Bilek Kırığı

Bilek Kırığı
Bilek Kırığı

 

Bilek kırığı, genelde ameliyatsız olarak tedavi edilebilen ve dirsek üzerinden bir alçı ile sağlamlaştırılan bir kırık türüdür. Bilek kırığı, yaşlılarda görülürse cerrahi yönteme başvurulması gerekir.

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. İrşadi İstemi Yücel

Bilek Kırığı Hakkında

Bilek kırıkları, genel olarak gözle ve hasta tarafından kolaylıkla fark edilen kırıklardır. El bileğinden yaşanan kırıklar gözden kaçabilir. Bu yüzden bilek kırığı ile karşılaşan kişiler için erken tanı koyulması oldukça önemlidir.

Bilek Kırığı Nedir?

Karmaşık hareketler yapabilme kapasitesine sahip bilek eklemlerin, skafoid adı verilen kemiğin kırılması sonucuyla işlevini yitirmesine bilek kırığı adı verilir. Tüm hareket ve pozisyonlar, skafoid kemiği üzerinden oluştuğundan oldukça önemli bir ve hemen tedavi edilmesi gereken bir kırık olarak görülür.

Bilek Kırığı Nedenleri

Bilek kırığı, çeşitli fiziksel darbeler ya da kazalar sonucu ortaya çıkabilir.

Düşme

Özellikle büyüme ve gelişme döneminde yaşanan çocuk kazaları, kötü sonuçlara sebebiyet verebilir. Çocuklarda düşme ve çarpma sonucu oluşabilen bilek kırıkları, kimi zaman büyüme ile ilgili sorunlara sebebiyet verebilir. Çocuklarda, emekleme döneminden itibaren düşme gibi eylemler sıkça yaşandığından kırıklar sıkça görülmektedir. Önemli olan en çabuk şekilde tedavi edilmesi olarak belirtilir. Yaşlılarda ise kemik erimesi sebebiyle hafif bir düşüş sonrasında bile kırık görülebilir.

Spor Yaralanmaları

Egzersiz yapmak, herkes için tavsiye edilen ve yararlı bir aktivitedir. Fakat kimi zaman spor ya da egzersiz yaparken kendinize zarar vermeniz mümkündür. Spor yaralanmaları, yalnızca profesyonel sporcuların değil herkesin karşılaşabileceği sorunlardan biridir. Spor yaralanmaları da spor esnasında yaşanan; burkulmalar, şişen kaslar, kırıklar ve çıkıklara verilen isimdir.

Motorlu Araç Kazaları

Günümüzde ülkemiz sınırları içerisinde yaklaşık 25 milyon trafiğe kayıtlı araç bulunmaktadır. Saatte yaklaşık 46 trafik kazası yaşanırken bu kazalarda her gün 10 kişi hayatını yitirmekte 113 kişi de yaralanmaktadır. Bu kazalarda da sık sık bilek kırıkları yaşanmaktadır. Fiziksel darbeye bağlı kırıklar olduğundan çabuk şekilde fark edilmektedir. Çok ağır sonuçlar doğurmadığı sürece yaşlı yaş grubu haricinde kolaylıkla tedavi edilebilir.

Bilek Kırığı Belirtileri

Bilek kırığı hastalığında çeşitli belirtilerle karşılaşılır. Diğer kırıklar gibi sıcağı sıcağına fark edilmeyen ve kendini sonradan gösteren bilek kırığının belirtilerini fark ederek kısa sürede uzman doktora danışmak çok önemlidir.

Kavrama veya Sıkma Sırasında Oluşan Ağrı

Bilek kırığında en önemli belirtilerden birisi olan kavrama hareketi esnasında ortaya çıkan ağrı, en çok başparmakta hissedilir. Belirtiler çoğunlukla ilerleyen bir seyir gösterir ve en sonunda kişi herhangi bir cismi kavrayamayacak kadar ağrı hisseder. Ancak bu düzeye kadar beklenmemesi gerekir.

