Kramp

Kramp
Kramp

 

Günlük yaşamımızda beslenme şekillerinden günlük aktivitelere kadar birçok durum genel sağlığımız açısından önemlidir. Yaptığımız hareketler, yediklerimiz, içtiklerimiz, alışkanlıklarımız ve sigara, alkol gibi kötü alışkanlıklarımız kaslarımızda kramplara neden olur. Vücudumuzun kas sistemi diğer sistemlerle beraber çalıştığı için birindeki bir eksiklik diğerinde çok farklı bir etki gösterebilir. Kramp, bir diğer ismiyle kas spazmı çok sık rastlanan bir durum olmasının yanı sıra vücut içerisindeki birçok eksikliğin ve hastalığın habercisi olabilir. Mevsimden mevsime ve cinsiyete göre görülme oranları değişiklik göstermekle beraber en çok yaz aylarında ve hamile kadınlarda görülür.

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. İrşadi İstemi Yücel

Kramp Hakkında

Günlük aktiviteler ve spor sonucu çok fazla görülen kramp çok ciddi sonuçlara neden olmayabilir; fakat ortaya çıkış sebebi hayati derecede önemli hastalıklar olabilir. Genellikle yetişkinlerde görülür. Kramp, istemsiz bir kas kasılma durumu olduğu için denizde yüzerken ya da buna benzer hareket kısıtlamasının hayati risk yaratacağı durumlarda oluşursa sonuçları ölümcül olabilir. Denizde boğulma olaylarının önemli bir miktarı uzun süren kas kasılmaları sonucu heyecan ve panik yaparak boğulmalardır. Bundan dolayı insanların krampların ne olduğu, nasıl geçeceği ve kramp oluşması durumunda ne yapmaları gerektiği konusunda bilinçli olmaları gerekmektedir. Krampların halk arasında sık görülen bir durum olmasından dolayı hakkında çok yanlış ya da eksik bilgiler bulunmaktadır.

Kramp Nedir?

Kramp ya da kas spazmı kaslarda oluşan ağrılı uzun sürebilen istem dışı kas kasılmalarıdır. Kramp hemen hemen herkeste görülme ihtimali olan ve kas sistemiyle ilgili geçici bir durumdur. Ayakta ve bacakta daha sık görülmekle beraber hemen hemen her kasta meydana gelebilir. İnsanlar hareket halinde oldukları zaman, kaslar hareketi sağlayabilmek için kasılıp gevşer. Hareket halindeki kas gevşemeden tekrar kasıldığında kramp yaşanır. Bunun yanı sıra kaslar beyine kasılma sinyali ulaştırmada sıkıntı yaşadığı zaman da kas spazmı oluşabilir. Tek bir kasta görülebildiği gibi aynı anda birçok kasta da meydana gelebilir. Kramp oluşması durumunda kaslarda gözle görülür bir şekil bozukluğu ya da farklı bir anormallik, elle dokunulduğunda da daha sert olduğu hissedilebilir. Kramp durumu birkaç saniye olmakla beraber yaklaşık olarak 15 dakikaya kadar sürebilmektedir. Daha nadir görülmek üzere 15 dakikadan fazla da sürebilir.

Kramp Nedenleri?

Kramp günlük hayatta çok kişinin başına gelebilecek bir durumdur. Çoğu zararsız olsa da birçok ciddi hastalığın belirtisi olabilir. Magnezyum ve sodyum eksikliğinden hareket pozisyonuna kadar geniş bir oluşma nedeni vardır. Kramplar ani oluşan ve genellikle kısa süren kontrolsüz kas kasılmaları olduğu için nedeni çoğu zaman tam olarak belirlenememektedir. Uzun bir süre kasılan kaslar, dehidratasyon ve kas gerilmeleri gibi nedenlerden dolayı oluşan kramplar genellikle geçici ve kısa sürelidir. Bunun dışında yetersiz kan akışı, bağışıklık ve dolaşım sistemindeki bozukluklar, sinir sıkışması ve mineral eksikliği gibi vücutta ciddi hasar oluşturabilecek nedenlerden dolayı da vücut kramplar şeklinde tepki verebilir. Bunun dışında alışılmamış bir pozisyonda uzun süre oturmak, kemik kırıkları, kas yaralanmaları ve vücudun susuz kalması gibi durumlarda da kramplar görülebilir.

