Tenisçi Dirseği

Tenisçi Dirseği
Tenisçi Dirseği

 

Tenisçi dirseği lateral epikondilit adıyla da anılır. Dirseğin çok fazla bir şekilde kullanılmasına sebep olan ağrılı bir hastalıktır. Dirseğin yoğun olarak kullanıldığı tenis gibi raket sporlarını yapmak bu duruma yol açabilir. O yüzden tenisçi dirseği adını almıştır. Fakat başka çeşit sporlar da hastalığın oluşma riskini artırabilir.

Tenisçi dirseği hastalığı, kol kaslarının dirsek ile birleşen bölümünde tendonların iltihap kapmasına denir. Ön kol kasları ve tendonların aşırı kullanılması bölgeye zarar verir. Sürekli tekrar eden benzer hareketler dirseğin dış kısmında ağrı ve hassasiyete neden olur.

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. İrşadi İstemi Yücel

Tenisçi Dirseği Hakkında

Tenisçi dirseğini tedavi etmek için birçok yöntem vardır. Çoğu tedavide ekip çalışması gerekir. Çoğu zaman fizyoterapistler rol oynar, bazen de cerrahlar birlikte çalışarak tedaviyi uygular.

Dirsek eklemi üç kemikten oluşur. Bunlar üst kol kemiği ve ön koldaki iki kemiktir. Üst kol kemiğinin dibinde epicondyles adı verilen kemikli çıkıntılar vardır. Dirseğin dış tarafındaki kemik yumrusuna lateral epikondil denir. Kaslar, bağlar ve tendonlar dirsek eklemini bir arada tutar. Tenisçi dirseği hastalığı ön kol kaslarını ve tendonları etkiler. Ön kol kasları bileklere ve parmaklara uzanır. Buradaki tendonlar kasları kemiklere bağlar. Bu bağlanma dirsek eklemi üzerinde gerçekleşir.

Tenisçi Dirseği Nedir?

Tenisçi dirseği dirsek ve kolda ağrıya neden olan bir tendon iltihabıdır ve buranın şişmesine neden olur. Etkilenen tendonlar kasları kemiklere bağlama görevini üstlenir. Tenisçi dirseği bu sporlar uğraşanların yaklaşık %50’sinde görülür. Fakat tenisçi olmayan kişilerde de görülebilir. Tekrarlayan kavrama hareketleri, genellikle başparmak ve işaret parmağının kullanılması hastalığa yol açabilir. Dirsek ağrısının en yaygın sebebi tenisçi dirseğidir. Her yaşta görülebilir fakat hastaların büyük bölümü 40 yaşın üzerindedir.

Tenisçi dirseği zamanla gelişir. Monoton şekilde tekrar eden hareketler hastalığın oluşmasını tetikler. Raketi kavramak, sabit çekme hareketleri tendonlara çok fazla baskı uygular. Süreç içinde buralarda mikroskobik yırtılmalar meydana gelir.

Tenisçi Dirseği Kimlerde Görülür?

Tenisçi dirseği kol hareketlerinin tekrarlandığı bazı sporların yapılmasıyla ortaya çıkabilir. Tenisçilerin %50’sinde hastalık görülür. Benzer şekilde eskrim, ağırlık kaldırma gibi aktiviteleri uzun süre yapanlarda da görülme ihtimali vardır. Bunların dışında marangozluk, ağır araçlar kullanılan işçilik, tekrarlayan hareketlerin yapıldığı işçilik, uzun süre yazı yazma, boyama, örme gibi aktivitelerle ilgilenenlerde daha sık görülür.

Yıl içinde yetişkinlerin %1-3’lük kesimi bu hastalıktan etkilenir. Her yaşta ortaya çıkabilse de en sık 35-50 yaş arasında görülür. Erkeklerde ve kadınlarda görülme sıklığı eşittir.

Hangi Hareketler Tenisçi Dirseğine Neden Oluyor?

Uzun süre monoton şekilde tekrarlayan kol hareketleri tenisçi dirseğine neden olabilir. Tenis, eskrim gibi sporlarda tekrarlayan ve ön kola yüklenen hareketlerin sıkça tekrarlanması uzun süreçte tendonları kötü etkiler. Ağırlık kaldırma ile ilgili sporlarda da benzer bir durum söz konusudur. Fakat tenisçi dirseği sadece sporla ilgilenenlerde ortaya çıkmaz. Ön kolun kullanıldığı, parmaklarla kavrama hareketlerinin sürekli yapıldığı meslek ve hobiler de bu hastalığa neden olabilir. Örneğin monoton şekilde aynı kol hareketlerini tekrarlayan bir işçide veya uzun süre yazı yazan birinde de görülebilir.

