HASTALIK

Damar Hastalıkları

Damar hastalıkları, atardamarları, toplardamarları ve lenf damarlarını etkileyen daralma, tıkanma, genişleme, pıhtı ve iltihap gibi sorunların genel adıdır. Belirtiler hastalığın türüne göre değişir; ani göğüs ağrısı, inme belirtileri ya da ani bacak ağrısı ve renk değişikliği…

Son güncelleme: 17.11.2026
Damar Hastalıkları

Özet

Damar hastalıkları, vücutta kan taşıyan atardamarların ve toplardamarların, ayrıca lenf damarlarının daralması, tıkanması, genişlemesi, iltihaplanması ya da içinde pıhtı oluşması gibi sorunlarını kapsayan geniş bir hastalık grubudur. En sık görülen biçimi, atardamar duvarında kolesterol ve yağ plaklarının birikmesiyle gelişen damar sertliğidir (ateroskleroz).

Atardamar hastalıkları, etkilenen bölgeye göre koroner (kalp), serebrovasküler (beyin) ve periferik (özellikle bacak) damar hastalığı olarak ayrılır. Toplardamar hastalıkları arasında varis, kronik toplardamar yetmezliği ve derin ven trombozu yer alır. Anevrizma ise damar duvarının balon gibi genişlemesidir.

Tedavi hastalığın türüne ve ağırlığına göre değişir. Sigarayı bırakmak, düzenli hareket, kan basıncı, kolesterol ve kan şekerinin kontrolü her türlü atardamar hastalığının temelidir. Gerekirse ilaç, balon ve stent gibi girişimsel yöntemler ya da bypass gibi cerrahi işlemler uygulanır. Hangi yöntemin uygun olduğuna muayene ve görüntüleme sonrasında hekim karar verir.

Hakkında

Damar sistemi; kalpten çıkan temiz kanı organlara taşıyan atardamarlardan, kanı kalbe geri getiren toplardamarlardan ve doku sıvısını (lenf) taşıyan lenf damarlarından oluşur. Bu sistemin herhangi bir bölümündeki sorun damar hastalığı olarak adlandırılır. Damar hastalıkları dünyada ve Türkiye’de en sık görülen sağlık sorunları ve ölüm nedenleri arasındadır; yaş ilerledikçe sıklığı artar.

Atardamar Hastalıkları

Atardamar hastalıklarının ortak nedeni çoğunlukla damar sertliğidir. Damar duvarındaki plaklar damarı daraltır ya da plak yırtılıp üzerinde pıhtı oluşursa damarı aniden tıkar. Etkilenen bölgeye göre üç ana grup vardır.

  • Koroner arter hastalığı: Kalbi besleyen damarların daralmasıdır. Efor sırasında göğüs ağrısına (angina) yol açabilir; damar tamamen tıkanırsa kalp krizi gelişir.
  • Serebrovasküler hastalık: Beyni besleyen damarlarda tıkanma ya da kanama sonucu inme (felç) gelişmesidir. İnmelerin büyük çoğunluğu damar tıkanmasına, daha küçük bir bölümü kanamaya bağlıdır.
  • Periferik arter hastalığı: Genellikle bacak damarlarının daralmasıdır. Yürürken baldırda kramp benzeri ağrı (aralıklı topallama, kladikasyo) en tipik belirtidir.

Toplardamar ve Lenf Damarı Hastalıkları

Toplardamarlardaki kapakçıklar yetersiz kaldığında kan bacaklarda birikir; bu durum varise ve kronik toplardamar yetmezliğine yol açar. Derin toplardamarda pıhtı oluşması (derin ven trombozu) ise ciddi bir durumdur, çünkü pıhtı akciğere giderek akciğer embolisine neden olabilir. Lenf damarlarının hastalıklarında (örneğin lenfödem) doku sıvısı yeterince boşalamaz ve kol ya da bacakta şişlik gelişir. Bu durumların tedavisi ayrı bir uzmanlık gerektirir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavinin ilk basamağı yaşam tarzı değişikliğidir: sigarayı bırakmak, sağlıklı beslenmek, kilo vermek ve düzenli yürüyüş yapmak. Periferik arter hastalığında denetimli yürüme programları yürüme mesafesini belirgin biçimde artırabilir.