Kasların Aşırı Kullanımı

Kasların uzun süre kasılıp gevşemesinden sonra ani olarak kas spazmları görülebilir. Kas spazmının ortaya çıkması kas yorgunluğuyla ilgili bir durumdur. Bu durum genellikle maraton, tenis ya da futbol gibi uzun süren spor aktivitelerinde görülür. Kramp spor aktivitesinden uzun süre ortaya çıkabileceği gibi aktivite sırasında da görülebilir.

Yaralanma

Kemik kırıkları ve kas yaralanmalarından sonra kramplar oldukça sık gözlenen bir durumdur. Yaralanmadan sonra kasların aktivitelerini tam olarak yerine getirene kadar çok yorulmaması gerekir. Kasların kasılıp gevşeme kapasiteleri de zarar gördüğü için kramplar görülebilir.

Vücudun Su İhtiyacının Artması

Özellikle yaz aylarında spor aktiviteleri ya da aşırı terleme sonucu vücut hem tuz hem de su kaybeder. Kasların kasılıp gevşemesi için önemli bir yerde duran su eksikliği vücutta kramplara neden olur. Vücut içerisindeki suyun az olması kan akışının yavaş olması ve kasların içinden geçen damarların basıncının artması demektir. Kasların kasılıp gevşerken ihtiyaç duyduğu mineral ve suyun eksik olması ve basıncın yüksek olması uzun süreli kas spazmlarına neden olabilir.

Sodyum Eksikliği

Sodyum kas ve sinir hücrelerinin düzgün çalışmasını sağlayan bir elektrolittir. Bunun yanı sıra kalp ve metabolizma faaliyetlerinin düzgün çalışması, vücuttaki su dengesi ve kan basıncının ayarlanması için de gerekli olan bir iyondur. Eksikliği beyni ve metabolizma ile ilgili durumları olumsuz bir şekilde etkiler. Sodyumun eksikliğinin görüldüğü kişiler nedeni tam olarak anlaşılamayan kramplar yaşar. Krampların yanı sıra kaslarda güçsüzlüğe de neden olur. Sodyum eksikliğinin oluşmasının en önemli nedeni besinler yoluyla sodyum alamamak ve özellikle yaz aylarında aşırı terlemedir.

Kan Değerlerinin Düşmesi

Kasların düzgün çalışabilmesi için kanın içindeki mineral ve suyun belli bir düzeyin üzerinde olması gerekir. Kan değerlerinde düşüş olan kişilerin kas spazmları geçirmeleri oldukça sık rastlanan bir durumdur. Özellikle mineral eksikliği bunun en önemli sebebidir. Kan değerlerindeki düşüşün birçok farklı nedeni olabilir. Bu minerallerden en önemli olanlarından kalsiyum ve magnezyum hem sinir uçlarının hem de bu sinirlerin etki ettiği kas gruplarının uyarılmasını sağlar. Hamile kişilerde ve yaşlılarda bu tip kramplar çok sık görülür. Bunun dışında bazı idrar söktürücü ilaçlar, çok uzun ve derin nefes almak ve D vitamini eksikliği de vücuttaki magnezyum ve kalsiyum eksikliğine bağlı olarak oluşan kramp nedenleridir. Beslenme alışkanlığının çok kötü olması, sigara ve alkol gibi kötü alışkanlıkların olması ve hareketsiz bir yaşam tarzı da kan değerlerinin düşük olmasının beli başlı sebebidir.

Bölgeye Aşırı Zorlanma Ve Yüklenme

Özellikle uzun süreli sporları yapan kişilerde çok sık görülen bir kas spazmı oluşum nedenidir. Uzun bir süre belli bir kası ya da kasları aşırı kullanmak krampa neden olur. Bunun yanı sıra bir kas grubuna bir anda aşırı yüklenmek de kas spazmına neden olur.

