroplar için giriş kapısı olabilir. Temizliği şüpheli ya da aletleri paylaşılan yerlerden kaçınmak, tırnak etlerine dokunmamak ve kendi aletlerinizi kullanmak riski azaltır. Sık nüks ediyorsa yapay tırnak ve manikür uygulamalarına ara vermek gerekebilir.
Kaynaklar
- Cleveland Clinic. Paronychia (Nail Infection): What Is It, Symptoms, Causes and Treatment
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Paronychia
- Cleveland Clinic. Felon Finger Infection: Causes, Symptoms & Treatment
- Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi (DergiPark). Çocuklarda Bakteriyel Deri Enfeksiyonları
- Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi (DergiPark). A Rare Presentation of Herpes Virus Infection in a Child with Acute lymphoblastic leukemia: Herpetic Whitlow