  • İlaç tedavisi: Aspirin ya da klopidogrel gibi pıhtı oluşumunu azaltan ilaçlar, kolesterol düşürücü statinler, tansiyon ve şeker ilaçları atardamar hastalığında sık kullanılır. Silostazol, periferik arter hastalığında yürüme mesafesini artırmak için seçilmiş hastalarda kullanılabilir; kalp yetmezliği olanlarda kullanılmaz. Toplardamar pıhtısında ise pıhtıyı büyütmeyen ve yenisini önleyen antikoagülan ilaçlar verilir. Bu ilaçları doktora danışmadan başlamayın, doz değiştirmeyin ve bırakmayın.
  • Girişimsel yöntemler: Balon anjiyoplasti ve stent, kasık ya da bilekteki küçük bir girişten damar içinden yapılır; daralan damarı açar. Kalp krizinde bu işlem acil tedavidir.
  • Cerrahi: Girişimsel yöntemlerin uygun olmadığı yaygın daralmalarda bypass ameliyatı yapılabilir. Bypass, tıkalı bölgeyi atlayacak yeni bir yol oluşturur. Büyük anevrizmalarda damar duvarı cerrahi ya da stent greft ile onarılır.

Beyin damarı tıkanmalarında ilk saatler çok önemlidir. Erken başvuran seçilmiş hastalarda pıhtıyı eriten ilaç ya da pıhtıyı çıkaran girişim uygulanabilir; bu kararı acil hekimi ve nöroloji ekibi verir. Bitkisel ürünlerin damar hastalığını tedavi ettiğine dair güvenilir bilimsel kanıt yoktur; kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Nedenleri

Damar hastalıklarının nedeni türüne göre değişir. Birçoğunda birden fazla etken birlikte rol oynar.

Damar Sertliği (Ateroskleroz)

Atardamar hastalıklarının en sık nedenidir. Yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, sigara ve yüksek kan şekeri damarın iç yüzünü yıllar içinde hasara uğratır. Bu hasarlı bölgede kolesterol, yağ ve iltihap hücrelerinden oluşan plaklar birikir. Plak damarı daraltır; yırtılırsa üzerinde pıhtı oluşarak damarı aniden tıkayabilir.

Pıhtı (Tromboz ve Emboli)

Kanın damar içinde pıhtılaşması hem atardamarda hem toplardamarda görülebilir. Toplardamarda pıhtı; uzun süre hareketsiz kalma, ameliyat, kırık, bazı kanserler, hamilelik ve kalıtsal ya da kazanılmış pıhtılaşma eğilimi ile ilişkilidir. Pıhtının bir parçası kopup başka bir damarı tıkarsa buna emboli denir. Kalp ritim bozukluklarında (örneğin atriyal fibrilasyon) kalpte oluşan pıhtılar beyin damarına giderek inmeye yol açabilir.

Damar Duvarı Sorunları

Damar duvarının zayıflaması anevrizmaya neden olabilir; yüksek tansiyon, damar sertliği, sigara ve ailesel yatkınlık bu durumu kolaylaştırır. Damar duvarının iltihaplanması (vaskülit) ve sigara ile güçlü ilişkili olan Buerger hastalığı da damarı daraltıp tıkayabilir. Toplardamar kapakçıklarının yetersizliği ise varisin temel nedenidir.

Damar Kanaması

Kanama, damar duvarının yaralanması ya da yüksek basınç ve anevrizma gibi nedenlerle yırtılması sonucu ortaya çıkar. Beyinde damar yırtılması kanamalı inmeye yol açar. Kanamanın hastalık değil, bir damar hastalığının sonucu olabileceği unutulmamalıdır.