Uzun süren spor aktivitelerinde kas spazmı oluşmaması için belli aralıklarla kasların dinlendirilmesi ve gevşetilmesi gerekmektedir. Bu tür kramplar ani olarak da oluşabilir, aşırı yüklenme ve zorlanma sonrasında saatler içerisinde de gelişebilir.

Sinir Sıkışması

Sinir sıkışması durumu beyin ve kaslar arasındaki iletişimi engellediği için kontrolsüz kas kasılmalarına neden olur. Daha çok omurgadaki sinirlerin sıkışması oldukça ağrıtır ve bu ağrı yürürken daha da artabilir. Sinir sıkışması genellikle kas ve tendonların üzerine aşırı baskı yapılması sonucu oluşur. Bunun sonucunda sinirlerde uyuşma, ağrı ve karıncalanma; kaslarda ise kramplar ve ağrılar görülür.

Kramp Belirtileri

Krampların çoğu zararsız ve kısa sürelidir. Vücuttaki kaslarının hemen hemen hepsinde görülebilir. Krampların çoğu bacakta ya da baldırlarda olur. Bu kramplarda dışarıdan bakıldığında gözle görülür bir anormal şekil değişiklik görülebilir. Bunun dışında dokunarak olması gerekenden daha sert olduğu hissedilebilir. Bu belirtilerin yanı sıra ağrı ve yanma hissi oluşan bölgede de kas spazmı oluşabilme ihtimali yüksektir.

Kas Sertleşmesi

Vücuttaki herhangi bir nedenden dolayı oluşan kramplarda gözle görülebilir ya da elle dokunulduğunda hissedilebilir bir kas sertleşmesi görülür. Krampların en çok görüldüğü bölge baldırlardaki ve bacaklardaki kaslardır. Elle ya da gözle görülen kas sertleşmeleri kolay bir şekilde giderilebilir.

Krampların Tanı Ve Teşhis Yöntemleri

Kramplar günlük hayatta sık karşılaşılan bir durumdur ve fiziki bir tanısı oldukça kolaydır. Krampın görüldüğü vakit eğer çok ciddi bir durum değilse bilinçli bir ilk yardım ile kolayca halledilebilir fakat uzun süren ve oldukça ağrı veren durumlarda bir fizik tedavi doktoruna muayene olunması gerekmektedir. Kramplar geçici gibi görünse de krampa neden olan durumun ortadan kaldırılması için uzman biri tarafından muayene gerekir. Bunun için hastanelerin fizik tedavi bölümlerinde fizik tedavi doktoruna muayene olunması gerekmektedir. Fiziki olarak yapılabilen muayenenin yanı sıra krampa neden olan durumu daha iyi anlayabilmek için kan testi de yapılır.

Fiziki Muayene

Krampların oluşum nedeninin anlaşılması tekrarlanmasının önüne geçebilmek için oldukça önemlidir. Gözle ya da elle fiziki olarak uzman bir doktor tarafından kolayca tanısı yapılabilir. Bunun yanı sıra kadınlarda görülen adet krampların da tanısı tek başına yapılabilir. Ağrının şiddeti fazla ise doktor tarafından kasık ve karın bölgesi el ile dikkatle incelenmelidir. Adet kramplarında fiziki muayene, vajinanın, rahmin ve yumurtalıkların şekil değiştirmesi ve sertliği kontrol edilir.

