Rahim Kanseri Ameliyatı
Rahim kanseri (endometrium kanseri) ameliyatında rahim, rahim ağzı, tüpler ve yumurtalıklar çoğunlukla kapalı (laparoskopik ya da robotik) yöntemle alınır ve gerekirse lenf bezlerinden örnek alınır. Ameliyat sonrası ek tedavi gerekip gerekmediğine patoloji sonucuna göre…

Özet
Rahim kanseri denildiğinde çoğunlukla rahim gövdesinin iç zarından (endometrium) başlayan endometrium kanseri kastedilir. Kadın üreme organlarında en sık görülen kanserlerden biridir ve çoğunlukla menopoz sonrası dönemde ortaya çıkar. En önemli belirtisi menopoz sonrası vajinal kanama ya da menopoz öncesinde adet dışı, düzensiz kanamadır. Bu belirti erken ortaya çıktığı için hastalık çoğu zaman rahim içinde sınırlıyken yakalanır. Rahim ağzı (serviks) kanseri ise nedenleri, tanısı ve tedavisi farklı olan ayrı bir hastalıktır.
Endometrium kanserinin temel tedavisi ameliyattır. Standart ameliyatta rahim ve rahim ağzı (total histerektomi) ile her iki tüp ve yumurtalık (bilateral salpingo-ooferektomi) birlikte alınır; kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını anlamak için çoğu zaman sentinel (bekçi) lenf bezi örneklemesi yapılır. Erken evrede ameliyat çoğunlukla laparoskopik ya da robotik (kapalı) yöntemle, genel anestezi altında genellikle 2-3 saatte yapılır ve hastalar 1-2 gün içinde taburcu olur. Ameliyattan sonra radyoterapi ya da kemoterapi gerekip gerekmediğine patoloji sonucuna göre multidisipliner ekip karar verir; düşük riskli erken evre hastaların çoğunda ek tedavi gerekmez.
Hakkında
Endometrium Kanseri Nedir?
Rahmin iç yüzeyini döşeyen zar (endometrium), her adet döngüsünde hormonların etkisiyle kalınlaşır ve adet kanamasıyla dökülür. Bu dokudaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla endometrium kanseri gelişir. Kanserlerin çoğu daha yavaş seyirli tiptedir (endometrioid tip); daha az görülen seröz ve berrak hücreli tipler daha hızlı yayılma eğilimindedir. Günümüzde tümörün moleküler özellikleri de incelenerek tedavi kararı daha kişiye özel verilebilmektedir.
Risk Faktörleri
- Obezite: En önemli değiştirilebilir risk etkenidir. Yağ dokusu östrojen ürettiği için rahim zarı uzun süre östrojen etkisinde kalır.
- Karşılanmamış östrojen etkisi: Rahmi olan kadınlarda progesteron olmadan yalnız östrojen içeren hormon tedavisi kullanmak riski artırır.
- Yaş ve menopoz: Hastalık çoğunlukla menopoz sonrasında görülür. Adetlerin erken başlaması ve menopozun geç olması da riski artırır.
- Hiç doğum yapmamış olmak ve polikistik over sendromu: Düzenli yumurtlama olmadığında rahim zarı progesteronun koruyucu etkisinden yoksun kalır.
- Şeker hastalığı ve yüksek tansiyon
- Tamoksifen kullanımı: Meme kanseri tedavisinde kullanılan bu ilaç rahim zarında östrojen gibi etki gösterebilir. İlacı kullanan kadınlar anormal kanamayı doktoruna bildirmeli, ancak ilacı kendi başına bırakmamalıdır.
- Lynch sendromu: Ailede kalın bağırsak ve endometrium kanserlerinin genç yaşta görülmesine neden olan kalıtsal bir durumdur. Bu durumda doktorunuz genetik danışmanlık önerebilir.
