HASTALIK

Cilt Kanseri

Cilt kanseri, deri hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan bir kanser grubudur ve en sık bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve melanom olarak görülür. Çoğu tür erken tanındığında cerrahi ile başarılı biçimde tedavi edilebilir.

Son güncelleme: 15.11.2026
Cilt Kanseri

Özet

Cilt kanseri, derideki hücrelerin DNA’sında oluşan hasar nedeniyle kontrolsüz çoğalmasıyla gelişir. En önemli neden güneşten ve solaryumdan gelen ultraviyole (UV) ışınlarıdır. Bu nedenle en sık güneşe açık bölgelerde (yüz, kulak, boyun, el sırtı) görülür, ancak güneş görmeyen bölgelerde de ortaya çıkabilir.

En sık görülen türler bazal hücreli karsinom ve skuamöz hücreli karsinomdur; bunlara birlikte melanom dışı cilt kanserleri denir. Melanom daha az sık görülür, ancak yayılma eğilimi nedeniyle en tehlikeli türdür. Nadir türler arasında Merkel hücreli karsinom ve Kaposi sarkomu bulunur.

Cilt kanseri çoğu zaman gözle fark edilebilir. Yeni çıkan ya da değişen bir ben, iyileşmeyen yara veya büyüyen bir leke fark ederseniz bir dermatoloji (cildiye) uzmanına başvurun. Erken tanıda çoğu tür cerrahi ile başarıyla tedavi edilir. Tedavi türe, evreye ve yerleşime göre belirlenir; ev ya da bitkisel yöntemlerle tedavi edilemez.

Hakkında

Derinin Yapısı

Deri vücudun en büyük organıdır ve üç katmandan oluşur. En üstteki epidermis, ağırlıklı olarak keratinosit hücrelerinden oluşur; en alt tabakasında bazal hücreler, aralarında ise ciltte renk veren melanositler bulunur. Altındaki dermis damar, sinir, ter ve yağ bezleri ile kolajen ve elastik lifleri içerir. En alttaki hipodermis (subkutis) yağ dokusundan oluşur. Kanser, hangi hücrede başladığına göre adlandırılır.

Cilt Kanseri Türleri

Bazal Hücreli Karsinom

En sık görülen cilt kanseridir. Epidermisin en alt tabakasındaki bazal hücrelerden gelişir ve çoğunlukla yüz, burun, kulak ve boyun gibi güneşe açık bölgelerde ortaya çıkar. İnci gibi parlak yumru, kanayıp kabuklanan ancak iyileşmeyen yara ya da yara izine benzeyen düz bir lekeyle başlayabilir ve genellikle ağrısızdır. Yavaş büyür ve çok nadiren başka organlara yayılır; tedavi edilmezse çevre dokuları (burun, göz çevresi, kıkırdak, kemik) tahrip edebilir.

Skuamöz Hücreli Karsinom

İkinci en sık türdür. Epidermisin üst katmanındaki skuamöz hücrelerden gelişir ve el sırtı, kulak, alt dudak ve kafa derisi gibi güneşe açık bölgelerde görülür. Pürüzlü, kabuklu, kırmızı bir leke ya da yumru ve iyileşmeyen yara şeklinde olabilir. Aktinik keratoz adı verilen pullu, kırmızı güneş lekeleri öncül lezyon olabilir. Bazal hücreli karsinomdan daha sık yayılma eğilimindedir, ancak çoğu hastada erken tanıyla iyi sonuç alınır.

Melanom

Pigment üreten melanositlerden gelişir. Cilt kanserlerinin küçük bir kısmını oluşturur ancak ölümlerin çoğundan sorumlu olan türdür, çünkü erken dönemde lenf bezlerine ve akciğer, karaciğer, beyin gibi organlara yayılabilir. Yeni bir ben olarak ya da var olan bir benin değişmesiyle ortaya çıkabilir. Başlıca tipleri yüzeyel yayılan, nodüler, lentigo maligna ve akral lentiginöz melanomdur. Erkeklerde en çok sırtta, kadınlarda bacaklarda görülür. Melanom nadiren göz içinde ve mukozada da gelişebilir.