Kramp Risk Faktörleri

Krampların sık görülen bir durum olması ve çoğunun zararsız olması ciddi sonuçlara sebep olabileceği ya da ciddi hastalıkların belirtisi olabileceği gerçeğini değiştirmez. Krampa neden olan birçok riskli durum vardır. Vücuttaki biyolojik olayların bir sonucu olarak kramp oluşması kişide dayanılmaz ağrılara neden olabileceği için bu risklerin farkında olup önlem alınması yaşam kalitesinin düşmemesi için önemli bir şeydir. Kramp risk faktörlerinden bazıları şunlardır:

  • Alkolizm
  • Kasların aşırı zorlanması
  • Yanlış oturma şekilleri
  • Bazı sistemik hastalıklar
  • Hipertansiyon
  • Yaş
  • Gebelik

Alkol Tüketimi

Ülkemizde ve dünyada alkol tüketiminin fazla olması birçok sistemik hastalıklara ve kramp gibi ani gelişen ve kronikleşebilen rahatsızlıklara neden olur. Alkol tüketimi ve kramp arasındaki bağlantı çok fazla bilinmese de önemli bir etkendir. Alkol hem sindirim ve dolaşım sistemi hastalıklarına neden olduğu için hem de vücuttaki suyu çektiği için kasların yeterince dinlenmemesine, sinirsel iletimi kötüleştirmeye ve kaslara yeteri kadar enerji gitmemesine neden olur. Alkol tüketiminin azaltılması kan akışını hızlandırdığı ve kan değerlerinin normale çıkmasına faydası olduğu için kramplarda ciddi bir azalma görülebilir. Alkol gibi sigara da ciddi sistemik hastalıklara ve vücuttaki suyu çekmeye neden olur. Bu nedenle sigara da kramp oluşumunda ciddi bir etkendir.

Bazı Hastalıklar

Kramp, tek başına kasın çok fazla kullanılması ya da kan değerlerinin düşmesiyle oluşacağı bazı hastalıklardan dolayı da oluşabilir. Susuzluk, oturma pozisyonunun yanlış olması ve uzun süre aynı pozisyonda oturmak ya da kasların aşırı kullanımdan dolayı oluşan kramp çeşitleri geçici ve kısa sürelidir; fakat hastalıklardan dolayı oluşan krampların çoğu geçici olarak giderilse de hastalık iyileştirilmeden yok olmaz.

Kramplar hemen hemen vücuttaki tüm kaslarda ya da kas gruplarında görülebilir. Örneğin karın bölgesindeki kaslarda meydana gelen krampların oluşmasının nedeni genellikle mide ve bağırsak rahatsızlıklarındandır. Bunun dışında krampa neden olan hastalıklardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:

  • Diyabetten dolayı oluşan hastalıklar
  • Sinir sistemi hastalıkları
  • Alkolizm
  • Dolaşım sistemi bozuklukları
  • Kas sistemi hastalıkları
  • Mide ve karaciğer hastalıkları

Hastalığın tek başına krampa neden olduğu gibi hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların da krampa neden olduğu bilinmektedir. Örneğin, boşaltım sistemi rahatsızlıklarında kullanılan idrar sökücü ilaçlar vücuttaki kalsiyum ve magnezyum düzeyini düşürdüğü için kramplara neden olabilir.

Gebelik

Gebelik çok hassas ve önemli bir süreçtir. Annenin ya da bebeğin sağlığının bozulmaması için bu dönemin olabildiğince profesyonel gözetim altında geçmesi ve karşılaşılan sorunların bu gözlem doğrultusunda çözülmesi gerekmektedir. Gebelik dönemindeki kramp oluşması da bu sorunlardan bir tanesidir. Gebelik dönemindeki kramplar genellik 5. ya da 6. aydan sonra başlar ve oldukça uzun ve ağrılı olabilir. Daha çok gece vücut dinlenme halindeyken görülen bu kramplar uykudan uyandıracak kadar rahatsız edici olabilir.

Gebelik döneminde krampların oluşma nedeni daha çok kalsiyum ve magnezyum eksikliğinden dolayıdır. Bunun dışında rahmin büyümesi, toplardamar sisteminde baskı yaratır ve bu durum dolaşım sistemi bozukluklarına neden olur. Bu bozukluklar da en nihayetinde kramplara neden olur. Gebelik döneminde karşılaşılan krampların geçmesi için kalsiyum ve magnezyum ağırlıklı beslenme ile geçirilebilir. Bunun yanı sıra doktor tavsiyesi ile bazı egzersizler, bölgesel sıcak baskılamalar ve masaj yapmak da krampların hafifletilmesi için yapılabilecekler arasındadır.