Tenisçi Dirseği Nedenleri

Tenisçi dirseği çok farklı aktivitelerden kaynaklanabilir. Fakat bu aktiviteler bir anda hastalığı ortaya çıkarmaz. Uzun süre tekrarlayan ve ön kolu etkileyen hareketler hastalığı ortaya çıkarır.

Aşırı Kullanım

Son çalışmalar, tenisçi dirseğinin sıklıkla belirli bir ön kol kasının hasar görmesinden kaynaklandığını göstermektedir. Dirsekte buluşan kaslar dirsek eklemi düz durumdayken el bileğinin sabit tutulmasına yardımcı olur. Bu hareket tenis oyunundaki raket vuruşlarında sıkça kullanılır. Dirsekte buluşan kaslar bu gibi hareketler ile fazla kullanıldığında zayıflar. Kasları kemiklere bağlayan tendonda iltihap ve ağrı meydana getirir.

Benzer şekilde dirsek bükülüp düzleştirildiğinde bölgedeki kaslar kemiklere sürtünür. Bu durum uzun süreçte kasta aşınma ve yırtılmalara neden olabilir.

Aktiviteler

Tenisçi dirseği sadece tenis ile uğraşanlarda görülmez. Dirseği etkileyen kasların tekrarlayan ve güç gerektiren şekilde kullanılması hastalığı ortaya çıkarır. Bu tür hareketler meslek veya bir hobi alanında yapılabilir. Ressamlık, tesisatçılık, monoton hareketlerin tekrarlandığı işçilik ve marangozluk gibi meslek alanları hastalığı meydana getirebilir. Benzer şekilde aşçılık ve kasaplık da hastalığı ortaya çıkarabilir.

Tenisçi Dirseği Belirtileri

Tenisçi dirseği hastalığının belirtileri yavaş yavaş gelişir. Çoğu zaman belirtileri başlatan bir yaralanma, travma yaşanmaz. Şikâyetler zamanla artarak devam eder.

Dirsekte Ağrı

Hastalık dirsekten kola yayılan bir ağrı ile ortaya çıkar. Başlangıçta ağrılar hafif hissedilirken ilerleyen dönemde şiddetlenir. Dirseğin dış kısmında, bölgedeki kemik çıkıntısının üzerinde yoğunlaşır. Bu bölge tendon ve kasların buluştuğu bir alandır.

Hareket Kısıtlılığı ve Güçsüzlük

Hastaların kavrama gücünde azalma görülür. Raket tutarken, İngiliz anahtarı çevirirken ya da el sıkışırken ağrı ve güçsüzlük daha şiddetli hissedilir. Bu tip hareketler ön kol ile ilgilidir ve hastalık bu bölgeyi etkiler. Hasta sağ kolunu daha sık kullanıyorsa sağ, sol kolunu daha sık kullanıyorsa sol kol daha fazla etkilenir. Fakat bazı durumlarda ikisi birden etkilenebilir.

Tenisçi Dirseği Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Hasta yukarıda sıralanan belirtileri yaşıyorsa bir ortopedi uzmanına görünmelidir. Doktor şikâyetler ve hastalık hikâyesi ışığında tenisçi dirseğinden şüpheleniyorsa ek testler isteyebilir.

Ortopedi Muayenesi

Doktorlar tanı için birçok faktörü göz önünde bulundurur. Belirtilerin neler olduğunu, nasıl seyrettiğini ve geliştiğini sorgular. Hastanın mesleki veya spor aktivitelerinden kaynaklanan risk faktörlerini sorgular. Belirtilerin odak noktasını bulmaya çalışır. Muayene sırasında doktor ağrıya neden olup olmadığını görmek için bilek, parmak ve kolun düz tutulmasını isteyebilir. Eğer hastanın bilinen romatoid artrit ya da sinirlerle ilgili bir hastalığı varsa doktora mutlaka söylemesi gerekir.

Tetkikler

Hastalığın tanısının kesin olarak konulması ve hastalığın ne aşamada olduğunun görülmesi için ek testlere ihtiyaç duyulur. Bu testler sayesinde hastanın ihtiyaç duyduğu tedavi en doğru şekilde saptanır. Diğer yandan belirtileri tenisçi dirseğine benzeyen başka bir hastalık söz konusuysa bu testlerle anlaşılır.