Kombine doğum kontrol hapı kullanmak ve doğum yapmış olmak ise endometrium kanseri riskini azaltan etkenlerdir. Risk etkenlerinin olması hastalığın kesin gelişeceği anlamına gelmez; hiçbir risk etkeni olmayan kadınlarda da görülebilir.
Belirtiler
- Menopoz sonrası kanama: En sık ve en önemli belirtidir. Az miktarda lekelenme bile değerlendirilmelidir.
- Menopoz öncesinde düzensiz kanama: Adetler arasında kanama, çok yoğun ya da uzun süren adetler.
- Kanlı ya da sulu vajinal akıntı
- İlerlemiş hastalıkta: Kasık ve alt karın ağrısı, karında şişkinlik, ilişki sırasında ağrı, istemsiz kilo kaybı.
Bu belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlere bağlı olabilir; ancak menopoz sonrası her kanama mutlaka kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Pap smear testi rahim ağzı kanseri için bir tarama testidir ve endometrium kanserini güvenilir şekilde göstermez.
Tanı Nasıl Konur?
- Jinekolojik muayene: Rahim, rahim ağzı ve çevre dokular değerlendirilir.
- Vajinal ultrason: Rahim zarının kalınlığı ve rahimdeki değişiklikler incelenir.
- Endometrium biyopsisi: Kesin tanı, rahim içinden alınan dokunun patolojik incelemesiyle konur. Biyopsi muayenehanede ince bir kanülle, gerekirse histeroskopi (rahim içine kamerayla bakma) ya da küretaj ile alınır.
- Yayılımın değerlendirilmesi: Tanı konduktan sonra kanserin rahim duvarına ne kadar ilerlediğini ve yayılıp yayılmadığını anlamak için leğen bölgesinin MR'ı, karın ve göğsün bilgisayarlı tomografisi, gerekli durumlarda PET-BT çekilebilir.
Evreler
Endometrium kanserinin kesin evresi çoğunlukla ameliyatla çıkarılan dokuların incelenmesiyle belirlenir (FIGO evrelemesi). Genel olarak:
- Evre 1: Kanser rahim gövdesinde sınırlıdır.
- Evre 2: Kanser rahim ağzının bağ dokusuna ilerlemiştir, ancak rahim dışına çıkmamıştır.
- Evre 3: Kanser rahim dışına; rahmin dış yüzeyine, tüplere, yumurtalıklara, vajinaya ya da leğen ve karın içindeki lenf bezlerine yayılmıştır.
- Evre 4: Kanser mesaneye, bağırsağa, karın zarına ya da akciğer gibi uzak organlara yayılmıştır.
Evrenin yanı sıra tümörün tipi, derecesi ve moleküler özellikleri de tedavi kararında belirleyicidir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi planı jinekolojik onkolog, tıbbi onkolog ve radyasyon onkoloğundan oluşan multidisipliner ekip tarafından hasta ile birlikte belirlenir.
- Ameliyat: Endometrium kanserinin temel tedavisidir ve hastaların çoğunda ilk tedavi olarak uygulanır.
- Radyoterapi: Ameliyattan sonra kanserin tekrarlama riskini azaltmak için vajina içinden (brakiterapi) ya da dışarıdan uygulanabilir. Ameliyat olamayacak hastalarda ana tedavi olarak da kullanılabilir.
- Kemoterapi: Riski yüksek ya da rahim dışına yayılmış kanserlerde, tek başına ya da radyoterapiyle birlikte kullanılır.
- İmmünoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar: Özellikle ileri evre ya da tekrarlayan kanserlerde, tümörün moleküler özelliklerine göre kullanılabilir.
- Hormon tedavisi: Progestinler ya da aromataz inhibitörleri gibi ilaçlar yayılmış ya da tekrarlayan bazı kanserlerde kullanılır. Çok erken evre, düşük dereceli kanseri olan ve çocuk sahibi olmak isteyen seçilmiş genç hastalarda, yakın takip ve tekrarlanan biyopsilerle rahmi koruyan hormon tedavisi uzman merkezlerde bir seçenek olabilir.
