HASTALIK

UPJ Darlığı

UPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı), böbrek havuzunun üretere açıldığı noktada idrar akışının engellenmesi ve böbrekte genişleme (hidronefroz) yapmasıdır. Çoğunlukla doğuştandır; hafif vakalar yakından izlenir, belirti, enfeksiyon ya da böbrek fonksiyonunda azalma varsa…

Tıbbi olarak kontrol eden: Prof. Dr. Temuçin ŞenkulKontrol tarihi: 08.11.2026 · Son güncelleme: 16.11.2026
UPJ Darlığı

Özet

UPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı), böbrekte oluşan idrarın toplandığı havuz (pelvis) ile idrarı mesaneye taşıyan tüpün (üreter) birleştiği noktada idrar akışının yavaşlaması ya da engellenmesidir. İdrar böbrek havuzunda birikince havuz genişler; bu duruma hidronefroz denir. Tedavi edilmeyen ve ilerleyen darlık zamanla böbrek dokusunda hasara yol açabilir.

Hastalık çoğunlukla doğumdan itibaren vardır ve yaklaşık 1500 doğumda 1 görülür. Çocuklarda en sık rastlanan doğumsal böbrek ve idrar yolu sorunlarından biridir. Erkek çocuklarda ve sol böbrekte daha sıktır. Günümüzde birçok bebekte anne karnında yapılan ultrasonda böbrekte genişleme olarak fark edilir. Yetişkinlerde daha nadirdir; doğumsal darlık geç belirti verebilir ya da böbrek taşı, enfeksiyon ve ameliyat gibi nedenlerle sonradan gelişebilir.

Her UPJ darlığı ameliyat gerektirmez. Belirtisiz, hafif-orta derecede genişlemesi olan ve böbrek fonksiyonu korunmuş çocuklar ultrason ve sintigrafi ile yakından izlenir. Belirti, tekrarlayan enfeksiyon, taş, genişlemenin artması ya da böbrek fonksiyonunda azalma olduğunda darlıklı bölümün çıkarılıp yeniden dikildiği piyeloplasti ameliyatı önerilir. Ameliyatın başarı oranı yüksektir. Kesin karar daima çocuk ürolojisi ya da üroloji uzmanı tarafından verilir.

Hakkında

Böbrek ve Üretero Pelvik Bileşke

Böbrekler kanı süzerek fazla su ve atıkları idrar olarak ayırır. İdrar böbreğin içindeki küçük kanallardan toplayıcı sisteme ve oradan böbrek havuzuna (pelvis) gelir. Havuzdan çıkan idrar üreter adı verilen tüple mesaneye iner. Havuz ile üreterin birleştiği yere üretero pelvik bileşke (UPJ) denir. Bu bölgede darlık olursa idrar rahat geçemez, havuzda birikir ve böbrek genişler.

UPJ Darlığı Nedir?

UPJ darlığı, bu birleşim yerinin yeterince açılamaması ya da dışarıdan sıkıştırılmasıdır. Doğumsal vakalarda bileşkedeki kas ve bağ doku yapısının normal gelişmemesi, dolayısıyla idrarı ileri iten dalga hareketinin yetersiz kalması en sık mekanizmadır. Bazı çocuklarda bölgeyi çaprazlayan bir damar darlığa neden olur ya da darlığı artırır. Bazı çocuklarda ise iki taraflı olabilir.

Hidronefroz tek başına UPJ darlığı demek değildir. Doğum öncesi saptanan böbrek genişlemelerinin önemli bir bölümü geçicidir ve kendiliğinden düzelir. Vezikoüreteral reflü (idrarın mesaneden böbreğe geri kaçması) gibi başka nedenler de benzer görüntü verebilir; bu yüzden nedenin ayırt edilmesi gerekir.