Hipertansiyon

Özellikle yaz aylarında sıcaklıkların aşırı artması sonucu özellikle hipertansiyon hastalarında oldukça fazla su kaybı ve terleme görülür. Bunun dışında eğer nem de varsa solunum yollarında da sorunlar görülebilir. Bu duruma bağlı olarak bacaklarda ve kollarda uyuşma ile beraber kramp da gözlenebilir.

Hipertansiyon hastalarında özellikle bacak damarlarında damar sertliğinin oluşması ile beraber kan akışı olumsuz etkilenir ve bu durum bacaklarda ağrıyla beraber şiddetli kramplara neden olabilir. Hipertansiyon hastalarının oldukça bol su tüketmesi bu ağrıların daha az görülmesini sağlar.

Dehidrasyon

İnsanlarda krampa neden olan en önemli sebeplerinden bir tanesi de dehidrasyondur (susuzluk). Vücuttaki suyun azlığı damarlarda hacimsel değişikliklere ve kan akışının yavaşlamasına neden olduğu için kaslara yeteri kadar mineral gidemez ve kasların kasılıp gevşemesi için enerji kadar enerjiyi bulamazlar. Bu durum uzun süreli ve şiddetli kramplara neden olabilir.

Sağlıklı olan kişilerde bile gözlenebilen bu durumun en doğru yolu bol su tüketimidir. Günlük aktivitelerden, özellikle uzun süreli yapılan spor aktiviteleri ve yaz aylarında sıcaklığın aşırı artışı sonucu oluşan terleme dehidrasyonun en önemli nedenleri arasındadır.

Yaş

İnsanlarda yaşın ilerlemesiyle beraber vücutta birçok farklı biyolojik değişim oluşur. Hücrelerde enerjinin daha az üretilmesi, dolaşım sistemi bozuklukları ve bağışıklık sistemi bozuklukları yaşa bağlı oluşan en önemli rahatsızlıklar arasındadır. Bu durumlar kas sisteminin ve sinirsel sistemi çok fazla etkilediği için vücutta kramplar şeklinde kendini belli eder.

Kramp Komplikasyonları

Kramp oluşumu birçok farklı nedenden dolayı oluşur ve günümüzde insanlarda sık görülmesinden dolayı biraz hafife alınabilir. Kramp oluşumu kısa süreli ve ağrısız bir şekilde ise bile birçok hastalığın belirtisi olacağı gibi krampı doğuran nedenlerin ortadan kalkmaması da birçok komplikasyona neden olur. Kramp komplikasyonları oldukça ciddi ve hayati düzeyde olabilir. Yaşam kalitesini oldukça fazla düşüren bu durumla karşılaşmamak için krampların hafife alınmaması ve krampa neden olan durumların ortadan kaldırılması için alanında uzman bir doktora muayene olunmalıdır.

Diyabetik Nöropati

Diyabet hastası kişilerde görülen yüksek şeker birçok komplikasyona neden olur. Bunlardan bir tanesi de nöropatik sinirlerin tahrip olmasıdır. Kasların kasılıp gevşemesinde nöropatik sinirlerin önemli bir rolü vardır. Nöropatik sinirlerin bozulması ya da düzgün çalışmaması vücutta birçok rahatsızlığa neden olur. Bu rahatsızlıkların en önemli belirtisi de kas sisteminin doğru çalışmaması, dolayısıyla vücutta kramplardır. Krampların yanı sıra kaslarda güçsüzlük, ayaklarda ağrı ve duyu kayıplarına da neden olabilir.