Ameliyat Nasıl Yapılır?
Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Erken evre hastalıkta çoğunlukla laparoskopik ya da robotik (kapalı) yöntem tercih edilir; bu yöntemde karında birkaç küçük kesi açılır, iyileşme daha hızlıdır ve hastanede kalış daha kısadır. Rahim çok büyükse, kanser yayılmışsa ya da kapalı yöntem uygun değilse karın açılarak (laparotomi) ameliyat yapılır. Vajinal yol yalnız seçilmiş hastalarda kullanılır.
- Karın içinin incelenmesi: Karın içi, karın zarı ve organlar yayılım açısından gözden geçirilir; gerekirse karın içinden sıvı örneği alınır.
- Sentinel lenf bezinin bulunması: Rahim ağzına özel bir boya verilir ve kanserin ilk ulaşacağı lenf bezleri bulunarak çıkarılır.
- Rahmin ve eklerinin alınması: Rahmin damarları ve bağları kapatılarak kesilir; rahim ve rahim ağzı, her iki tüp ve yumurtalıkla birlikte çıkarılır. Kapalı ameliyatta dokular parçalanmadan genellikle vajinadan dışarı alınır.
- Ek işlemler: Riskli tümör tiplerinde ya da yayılım şüphesinde daha fazla lenf bezi çıkarılabilir ve karın içindeki yağ dokusundan (omentum) örnek alınabilir. Yayılmış hastalıkta görülebilen tüm tümör dokusunun çıkarılması amaçlanır.
Çıkarılan dokular patolojiye gönderilir. Kesin evre ve ek tedavi kararı bu sonuca göre verilir.
Riskler ve Komplikasyonlar
- Kanama: Nadiren kan nakli gerekebilir.
- Enfeksiyon: Yara, idrar yolu ya da vajina tepesinde enfeksiyon gelişebilir.
- Bacakta pıhtı ve akciğere pıhtı atması: Kanser ameliyatlarında risk daha yüksektir. Erken yürüme, çorap ve pıhtı önleyici iğneler bu riski azaltır.
- Mesane, üreter ya da bağırsak yaralanması: Nadir görülür; çoğunlukla ameliyat sırasında fark edilip onarılır.
- Lenfödem: Lenf bezleri çıkarıldığında bacaklarda kalıcı şişlik gelişebilir. Yalnız sentinel lenf bezi alındığında bu risk belirgin şekilde düşüktür.
- Vajina tepesinde açılma: Nadir görülür; vajinadan su gelmesi, ani ağrı ya da kanama olursa hemen başvurulmalıdır.
- Erken menopoz: Menopoza girmemiş kadınlarda yumurtalıkların alınması ani menopoz belirtilerine yol açar.
- Anestezi ile ilgili riskler: Ek hastalıkları olan hastalarda anestezi uzmanı riskleri ayrıca değerlendirir.
Ameliyat Öncesi
Tetkikler
- Kan tahlilleri: Kan sayımı, böbrek ve karaciğer işlevleri, pıhtılaşma değerleri ve kan grubu bakılır. Bazı hastalarda CA-125 gibi tümör belirteçleri istenebilir.
- Görüntüleme: Kanserin rahim duvarına ilerleyişini ve yayılımını değerlendirmek için MR, bilgisayarlı tomografi ya da gerekli durumlarda PET-BT çekilebilir.
- İdrar tahlili, EKG ve akciğer grafisi: Ameliyat ve anesteziye hazırlık için yapılır.
- Anestezi değerlendirmesi: Anestezi uzmanı kalp, akciğer, şeker ve tansiyon gibi sağlık sorunlarınızı değerlendirir; gerekirse kardiyoloji ya da göğüs hastalıkları görüşü istenir.
