Kramp
Kramp, bir kasın istemsiz ve ani olarak sertçe kasılması ve genellikle birkaç saniye ile birkaç dakika süren ağrıdır. En sık baldırda, ayakta ve uyluk kaslarında görülür; çoğu zararsızdır ama bazen altta yatan bir sağlık sorununun ya da ilacın işaretidir.

Özet
Kramp (kas spazmı), bir kasın ya da kasın bir bölümünün istem dışı, ani ve sert şekilde kasılmasıdır. Genellikle belirgin bir ağrıya yol açar ve kas elle dokunulduğunda sert hissedilir. Çoğu kramp birkaç saniye ile birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer. En sık baldır kaslarında, ayak tabanında ve uyluklarda görülür; geceleri uykudan uyandıracak şekilde de gelebilir.
Kramp çok yaygındır ve hemen herkes hayatında en az bir kez yaşar. Çoğu zaman kesin bir neden bulunamaz. Kasın aşırı kullanımı, uzun süre hareketsiz kalmak, terleme ve sıvı kaybı, gebelik, ileri yaş ve bazı ilaçlar sık görülen tetikleyicilerdir. Nadir de olsa diyabet, damar hastalıkları, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid sorunları ya da sinir sistemi hastalıkları da kramplara eşlik edebilir.
Kramp sırasında etkilenen kası nazikçe germek ve masaj yapmak çoğu zaman rahatlatır. Sık, şiddetli veya nedensiz tekrarlayan kramplarda bir sağlık kuruluşuna başvurmak, altta yatan bir neden olup olmadığını araştırmak için önemlidir.
Hakkında
Kramp Nedir?
Kramp, kasın gevşemesi gerekirken istemsiz olarak kasılı kalmasıdır. Kasılma ani başlar ve genellikle birkaç saniye ile yaklaşık 10 dakika arasında sürer. Kramp geçtikten sonra kasta bir süre, bazen bir güne kadar, hassasiyet ve ağrı kalabilir. Kasılmış kas ele sert ve bazen şişmiş gibi gelir.
Kramp hemen her kasta olabilir, ancak en çok baldırda, ayak tabanında ve uylukta görülür. Karın, kol, el ve parmaklarda da gelebilir. İskelet kaslarındaki bu kasılmalar kasın kendi isteğiyle değil, kas ve sinir arasındaki uyarının bozulmasıyla ortaya çıkar. Kramplar çoğunlukla ciddi bir hastalık anlamına gelmez, ancak sık tekrarlayan kramplar sebep araştırması gerektirebilir.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
- Yaşlılarda: Yaşla birlikte kas kütlesi azalır ve gece bacak krampları belirgin biçimde artar.
- Gebelerde: Özellikle gebeliğin ikinci yarısında ve geceleri baldır krampları sık yaşanır.
- Sporcularda ve fiziksel olarak çalışanlarda: Uzun süreli, yoğun ve sıcakta yapılan eforlar tetikleyebilir.
- Bazı kronik hastalığı ya da ilacı olanlarda: Ayrıntıları aşağıdaki bölümlerde yer alır.
Kramp Girdiğinde Neler Yapılabilir?
- Kasın gerilmesi: Baldır krampında ayağı kendinize doğru çekerek ya da ayakta dururken ağırlığınızı o bacağa vererek baldırı nazikçe gerin.
- Masaj: Kasılı bölgeyi yavaşça ovmak kasın gevşemesine yardımcı olabilir.
- Sıcak ya da soğuk uygulama: Bazı kişiler ılık uygulama ya da soğuk paketle rahatlama hisseder. Cilde doğrudan buz ya da çok sıcak nesne koymayın.
- Yürümek: Kramp geçtikten sonra kısa süre yürümek kan akışını artırır ve kalan sızıyı azaltır.
- Ağrı kesici: Parasetamol ya da ibuprofen gibi ilaçlar kramp sırasında etki etmez; en fazla kramp geçtikten sonraki kas ağrısına yardımcı olur. İlaçları bir sağlık uzmanına danışarak kullanın.