Tedavi Seçenekleri

Yakın İzlem

Belirtisiz, genişlemesi hafif-orta derecede olan ve böbrek fonksiyonu korunmuş bebek ve çocuklarda tedavi hemen ameliyat değildir. Düzenli aralıklarla ultrason (böbrek havuzunun ön-arka çapı ve böbrek dokusunun kalınlığı) ve gerekirse diüretikli böbrek sintigrafisi yapılır. Birçok çocukta genişleme sabit kalır ya da küçülür. Bazı merkezlerde izlem sırasında idrar yolu enfeksiyonundan korumak için hekimin önerdiği durumlarda düşük doz antibiyotik kullanılabilir. İlaç yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalıdır. Hafif vakalarda izlemde genişlemenin artması, böbrek fonksiyonunun düşmesi ya da enfeksiyon gelişmesi ameliyat nedenidir. Şiddetli darlıkta düzelme beklenmez ve izlem gevşetilmemelidir.

Ameliyat Ne Zaman Gerekir?

  • Tekrarlayan ağrı ya da şiddetli yan ağrısı atakları
  • Tekrarlayan idrar yolu ya da böbrek enfeksiyonları
  • Böbrek fonksiyonunun azalması ya da izlemde giderek kötüleşmesi
  • Hidronefrozun giderek artması
  • Böbrek taşı gelişmesi
  • Tek böbreğin olması ya da yüksek tansiyon gibi ek sorunlar

Piyeloplasti (Pyeloplasti)

Piyeloplasti, UPJ darlığında en sık uygulanan ve en yüksek başarı oranına sahip ameliyattır. Genel anestezi altında yapılır. Darlık gösteren bölüm çıkarılır, üreter genişlemiş havuza yeniden dikilir (en sık uygulanan teknik dismembered piyeloplasti, yani Anderson-Hynes yöntemidir). Çaprazlayan damar varsa üreter damarın önüne alınarak bası ortadan kaldırılır. Başarı oranı genellikle %90 ve üzerindedir; nadiren darlık tekrarlayabilir.

  • Açık piyeloplasti: Böğür ya da karın yan tarafında açılan kesiyle yapılır. Uzun yıllardır uygulanan standart yöntemdir ve çok küçük bebeklerde ya da karmaşık anatomide tercih edilebilir.
  • Laparoskopik piyeloplasti: Karında açılan birkaç küçük delikten kamera ve ince aletlerle yapılır. Açık ameliyatla benzer başarı sağlar; kesi daha küçüktür, ağrı ve hastanede kalış süresi genellikle daha kısadır.
  • Robot yardımlı piyeloplasti: Laparoskopik yöntemin robotik bir sistemle yapılan hâlidir. 3 boyutlu büyütülmüş görüntü ve hassas hareket sağlar. Sonuçları laparoskopik yöntemle benzerdir; deneyimli bir ekip ve cihaz gerektirir.
  • Endopiyelotomi: Darlığın böbrekten ya da idrar yolundan girilerek alet yardımıyla kesilmesidir. Başarı oranı piyeloplastiden düşüktür, çaprazlayan damar varsa daha da düşer. Seçilmiş, genellikle yetişkin hastalarda ya da ameliyat sonrası tekrarlayan darlıkta düşünülür.

Ameliyat sırasında ya da öncesinde idrarın rahat akması için üretere ince bir tüp (çift J stent) yerleştirilebilir. Stent genellikle birkaç hafta sonra kısa bir işlemle çıkarılır. Ameliyat süresi tekniğe ve hastaya göre değişir; çoğunlukla 2-3 saat sürer. Laparoskopik ameliyattan sonra hastalar genellikle 1-2 gün, açık ameliyattan sonra bir miktar daha uzun süre hastanede kalır.

Ameliyat Sonrası Takip

Ameliyattan sonra ultrason ve gerekirse diüretikli sintigrafi ile böbreğin boşalması ve fonksiyonu kontrol edilir. Kontrollerin hekimin önerdiği aralıklarla yapılması önemlidir. Tedavi seçimi kişiye özeldir; hiçbir ilacı ya da yöntemi doktora danışmadan başlatmayın veya bırakmayın.

Bitkisel ürünlerin ya da evde uygulanan yöntemlerin UPJ darlığını açtığına dair bilimsel kanıt yoktur. Bu tür uygulamalar gerekli tedavinin geciktirilmesine yol açabilir; doktorunuza danışın.