Bilgilendirme
Ameliyattan önce doktorunuz ameliyatın hangi yöntemle yapılacağını, hangi organların alınacağını, lenf bezlerinin nasıl değerlendirileceğini, olası riskleri ve ameliyat sonrası ek tedavi ihtimalini anlatır. Menopoza girmediyseniz yumurtalıkların alınmasının etkilerini, çocuk sahibi olmak istiyorsanız seçeneklerinizi mutlaka konuşun. Ailenizde kalın bağırsak ya da endometrium kanseri öyküsü varsa doktorunuza söyleyin.
İlaçlar
Kullandığınız tüm ilaçları ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin. Aspirin, klopidogrel ve diğer kan sulandırıcı ilaçlar kanama riskini artırabilir; ancak bu ilaçları doktorunuza danışmadan bırakmayın. Özellikle kalp stenti ya da kalp kapağı olan hastalarda ilacın ne zaman ve nasıl kesileceğine doktorunuz ve kardiyoloğunuz birlikte karar verir. Şeker ve tansiyon ilaçlarının ameliyat sabahı alınıp alınmayacağını anestezi ekibine sorun.
Açlık
Katı yiyecekler genellikle ameliyattan 6 saat önce kesilir; su gibi berrak sıvılar ameliyattan 2 saat öncesine kadar içilebilir. Kesin süreyi anestezi ekibi size söyler; gereksiz uzun açlık önerilmez. Bağırsak temizliği her hastada gerekmez; gerekiyorsa ekibiniz size bildirir.
Sigara ve Alkol
Sigara ameliyat sonrası akciğer sorunlarını, pıhtı riskini ve yara iyileşmesi sorunlarını artırır. Mümkünse ameliyattan birkaç hafta önce bırakılması önerilir. Alkol tüketimini de ameliyat öncesinde azaltın ya da bırakın.
Hazırlık
- Ameliyat bölgesindeki kılları kendiniz tıraş etmeyin; küçük kesikler enfeksiyon riskini artırabilir. Gerekirse hastanede uygun yöntemle temizlenir.
- Mümkünse ameliyattan önce düzenli yürüyüş yapın ve dengeli beslenin.
- Taburculuktan sonraki ilk haftalarda ev işlerinde size yardımcı olacak birini ayarlayın.
Ameliyat Sonrası
İlk Günler
Ameliyattan sonra çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün ayağa kalkar ve yürümeye başlar. Erken yürümek bacakta pıhtı riskini azaltır ve bağırsakların çalışmasına yardımcı olur. Su içmeye ve hafif yiyeceklere çoğunlukla ameliyat günü ya da ertesi gün başlanır. İdrar sondası genellikle ilk gün çıkarılır. Kapalı ameliyattan sonra hastalar çoğunlukla 1-2 gün, açık ameliyattan sonra 3-5 gün içinde taburcu olur. Pıhtı riskini azaltmak için taburculuktan sonra da bir süre pıhtı önleyici iğne kullanmanız istenebilir.
Ağrı
İlk günlerde karında ve kesi yerlerinde ağrı olur ve ağrı kesicilerle kontrol edilir. Kapalı ameliyattan sonra karına verilen gaz nedeniyle omuz ağrısı birkaç gün sürebilir. Ağrı günler içinde azalır; giderek artan ağrı doktora bildirilmelidir.
Vajinal Kanama ve Akıntı
Ameliyattan sonra birkaç hafta hafif kanama ya da kahverengi akıntı olması normaldir. Kötü kokulu akıntı, yoğun kanama ya da ateş olursa doktorunuza başvurun.
Yara Bakımı
Yaraları temiz ve kuru tutun. Ellerinizi yıkadıktan sonra yaraya dokunabilirsiniz. Genellikle taburculuktan sonra duş alınabilir; yara hafif sabunlu suyla yıkanıp nazikçe kurulanır. Yaralar tamamen kapanana kadar küvete, havuza ve denize girmeyin.
Beslenme ve Bağırsak Düzeni
Çoğu hasta kısa sürede normal beslenmeye döner. Özel bir yasak yoktur; dengeli ve yeterli proteinli beslenmek iyileşmeyi destekler. Ağrı kesiciler ve hareketsizlik kabızlık yapabileceği için lifli besinler ve bol sıvı tüketin. Gerekirse doktorunuz yumuşatıcı ilaç önerebilir; tuvalette ıkınmaktan kaçının.