Nadir Türler

Merkel hücreli karsinom hızlı büyüyen, ağrısız, kırmızı-mor kubbe şeklinde bir yumru olarak çıkar, çoğunlukla yaşlılarda ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde görülür; UV ışınları ve Merkel hücre poliyomavirüsü ile ilişkilidir. Kaposi sarkomu ise damar kökenli bir tümördür, HHV-8 virüsü ile ve bağışıklık baskılanması (HIV, organ nakli) ile ilişkilidir; ciltte mor, kahverengi ya da kırmızı lekeler yapar ve iç organlara da yayılabilir.

Görülme Sıklığı ve Seyir

Cilt kanserleri dünyada ve Türkiye’de en sık görülen kanser grubudur ve açık tenli, güneşe çok maruz kalan, ileri yaştaki kişilerde daha sıktır. Melanom dışı cilt kanserleri erkeklerde daha sık görülür. Bazal ve skuamöz hücreli karsinomlardan ölüm nadirdir; erken tanıda iyileşme şansı yüksektir. Melanomda sonuç tanı anındaki evreye bağlıdır: yalnızca ciltte sınırlı melanomlarda 5 yıllık sağkalım %90’ın çok üzerindedir, uzak organa yayıldığında belirgin olarak azalır.

Evreleme

Evreleme türe göre yapılır. Melanomda tümörün kalınlığı (Breslow kalınlığı), ülserasyon olup olmadığı, lenf bezi tutulumu ve uzak organ yayılımı belirleyicidir. Genel olarak evre 0 kanserin yalnızca epidermiste olduğu, evre I-II hastalığın ciltte sınırlı olduğu, evre III bölgesel lenf bezlerine ya da ciltteki yakın bölgelere yayıldığı, evre IV ise uzak organlara yayıldığı anlamına gelir. Evre, tedavi seçimini ve hastalığın seyrini belirler.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi kanserin türüne, boyutuna, yerleşimine, evresine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Bu karar dermatoloji, plastik cerrahi, onkoloji ve gerekirse radyasyon onkolojisi uzmanlarından oluşan ekip tarafından verilir.

  • Cerrahi çıkarma (eksizyon): Çoğu cilt kanserinin ana tedavisidir. Tümör çevresindeki sağlam dokuyla birlikte çıkarılır ve patoloji ile kenarların temiz olup olmadığına bakılır. Çoğu işlem lokal anestezi ile yapılır.
  • Mohs cerrahisi: Yüz gibi doku kaybının azaltılması gereken bölgelerde ya da tekrarlayan tümörlerde, tümörün katman katman çıkarılıp anında mikroskopla incelendiği özel bir cerrahi yöntemdir.
  • Küretaj ve elektrodesikasyon: Küçük ve yüzeyel tümörlerde kazıma ve elektrik akımıyla kurutma uygulanır.
  • Kriyoterapi: Küçük yüzeyel lezyonlar ve aktinik keratozlarda sıvı azotla dondurma yapılır.
  • Radyoterapi: Ameliyatın zor olduğu bölgelerde ya da ameliyat edilemeyen hastalarda uygulanır.
  • Cilde sürülen ilaçlar: Yüzeysel bazal hücreli karsinom ve aktinik keratozda hekim önerisiyle imikimod ya da 5-florourasil kremleri kullanılabilir.
  • Melanomda ek işlemler: Geniş lokal eksizyonla birlikte sentinel (nöbetçi) lenf bezi biyopsisi yapılabilir. İleri evrede immünoterapi (PD-1 engelleyicileri gibi) ve BRAF geninde değişiklik varsa hedefe yönelik ilaçlar (BRAF/MEK inhibitörleri) kullanılır.
  • İleri bazal ve skuamöz karsinom: Ameliyat ve radyoterapinin uygun olmadığı olgularda immünoterapi (cemiplimab gibi) ya da hedefe yönelik ilaçlar gündeme gelebilir.