Nedenleri

UPJ darlığı doğumsal ya da sonradan edinilmiş olabilir. Doğumsal nedenler çocuklarda, edinsel nedenler daha çok yetişkinlerde görülür.

Doğumsal Nedenler

  • Bileşkenin yapısal gelişim bozukluğu: Bileşkedeki kas ve bağ dokusunun normal gelişmemesi nedeniyle bu kısım idrarı ileri taşıyamaz. Çocuklarda en sık neden budur. Darlığın bir kısmı anne karnında böbrek gelişirken başlar.
  • Çaprazlayan damar: Böbreğin alt kısmını besleyen anormal bir damar üreterin önünden geçerek dışarıdan baskı yapabilir. Yetişkinlerde ve büyük çocuklarda daha sık görülür.
  • Üreterin havuza yüksek bağlanması ya da bölgedeki katlanma gibi anatomik farklılıklar.

Sonradan Gelişen Nedenler

  • Böbrek taşının bileşkeye takılması ya da taşın yarattığı iltihabi doku
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve bunlara bağlı dokuda skar (yara izi)
  • Bölgede geçirilmiş ameliyat, endoskopik girişim ya da yaralanma
  • Üreteri dışarıdan sıkıştıran karın içi hastalıklar ve kitleler (nadiren tümörler)
  • Vezikoüreteral reflü ve benzer sorunlar nedeniyle ikincil olarak gelişen genişleme

Çoğu çocukta darlığın belirli bir nedeni bulunamaz ve rastgele ortaya çıkar. Ailede UPJ darlığı olması riski bir miktar artırabilir ancak kalıtım şekli net değildir.

Belirtileri

UPJ darlığı olan birçok kişide belirti yoktur. Özellikle bebeklerde anne karnında yapılan ultrasonda ya da doğumdan sonraki ilk tetkiklerde tesadüfen fark edilir. Belirtiler yaşa ve darlığın derecesine göre değişir.

Bebek ve Küçük Çocuklarda

  • Karında ele gelen şişlik (genişlemiş böbrek)
  • Ateşle seyreden idrar yolu enfeksiyonları
  • Beslenme zorluğu, kusma, kilo alımında yavaşlama ve huzursuzluk

Büyük Çocuk ve Yetişkinlerde

  • Böğür ya da sırt ağrısı: Ağrı çoğunlukla dalga dalga ve aralıklıdır. Özellikle çok sıvı içildikten sonra ya da idrar artışı olduğunda şiddetlenebilir (Dietl krizi olarak da bilinir).
  • Bulantı ve kusma ile karın ağrısı, özellikle çocuklarda ağrı atakları sırasında
  • Ateş ve titreme: Genellikle böbrek enfeksiyonu gelişmesine bağlıdır.
  • İdrarda kan: Genişlemiş böbrek hafif bir darbede bile kanayabilir, böbrek taşı da olabilir.
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve böbrek taşı
  • Nadiren yüksek tansiyon

Not: UPJ darlığı idrar kaçırmaya ya da idrar yaparken güçlüğe neden olmaz. Bu yakınmalar farklı bir soruna işaret edebilir ve ayrıca değerlendirilmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Tekrarlayan ya da dalgalı böğür ağrısı, idrarda kan, sık idrar yolu enfeksiyonu, bebekte karın şişliği ve doğum öncesi ultrasonda böbrekte genişleme saptanması durumunda çocuk ürolojisi, çocuk nefrolojisi ya da üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Ateşle birlikte şiddetli yan ağrısı, titreme, kusma, idrar yapamama, bebekte beslenmeyi reddetme ve belirgin halsizlik varsa gecikmeden en yakın sağlık kuruluşuna ya da acile başvurulmalıdır. Bunlar böbrek enfeksiyonu belirtisi olabilir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Tanıda amaç yalnızca böbreğin genişlemiş olduğunu görmek değil, genişlemenin gerçekten bir engelden kaynaklanıp kaynaklanmadığını ve böbreğin ne kadar çalıştığını anlamaktır.