Röntgen

Röntgen, X ışınlarını kullanarak kemik gibi yoğun yapıların görüntülenmesini sağlar. Görüntülerin elde edilmesi çok kısa sürede ve ağrısız, acısız gerçekleştirilir. İşlem bölgeye kontrast madde verilerek ya da doğrudan bölgeye X ışını verilerek gerçekleştirilebilir. Dirsek ekleminin röntgen ile görüntülenmesi dirsek artriti hastalığının olup olmadığını anlamaya yardımcı olur.

MR

MRI yani manyetik rezonans görüntüleme, yoğun olmayan, daha yumuşak dokuların ayrıntılı şekilde görüntülenmesi için avantajlıdır. Büyük ve güçlü mıknatıslar ile oluşturulan manyetik alan içinde radyo dalgaları kullanılarak iç yapıları ayrıntılı şekilde görüntülemeyi sağlar. Eğer doktor belirtilerin boyun problemleri ile ilişkili olabileceğini düşünüyorsa MR yöntemine başvurabilir. Boyunda fıtıklaşmış bir disk veya artrit kol ağrısına neden olabilir ve bu durum tenisçi dirseği ile karıştırılabilir.

EMG

EMG cihazı ile sinirlerin ve kasların elektriği ne kadar ilettiği kontrol edilir. Sinirlerde yaşanan hastalıkların ya da bozuklukların gözlenmesi için kullanılır. İşlem öncesinde hastaya genellikle bir tarih verilir ve işlem 60-90 dakika arası sürer. Dirsek ve çevresinde birçok sinir bulunur. Sinir sıkışmalarının belirtileri tenisçi dirseğine benzer. Bunları karıştırmamak için EMG testine başvurulabilir.

Tenisçi Dirseği Risk Faktörleri

Tenisçi dirseğine neden olan etkenlerin yanında hastalığa yakalanma riskini arttıran bazı etkenler vardır. Bu etkenlerle ilişkili olan herkes hastalığa yakalanmaz. Fakat diğer insanlara göre daha yüksek bir ihtimal söz konusudur. Bu yüzden ayrıca dikkat etmek ve önlem almak gerekir.

30-50 Yaş Arası Kişiler

Tenisçi dirseği olan çoğu kişi 30- 50 yaş arasındadır. Fakat hastalık diğer yaşlarda da ortaya çıkabilir. Sadece bu yaş grubunda risk daha fazladır.

Bazı Meslekler

Tenis gibi raket sporlarında uygunsuz vuruş tekniği ve spor için donanımın eksik olması hastalığa yakalanma riskini arttırır. Aynı şekilde eskrim sporcuları da risk altındadır. Monoton hareketlerin uzun süre tekrarlandığı tüm mesleklerde tenisçi dirseği görülme oranı fazladır. Marangozluk, tesisatçılık, ressamlık, sürekli yazı yazma gerektiren işler, aşçılık, kasaplık, sürekli tekrar eden hareketlerin yapıldığı işçilik faaliyetleri tenisçi dirseği açısından risklidir.

Tenisçi Dirseği Komplikasyonları

Tenisçi dirseği tedavi edilmediği sürece belirtileri şiddetlenen bir hastalıktır. Şikâyetler kişinin günlük yaşamını kötü etkileyebilir, aktivitelerini sınırlayabilir ve mesleğini yapmada sorun oluşturabilir.

Kuvvet Kaybı

Hastalığı yaşayan kişiler başlarda hafif, daha sonraki süreçte şiddetlenen bir güç kaybı yaşarlar. Bu durum kavrama hareketlerini yapmayı güçleştirir. Bileğin düz tutulmasında zorluk yaşanır, parmaklar etkilenir. Bu nedenle sıkça yapılan birçok basit hareket kısıtlanmış olur.

Ödem Oluşumu

Dirsek ekleminde kas ve kemik yapılarını birleştiren tendonlarda mikro hasarlar meydana gelmesi bölgede iltihaplanmaya yol açar ve tenisçi dirseği hastalığı oluşur. Bu hasarlı alanlarda şişlik, ödem meydana gelir. Böylece belirtiler ortaya çıkar.

Tenisçi Dirseği Nasıl Önlenir?