Kemoterapi, melanom dışı cilt kanserlerinin çoğunda gerekmez. Hiçbir bitkisel, gıda ya da evde uygulanan yöntemin cilt kanserini tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt yoktur; bu yöntemler tedaviyi geciktirebilir. İlaçlar yalnızca hekim önerisiyle kullanılmalıdır.

Nedenleri

Cilt kanseri, deri hücrelerinin DNA’sında biriken hasarın hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açmasıyla ortaya çıkar. Bu hasarın en önemli kaynağı ultraviyole (UV) ışınlarıdır.

UV Işınlarına Maruz Kalmak

Güneşten gelen UV ışınları epidermis hücrelerinin DNA’sını bozar. Vücut bu hasarı çoğunlukla onarır, ancak yıllar içinde biriken ve onarılamayan hasar kansere yol açabilir. Bazal ve skuamöz hücreli karsinom daha çok yıllarca süren toplam güneş maruziyetiyle, melanom ise özellikle aralıklı yoğun güneşlenme ve çocukluktaki güneş yanıklarıyla ilişkilidir.

Solaryum ve Yapay UV Kaynakları

Solaryum cihazlarındaki UV ışınları da cilt kanserine neden olur ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. Genç yaşta solaryum kullanımı melanom riskini özellikle artırır.

Diğer Nedenler

Bağışıklık sisteminin baskılanması (organ nakli sonrası ilaçlar, HIV), arsenik gibi kimyasallara maruziyet, geçmişte radyoterapi, uzun süredir iyileşmeyen yaralar ve yanık izleri ile bazı virüsler (örneğin Merkel hücre poliyomavirüsü, HHV-8, bazı HPV tipleri) cilt kanseri gelişiminde rol oynayabilir. Nadiren xeroderma pigmentosum gibi kalıtsal hastalıklar çok erken yaşta cilt kanserine yol açar. Bazı melanomlar ise belirgin bir nedeni olmadan, kalıtsal yatkınlıkla gelişir.

Belirtileri

Cilt kanserinin en önemli belirtisi, ciltte yeni çıkan ya da zamanla değişen bir leke, yumru, ben ya da yaradır. Belirtiler türe göre farklılık gösterir.

Bazal Hücreli Karsinom

  • İnci gibi parlak, pembe ya da kırmızı yumru
  • Kanayıp kabuklanan ve iyileşmeyen yara
  • Yara izine benzeyen düz, mumsu bir leke
  • Üzerinde ince damarlar görülen kabarık alan

Skuamöz Hücreli Karsinom

  • Pürüzlü, pullu, kabuklu kırmızı leke ya da sert yumru
  • Kanayan veya iyileşmeyen yara
  • Dudakta iyileşmeyen çatlak ya da yara
  • Çoğunlukla güneşe açık bölgelerde (kulak, el sırtı, yüz, dudak)

Melanom ve ABCDE Kuralı

Benlerde şu değişiklikler melanom için uyarıcıdır:

  • A (Asimetri): Benin iki yarısı birbirine benzemez.
  • B (Border, kenar): Kenarlar düzensiz, tırtıklı ya da silik.
  • C (Color, renk): Aynı benin içinde birden fazla renk (kahverengi, siyah, kırmızı, mavi, beyaz).
  • D (Diameter, çap): Çap yaklaşık 6 mm’den büyük (ancak küçük melanomlar da olabilir).
  • E (Evolving, değişim): Boyut, şekil, renk ya da yükseklikte değişim, kaşıntı, kanama veya kabuklanma.

Çevresindeki benlere benzemeyen "çirkin ördek yavrusu" ben de dikkat edilmesi gereken bir işarettir. Melanom, tırnak altında koyu çizgi ya da avuç içi ve ayak tabanında koyu leke şeklinde de olabilir.