Doğum Öncesi ve Doğum Sonrası Ultrason

Anne karnında yapılan ultrasonda böbrek havuzunda genişleme görülebilir. Doğumdan sonra bebeğe ultrason tekrarlanır. Ultrason böbrek havuzunun ön-arka çapını, çanakların genişlemesini ve böbrek dokusunun kalınlığını gösterir. Tek başına darlığın kesin tanısı için yeterli değildir; fakat izlemde en önemli, ağrısız ve radyasyonsuz yöntemdir.

Diüretikli Böbrek Sintigrafisi (MAG3 ya da DTPA Renografi)

Damardan verilen az miktarda radyoaktif madde ve idrar söktürücü ilaç ile her iki böbreğin ayrı ayrı çalışma yüzdesi ve idrarın boşalma hızı ölçülür. Bu inceleme darlığın gerçekten engel yaratıp yaratmadığını ve ameliyat gereksinimini belirlemede temel yöntemdir; ameliyat sonrası iyileşmeyi izlemek için de kullanılır.

Diğer Testler

  • Kan ve idrar tetkikleri: Kan kreatinin ve üre düzeyi böbrek fonksiyonu hakkında bilgi verir. İdrar tetkiki ve kültürü enfeksiyonu gösterir. Kreatinin klirensi gerektiğinde istenebilir.
  • İşerken mesane görüntülemesi (voiding sistoüretrografi): Vezikoüreteral reflüyü ayırmak için özellikle çocuklarda istenebilir.
  • Manyetik rezonans (MR) ürografi, BT ürografi ve BT anjiyografi: Anatomiyi ve çaprazlayan damarı ayrıntılı gösterir. Özellikle ameliyat planlamasında ve yetişkinlerde kullanılır. Çocuklarda radyasyon nedeniyle seçici kullanılır; MR radyasyon içermez.
  • Doppler ultrason: Çaprazlayan damar şüphesinde ek bilgi verebilir.
  • İntravenöz piyelografi (IVP): Eskiden sık kullanılan ilaçlı böbrek filmidir. Günümüzde ultrason, sintigrafi ve MR ya da BT ürografi gibi yöntemler yerine geçtiği için nadiren kullanılır.

Tüm testlerin her hastada yapılması gerekmez; hangi incelemelerin uygun olduğuna hekim karar verir.

Risk Faktörleri

UPJ darlığı çoğunlukla rastgele ortaya çıkar ve belirli bir neden bulunamaz. Aşağıdaki durumlar görülme olasılığını artırabilir ya da darlıkla birlikte bulunabilir.

Başlıca Risk Faktörleri

  • Erkek cinsiyet: Doğumsal UPJ darlığı erkek çocuklarda kızlara göre yaklaşık iki kat daha sık görülür.
  • Sol böbrek: Darlık çoğunlukla tek taraflıdır ve sol tarafta daha sıktır.
  • Ailede öykü: Ailesinde böbrek ve idrar yolu anomalisi olan çocuklarda risk bir miktar artar. Nadiren ailesel vakalar bildirilmiştir.
  • Eşlik eden böbrek ve idrar yolu anomalileri: Atnalı böbrek, çift toplayıcı sistem, vezikoüreteral reflü ve diğer böbrek gelişim bozuklukları olan çocuklarda UPJ darlığı daha sık saptanır. Bu nedenle böyle bir sorunu olan çocukta idrar yolları ayrıntılı değerlendirilir.
  • Tek böbrek: Karşı böbrek yoksa ya da çalışmıyorsa UPJ darlığının önemi artar.

Yetişkinlerde Edinsel Risk Faktörleri

  • Böbrek taşı hastalığı
  • Tekrarlayan üst idrar yolu enfeksiyonları
  • Böbrek ya da üreterde geçirilmiş ameliyat ve endoskopik girişimler

Sigara, alkol ya da beslenme alışkanlıklarının UPJ darlığına neden olduğu gösterilmemiştir. İnmemiş testis UPJ darlığının nedeni değildir; bu iki sorun bazen aynı çocukta görülse de biri diğerini oluşturmaz ve testisin inmesi darlığı düzeltmez.