Belirtileri

Damar hastalıkları uzun süre belirti vermeyebilir. Belirtiler, etkilenen damara ve daralmanın derecesine göre değişir.

Bacak Damarı (Periferik Arter) Hastalığı

  • Yürürken baldır, uyluk ya da kalçada kramp benzeri ağrı; durunca birkaç dakika içinde geçmesi (kladikasyo).
  • Bacak ve ayakta soğukluk, uyuşma, renk solukluğu; tırnaklarda kalınlaşma, tüy dökülmesi.
  • İlerlemiş hastalıkta dinlenirken, özellikle geceleri yatakta ayak ve parmaklarda ağrı.
  • Ayak ya da bacakta uzun süre iyileşmeyen yara, siyahlaşma.

Kalp Damarı Hastalığı

  • Efor ya da stres sırasında göğüste baskı, sıkışma ya da yanma hissi; sol kola, çeneye ya da sırta yayılabilir.
  • Nefes darlığı, çabuk yorulma, terleme, bulantı.

Beyin Damarı Hastalığı

  • Yüzün bir tarafında kayma, bir kolda ya da bacakta güçsüzlük ya da uyuşma.
  • Konuşma bozukluğu, söylenenleri anlamama.
  • Ani görme kaybı ya da çift görme, ani şiddetli baş ağrısı, denge kaybı.
  • Belirtiler birkaç dakikada ya da saatte geçse bile (geçici iskemik atak) ciddiye alınmalıdır.

Toplardamar Hastalıkları

  • Bacakta belirgin, kıvrımlı damar çıkıntıları (varis), ağrı, ağırlık hissi, akşam artan şişlik, kaşıntı.
  • Derin ven trombozunda tek bacakta ani şişlik, ağrı, ısı artışı ve kızarıklık.

Ne Zaman Doktora, Ne Zaman Acile Gidilmeli?

Yürürken tekrarlayan bacak ağrısı, iyileşmeyen ayak yarası, bacaklarda şişlik ya da varis şikayetleri için kalp ve damar cerrahisi, kardiyoloji ya da dahiliye polikliniğine başvurulmalıdır. Aşağıdaki durumlarda gecikmeden 112’yi arayın ya da en yakın acile gidin:

  • Yirmi dakikayı geçen ya da şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme.
  • Ani yüz kayması, kol güçsüzlüğü, konuşma bozukluğu (inme belirtileri).
  • Bir kol ya da bacakta ani ağrı, solukluk, soğukluk, nabız kaybı ya da his ve güç kaybı.
  • Bacak şişliğine ani nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da kanlı balgam eşlik etmesi.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Tanı, hastanın şikayetlerinin ve risk faktörlerinin dinlenmesi ile başlar. Hekim nabızları, damar üzerindeki sesleri, ciltteki renk, ısı ve yara değişikliklerini kontrol eder. Kalp ve beyin damarlarında ek olarak kalp ve nörolojik muayene yapılır.

Başlıca Tanı Yöntemleri

  • Ayak bileği-kol kan basıncı indeksi (ABİ): Bacaktaki ve koldaki tansiyonun karşılaştırıldığı basit, ağrısız bir ölçümdür. Periferik arter hastalığını göstermede ilk basamak testtir.
  • Doppler ve dubleks ultrasonografi: Ses dalgalarıyla damardaki kan akımını ve daralmayı, toplardamarlarda pıhtıyı ya da kapak yetersizliğini gösterir. Radyasyon ve kontrast madde gerektirmez.
  • BT ve MR anjiyografi: Damarların kesitsel görüntülenmesini sağlar; anevrizma ve daralmaların yerini ve derecesini gösterir. BT için kontrast madde gerekir; böbrek hastalığı ve alerji durumunu hekime bildirin.
  • Kateter ile anjiyografi: Damara ince bir tüp yerleştirilerek kontrast madde verilir ve röntgenle görüntülenir. Hem tanı koyar hem de gerekirse aynı seansta balon ve stentle tedaviye olanak verir. İşlemin kanama, kontrast alerjisi ve böbrek üzerinde etkileri gibi riskleri vardır, bu nedenle yalnızca gerektiğinde yapılır.
  • Kalp için testler: EKG, efor testi, ekokardiyografi, sintigrafi ve koroner anjiyografi.
  • Kan testleri: Kolesterol (LDL, HDL, trigliserit), kan şekeri, böbrek fonksiyonları ve gerekirse pıhtılaşma testleri; risk faktörlerini ve eşlik eden hastalıkları belirlemeye yarar.