Tedavi
Tedavi, nedene göre belirlenir. Efor, hareketsizlik ya da ısınma eksikliği gibi nedenlerde germe egzersizleri ve alışkanlık değişiklikleri çoğu zaman yeterlidir. Kramp bir ilacın yan etkisiyse doktor ilacı değiştirebilir ya da dozunu ayarlayabilir; ilacı kendi başınıza bırakmayın. Kandaki mineral düzeyinde bozukluk ya da bir hastalık saptanırsa o durum tedavi edilir.
Gece bacak krampları için magnezyum, kalsiyum ya da vitamin takviyelerinin yararı kesin olarak kanıtlanmamıştır. Araştırmalar, yaşlılarda magnezyumun krampları belirgin azaltmadığını, gebelikte ise sonuçların tutarlı olmadığını göstermektedir. Böbrek hastalığı olanlarda ve bazı ilaçları kullananlarda mineral takviyeleri tehlikeli olabilir; takviyeleri doktora danışmadan kullanmayın. Kinin içeren ilaçlar ciddi yan etkileri nedeniyle kramp tedavisi için önerilmez. Bitkisel ürünlerin kramp üzerindeki etkisi için bilimsel kanıt sınırlıdır; kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Yüzerken Kramp Girerse
Deniz ya da havuzda kramp girmesi panik yaratabilir, ancak çoğu kramp kısa sürer ve hayatı tehdit etmez. Soğukkanlılığınızı koruyun, mümkünse sırtüstü kalarak suyun üstünde durun, kasılan kası nazikçe gerin ve gerekirse el kaldırarak yardım isteyin. Yalnız yüzmemek, yorgunken ve aç karnına uzun yüzmeye çıkmamak riski azaltır.
Nedenleri
Kramplar çoğunlukla ani ve kısa sürdüğü için kesin neden sıklıkla belirlenemez. Aşağıdaki durumlar kramp riskini artırabilir.
Kasın Aşırı Kullanımı ve Yorgunluğu
Yoğun ya da alışılmadık egzersiz, uzun süreli koşu, futbol ve tenis gibi sporlar kas yorgunluğuna yol açar. Yorgun kasta sinirsel kontrol bozulabilir ve kramp, efor sırasında ya da saatler sonra gelişebilir.
Uzun Süre Hareketsiz Kalmak ya da Uygunsuz Pozisyon
Uzun süre oturmak, bacakları çapraz tutmak ya da kasın kısalmış durumda kalması, özellikle gece uykuda ayakların aşağı doğru uzanması, bacak kramplarını tetikleyebilir.
Sıvı Kaybı ve Elektrolit Dengesinin Bozulması
Aşırı terleme, kusma, ishal ya da yetersiz sıvı alımı, kandaki sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeylerini değiştirebilir. Bu minerallerin dengesi kas kasılmasında rol oynar. Ancak sağlıklı kişilerde kramp ile kan mineral düzeyleri arasındaki ilişki her zaman net değildir; her kramp mineral eksikliği anlamına gelmez.
Gebelik
Gebelikte baldır kramplarının görülme sıklığı artar ve en çok ikinci ve üçüncü üç aylık dönemde, geceleri yaşanır. Nedeni tam olarak bilinmemektedir; büyüyen rahmin damar ve sinirler üzerindeki baskısı, dolaşım değişiklikleri ve mineral dengesi suçlanmaktadır.
İlaçlar
İdrar söktürücüler (diüretikler), kolesterol düşürücü statinler, bazı kan basıncı ilaçları, astım ilaçları ve bazı hormon ilaçları kramplara yol açabilir. Yeni bir ilaca başladıktan sonra kramplar başladıysa doktorunuzla görüşün; ilacı kendi kendinize kesmeyin.
Hastalıklar ve Diğer Nedenler
- Dolaşım sorunları: Bacak damarlarındaki daralma (periferik arter hastalığı) yürürken baldırda kramp benzeri ağrıya yol açabilir.
- Diyabet ve sinir hastalıkları: Sinir hasarı, sinir sıkışması (örneğin omurga kaynaklı) kramp ve uyuşmaya neden olabilir.
- Böbrek ve karaciğer hastalıkları: Özellikle diyaliz hastalarında ve siroz hastalarında kramplar sık görülür.
- Tiroid hastalıkları: Özellikle tiroid bezinin az çalışması kas ağrısı ve kramplara eşlik edebilir.
- Alkol kullanımı: Düzenli ve fazla alkol kas ve sinirlere zarar verebilir, sıvı ve mineral dengesini bozabilir.