Tenisçi dirseği monoton, uzun süreli ve güçlü kol hareketleri nedeniyle oluşur. Bu durumun önüne geçmek için birçok önlem alınabilir. Bunların temelinde kola binen yükü azaltmak vardır.

Dirseği Güçlendirici Egzersizler

Tenisçi dirseğini önlemek veya tedavisine yardımcı olmak için çeşitli egzersizler yapılabilir. Fakat önlemede egzersizler kadar periyodik dinlenmeler de önemlidir. Egzersizler bilek ve dirsek eklemlerine yoğunlaşır. Bunların bilinçsizce ve ani hareketlerle uygulanmaması gerekir.

Çalışırken Ara Dinlenmeler Yapmak

Sürekli benzer el- kol hareketlerinin tekrarlandığı bir işle uğraşan kişilerin aralıklarla dinlenmesi, çeşitli basit hareketlerle kollarını rahatlatması önerilir. Uzun süre bilgisayar başında vakit geçiren kişilerin en az saat başı işlerine ara verip hareket etmesi önerilir. Mouse kullanırken eli çok sıkmamak, yazı yazılıyorsa mola vermek önerilir. Aynı şekilde tesisat, makine işleri ile ilgilenmeyi gerektiren bir iş yapan kişiler periyotlarla ara vermeli ve kollarını rahatlatmalıdır.

Sporcuların Dikkat Etmesi Gerekenler

Tenis gibi raket sporları ile uğraşanların hastalığa yakalanma riski fazladır. Bu yüzden önlem almak ayrıca önem taşır. Özellikle profesyonel olmayan sporcuların yanlış hareketleri uzun süre tekrar etmemeleri gerekir. Kendilerine uymayan materyalleri kullanmaya devam etmemeleri gerekir. Örneğin sporcuların kendileri için en kolay kavranan, yumuşak denebilecek raketleri kullanması gerekir. Kola raketin yaptığı basıncın olabildiğinde azaltılması önerilir. Bunların dışında aktivite öncesinde ısınma ve sonrasında soğuma hareketleri yapmayı ihmal etmemek gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Tenisçi dirseği nasıl tedavi edilir?

Hastalığın durumuna göre cerrahi veya cerrahi olmayan tedaviler uygulanabilir. Cerrahi olmayan tedaviler hastaların büyük çoğunluğunda etkili olur. İlk etapta hastanın dinlenmesi önerilir. Hastalığa sebep olan hareketlerden bir süre uzaklaşmak gerekir. Birkaç hafta boyunca kola uygun şekilde oturmaya dikkat etmek ve ağır aktivitelerden uzak durmak gerekir. Hastanın ağrısını ve şişliği hafifletmek için steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçlar reçete edilebilir. Bilek germe egzersizleri veya fizik tedavi uygulanması gerekebilir. Bazen hasar görmüş kaslara steroid enjeksiyonları uygulanabilir. Belirtiler bu ve benzeri tedavilerle 6-12 ay süre geçmediyse cerrahi seçenekler düşünülür. Bu işlemlerde ana amaç çoğu zaman hasarlı kasın çıkarılması ve sağlıklı kasların kemiğe bağlanmasıdır. Bu farklı teknikler kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Tenisçi dirseği sadece tenisçilerde mi görülüyor?

Hastalığa bu ismin verilmesi ilk olarak tenisçilerde tanı konulmuş olmasıdır. Fakat ön kol hareketlerini sürekli ve uzun süre tekrarlayan herkes bu hastalığa yakalanabilir. Tenisçiler de gerekli ekipmanları kullandıkları ve doğru raket seçimleri yaptıkları zaman hastalığa yakalanma ihtimallerini düşürürler.

Tenisçi dirseği tedavi edilmezse sakatlanmalara yol açar mı?

Tenisçi dirseği etkilediği kolda ve parmaklarda güçsüzlük ve ağrıya neden olur. Tedavi edilmediği sürece şikâyetler artmaya devam eder. Bu nedenle hasta eski aktivitelerini tam anlamıyla yapamaz.

Backhand vuruşu nedir?

Backhand teniste elin tersini kullanarak yapılan vuruştur. Yani sağ elini kullanmaya alışkın kişilerin sol, sol elini kullanmaya alışkın kişilerin sağ elleriyle yaptıkları vuruştur. Eğer raket çift elle tutuluyorsa alışkın olunan el raketin hareketini kontrol eder.