Patoloji Sonucu ve Ek Tedavi
Çıkarılan dokuların patoloji sonucu genellikle 1-3 hafta içinde çıkar. Kesin evre, tümörün tipi, derecesi ve moleküler özellikleri bu sonuca göre belirlenir. Düşük riskli erken evre hastaların çoğunda ek tedavi gerekmez. Risk daha yüksekse vajina içinden ya da dışarıdan radyoterapi, kemoterapi ya da her ikisi önerilebilir. Karar multidisipliner ekip tarafından sizinle birlikte verilir.
İyileşme Takvimi
- İlk 2 hafta: Evde kısa yürüyüşler yapın ve süresini her gün biraz artırın. Yorgunluk normaldir.
- 2-6. hafta: Hafif ev işlerine yavaş yavaş dönülür. Ağır kaldırmaktan (ör. dolu alışveriş torbası, çamaşır sepeti) kaçınılır.
- 6. haftadan sonra: Çoğu hasta normal aktivitelerine döner. Açık ameliyattan sonra tam iyileşme daha uzun sürebilir.
İşe, Araç Kullanmaya ve Spora Dönüş
- İşe dönüş: Kapalı ameliyattan sonra masa başı işlere genellikle 2-4 hafta, açık ameliyattan sonra 6-8 hafta içinde dönülür. Ağır bedensel işlerde ve ek tedavi alanlarda süre daha uzun olabilir.
- Araç kullanma: Ağrı kesici kullanmayı bıraktıktan ve frene ani ve güvenle basabilecek duruma geldikten sonra araç kullanılabilir. Bu çoğunlukla kapalı ameliyattan sonra 2-3 hafta, açık ameliyattan sonra 4-6 hafta sürer.
- Spor: Yürüyüşe hemen başlanabilir. Yüzme ve ağır egzersizler için yaraların kapanmasını ve doktorunuzun onayını bekleyin; karın kaslarını zorlayan sporlara çoğunlukla 6 haftadan sonra dönülür.
- Cinsel ilişki: Vajina tepesindeki dikişlerin iyileşmesi için genellikle 6-8 hafta beklenir. Bu süre içinde tampon kullanılmaz. Vajinal kuruluk ya da radyoterapiye bağlı daralma için kayganlaştırıcı ve vajinal genişletici gibi destekler vardır.
Menopoz Belirtileri ve Duygusal Destek
Menopoza girmemiş kadınlarda yumurtalıkların alınmasıyla sıcak basması, terleme, uyku sorunları ve vajinal kuruluk başlayabilir. Bu belirtilerin nasıl yönetileceğini doktorunuzla konuşun; hormon tedavisinin uygun olup olmadığına kanserin özelliklerine göre doktorunuz karar verir. Kanser tanısı ve tedavisi ruhsal olarak yıpratıcı olabilir; yakınlarınızdan ve gerekirse uzmanlardan destek almaktan çekinmeyin.
Takip
Tedaviden sonra ilk yıllarda genellikle 3-6 ayda bir, sonra daha seyrek kontrol yapılır. Kontrollerde belirtileriniz sorulur ve jinekolojik muayene yapılır; gerekli görülürse görüntüleme istenir. Kanserin tekrarlaması en sık ilk birkaç yılda görülür. Vajinal kanama, kasık ağrısı, bacakta şişlik, öksürük ya da istemsiz kilo kaybı fark ederseniz kontrol tarihini beklemeden doktorunuza başvurun.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
- 38 derece ve üzeri ateş, titreme
- Yoğun vajinal kanama ya da kötü kokulu akıntı
- Yarada kızarıklık, şişlik ya da akıntı
- Giderek artan karın ağrısı, geçmeyen bulantı ya da kusma
- İdrar yaparken yanma, idrar yapamama ya da vajinadan su gelmesi
- Baldırda ağrılı şişlik
- Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı (hemen acile başvurun)
İlgili tedaviler ve ameliyatlar
İlgili tedaviler
İlgili ameliyatlar
Sık Sorulan Sorular
Rahim kanseri nedir?