- Yaralanmalar: Kas yaralanmaları ve kemik kırıkları sonrası da kramplar görülebilir.
Belirtileri
Kramp Nasıl Hissedilir?
Kramp, kasta ani başlayan, keskin ve sıkıştırıcı bir ağrı olarak hissedilir. Kas sert ve gergin hale gelir; ele dokunduğunda sertleşmiş bir yumru gibi hissedilebilir ve bazen deride gözle görülür bir kabarıklık oluşur. Kramp girdiğinde etkilenen eklemi hareket ettirmek zorlaşır, örneğin ayak parmakları kıvrılabilir ya da ayak bileği dönebilir.
Ne Kadar Sürer?
Kramp genellikle birkaç saniye ile 10 dakika arasında sürer ve kendiliğinden geçer. Geçtikten sonra kasta bir süre, bazen 24 saate kadar, hassasiyet ve ağrı kalabilir. Gece geldiğinde uykudan uyandırabilir ve gün içindeki yorgunluğa yol açabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Çoğu kramp zararsızdır ve evde yönetilebilir. Aşağıdaki durumlarda bir sağlık kuruluşuna başvurun:
- Kramplar sık tekrarlıyor, uykunuzu ya da günlük yaşamınızı bozuyorsa.
- Germe ve gevşetme önlemlerine rağmen geçmiyor ya da giderek kötüleşiyorsa.
- Bacakta şişlik, kızarıklık, sıcaklık ya da tek bacakta ani ağrı varsa (pıhtı olasılığı için acil değerlendirme gerekir).
- Kramplara kas güçsüzlüğü, kas erimesi, uyuşma, karıncalanma ya da yürüme güçlüğü eşlik ediyorsa.
- Yeni bir ilaca başladıktan sonra kramplar başladıysa.
- Ağır kusma, ishal ya da aşırı terleme sonrası şiddetli ve yaygın kramplar, baş dönmesi, bayılacak gibi olma varsa.
- Yürürken baldırda tekrarlayan ve dinlenince geçen ağrı varsa (damar hastalığı belirtisi olabilir).
Gebelikte kramplar sık görülür, ancak tek bacakta şişlik, kızarıklık ve ağrı ya da karında şiddetli ve düzenli ağrılar varsa vakit kaybetmeden doktora ya da acile başvurun.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Kramp tanısı çoğunlukla hastanın anlatımına ve muayeneye dayanır. Birkaç saniye ya da dakika süren, nadiren gelen ve kendiliğinden geçen kramplar için çoğu zaman tetkik gerekmez. Başvurulacak ilk adres aile hekimidir; gerekirse hekim sizi iç hastalıkları, nöroloji ya da fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümüne yönlendirebilir.
Hikâye ve Muayene
Doktor kramplarının nerede, ne zaman (gece, efor sırasında), ne sıklıkta ve ne kadar sürdüğünü sorar. Kullandığınız ilaçları, alkol alışkanlığınızı, gebelik durumunuzu, kronik hastalıklarınızı ve fiziksel aktivitenizi öğrenmek isteyecektir. Muayenede kas gücü, refleksler, duyu ve bacaktaki nabızlar kontrol edilir.
Gerektiğinde İstenebilecek Tetkikler
- Kan testleri: Böbrek ve karaciğer işlevleri, kan şekeri, tiroid hormonları, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum düzeyleri gibi testler yalnızca gerekli görüldüğünde istenir.
- Damar değerlendirmesi: Yürürken baldır ağrısı varsa bacak damarlarını değerlendiren testler yapılabilir.
- EMG (elektromiyografi): Sinir ya da kas hastalığı düşünülürse sinir ve kas uyarılarını ölçmek için kullanılır.
Risk Faktörleri
Aşağıdaki durumlar kramp görülme olasılığını artırabilir.
- İleri yaş: Yaşla birlikte kas kütlesi azalır, sinir ve damar sistemi değişir; gece bacak krampları belirgin artar.
- Gebelik: Özellikle ikinci ve üçüncü üç aylık dönemde.
- Yoğun ve alışılmadık fiziksel efor: Yeterince ısınmadan yapılan egzersiz, ani yoğunluk artışı, sıcak havada uzun süreli efor.
- Sıvı kaybı: Aşırı terleme, kusma, ishal ve yetersiz sıvı alımı.