Nadir Türler

Merkel hücreli karsinom hızlı büyüyen, ağrısız, sert, kırmızı ya da mor-mavi kubbe şeklinde bir yumru yapar. Kaposi sarkomu ciltte mor, kahverengi ya da kırmızı lekeler ve nodüller olarak görülür; bacaklarda ve ayaklarda daha sıktır ve iç organ tutulumunda öksürük, nefes darlığı ya da sindirim şikâyetleri eklenebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Yeni çıkan ve büyüyen bir leke ya da yumru, değişen bir ben, 4 haftadan uzun sürede iyileşmeyen yara, kanayan veya kabuklanan lezyon fark ederseniz bir dermatoloji uzmanına başvurun. Cilt lezyonuyla birlikte koltuk altı, boyun ya da kasıkta ele gelen bir şişlik (lenf bezi büyümesi) varsa gecikmeden doktora başvurun.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Tanı, cildin ve lezyonun muayenesi ile başlar ve kesin tanı biyopsi ile konur.

Muayene ve Kendi Kendine Kontrol

Doktor lezyonun görünümünü, boyutunu, yerleşimini ve değişim öyküsünü sorgular, tüm cildi inceler ve gerekirse lenf bezlerini muayene eder. Evde ayda bir kez, iyi aydınlatılmış bir ortamda aynayla tüm vücudunuzu (sırt, kulak arkası, saçlı deri, ayak tabanı ve parmak araları dahil) kontrol etmeniz ve yeni ya da değişen lezyonları fark etmeniz önerilir. Çok sayıda beni olan ya da ailesinde melanom öyküsü bulunan kişiler için dermatoloğa düzenli kontrol önerilebilir.

Dermatoskopi

Dermatoskop, ışıklı bir büyüteç gibi cilt yüzeyinin altındaki renk ve damar yapılarını gösteren, ağrısız bir cihazdır. Ben ve lekelerin iyi huylu mu şüpheli mi olduğunu ayırt etmeye yardımcı olur, ancak kesin tanı yerine geçmez. Çok sayıda beni olanlarda ben fotoğrafları ve dijital haritalama ile zaman içindeki değişimler takip edilebilir.

Biyopsi

Şüpheli lezyondan alınan doku örneği patoloji laboratuvarında incelenir. Biyopsi lokal anestezi ile yapılır ve türü lezyona bağlıdır: lezyonun tamamının çıkarıldığı eksizyonel biyopsi ya da bir kısmının alındığı punch ya da tıraşlama biyopsisi. Melanom şüphesinde mümkünse lezyonun tamamı çıkarılır. Rapor, kanserin türünü, kalınlığını ve kenarların temiz olup olmadığını gösterir.

Yayılımın Araştırılması

Kanserin yayılma riski varsa (özellikle belirli kalınlıktaki melanom, büyük ya da agresif skuamöz ve Merkel hücreli karsinom) lenf bezlerinin ultrasonu, sentinel lenf bezi biyopsisi ve bilgisayarlı tomografi (BT), MR ya da PET-BT gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Küçük bazal hücreli karsinomlarda genellikle ek görüntüleme gerekmez.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki faktörler cilt kanseri riskini artırır. Bir veya birkaçının olması kesinlikle kanser geliştireceğiniz anlamına gelmez, ancak ciltinizi daha dikkatli izlemeniz için bir neden olabilir.

  • Yoğun ya da uzun süreli güneş maruziyeti: Özellikle açık havada çalışanlar ve sık güneş yanığı geçirenler, çocuklukta ağır güneş yanığı öyküsü olanlar. Ekvatora yakın bölgeler ve yüksek rakım UV maruziyetini artırır.
  • Solaryum kullanımı: Özellikle genç yaşta başlayanlarda melanom riski artar.
  • Açık ten, çil, sarı ya da kızıl saç ve açık renkli gözler: Cildin UV’ye karşı korunması daha zayıftır, ancak koyu tenliler de cilt kanserine yakalanabilir.
  • Çok sayıda ben ya da atipik (displastik) ben: Özellikle vücutta 50’den fazla ben varsa melanom riski artar.
  • Kişisel ya da ailesel öykü: Daha önce cilt kanseri geçirmiş olmak ya da yakın akrabada melanom bulunması riski artırır.
  • Bağışıklık sisteminin baskılanması: Organ nakli sonrası ilaçlar, HIV enfeksiyonu ve bazı kan hastalıkları özellikle skuamöz hücreli karsinom riskini belirgin artırır.
  • Aktinik keratoz: Güneşe bağlı pullu, pürüzlü lekeler skuamöz hücreli karsinom öncülü olabilir.
  • İleri yaş: Güneşe maruziyet süresi arttıkça risk artar.
  • Kimyasallar ve radyasyon: Arsenik maruziyeti ve geçmişte radyoterapi.
  • Kronik yara ve yanık izleri: Yıllardır iyileşmeyen yaralar skuamöz karsinom için riskli olabilir.
  • Kalıtsal hastalıklar: Xeroderma pigmentosum, albinizm gibi nadir durumlar.