Hangi testin yapılacağına şikayetler ve şüphelenilen hastalık göre hekim karar verir. Hamilelik, kontrast alerjisi ve böbrek yetmezliği gibi durumlar test seçimini etkileyebilir.

Risk Faktörleri

Atardamar hastalığı için risk faktörleri büyük ölçüde ortaktır. Ne kadar çok risk faktörü varsa, hastalık olasılığı o kadar artar. Bir kısmı değiştirilebilir, bir kısmı değiştirilemez.

Değiştirilemeyen Risk Faktörleri

  • Yaş: Damar sertliği yıllar içinde ilerler; özellikle 50-60 yaşından sonra sıklığı artar.
  • Cinsiyet: Periferik arter hastalığı erkeklerde daha sık görülür; kadınlarda menopozdan sonra risk artar.
  • Aile öyküsü: Yakın akrabalarında erken yaşta kalp ya da damar hastalığı olanlarda risk daha yüksektir.

Değiştirilebilen Risk Faktörleri

  • Sigara: Damar hastalığı için en güçlü ve en önlenebilir risk faktörlerinden biridir. Sigara dumanına sürekli maruz kalmak da zararlıdır.
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon): Damar duvarını hasara uğratır; inme, anevrizma ve kalp hastalığı riskini artırır.
  • Yüksek kolesterol: Özellikle LDL kolesterol yüksekliği ve düşük HDL kolesterol plak oluşumunu hızlandırır.
  • Diyabet: Kan şekeri yüksekliği damarları hasara uğratır; diyabetli hastalarda daha küçük damarlar da etkilenir.
  • Kronik böbrek hastalığı, obezite, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme.

Diğer Etkenler

Vaskülit gibi damar iltihabı hastalıkları, Buerger hastalığı, bazı kalp ritim bozuklukları ve doğumsal kalp hastalıkları belirli damar sorunlarının riskini artırabilir. Toplardamar pıhtısında uzun süreli hareketsizlik, ameliyat, hamilelik, östrojen içeren ilaçlar ve kanser öne çıkar. Kullandığınız bir ilacın damar hastalığına yol açtığından şüphelenirseniz, ilacı kendi başınıza bırakmayın; doktorunuzla görüşün. Kafeinli içeceklerin damar hastalığına yol açtığına dair güçlü bir kanıt yoktur.

Komplikasyonları

Damar hastalıklarının komplikasyonları, hangi damarın hangi derecede etkilendiğine bağlıdır. Erken tanı ve düzenli tedavi bu riskleri azaltır.

Kalp Krizi

Koroner damarın plak yırtılması ve pıhtıyla aniden tıkanması kalp kasının hasar görmesine neden olur. Kalp yetmezliği ve ritim bozuklukları gelişebilir. Her dakika önemlidir; belirti durumunda 112 aranmalıdır.

İnme (Felç)

Beyin damarının tıkanması ya da kanaması kalıcı konuşma, hareket ve hafıza kayıplarına yol açabilir. Belirti başladıktan sonraki ilk saatler tedavi seçeneklerini belirler; beklemeden acile başvurulmalıdır.