Motor Nöron Hastalığı

Motor nöron hastalığı (ALS) sürekli olarak ilerleyen nörolojik bir hastalıktır. Dünyada oldukça sık rastlanan ve hem erkeklerde hem de kadınlarda görülebilen bir durumdur; fakat erkeklerde daha sık görülen bir rahatsızlıktır. Beyin ve omurilikteki sinirlerin kaslara uyarı gönderememesi sonucu kaslarda güçsüzlük meydana gelir. Belirtileri ve sonuçları kişiden kişiye değişmekle birlikte en çok rastlanan komplikasyonlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Daha çok el ve kollarda görülen kas seğirmeleri ve kas spazmları
  • Kol ve bacaklarda aksama
  • Harekette zorluk
  • Kilo kaybı
  • Solunum yolu rahatsızlıkları
  • Halsizlik

ALS hastalığının ilerlemesiyle beraber kaslardaki güçsüzlük, ağrılar ve kramplar da artmaktadır. Tedavi aşamasında hem kasları sertleştirmek için hem de ağrıları ve krampları gidermek için ilaçlar kullanılır.

Tiroid Hastalıkları

Tiroid bezinin işlevlerinden kaynaklanan rahatsızlar sonucu görülen bir komplikasyon da kaslardaki kramplardır. Tiroid bezi kalbin hareketlerini ve kan pompalama miktarını düzenleyen bir bezdir. Tiroid hastalıklarının çoğunda dolaşım bozuklukları da meydana gelebildiği için kramplarla beraber unutkanlık, eklem ve kas ağrıları, yorgunluk ve depresyon eğilimi gibi yan etkiler de görülmektedir.

Kramp Nasıl Önlenir

Krampın halk arasında sık rastlanan bir durum olmasına karşı bazı kramp türlerinin önlenmesi oldukça kolay iken bazılarınınki zordur. Fiziksel aktivitelerden dolayı oluşan ve kısa süreli olan kramp türleri genellikle daha kolay önlenir; fakat uzun, ağrılı ve nedeni kolay belirlenemeyen kramp türlerinin önlenmesi ya da tedavi edilmesi biraz daha karmaşık bir konudur. Genellikle sistemik hastalıklardan ya da alışkanlıklardan doğan krampların tedavisi uzun süreli olmaktadır ve kramp oluşma durumu hastalık tedavi edilmediği sürece ancak kısa süreli geçiştirilebilir.

Vitamin, Magnezyum Ve Potasyum Desteği

Krampların oluşmasının başlıca nedenlerinden bir tanesi vücuttaki mineral eksikliğidir. Mineral eksikliğine sebep olan durumların başlıca nedeni ise gebelik dönemidir. Gebelik döneminde kalsiyum ve magnezyum eksikliğinden kaynaklanan krampların giderilmesinin en etkili yolu besinler yoluyla ya da ilaçlar yoluyla takviye alınmasıdır. Gebelik durumu dışında da oluşan mineral eksikliğinin gidermek için magnezyum, kalsiyum ve vitamin takviyesi besinler ve ilaç ile yapılabilir. Vücuttaki bu minerallerin eksikliğinden dolayı kramp oluşumu gözlenen kişilerin en çok tüketmesi gereken besinler şu şekilde sıralanabilir:

  • Meyve ağırlıklı beslenmek
  • Süt ürünleri tüketmek
  • Ispanak
  • Patates
  • Balık
  • Tavuk eti
  • Bitkisel ağırlıklı beslenmek
  • Sigara ve alkolden uzak durmak
  • Sıvı tüketimini arttırmak

Bol Sıvı Tüketimi

Vücudun önemli bir kısmının suyun yoksunluğunda çalışma düzeni bozulur. Kas sisteminin çalışması için minerallerle birlikte gerekli olan en önemli şey sudur. Kandaki su miktarının uygun seviyede olması hem kaslara yeteri kadar mineral taşınmasına neden olur hem de kaslar ile beyin arasındaki iletimi sağlayan sinir sisteminin daha düzgün çalışmasını sağlar. Hiçbir sistemik rahatsızlığı olmasa bile özellikle yaz aylarında sıcaklıkların artmasına bağlı olarak aşırı terleme sonucu vücut su kaybettiğinde kramplar oldukça sık gözlenir. Krampların önlenmesi için özellikle yaz aylarında tüketilen sıvı miktarının arttırılması gerekir.