Komplikasyonları

Cilt kanserinin komplikasyonları kanserin türüne, geç tanıya ve uygulanan tedaviye bağlıdır. Çoğu bazal ve skuamöz hücreli karsinom erken tanıyla komplikasyonsuz tedavi edilir.

Yerel Doku Hasarı

Tedavi edilmeyen bazal ve skuamöz hücreli karsinomlar büyüyerek çevredeki dokulara, özellikle burun, göz çevresi ve kulaktaki kıkırdak ve kemiğe yayılabilir. Bu durum geniş doku çıkarılmasını gerektirebilir ve görünüm ile işlev kaybına yol açabilir.

Lenf Bezi ve Uzak Organ Yayılımı

Skuamöz hücreli karsinom, melanom ve Merkel hücreli karsinom lenf bezlerine ve uzak organlara (akciğer, karaciğer, kemik, beyin) yayılabilir. Yayılma, tedaviyi zorlaştırır ve yaşam süresini kısaltabilir. Bazal hücreli karsinomun yayılması çok nadirdir.

Tekrarlama ve Yeni Cilt Kanseri

Tedavi edilmiş bir cilt kanseri aynı bölgede tekrarlayabilir ve cilt kanseri geçirmiş kişilerde vücudun başka yerinde yeni bir cilt kanseri gelişme riski daha yüksektir. Bu nedenle tedavi sonrası düzenli kontrol ve güneşten korunma gerekir.

Tedaviye Bağlı Sorunlar

Ameliyat sonrası kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme ve skar (iz) görülebilir. Cilde sürülen ilaçlar kızarıklık, kabuklanma ve tahrişe, radyoterapi ise bölgede kızarıklık, kuruluk ve uzun vadede cilt değişikliklerine yol açabilir. İmmünoterapi gibi sistemik tedaviler bağışıklık sistemine bağlı yan etkilere (örneğin kolit, tiroit ya da karaciğer iltihabı, döküntü) neden olabilir ve bu nedenle sıkı izlem gerekir. Lenf bezi çıkarılan hastalarda lenfödem (kolda ya da bacakta şişlik) gelişebilir.

Psikolojik ve Sosyal Etkiler

Özellikle yüzdeki cerrahi izler, kanser tanısının getirdiği endişe ve nüks korkusu yaşam kalitesini etkileyebilir. Gerektiğinde ruh sağlığı desteği almak bu süreci kolaylaştırır.

Ne Zaman Acil Başvurulmalı?

Ameliyat yarasında durmayan kanama, ateşle birlikte artan kızarıklık ve irin gibi enfeksiyon belirtileri, tedavi sırasında nefes darlığı, şiddetli ishal ya da yüksek ateş gelişirse doktorunuza ya da acile başvurun.

Nasıl Önlenir

Cilt kanserlerinin büyük bir kısmı, UV maruziyetinin azaltılmasıyla önlenebilir.