Rahim kanseri denildiğinde çoğunlukla rahim gövdesinin iç zarından (endometrium) başlayan endometrium kanseri kastedilir. Rahim zarındaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişir ve çoğunlukla menopoz sonrası görülür. Erken belirti verdiği için hastaların çoğunda rahim içinde sınırlıyken yakalanır.
Rahim kanseri ile rahim ağzı kanseri aynı şey mi?
Hayır. Endometrium kanseri rahim gövdesinin iç zarından başlar, obezite ve östrojen etkisiyle ilişkilidir ve en önemli belirtisi menopoz sonrası kanamadır. Rahim ağzı (serviks) kanseri ise çoğunlukla HPV enfeksiyonuyla ilişkilidir ve Pap smear ile HPV testiyle taranır. İki kanserin nedenleri, tanısı ve ameliyatı farklıdır.
Rahim kanserinin belirtileri nelerdir?
En sık belirti menopoz sonrası vajinal kanama ya da lekelenmedir. Menopoz öncesinde adetler arası kanama, çok yoğun ya da uzun süren adetler ve kanlı sulu akıntı görülebilir. İlerlemiş hastalıkta kasık ağrısı, karında şişkinlik ve kilo kaybı olabilir. Bu belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlere bağlı olsa da değerlendirilmelidir.
Menopozdan sonra kanamam oldu, ne yapmalıyım?
Menopozdan sonra olan her türlü vajinal kanama ya da lekelenme, az bile olsa kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Çoğu zaman iyi huylu bir nedene bağlıdır; ancak endometrium kanserinin en sık ve en erken belirtisidir. Değerlendirmede genellikle vajinal ultrason ve gerekirse rahim içinden biyopsi yapılır.
Rahim kanseri nasıl teşhis edilir?
Muayene ve vajinal ultrasondan sonra kesin tanı, rahim içinden alınan dokunun patolojik incelemesiyle konur. Biyopsi muayenehanede ince bir kanülle ya da gerekirse histeroskopi veya küretajla alınır. Tanıdan sonra yayılımı değerlendirmek için MR ve bilgisayarlı tomografi çekilebilir. Pap smear testi endometrium kanserini güvenilir şekilde göstermez.
Rahim kanserinde hangi ameliyat yapılır?
Standart ameliyatta rahim ve rahim ağzı (total histerektomi) ile her iki tüp ve yumurtalık (bilateral salpingo-ooferektomi) birlikte alınır. Kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını anlamak için çoğu zaman sentinel lenf bezi örneklemesi yapılır. Riskli tümörlerde daha fazla lenf bezi çıkarılabilir ve karın içinden ek örnekler alınabilir.
Ameliyat kapalı mı açık mı yapılır?
Erken evre hastalıkta çoğunlukla laparoskopik ya da robotik (kapalı) yöntem tercih edilir; bu yöntemde karında birkaç küçük kesi açılır, ağrı daha az, hastanede kalış daha kısa ve iyileşme daha hızlıdır. Rahim çok büyükse, kanser yayılmışsa ya da kapalı yöntem uygun değilse karın açılarak ameliyat yapılır. Vajinal yol yalnız seçilmiş hastalarda kullanılır.
Sentinel (bekçi) lenf bezi nedir?
Sentinel lenf bezi, kanserin yayılırken ilk ulaşacağı lenf bezidir. Ameliyat sırasında rahim ağzına verilen bir boya ile bu bez bulunur ve yalnızca bu bez çıkarılıp incelenir. Böylece kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığı, tüm lenf bezlerini çıkarmanın getirdiği bacak şişliği (lenfödem) riski olmadan büyük ölçüde anlaşılabilir.