Buz Uygulaması

Özellikle uzun süren sporlarda çok fazla efor sarf edilir ve kaslar oldukça fazla çalıştırılır. Bu durumda kaslarda seğirmeler ve krampların oluşması oldukça sık rastlanan bir durumdur. Kasların kontrolsüz kasılması sonucu uygulanabilecek tedavilerden bir tanesi de buz uygulamasıdır. Buz uygulamasının amacı kaslardaki kan hücrelerini hızlandırarak kasları ısıtmasını sağlamaktır. Bunun yanı sıra sıcak uygulama da aynı işlevi görür.

Egzersizler

Günlük yaşamda yaptığımız hareketler ve egzersizler kramp oluşmasının önemli nedenlerinden bir tanesidir. Egzersizler yapılırken bilinçli yapılmadığı takdirde krampların yanı sıra kas yaralanmalarına ve kronik olarak eklem ağrılarına da neden olabilir. Egzersizlerin yapılmasına başlanmadan önce kramp oluşmaması için mutlaka kasların hafif hareketlerle ısıtılması gerekmektedir. Başlamadan önce ısınma hareketlerinin yapılması kasların daha rahat kasılıp gevşemesini sağlar. Bunun yanı sıra yeni denenecek bir egzersiz türünün de yanlış yapılması ya da kasların onu karşılayamaması da kramplara neden olmaktadır. Bunun için ön hareketler ve zamana yayma daha doğru bir çözüm yöntemi olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kramplar her ne kadar sık rastlanan bir durum olsa da çok yetersiz ya da yanlış bilgilerle hareket edilmesi daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Krampların oluşma nedeninden tedavi yöntemlerine kadar alanında uzman bir doktordan bilgi alınmadığı sürece halk arasında dolaşan bilgilerle hareket etmemek gerekir. Özellikle gebelik döneminde sık karşılaşılan kramp durumları hakkındaki her sorunun doktor tarafından yanıtlanması ve kramp tedavisinin doktor yönlendirmesiyle yapılması gerekmektedir.

Gece krampların oluşmasının nedeni nedir?

Krampların genellikle ilk bakışta anlaşılabilecek belirli bir nedeni yoktur. Gece oluşan krampların gün içerisinde yapılan şeylerle ya da bir hastalıkla ilgisi olabilir. Yetersiz sıvı alımı, mineral eksikliği ya da gün içerisindeki yoğun yapılan egzersizler gece kaslar ve vücut dinlenme halindeyken kramplara neden olabilir. Bu sebeplerin dışında uzun süren uykular ya da uzun süreli hareketsizlik de gece krampların oluşmasının önemli nedenlerinden birisidir.

Kramp daha çok hangi bölgelerde görülür?

Kramplar vücudun kas sistemiyle ilgili bir çalışma bozukluğudur. Kas sisteminin doğru çalışmasını engelleyen bir durum olduğunda kaslardan birisi ya da birden fazlasına kramp girebilir. Hareketi sağlayan en önemli sistem olan kas sisteminin her kasında kramplar olabilir. Krampların genellikle önemli sebepleri aşırı kas zorlanması ya da susuzluk olduğundan dolayı daha çok ayak, bacak ve baldırlarda görülür. Gün içerisinde çok hareket etmek, çok fazla ağırlık kaldırarak bacak kaslarına aşırı yüklenmek ya da çok hareketsiz kalmak baldırlarda, bacaklarda ve ayaklarda şiddetli ağrılarla beraber kramplara neden olur. Bacaklar ve baldırlar dışında kollarda da kramplar oldukça sık görülür. Bunun yanı sıra gebelik dönemindeki kadınlarda oluşan kramplar genellikle karın bölgesinde, vajinada ya da genital bölgedeki kaslarda olur.

Kramp girdiğinde ne yapmak gerekiyor?