- Uzun süre hareketsiz kalma ve uygunsuz duruş: Uzun süre oturma, bacak bacak üstüne atma.
- Bazı ilaçlar: Diüretikler, statinler ve bazı astım ve hormon ilaçları.
- Kronik hastalıklar: Diyabet, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid bozuklukları, sinir sistemi hastalıkları, periferik arter hastalığı.
- Aşırı alkol kullanımı: Kas ve sinirlere zarar vererek ve sıvı dengesini bozarak kramp olasılığını artırabilir.
Hipertansiyonun kendisi doğrudan kramp nedeni değildir; ancak tansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar (örneğin diüretikler) kramp yapabilir. Kalp ya da böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması olan kişilerin sıvı miktarını kendi başlarına artırmaması, doktorlarına danışmaları gerekir.
Komplikasyonları
Tek başına kramp çoğunlukla kalıcı bir hasara yol açmaz. Asıl önem, sık ya da şiddetli kramplar için altta yatan bir nedenin bulunması ve yaşam kalitesinin korunmasıdır.
Kramp Sonrası Etkiler
- Kas ağrısı ve hassasiyeti: Kramp geçtikten sonra kas bir süre, bazen 24 saate kadar, ağrılı kalabilir.
- Uyku bozukluğu: Gece kramplar sık gelirse uykunun bölünmesine ve gündüz yorgunluğuna neden olabilir.
- Düşme riski: Özellikle yaşlılarda gece tuvalete kalkarken ya da yürürken gelen kramp denge kaybına ve düşmeye yol açabilir.
- Kasta zedelenme: Çok şiddetli ve uzun süren kramplarda kas lifleri zedelenebilir.
- Suda panik: Yüzerken gelen kramp panik yaratırsa tehlikeli olabilir.
Altta Yatan Hastalıklar
Kramp bazen bir hastalığın erken belirtisi olabilir. Bu hastalıklar krampın sonucu değil, nedenidir ve ayrı olarak tedavi edilmelidir:
- Diyabetik nöropati: Uzun süreli yüksek kan şekeri sinirlere zarar verir; kramp, ayaklarda ağrı, uyuşma ve duyu kaybı görülebilir.
- Tiroid hastalıkları: Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) kas ağrısı, kramp, yorgunluk ve unutkanlık yapabilir.
- Periferik arter hastalığı: Bacak damarlarındaki daralma, yürürken baldırda kramp benzeri ağrıya neden olabilir.
- Böbrek ve karaciğer hastalıkları: Mineral ve toksin dengesini bozarak kramp yapabilir.
- Motor nöron hastalıkları (örneğin ALS): Çok nadirdir. Kasta güçsüzlük, erime, seğirme ve kramp birlikte ilerleyici şekilde görülürse nörolojik inceleme gerekir. Yalnızca kramp, bu hastalığın göstergesi değildir.
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden doktora başvurun: bacakta ani şişlik, kızarıklık ve ağrı; kramplarla birlikte belirgin güçsüzlük, uyuşma, konuşma ya da yutma güçlüğü; yaygın şiddetli kramplarla birlikte bilinç bulanıklığı, çarpıntı ya da nefes darlığı.
Nasıl Önlenir
Kramplar her zaman önlenemez, ancak aşağıdaki önlemler sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Germe Egzersizleri
Düzenli baldır germe egzersizleri gece bacak kramplarını azaltabilir. Duvara karşı ayakta durup ellerinizle duvara yaslanın, ayaklar yerde düz kalacak şekilde öne doğru eğilerek baldırınızda gerilme hissedin, 2-3 saniye bekleyin ve tekrarlayın. Egzersizi günde birkaç kez, son seferi yatmadan hemen önce yapmak önerilir. Tamamen önlemeyebilir ama sıklığı azaltabilir.
Isınma ve Dereceli Egzersiz
Egzersizden önce hafif bir ısınma yapın, yoğunluğu ve süreyi yavaş yavaş artırın, egzersiz sonrası germe hareketleri yapın. Uzun süreli sporlarda aralarla dinlenin ve alışmadığınız bir egzersize ani yüklenmeyin.