Yumurtalıklarımın da alınması gerekir mi?
Standart ameliyatta yumurtalıklar da alınır; çünkü kanser yumurtalıklara yayılmış olabilir ve yumurtalıkların ürettiği östrojen bu kanserin büyümesini etkileyebilir. Çok genç ve erken evre, düşük riskli seçilmiş hastalarda yumurtalıkların korunması tartışılabilir. Bu kararı doktorunuzla ameliyattan önce konuşmanız önemlidir.
Yumurtalıklarım alınırsa menopoza girer miyim?
Menopoza girmemiş bir kadının yumurtalıkları alındığında ani menopoz belirtileri, yani sıcak basması, terleme, uyku sorunları ve vajinal kuruluk başlayabilir. Bu belirtilerin nasıl yönetileceğini doktorunuzla konuşun. Hormon tedavisinin uygun olup olmadığına kanserin özelliklerine göre doktorunuz karar verir.
Rahim kanseri ameliyatı kaç saat sürer?
Ameliyat lenf bezi örneklemesiyle birlikte genellikle 2-3 saat sürer. Süre kullanılan yönteme, rahmin büyüklüğüne, daha önce geçirilmiş ameliyatlara ve ek işlemlere göre değişir. Ameliyatın uzaması tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez.
Ameliyatta hangi anestezi uygulanır?
Rahim kanseri ameliyatı çoğunlukla genel anestezi altında yapılır. Ağrı kontrolü için ek olarak bölgesel uyuşturma yöntemleri kullanılabilir. Anestezi yöntemine anestezi uzmanı sağlık durumunuza göre sizinle birlikte karar verir.
Hastanede kaç gün kalınır?
Kapalı (laparoskopik ya da robotik) ameliyattan sonra hastalar genellikle 1-2 gün içinde taburcu olur. Açık ameliyattan sonra hastanede kalış çoğunlukla 3-5 gündür. Taburculuk; yürüyebilmeye, ağrının tabletlerle kontrol altına alınmasına ve bağırsakların çalışmasına göre belirlenir.
Ameliyattan sonra ek tedavi gerekir mi?
Bu, patoloji sonucuna bağlıdır. Rahim duvarında sınırlı, düşük riskli kanserlerde çoğu zaman ameliyat tek başına yeterlidir ve ek tedavi gerekmez. Risk daha yüksekse vajina içinden ya da dışarıdan radyoterapi, kemoterapi ya da her ikisi önerilebilir; kararı multidisipliner ekip verir.
Rahim kanseri ameliyatının riskleri nelerdir?
Başlıca riskler kanama, enfeksiyon, bacakta pıhtı ve akciğere pıhtı atması, nadiren mesane, üreter ya da bağırsak yaralanması ve lenf bezleri çıkarıldığında bacaklarda şişliktir (lenfödem). Kapalı ameliyatta yara sorunları daha azdır. Riskler yaşa, kiloya ve ek hastalıklara göre değişir ve ameliyattan önce sizinle konuşulur.
Rahim kanseri ameliyattan sonra tekrarlar mı?
Erken evrede yakalanan ve düşük riskli kanserlerde tekrarlama ihtimali düşüktür, ancak hiçbir zaman sıfır değildir. Tekrarlama en sık ilk birkaç yılda görülür ve çoğunlukla vajinal kanama gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu nedenle kontrollere düzenli gitmek ve yeni belirtileri beklemeden bildirmek önemlidir.
Tedaviden sonra kontroller nasıl yapılır?
İlk yıllarda genellikle 3-6 ayda bir, sonra daha seyrek kontrol yapılır. Kontrollerde belirtileriniz sorulur ve jinekolojik muayene yapılır; gerekli görülürse görüntüleme istenir. Rutin olarak her kontrolde smear testi ya da tomografi yapılması gerekmez; takip planını doktorunuz belirler.
Ameliyattan sonra ağrı ne kadar sürer?