Bacakta Ağır Dolaşım Bozukluğu

Periferik arter hastalığı ilerlerse dinlenirken ağrı, iyileşmeyen yaralar (ülserasyon) ve doku ölümü (kangren) gelişebilir. Bu aşamaya kritik uzuv iskemisi denir. Tedavi edilmezse enfeksiyon ve uzuv kaybı riski vardır. Diyabetli ve sigara içen hastalarda bu risk daha yüksektir. Ayakta yara, siyahlaşma ya da enfeksiyon bulgusunda gecikmeden hekime başvurulmalıdır.

Anevrizma Yırtılması ve Diseksiyon

Büyüyen bir anevrizma belirti vermeden yırtılabilir ve hayatı tehdit eden iç kanamaya yol açabilir. Ani, şiddetli göğüs, sırt ya da karın ağrısı acil durumdur.

Toplardamar Komplikasyonları

Derin ven trombozundaki pıhtı akciğere giderek akciğer embolisine neden olabilir; ani nefes darlığı ve göğüs ağrısı acil durumdur. Kronik toplardamar yetmezliği ise ciltte renk değişikliğine, ödeme ve iyileşmesi zor bacak yaralarına yol açabilir.

Ayrıca kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı yaşam kalitesini düşürebilir. Bu nedenle belirtileri hafife almamak gerekir.

Nasıl Önlenir

Damar hastalıklarının çoğu, risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla önlenebilir ya da ilerlemesi yavaşlatılabilir. Kesin bir koruma sağlamak mümkün olmasa da aşağıdaki adımlar riski belirgin biçimde azaltır.

Sigarayı Bırakmak

Sigarayı bırakmak, damar sağlığı için yapılabilecek en etkili adımlardan biridir. Bırakma konusunda destek almak için aile hekiminize ya da sigara bırakma polikliniklerine başvurabilirsiniz. Pasif içiciliğe maruz kalmaktan da kaçınılmalıdır.

Sağlıklı Beslenmek

Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve balık ağırlıklı, doymuş yağ ve tuzu az bir beslenme düzeni önerilir. Tuz tüketimi sınırlı tutulmalı, işlenmiş gıdalar azaltılmalıdır. Kilo fazlası varsa kontrollü kilo verilmesi damar yükünü azaltır.

Düzenli Hareket

Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz (örneğin tempolu yürüyüş) genel olarak önerilir. Kalp hastalığı, bacak ağrısı ya da başka bir rahatsızlığı olanlar egzersiz programına başlamadan önce hekimle görüşmelidir. Uzun süre oturmak ya da ayakta kalmak zorunda olanlar arada hareket etmelidir.

Düzenli Kontroller

  • Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri düzenli ölçülmeli, yüksekse hekimin önerdiği tedaviye uyulmalıdır.
  • Ailede erken yaşta kalp ya da damar hastalığı varsa, 40 yaş civarında ya da daha erken kontrol yaptırılması uygun olur.
  • İlaçlar hekimin önerdiği şekilde kullanılmalı, kendi kendine kesilmemelidir.
  • Aşırı alkol ve uyuşturucu madde kullanımından kaçınılmalıdır. Stresin yönetilmesi ve yeterli uyku da genel kalp ve damar sağlığına katkıda bulunur.

Tedavi Seçenekleri

Sık Sorulan Sorular

Damar hastalıkları nedir ve kaça ayrılır?

Damar hastalıkları; atardamarları, toplardamarları ve lenf damarlarını etkileyen daralma, tıkanma, genişleme, pıhtı ve iltihap gibi sorunların genel adıdır. Atardamar hastalıkları koroner (kalp), serebrovasküler (beyin) ve periferik (bacak) olarak ayrılır. Toplardamar hastalıklarına varis ve derin ven trombozu örnektir.

Damar hastalıkları ölüme neden olur mu?