Yeterli Sıvı ve Dengeli Beslenme
Sıcak havada ve efor sırasında yeterli sıvı alın. Süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, meyve, baklagiller ve tam tahıllar kalsiyum, magnezyum ve potasyum açısından zengin besinlerdir. Dengeli beslenme önerilir; kramp için tek bir besinin ya da takviyenin kesin yararı gösterilmemiştir. Böbrek hastalığı olanlar ve potasyum tutucu ya da tansiyon ilacı kullananlar, potasyum, magnezyum ve kalsiyum takviyelerini kendi başlarına kullanmamalıdır.
Duruş ve Alışkanlıklar
- Uzun süre aynı pozisyonda oturmaktan kaçının; arada kalkıp yürüyün.
- Gece yatarken ayaklarınızın aşağı doğru kıvrılı kalmaması için yorgan ve çarşafı sıkı bastırmayın.
- Rahat ve destekli ayakkabı seçin.
- Alkol tüketimini sınırlayın.
- Yatmadan önce ılık duş ya da hafif masaj rahatlatıcı olabilir.
İlaçların Gözden Geçirilmesi
Kramplarınız bir ilaçla ilişkili görünüyorsa ilacı kendi başınıza bırakmayın. Doktorunuz ilacı ya da dozunu değiştirme gerekip gerekmediğini değerlendirebilir.
Tedavi Seçenekleri
İlgili tedaviler
Sık Sorulan Sorular
Kramp nedir ve neden olur?
Kramp, bir kasın istemsiz ve ani biçimde sertçe kasılmasıdır ve genellikle ağrılıdır. Çoğu zaman kesin bir neden bulunamaz; kasın aşırı kullanımı, uzun süre hareketsiz kalma, sıvı kaybı, gebelik, ileri yaş, bazı ilaçlar ve nadiren hastalıklar tetikleyici olabilir.
Kramp ne kadar sürer?
Çoğu kramp birkaç saniye ile yaklaşık 10 dakika arasında sürer ve kendiliğinden geçer. Kramp geçtikten sonra kasta bir süre, bazen bir güne kadar, hassasiyet kalabilir. Uzun süren, çok sık gelen ya da her seferinde aynı bölgede tekrarlayan kramplar için doktora danışmak gerekir.
Kramp girdiğinde ne yapmak gerekir?
Kasılan kası nazikçe germek ve masaj yapmak çoğu zaman rahatlatır. Baldır krampında ayağı kendinize doğru çekebilir ya da ayakta ağırlığınızı o bacağa verebilirsiniz. Isı ya da soğuk uygulama bazı kişilere iyi gelir; cildi yakmamak için doğrudan buz veya çok sıcak nesne kullanmayın.
Gece bacak krampları neden olur?
Gece krampları yaşla birlikte sıklaşır ve çoğunlukla nedeni belirlenemez. Gün içindeki aşırı efor, uzun süre ayakta kalma ya da oturma, sıvı kaybı, gebelik, bazı ilaçlar ve damar ya da sinir hastalıkları rol oynayabilir. Yatmadan önce baldır germe egzersizleri yapmak sıklığı azaltabilir.
Kramp en çok hangi bölgelerde görülür?
Kramplar en sık baldırda görülür; ayak tabanı, ayak parmakları ve uyluk da sık etkilenir. Kol, el, karın ve kaburga kaslarında da olabilir. Aynı bölgede sürekli tekrarlayan ya da tek bölgede güçsüzlükle birlikte olan kramplar için doktora başvurulmalıdır.
Kramp tehlikeli midir?
Çoğu kramp zararsızdır ve kendiliğinden geçer. Sık tekrarlayan, uykuyu bozan, güçsüzlük, uyuşma ya da bacakta şişlik ile birlikte olan kramplar altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebileceği için değerlendirilmelidir. Yüzerken gelen kramp, panik yaratırsa tehlikeli olabilir.
Kramp için hangi bölüme gidilir?
İlk adım genellikle aile hekimidir; kramplarınıza bakar, ilaçlarınızı gözden geçirir ve gerekirse tetkik ister. Gerekli görülürse iç hastalıkları, nöroloji ya da fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümüne yönlendirilirsiniz.
Kramp için hangi testler yapılır?
Çoğu kramp için test gerekmez. Sık ya da nedeni belirsiz kramplarda doktor kan şekeri, böbrek ve karaciğer işlevleri, tiroid hormonları ve kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyum gibi mineral düzeylerini kontrol edebilir. Sinir ya da kas hastalığı düşünülürse EMG, damar hastalığı düşünülürse damar incelemeleri istenebilir.