Komplikasyonları

UPJ darlığında komplikasyon riski darlığın derecesine ve ne kadar süredir devam ettiğine bağlıdır. Hafif vakalarda uzun yıllar sorun çıkmayabilir.

Hidronefroz

İdrar akışı engellendikçe böbrek havuzu ve çanaklar genişler. Hafif genişleme çoğu zaman izlenir; artan genişleme ya da dokuda incelme ameliyat kararında önemli etkendir.

İdrar Yolu ve Böbrek Enfeksiyonları

İdrarın durgunlaşması mikropların çoğalmasını kolaylaştırır. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve ateşle seyreden böbrek enfeksiyonu (piyelonefrit) görülebilir. Enfeksiyon böbrekte kalıcı skar bırakabilir ve nadiren kana karışabilir.

Böbrek Taşı

Böbrekte idrarın durgun kalması taş oluşumunu kolaylaştırır. Taş da darlığı ve ağrıyı artırabilir.

Böbrek Fonksiyonunda Azalma

Uzun süre tedavi edilmeyen ve ilerleyen darlıkta böbrek dokusu incelir, böbreğin çalışma yüzdesi düşer. Tek böbrekte ya da iki taraflı darlıkta böbrek yetmezliği riski daha yüksektir. Erken tanı ve gerektiğinde ameliyat böbrek fonksiyonunu korumaya yardımcıdır.

Diğer Komplikasyonlar

  • Genişlemiş böbreğin hafif darbelerde kanaması ya da yırtılması (nadir)
  • Yüksek tansiyon (nadir)
  • Ameliyata bağlı olarak: ağrı, yara yeri enfeksiyonu, kanama, idrar kaçağı, stent ile ilgili yakınmalar ve nadiren darlığın tekrarlaması

Ne Zaman Acil Başvurulmalı?

Ateş ve titremeyle birlikte şiddetli yan ağrısı, sürekli kusma, idrar yapamama, bebekte beslenmeyi reddetme, uyku hâli ya da ameliyat sonrası artan ağrı, ateş veya yara yerinden akıntı olduğunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Nasıl Önlenir

Doğumsal UPJ darlığı anne karnında gelişim sırasında oluştuğundan önlenemez. Yine de zararı azaltmak ve böbreği korumak için yapılabilecekler vardır.

Erken Fark Etme ve Düzenli İzlem

  • Gebelikte önerilen ultrason kontrollerinin yaptırılması, bebekte böbrek genişlemesinin erken saptanmasını sağlar.
  • Doğum öncesi böbrekte genişleme bulunan bebeklerin doğumdan sonra çocuk ürolojisi ya da çocuk nefrolojisi tarafından değerlendirilmesi ve önerilen kontrollerin aksatılmaması gerekir.
  • Ailede UPJ darlığı ya da başka böbrek anomalisi varsa bu durumun doktora söylenmesi gerekir; gerekli görürse doktor çocuklarda ultrason önerebilir.

Sonradan Gelişen Darlığın Önlenmesi

  • Böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonları erken ve eksiksiz tedavi edilmelidir.
  • Böbrek ve üreter girişimleri sonrası kontroller aksatılmamalıdır.
  • Taş öyküsü olanlarda doktorun önerdiği şekilde yeterli sıvı alımı ve taş önleme önlemleri uygulanabilir.

İdrar Yolu Belirtilerinde Doktora Başvurma

Tekrarlayan yan ağrısı, idrarda kan ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu gibi yakınmaları olanlar erken dönemde üroloji uzmanına başvurmalıdır. Zamanında yapılan tanı ve tedavi böbreğin korunmasına yardımcıdır.

Tedavi Seçenekleri

İlgili tedaviler

Sık Sorulan Sorular

UPJ darlığı nedir?

UPJ darlığı, böbrek havuzu (pelvis) ile idrarı mesaneye taşıyan tüpün (üreter) birleştiği noktada idrar akışının engellenmesidir. İdrar böbrekte birikerek böbreğin genişlemesine (hidronefroz) yol açar. Çoğu çocukta doğumdan beri vardır.

UPJ darlığı hangi yaşlarda görülür?