Güneşten Korunma

  • Güneşin en dik olduğu saatlerde (yaklaşık 10:00-16:00) gölgede kalın ve doğrudan güneşten kaçının.
  • Geniş kenarlı şapka, güneş gözlüğü ve kapalı, tercihen sıkı dokunmuş giysiler kullanın.
  • Geniş spektrumlu (UVA ve UVB koruması olan), en az SPF 30 olan güneş kremini güneşe çıkmadan önce yeterli miktarda sürün. Her 2 saatte bir ve terleme ya da yüzme sonrasında yenileyin. Dudak, kulak, boyun ve el sırtını unutmayın.
  • Güneş kremi tek başına yeterli koruma sağlamaz, kremle güneşte çok uzun süre kalmak güvenli kılmaz.
  • Bulutlu ve kış günlerinde de UV ışınları ciltte hasar yapabilir; özellikle kar ve deniz kenarında dikkatli olun.
  • 6 aydan küçük bebekleri doğrudan güneşten uzak tutun; daha büyük çocuklarda şapka, giysi ve uygun güneş kremi kullanın.
  • Bazı ilaçlar (örneğin bazı antibiyotikler) cildi güneşe duyarlı hale getirir; ilaç prospektüsünü okuyun ve doktorunuza danışın.

Solaryumdan Kaçınmak

Solaryum ve yapay bronzlaşma cihazları güvenli değildir ve kanser riskini artırır. Özellikle 18 yaş altında kullanılmamalıdır. Bronzlaşma için güneş yanığı yapmamaya dikkat edin; sağlıklı bir bronzlaşma diye bir şey yoktur.

Cildi Düzenli Kontrol Etmek

Ayda bir kez tüm cildinizi kontrol edin, yeni ya da değişen ben ve lekeleri doktora gösterin. Risk grubundaysanız (çok sayıda ben, aile ya da kişisel cilt kanseri öyküsü, bağışıklık baskılanması) dermatoloji kontrolünün ne sıklıkla yapılacağını doktorunuzla belirleyin.

D Vitamini Dengesi

D vitamini düzeyi için bilinçli ve uzun süre güneşlenmek önerilmez. Gerekirse D vitamini düzeyi kan testiyle kontrol edilir ve beslenme ya da hekim önerisiyle takviye ile desteklenir.

Tedavi Seçenekleri

Sık Sorulan Sorular

Cilt kanseri ölümcül müdür, tehlikeli midir?

Cilt kanserinin tehlikesi türüne ve tanı anındaki evresine bağlıdır. Bazal hücreli karsinom çok nadiren yayılır ve erken tedavide iyi sonuç alınır; skuamöz hücreli karsinomda yayılma riski biraz daha yüksektir. Melanom ise erken yakalanmazsa yayılabilen en ciddi türdür. Erken tanı ve tedavi sonucu belirgin biçimde iyileştirir, bu nedenle şüpheli lezyonları geciktirmeden gösterin.

Cilt kanseri ameliyatı ağrılı mı geçer?

Çoğu cilt kanseri ameliyatı lokal anestezi ile yapılır, bu nedenle işlem sırasında ağrı hissedilmez. Ameliyattan sonra bölgede hafif ya da orta düzeyde ağrı olabilir ve doktorun önerdiği ağrı kesicilerle kontrol edilir. Ağrı artıyorsa, kızarıklık, şişlik ya da ateş eşlik ediyorsa doktorunuza başvurun.

Cilt kanseri tedaviden sonra tekrarlayabilir mi?

Evet, tedavi edilen cilt kanseri aynı bölgede tekrarlayabilir ve vücudun başka yerinde yeni bir cilt kanseri de gelişebilir. Tümörün tam çıkarılması tekrarlama riskini azaltır ancak sıfırlamaz. Bu nedenle doktorunuzun belirlediği aralıklarla kontrole gidin, cildinizi ayda bir kontrol edin ve güneşten korunun.

Cilt kanseri günlük hayatı nasıl etkiler?

Etki türe ve tedaviye bağlıdır. Küçük bir bazal hücreli karsinom çoğu zaman küçük bir ameliyatla tedavi edilir ve kısa sürede günlük yaşama dönülür. İleri evrede sistemik tedaviler yorgunluk ve diğer yan etkilere neden olabilir ve yaşam kalitesi geçici olarak etkilenebilir. Tedavi sırasında ve sonrasında doktorunuzla sorunlarınızı paylaşın.