Magnezyum ya da kalsiyum takviyesi krampa iyi gelir mi?
Magnezyum ve kalsiyum takviyelerinin kramplar üzerindeki yararı kesin olarak kanıtlanmamıştır. Yaşlılarda magnezyumun krampları belirgin azaltmadığı, gebelikte sonuçların tutarlı olmadığı bildirilmiştir. Böbrek hastalığı ve bazı ilaçlarla birlikte kullanımda zarar verebilir; takviyeleri doktora danışmadan kullanmayın.
Muz yemek ya da tuzlu su içmek krampa iyi gelir mi?
Muz potasyum içerir ve dengeli beslenmenin bir parçası olabilir, ancak kramplar üzerindeki etkisini gösteren sağlam kanıt yoktur. Tuzlu su ya da turşu suyu gibi uygulamaların da yararı kesin değildir. Böbrek ya da kalp hastalığı olanlar ve tansiyon hastaları bunları doktora danışmadan denememelidir.
Gebelikte bacak krampları normal mi, ne yapılabilir?
Gebelikte, özellikle ikinci ve üçüncü üç aylıkta ve geceleri baldır krampları sık görülür. Baldır germe, hafif yürüyüş, ılık uygulama ve masaj rahatlatabilir. Magnezyum ya da kalsiyum takviyesi için doktorunuza danışın; tek bacakta şişlik, kızarıklık ve ağrı ya da karında şiddetli düzenli ağrılar varsa hemen başvurun.
Hangi ilaçlar kramp yapabilir?
İdrar söktürücüler, kolesterol düşürücü statinler, bazı tansiyon, astım ve hormon ilaçları kramplara yol açabilir. Kramplar yeni bir ilaçtan sonra başladıysa doktorunuza bildirin. İlacı kendi başınıza kesmeyin; hekim doz ayarı ya da alternatif düşünebilir.
Kramp ile damar tıkanıklığı karıştırılabilir mi?
Evet, karıştırılabilir. Yürürken baldırda başlayan ve dinlenince geçen ağrı, bacak damarlarındaki daralmanın (periferik arter hastalığı) belirtisi olabilir. Tek bacakta ani şişlik, kızarıklık ve ağrı ise toplardamar pıhtısını düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir.
Sporda kramp girmesini nasıl önleriz?
Egzersiz öncesi ısınmak, yoğunluğu ve süreyi yavaş artırmak, sıcakta yeterli sıvı almak ve egzersiz sonrası germe yapmak kramp riskini azaltabilir. Alışmadığınız yoğunlukta efordan kaçının. Sık tekrarlıyorsa spor hekimine ya da aile hekimine başvurun.
Yüzerken kramp girerse ne yapmalıyım?
Panik yapmamak en önemlisidir. Mümkünse sırtüstü kalıp suyun üstünde durun, kasılan kası nazikçe gerin ve gerekirse el kaldırarak yardım isteyin. Yalnız yüzmemek ve yorgunken uzun yüzmeye çıkmamak riski azaltır.
Alkol kramp yapar mı?
Fazla ve düzenli alkol kas ve sinirlere zarar verebilir, vücut sıvısını ve mineral dengesini bozabilir; bu nedenle kramp olasılığı artabilir. Kramplarınız varsa alkolü sınırlamak ya da bırakmak yararlı olabilir. Alkol bağımlılığı şüphesi varsa bir sağlık kuruluşundan destek alın.
Kramp ne zaman doktora gösterilmelidir?
Kramplar sık tekrarlıyor, şiddetli ise, uykunuzu bozuyorsa ya da germe ve gevşetme ile geçmiyorsa başvurun. Bacakta şişlik ya da kızarıklık, güçsüzlük, kas erimesi, uyuşma ya da yeni bir ilaç sonrası başlayan kramplar da değerlendirme gerektirir. Kramplarla birlikte bilinç bulanıklığı, nefes darlığı ya da çarpıntı varsa acile başvurun.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Leg cramps
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Muscle Cramps
- Cleveland Clinic. Muscle Spasms (Muscle Cramps): Causes, Treatment & Prevention
- Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). Gebelikte Bacak Krampları ve Huzursuz Bacak Sendromu