Çoğunlukla doğumdan itibaren vardır ve bebeklik ya da çocukluk döneminde fark edilir; birçok bebekte anne karnında yapılan ultrasonla saptanır. Yetişkinlerde daha nadirdir, doğumsal darlık geç belirti verebileceği gibi taş, enfeksiyon ve ameliyat gibi nedenlerle sonradan da gelişebilir.

UPJ darlığı nasıl fark edilir?

Birçok kişide belirti yoktur ve darlık ultrasonda tesadüfen görülür. Belirti varsa dalgalı böğür ağrısı, bulantı ve kusma, ateşli idrar yolu enfeksiyonları, idrarda kan ya da bebekte karında şişlik görülebilir. Kesin tanı için ultrasonun yanında diüretikli böbrek sintigrafisi gibi testler gerekir.

Doğum öncesi ultrasonda bebeğimin böbreğinde genişleme saptandı, bu UPJ darlığı mıdır?

Böbrekte genişleme başka nedenlerden de olabilir ve çoğu zaman geçicidir; UPJ darlığı bunlardan yalnızca biridir. Doğumdan sonra yapılan ultrason ve gerekirse diüretikli böbrek sintigrafisi ile nedenin ne olduğu ve izlemin mi yoksa tedavinin mi gerektiği değerlendirilir.

UPJ darlığı hangi hastalıklarla karıştırılabilir?

Böğür ağrısı, ateş ve idrarda kan başka sorunlarda da görülür. Böbrek taşı, idrar yolu enfeksiyonu, vezikoüreteral reflü ya da başka nedenlere bağlı hidronefroz benzer bulgular verebilir. Bu nedenle tanı yalnızca belirtilere göre değil, ultrason ve sintigrafi gibi tetkiklerle konur.

UPJ darlığı ameliyatsız tedavi edilir mi?

Hafif, belirtisiz ve böbrek fonksiyonu korunmuş vakalarda ameliyat hemen gerekmez ve düzenli ultrason ve sintigrafi ile izlem yapılır. Belirti, tekrarlayan enfeksiyon, taş, artan genişleme ya da fonksiyon kaybı varsa genellikle cerrahi tedavi önerilir. Bu karar hastayı izleyen doktor tarafından verilir.

Piyeloplasti ameliyatı nedir, nasıl yapılır?

Piyeloplasti, darlık gösteren bölümün çıkarılıp üreterin böbrek havuzuna yeniden dikildiği ameliyattır. Açık, laparoskopik ya da robot yardımlı teknikle yapılabilir ve genel anestezi altında uygulanır. Başarı oranı yüksektir, hangi yöntemin uygun olduğuna hastanın yaşı ve anatomisine göre cerrah karar verir.

Açık, laparoskopik ve robotik piyeloplasti arasındaki fark nedir?

Üç yöntemde de amaç aynıdır ve başarı oranları birbirine yakındır. Açık ameliyatta böğürde daha büyük bir kesi açılır; laparoskopik ve robotik yöntemlerde karında küçük deliklerden çalışılır ve ağrı ile hastanede kalış süresi genellikle daha kısa olabilir. Robotik yöntem 3 boyutlu görüntü sağlar ancak her merkezde bulunmaz.

Piyeloplasti ameliyatı ne kadar sürer, hastanede kaç gün kalınır?

Ameliyat tekniğe ve hastaya göre değişir, çoğunlukla 2-3 saat sürer. Laparoskopik ya da robotik ameliyattan sonra hastalar genellikle 1-2 gün, açık ameliyattan sonra bir miktar daha uzun süre hastanede kalır. Taburculuk süresini hastanın durumu ve dren, stent gibi uygulamalar belirler.

Ameliyat ağrılı mıdır?

Ameliyat genel anestezi altında yapıldığı için sırasında ağrı hissedilmez. Ameliyat sonrasında yara yeri ağrısı olabilir ve ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Ağrının şiddeti ve süresi hastaya ve kullanılan yönteme göre değişir.

Çift J (double J) stent ne işe yarar, ne zaman çıkarılır?