Cilt kanseri yaraları nasıl olur?

Cilt kanseri yaraları genellikle haftalardır iyileşmeyen, kanayan ve kabuklanıp tekrar açılan yaralardır. Bazal hücreli karsinom çoğunlukla ağrısızdır; inci gibi parlak bir kenarı olabilir. Dört haftadan uzun sürede iyileşmeyen her yara bir dermatoloji uzmanına gösterilmelidir.

Cilt kanseri yayılır mı?

Bazal hücreli karsinom çok nadir yayılır, skuamöz hücreli karsinom ve özellikle melanom, Merkel hücreli karsinom lenf bezlerine ve akciğer, karaciğer, kemik, beyin gibi organlara yayılabilir. Yayılma riski tümörün kalınlığı, yeri ve türüne göre değişir. Erken tanı ve tedavi bu riski azaltır.

Cilt kanseri hangi yaş aralığında görülür?

Cilt kanserleri çoğunlukla ileri yaşta görülür, çünkü risk güneş maruziyeti süresiyle artar. Ancak melanom gibi bazı türler genç erişkinlerde de ortaya çıkabilir. Bazal ve skuamöz hücreli karsinomlar erkeklerde daha sıktır; melanomda cinsiyet dağılımı yaşa göre değişir.

Cilt kanseri evde ya da bitkisel yöntemlerle tedavi edilebilir mi?

Hayır. Cilt kanseri evde ya da bitkisel, gıda veya takviyelerle tedavi edilemez; patlıcan, zerdeçal, yeşil çay gibi ürünlerin cilt kanserini tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt yoktur ve bu yöntemler tedaviyi geciktirerek riski artırabilir. Hastalığın tedavisi dermatoloji, cerrahi ve onkoloji uzmanlarıyla planlanır. Bu konuda doktorunuza danışın.

Cilt kanseri ameliyatı ne kadar sürer?

Süre lezyonun boyutuna, yerine ve kullanılan yönteme bağlıdır. Küçük bir cilt kanserinin cerrahi çıkarılması çoğunlukla yarım saat ile bir saat arasında tamamlanır. Mohs cerrahisi ya da büyük lezyonların onarımı gibi durumlarda süre birkaç saate uzayabilir. Çoğu hasta aynı gün evine gider.

Cilt kanseri saç döker mi?

Cilt kanserinin kendisi saç dökülmesine neden olmaz, ancak kafa derisinde yerleşirse çıkarılan bölgede saç çıkmayabilir. Melanom dışı cilt kanserlerinin çoğunda kemoterapi gerekmediği için saç dökülmesi beklenmez. Sistemik ilaç tedavisi alan hastalarda saç ve diğer yan etkiler ilaca göre değişir.

Cilt kanseri vücudun hangi bölgelerinde görülür?

Cilt kanserleri en sık yüz, kulak, boyun, kafa derisi, kol ve el sırtı gibi güneşe açık bölgelerde görülür. Melanom ise sırt, bacak gibi yerlerde ve güneş görmeyen avuç içi, ayak tabanı ve tırnak altında da ortaya çıkabilir. Bu nedenle tüm vücut cildini kontrol etmek önemlidir.

Cilt kanseri olan kişi lazer epilasyon yaptırabilir mi?

Lazer epilasyon, şüpheli ya da tanısı konmamış bir ben ve lekenin üzerine uygulanmamalıdır, çünkü lezyonun görünümünü değiştirerek tanıyı geciktirebilir. Cilt kanseri tanısı olanlar ya da tedavi görenler, epilasyondan önce mutlaka dermatoloji veya onkoloji doktoruna danışmalıdır. Tedavi görmüş bölgelerde uygulama doktor onayına bağlıdır.

Cilt kanseri bulaşıcı mıdır, cinsel yolla bulaşır mı?

Hayır, cilt kanseri bulaşıcı değildir ve cinsel yolla ya da temasla geçmez. Bazı virüsler (HPV, HHV-8, Merkel hücre poliyomavirüsü) belirli cilt kanserlerinin gelişiminde rol oynayabilir, ancak bu durum kanserin kişiden kişiye bulaştığı anlamına gelmez.