Evet, kalp krizi ve inme gibi komplikasyonlar hayatı tehdit edebilir. Kalp ve damar hastalıkları Türkiye’de ve dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alır. Ancak risk faktörlerinin kontrolü ve düzenli tedavi ile bu riskler önemli ölçüde azaltılabilir.

Damar hastalıkları tamamen iyileşir mi?

Damar sertliği gibi kronik hastalıklarda damarın eski haline tamamen dönmesi beklenmez; amaç hastalığın ilerlemesini durdurmak, belirtileri azaltmak ve komplikasyonları önlemektir. Sigarayı bırakmak, ilaçlar ve gerekirse girişimsel ya da cerrahi tedavi ile birçok hasta uzun yıllar iyi bir yaşam kalitesi sürdürebilir. Bazı pıhtı ve toplardamar sorunları ise uygun tedaviyle büyük ölçüde düzelir.

Damar hastalıkları genetik midir?

Ailede erken yaşta kalp ya da damar hastalığı olması riski artırır, ancak hastalığın kesin olarak geleceği anlamına gelmez. Sağlıklı yaşam tarzı ve risk faktörlerinin kontrolü yatkınlığı olan kişilerde de riski azaltır. Ailesel yatkınlığınız varsa hekiminizle düzenli kontrol planı yapın.

Damar hastalığının ilk belirtileri nelerdir?

Belirtiler damarın yerine göre değişir. Bacakta yürürken baldır ağrısı, soğukluk ve uyuşma; kalpte efor sırasında göğüs sıkışması; beyinde geçici güçsüzlük ve konuşma bozukluğu ilk işaretler olabilir. Bazı damar hastalıkları uzun süre hiç belirti vermediği için risk faktörü olanların düzenli kontrol yaptırması önemlidir.

Damar hastalığı için hangi bölüme gidilir?

Bacak, toplardamar, anevrizma ve periferik damar sorunları için genellikle kalp ve damar cerrahisi, kalp damarları için kardiyoloji, inme belirtileri için nöroloji bölümüne başvurulur. Hangi bölüme gideceğinizden emin değilseniz aile hekimi ya da dahiliye polikliniği sizi yönlendirebilir. Ani ve şiddetli belirtilerde doğrudan acile başvurulmalıdır.

Damar hastalıkları nasıl teşhis edilir?

Muayene ve nabız kontrolünün yanı sıra ayak bileği-kol basıncı indeksi, Doppler ve dubleks ultrason, BT ya da MR anjiyografi, gerekirse kateter anjiyografisi ve kan testleri kullanılır. Hangi testin yapılacağına şikayetlere göre hekim karar verir.

Damar hastalığı tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen damar hastalığı zamanla ilerleyebilir. Kalp krizi, inme, bacakta iyileşmeyen yaralar, kangren ve uzuv kaybı gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle belirti ya da risk faktörü varsa hekime başvurmak ve önerilen tedaviye düzenli devam etmek önemlidir.

Damar hastalığında hangi ilaçlar kullanılır?

Atardamar hastalığında pıhtı oluşumunu azaltan aspirin ya da klopidogrel, kolesterol düşürücü statinler, tansiyon ve şeker ilaçları sık kullanılır. Toplardamar pıhtısında antikoagülan ilaçlar tercih edilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna hekim karar verir; ilaçları kendi kendinize başlamayın, doz değiştirmeyin ve kesmeyin.

Damar hastalıklarının bitkisel tedavisi var mı?

Bitkisel ürünlerin damar hastalığını tedavi ettiğine dair güvenilir bilimsel kanıt yoktur. Bazı bitkiler kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşerek kanama riskini artırabilir. Herhangi bir bitkisel ürün kullanmadan önce doktorunuza danışın; önerilen tedaviyi bırakmayın.

Sigara damar hastalıklarını nasıl etkiler?