Ameliyattan sonra yeni dikilen birleşim yerinin iyileşmesi sırasında idrarın rahat akması için yerleştirilen ince bir tüptür. Genellikle birkaç hafta sonra, hekimin belirlediği tarihte çıkarılır. Stent varken hafif yan ağrısı, idrarda kan ya da sık idrara çıkma görülebilir; ateş ya da şiddetli ağrı olursa doktora başvurulmalıdır.

UPJ darlığı ameliyatından sonra tekrar eder mi?

Başarı oranı yüksektir ancak nadiren darlık tekrar edebilir. Bu nedenle ameliyattan sonra planlanan ultrason ve gerekirse sintigrafi kontrollerinin aksatılmaması gerekir. Hekimin belirlediği süre boyunca böbrek fonksiyonu ve idrar yolları izlenir.

UPJ darlığı tedavi edilmezse ne olur?

Darlık ilerlerse böbrekte genişleme artar, tekrarlayan enfeksiyonlar ve taş gelişebilir ve zamanla böbrek fonksiyonunda azalma olabilir. Her darlık aynı hızla ilerlemez; hafif vakalarda uzun süre sorun olmayabilir. Bu nedenle tanı konduktan sonra düzenli takip ve gerektiğinde zamanında tedavi önemlidir.

UPJ darlığı yetişkinlerde de görülür mü?

Evet, daha nadirdir. Yetişkinlerde doğumsal darlık geç belirti verebilir ya da böbrek taşı, enfeksiyon ve ameliyat sonrası darlık gibi nedenlerle sonradan gelişebilir. Tekrarlayan yan ağrısı ya da idrar yolu enfeksiyonu olan yetişkinin üroloji uzmanına başvurması önerilir.

UPJ darlığı genetik midir, önlenebilir mi?

Çoğu vaka rastgele ortaya çıkar; ailesel vakalar nadir bildirilmiştir ve kalıtım şekli net değildir. Doğumsal darlık önlenemez. Edinsel darlıkta taş ve enfeksiyonların zamanında tedavisi riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Sigara, alkol ya da beslenme UPJ darlığına neden olur mu?

Sigara ve alkolün UPJ darlığına neden olduğu gösterilmemiştir. Çünkü darlık çoğunlukla doğuştan olan yapısal bir sorundur. Yetişkinlerde taş ve enfeksiyon gibi nedenler darlığı kolaylaştırabilir.

UPJ darlığı olan çocuk okula gidebilir, spor yapabilir mi?

İzlem sürecinde belirti yoksa çocuğun günlük yaşamı genellikle kısıtlanmaz; kısıtlama gerekip gerekmediğine çocuğu izleyen doktor karar verir. Ameliyattan sonra ise hekimin önerdiği süre kadar ağır aktivite ve temas sporlarından kaçınılır.

Hangi belirtilerde acile gidilmeli?

Ateşin yanında yan ya da karın ağrısı, kusma, titreme, idrar yapamama ya da bebekte beslenmeyi reddetme ve halsizlik varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Bunlar böbrek enfeksiyonunu düşündürebilir.

UPJ darlığı için bitkisel bir tedavi var mı?

UPJ darlığı yapısal bir sorundur ve bitkisel ya da evde uygulanan yöntemlerin darlığı açtığına dair bilimsel kanıt yoktur. Bu tür yöntemlere güvenmek gerekli tedavinin gecikmesine yol açabilir. Mutlaka doktorunuza danışın.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Hydronephrosis
  2. Cleveland Clinic. Ureteropelvic Junction (UPJ) Obstruction: Causes & Treatment
  3. Cleveland Clinic. Pyeloplasty: Purpose, Procedure, Risks & Recovery
  4. NIDDK (ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü). Hydronephrosis in Newborns
  5. Osmangazi Tıp Dergisi (DergiPark). Pediatrik Üreteropelvik Bileşke Darlığı Yönetiminde Tek Merkez Deneyimi
  6. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). Piyeloplasti Yapılan Ureteropelvik Bileşke Darlıklı Hastaların Epidemiyolojik Verileri: Tek Merkez Deneyimi
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 1