Cilt kanseri olan kişi nasıl beslenmelidir?

Cilt kanseri için özel bir beslenme tedavisi yoktur ve belirli bir besinin kanseri tedavi ettiği ya da yayılmasını durdurduğu gösterilmemiştir. Sebze, meyve, tam tahıl ve yeterli proteinle dengeli beslenmek genel sağlık ve tedavi sürecine dayanıklılık için yararlıdır. Bitkisel ürün ya da takviye kullanmadan önce, tedavi ilaçlarıyla etkileşebileceği için doktorunuza danışın.

Cilt kanserine hangi bölüm bakar?

Şüpheli ben ve lekeler için dermatoloji (cildiye) polikliniğine başvurulur. Tedavi, kanserin türüne ve evresine göre dermatoloji, plastik cerrahi, genel cerrahi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının birlikte çalışmasıyla yürütülür.

Cilt kanseri teşhisi nasıl konur?

Tanı, doktorun cildi muayene etmesi ve dermatoskopla lezyonu incelemesiyle başlar. Şüpheli lezyondan alınan doku örneğinin (biyopsi) patoloji laboratuvarında incelenmesiyle kesin tanı konur. Gerektiğinde lenf bezi ultrasonu, sentinel lenf bezi biyopsisi ve BT, MR ya da PET-BT gibi görüntüleme yapılır.

Bir ben ya da lekenin kanser olduğunu nasıl anlarım?

Ben ya da lekede asimetri, düzensiz kenar, birden fazla renk, yaklaşık 6 mm’den büyük çap ve zamanla değişim (ABCDE kuralı) dikkat çekicidir. Yeni çıkan, kaşınan, kanayan, kabuklanan ya da diğer benlerden farklı görünen benler doktora gösterilmelidir. Kesin tanıyı yalnızca doktor muayenesi ve gerekirse biyopsi koyar.

Cilt kanserinden korunmak için güneş kremi nasıl kullanılmalı?

Hem UVA hem UVB’ye karşı koruyan, en az SPF 30 olan güneş kreminin güneşe çıkmadan önce yeterli miktarda sürülmesi ve her 2 saatte bir, terleme ve yüzmeden sonra yenilenmesi önerilir. Güneş kremi tek başına yeterli değildir; gölge, şapka, gözlük ve kapalı giysiyle birlikte kullanılmalı, öğle saatlerinde güneşten kaçınılmalıdır. Solaryumdan uzak durun.

Cilt kanseri tedavisinden sonra takip gerekir mi?

Evet. Tedavi sonrası aynı bölgede tekrarlama ve vücudun başka yerinde yeni cilt kanseri gelişme riski vardır. Kontrol sıklığı kanserin türüne ve evresine göre doktor tarafından belirlenir; kendi cildinizi düzenli kontrol etmek ve güneşten korunmak da önemlidir.

Koyu tenli kişilerde de cilt kanseri görülür mü?

Evet, görülme sıklığı daha düşük olsa da koyu tenliler de cilt kanserine yakalanabilir ve genellikle daha geç fark edildiği için sonuçlar daha ağır olabilir. Koyu tenlilerde melanom sıklıkla avuç içi, ayak tabanı ve tırnak altı gibi güneş görmeyen bölgelerde ortaya çıkabilir. İyileşmeyen yara ya da tırnakta koyu çizgi gibi değişiklikleri doktora gösterin.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Non-melanoma skin cancer
  2. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Melanoma skin cancer
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Skin Cancer
  4. Cleveland Clinic. Skin Cancer: Symptoms & Causes
  5. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi (DergiPark). Melanom Dışı Deri Kanserlerinin 11 Yıllık Retrospektif Analizi
  6. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi (DergiPark). SIK GÖRÜLEN DERİ KANSERLERİNİN EPİDEMİYOLOJİSİ
İlgili Tedaviler 2İlgili Ameliyatlar 0