Tenisçi dirseği hastalığı için cerrahi tedavi uygulanıyor mu?

Tedavide öncelikli olarak cerrahi olmayan yöntemler uygulanır. Eğer bunlardan 6-12 ay süreyle yanıt alınamadıysa cerrahi işlemler düşünülür. Cerrahi genellikle hasarlı kasların çıkarılması ve sağlıklı kasların kemiğe tekrar bağlanması şeklinde gerçekleşir. Bu işlem değişik tekniklerle uygulanabilir.

Tenisçi dirseği kendiliğinden iyileşir mi?

Hastalık zaman içinde ağırlaşarak devam ettiği için müdahale edilmeden iyileşmez. En azından belirtiler başladığında buna neden olan aktivitelerden uzak durmak veya gerekli önlemleri almak gerekir.

Tenisçi dirseğinin sinir sıkışmasından farkı nedir?

Dirsek çıkıntısı ve çevresine birçok sinir dolanır. Bunların sıkışması benzer belirtilere yol açabilir. Fakat tenisçi dirseğinde kasları kemiğe bağlayan tendonlar zarar görür. Bu yüzden tedavisi farklı olur.

Tenisçi dirseğinin iyileşmesi için evde uygulanabilecek yöntemler nelerdir?

Hastalığın belirtileri ortaya çıktığında ilk yapılması gereken bir doktora görünmektir. Çünkü benzer belirtileri veren başka hastalıklar da vardır. Hasta için en uygun tedavi yöntemi doktor tarafından belirlenir. Hafif durumlarda dinlenme, buna neden olan aktiviteden uzak durma, çeşitli egzersizler, reçete edilen ilaçlar ve bant kullanılabilir.

Tenisçi dirseği tedavi sonrasında tekrar edebilir mi?

Hastalığa neden olan aktiviteler önlem alınmadan tekrar yapılırsa, periyodik dinlenmeler aksatılırsa hastalık tekrar edebilir. Bu yüzden hastaların daha dikkatli davranmaları gerekir.

Tenisçi dirseği felce neden olur mu?

Hastalık felç gibi durumlara yol açmaz. Çünkü sinirlerle veya sinir sistemi ile ilgili bir durum değildir. Fakat benzer belirtiler sinirlerdeki bir sorundan da kaynaklanabilir. Bu yüzden doktorun gerekli testleri yapması gerekir.

Tenisçi dirseği için hangi bölüme gidilir?

Bileğin dış eksene doğru yaptığı hareketi kontrol eden yapının dirsekler bölgesinden hasar alması tenisçi dirseği olarak ifade edilmektedir. Kas – kemik sorunu olmasından dolayı hastalığın tedavisi ortopedi ve travmatoloji bölümü tarafından gerçekleştirilir.

Tenisçi dirseği ne kadar sürede iyileşir?

Tenisçi dirseğinin tedavisinde bandaj uygulaması iki – üç hafta kadar uygulanır. İşe yaramadığı durumlarda birkaç seans şeklinde kortizon veya PRP tedavisi uygulanabilir. İlaç ve PRP tedavisinden sonra iyileşme süresi yaklaşık olarak üç – dört haftadır.

Tenisçi dirseği neden olur?

Tenisçi dirseğinin oluşmasındaki temel sebep sürekli aynı hareketlerin yapılmasıdır. Bileğin dış eksene doğru olan hareketinin aşırı zorlanması beraberinde hasarları da getirir. Bazı durumlarda ise bileğin dışa doğru çok bükülmesi bir anda tenisçi bileğini ortaya çıkarabilir.

Tenisçi dirseği ilerlerse ne olur?

Tenisçi dirseği fizik tedavi yöntemler, bandaj uygulaması ya da ilaçlarla tedavi edilebilmektedir. Tedavi edilmediği takdirde yanlış doku birleşmelerinin olmasından dolayı hareket kabiliyetinde ciddi azalmalar ile karşılaşılabilir.

Tenisçi dirseği olan spor yapabilir mi?

Tenisçi dirseğinin oluşmasından sonra doğru tedavi yönteminin denenmesi ve tespit edilmesi de dahil olmak üzere iyileşme süresi yaklaşık olarak bir aydır. Bir ay ile altı ay arasında da bileği zorlayacak hareketlerden kaçınmak gerekir. Yani spor yapmak isteyenler eğer bileklerini kullanacaklarsa en azından altı ay beklemek zorundadır.