Kramplar genellikle sebepleri tam olarak belirlenemeyen rahatsızlıkdır. Krampların oluşması durumunda durumu geçici olarak önlemek için yapılabilecek yöntemler mevcuttur; fakat kasların sistemik bir hastalıktan ya da dolaşım bozukluğundan kaynaklanıyorsa önlenmesi için mutlaka hastalığın tedavi edilmesi gerekmektedir. Kramp girdiğinde ilk yardım olarak yapılabilecek bazı uygulamalar şu şekildedir:

  • Sıcak ya da soğuk baskılama
  • Kasları gerdirmeye çalışmak
  • Masaj
  • Bol sıvı kullanımı
  • Kasları rahatlatmak için sıcak duş

Gebelik döneminde yaşanan kramplar için ne yapılabilir?

Gebelik döneminde yaşanan krampların nedeni genellikle magnezyum ve kalsiyum eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Gebelik döneminde kramplarla daha az karşılaşmak ya da hiç karşılaşmamak için dışarıdan magnezyum ve kalsiyum takviyesi alınabilir. Bunun dışında genellikle karın ve genital bölgede oluşan kramplar için sıcak baskılama uygulaması, masaj ya da doktor tavsiyesi alınarak yapılabilecek bazı egzersizler yapılabilir.

Kramp tedavisi nasıl yapılır?

Kramp tedavisinin nasıl yapılacağını belirleyebilmek için öncelikle neyden kaynaklandığının iyi tespit edilmesi gerekir. Krampın detaylı bir analiz yapılmadan tam olarak oluşuma nedeninin bilinmesi oldukça zor olduğu için ilk yardım olarak sıcak ya da soğuk baskılama, masaj ve gerdirme hareketi ile geçici olarak önlenebilir. Krampın kronik bir hal alması durumunda buna neden olan hastalığın ya da rahatsızlığın tedavisi yapılmadığı takdirde kramplar devam eder. Örneğin ALS hastalığı gibi motor nöron hastalıklarında kramplar ve ağrı sık rastlanan bir durumdur. Motor nöronlarının işlevlerinin tam kapasiteyle yapmasına kadar sürekli olarak kramplar gözlenir ve bu krampların geçmesi için ağrı kesici ilaçlar ya da kas gevşetici ilaçlar verilir; fakat bu durum geçicidir. Hastalığın tedavisinden sonra krampların görülmesi de azalır veya biter.

Kramp tehlikeli bir durum mu?

Kramplar günlük hayatta sık rastlanan ve kısa süreli oluşan şeylerdir. Krampların oluşmasının en önemli nedenleri günlük aktivitelerden doğan yanlış hareketlerdir. Krampların kronik bir hal alması durumunda bir hastalığın belirtisi olma ihtimali oldukça yüksektir. Krampların geçici olarak birçok çözümü olmasına karşı sebep olduğu hastalığın tedavisi yapılmadan tamamen çözücü olması imkansızdır. Ölümcül sonuçlar doğurabilen motor nöron hastalıklar, diyabetik nöropati ve tiroid hastalıkları belirtisi kramp olan önemli hastalıklardır. Bunun dışında mineral eksikliği ya da dehidrasyondan dolayı oluşan kramp türleri genellikle su ve mineral takviyeleri ile giderilebilen tehlikesi diğerlerine göre daha az olan kramplardır.

Kramplar için evde uygulanabilecek yöntemler nelerdir?

Krampların kısa süreli ve geçici olan durumlarında genellikle sıcak ve soğuk baskılama yöntemi, masaj ya da egzersizler evde yapılabilecek basit yöntemlerdir. Bunun dışında kaslara aşırı yüklenme sonucu oluşan kramplar hem bu yöntemler hem de bazı kas gevşetici ilaçlarla da giderilebilir.

Kramp için hangi bölüme muayene olmak gerekir?

Krampların tam kesin nedeni bilinmemekle beraber en çok karşılaşılan türleri bacak ve ayaklarda görülen kramplar olduğu için hastanelerin iç hastalıkları bölümüne muayene olunabilir. Bunun dışında vücudun bütününün kasılması ya da kramp geçirmesi epilepsi gibi sinirsel hastalıkların belirtisi olduğu için nöroloji bölümüne muayene olmak gerekir.