İlk günlerde karında ve kesi yerlerinde ağrı olur ve ağrı kesicilerle kontrol edilir. Kapalı ameliyattan sonra karına verilen gaz nedeniyle omuz ağrısı birkaç gün sürebilir. Ağrı çoğunlukla 1-2 hafta içinde belirgin şekilde azalır; giderek artan ağrı doktora bildirilmelidir.
Ameliyattan sonra işe ne zaman dönebilirim?
Kapalı ameliyattan sonra çoğu kadın 2-4 hafta içinde masa başı işine dönebilir. Açık ameliyattan sonra bu süre genellikle 6-8 haftadır. Ağır kaldırma gerektiren işlerde ve ek tedavi alanlarda süre daha uzun olabilir; istirahat raporu tedavi eden hekim tarafından verilir.
Ameliyattan sonra araba kullanabilir miyim?
Ağrı kesici kullanmayı bıraktıktan ve frene ani ve güvenle basabilecek duruma geldikten sonra araç kullanabilirsiniz. Bu çoğunlukla kapalı ameliyattan sonra 2-3 hafta, açık ameliyattan sonra 4-6 hafta sürer. Emin değilseniz doktorunuza danışın.
Ameliyattan sonra cinsel ilişkiye ne zaman girebilirim?
Vajina tepesindeki dikişlerin iyileşmesi için genellikle 6-8 hafta beklenir; bu süre içinde tampon da kullanılmamalıdır. Sonrasında doktorunuzun kontrolünden sonra cinsel yaşama dönülebilir. Vajinal kuruluk ya da radyoterapiye bağlı daralma olursa kayganlaştırıcı ve vajinal genişletici gibi destekler kullanılabilir.
Rahim kanseri ameliyatından sonra çocuk sahibi olabilir miyim?
Rahim alındığı için ameliyattan sonra gebelik mümkün değildir. Çok erken evre, düşük dereceli kanseri olan ve çocuk sahibi olmak isteyen seçilmiş genç hastalarda, yakın takip ve tekrarlanan biyopsilerle rahmi koruyan hormon tedavisi uzman merkezlerde bir seçenek olabilir. Bu yaklaşımın riskleri vardır ve doğum isteği tamamlandıktan sonra çoğunlukla ameliyat önerilir.
Rahim kanseri ameliyatını kim yapar?
Rahim kanseri ameliyatı kadın hastalıkları ve doğum uzmanları, özellikle jinekolojik onkoloji cerrahları tarafından yapılır. Ameliyat öncesi ve sonrası tedavi planı jinekolojik onkolog, tıbbi onkolog, radyasyon onkoloğu, radyolog ve patoloğun yer aldığı multidisipliner ekip tarafından birlikte belirlenir.
Ameliyattan sonra hangi durumlarda doktora başvurmalıyım?
Ateş, yoğun vajinal kanama, kötü kokulu akıntı, yarada kızarıklık ya da akıntı, giderek artan karın ağrısı, geçmeyen kusma ve idrar yapamama doktora başvurmayı gerektirir. Baldırda ağrılı şişlik, ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı akciğere pıhtı atmasının belirtisi olabilir; bu durumda beklemeden acile gidin.
SGK rahim kanseri ameliyatını karşılar mı?
Rahim kanseri ameliyatı genellikle SGK kapsamındaki tedaviler arasındadır. Ancak özel hastanelerde fark ücreti alınabilir ve kapsam zamanla değişebilir. Güncel koşulları tedavi olacağınız hastaneden öğrenin.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Womb (uterus) cancer
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Treatment - Womb (uterus) cancer
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Endometrial cancer
- Cleveland Clinic. Uterine Cancer: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment
- Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi (DergiPark). ENDOMETRİAL KANSER CERRAHİSİNDE LAPAROSKOPİ İLE LAPAROTOMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
- Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi (DergiPark). Tesadüfen Tanı Konulan Endometrium Kanserinin Yönetimi: Tek Merkez Bir Deneyimi