Sigara damar duvarına zarar verir, plak oluşumunu hızlandırır ve pıhtılaşmayı artırır. Periferik arter hastalığı, kalp krizi ve inme riskini belirgin biçimde yükseltir. Sigarayı bırakmak, hastalığın ilerlemesini yavaşlatan en önemli adımlardandır.

Stres damar hastalıklarına neden olur mu?

Kalıcı stres, tansiyonu yükselterek, uyku ve beslenme düzenini bozarak ve sigara gibi alışkanlıkları artırarak dolaylı yoldan damar hastalığı riskini artırabilir. Stresin tek başına damar hastalığına yol açtığı söylenemez. Stres yönetimi, uyku ve düzenli hareket genel kalp ve damar sağlığını destekler.

Damar hastalıkları hangi yaşta görülür?

Damar sertliğine bağlı hastalıklar en sık orta ve ileri yaşta görülür. Ancak sigara, diyabet, yüksek kolesterol ya da ailesel yatkınlık varsa daha genç yaşta da ortaya çıkabilir. Varis ve pıhtı gibi toplardamar sorunları da genç yetişkinlerde görülebilir.

Damar hastalıklarında cerrahi ne zaman gerekir?

İlaç ve yaşam tarzı değişikliği yeterli olmadığında, balon ve stent uygun olmadığında ya da damar yaygın daraldığında bypass gibi cerrahi işlemler gündeme gelir. Büyük anevrizmalarda da cerrahi ya da stent greft önerilebilir. Her işlemin kanama, enfeksiyon ve damarın yeniden daralması gibi riskleri vardır; bunları hekiminizle konuşun.

Damar tıkanıklığı varken egzersiz yapılabilir mi?

Periferik arter hastalığında denetimli yürüme programı yürüme mesafesini artırabilir; genellikle ağrı başlayana kadar yürümek, kısa dinlenmek ve tekrar yürümek önerilir. Kalp hastalığı ya da bilinen damar hastalığı olanlar, egzersiz yoğunluğunu hekimle belirlemelidir. Egzersiz sırasında göğüs ağrısı, baş dönmesi ya da nefes darlığı olursa durup hekime başvurulmalıdır.

Bacakta ani ağrı ve soğukluk varsa ne yapılmalı?

Bir bacakta ya da kolda ani ağrı, solukluk, soğukluk, uyuşma veya güç kaybı, atardamarın pıhtıyla tıkandığını gösterebilir ve acil bir durumdur. Gecikmeden 112’yi arayın ya da en yakın acile gidin. Saatler içinde tedavi edilmezse doku kalıcı hasar görebilir.

İnme belirtileri nelerdir ve ne yapılmalı?

Yüzde kayma, kolda ya da bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, ani görme kaybı ya da şiddetli baş ağrısı inme belirtileridir. Belirtiler geçse bile hemen 112 aranmalı, belirtilerin başlangıç saati not edilmelidir. İlk saatlerde yapılan tedavi sonucu belirgin biçimde etkiler.

Varis bir damar hastalığı mıdır?

Evet, varis toplardamar kapakçıklarının yetersizliğine bağlı bir damar hastalığıdır. Çoğu zaman estetik bir sorun ve bacakta ağırlık hissi olarak başlar, ancak kronik toplardamar yetmezliğine, ciltte renk değişikliğine ve yaralara yol açabilir. Belirtiler varsa dubleks ultrason ile değerlendirme yapılması uygun olur.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Peripheral arterial disease (PAD)
  2. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Atherosclerosis
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Atherosclerosis
  4. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Peripheral artery disease - legs
  5. Journal of Health Sciences and Medicine (DergiPark). The significance of ankle-brachial index in determining peripheral artery disease in patients with type 2 diabetes mellitus over 40 years of age and the relationship of peripheral artery disease with chronic complications of diabetes
  6. Konuralp Medical Journal (DergiPark). Predictive Factors of Peripheral Arterial Disease in Home Care Patients
İlgili Tedaviler 3İlgili Ameliyatlar 0