Şişme

Bileklerin şişmesi, birçok kişide rastlanan bir durumdur. Genelde endişe edilmesi gereksiz olan bilek şişmesi, diğer belirtilerle birlikte ortaya çıktığında bilek kırığını işaret eder. Hamilelik esnasında bileklerin biraz şişmesi normaldir. Fakat hamileliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan ve uzun süren şişmeler, bilek kırığı dahil olmak üzere birçok hastalığın işareti olarak görülür.

Hassasiyet

Bilekte yaşanan hassasiyetler, genelde bileğin diğer bileğe göre kuvvetsiz olması ve yapılan ağır işler sonucunda ortaya çıkabilir. Eklem bölgesi olması sebebiyle kolay kolay geçmeyen hassasiyet sorunu, diğer belirtilerle birleştiğinde bilek kırığını işaret eden bir faktördür.

Morarma

Bilekte morluk oluşması sonucunda kişinin de herhangi bir fiziksel müdahale olmadan ağrı hissetme durumu başlar. Görülen bu morarma ve yaşanan ağrı, bilek kırığının en net belirtileridir.

Parmağın Çarpık Hale Gelmesi

Parmağın çarpık hale gelmesi veya bileğin bükülmesi gibi belirgin, gözle görülen belirtiler de bilek kırığını işaret etmektedir. Derecesine göre ameliyat gerektirebilir.

Parmaklarda Hareketsizlik

Parmakta yaşanan sinir sıkışması; parmak kaslarında ağrı oluşması, uyuşma yaşanması ve hareketsizlik gibi sonuçları ortaya çıkarır. Bir el, hareketi parmaklara iletirken üç sinir yapısını kullanır. Bu sinir yapılarından birisi median siniridir. Median sinir, en küçük serçe parmağımız dışında kalan diğer parmakların avuç içi yanındaki bölümlerin hissini sağlayarak kısa kasların hareket etmesini sağlar. Karpal tünel olarak da bilinen sinir sıkışması sonrasında parmaklarda hareketsizlik oluşur. Yaşanan bu sinir sıkışması, bilek kırığı sonrasında oluşabilir.

Elde Uyuşukluk ve Soğukluk Hissi

Elde yaşanan uyuşukluk ve soğukluk hissi, kimi zaman uzun kimi zaman kısa sürer. Fakat yaşanan bu el uyuşması, birçok insan tarafından ciddiye alınmaz. Ancak elde oluşan düzleşme; bilek kırığı başta olmak üzere, boyun düzleşmesi, karpal tünel sendromu, kas spazmı ve ulnar oluk sendromu gibi hastalıkların belirtisi olabilir.

Bilek Kırığı Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Bilek kırığının teşhisi için basit bir fiziksel muayene yeterli olsa da kimi zaman röntgen istenebilir.

Fiziksel Muayene

Uzman doktor tarafından yapılacak muayene sonrasında, bilekte kırık olduğu tespit edilebilir. Bunun dışında doktor, kesin emin olmadığı durumlarda veya teşhis koyamadığı durumlarda röntgen gibi yardımcı yöntemlere de başvurabilir.

Bilek Kırığı Risk Faktörleri

Bilek kırığı, diğer hastalıklar gibi genetik faktörlerden etkilenen bir rahatsızlıktır değildir. Genelde çevresel faktörler sonucu oluşan bilek kırıklığının aşağıda belirteceğimiz olan risk gruplarında daha çok görüldüğünü söylemek doğru olacaktır.

Spor Faaliyetinde Bulunanlar

Bilek kırığı, bir çeşit sporcu hastalığı olarak da bilinir. Profesyonel sporlar dışında zorlayıcı spor ile uğraşan kişiler de bilek kırığı sıkça görülen bir komplikasyon olarak bilinir.

Osteoporoz Hastaları

Osteoporoz hastalığına halk arasında yaygın bir şekilde karşılaşılmakla birlikte kemik güçsüzlüğü ve kemiklerin kolay kırılması olarak adlandırılır. Hafif darbeler ve hafif düşüşler sonrasında bile kırıklar oluşabilir. Bu sebeple bilek kırığı gibi rahatsızlıkların en önemli risk grubu osteoporoz hastalığı olarak görülür.

Kalsiyum Eksikliği

Vücudumuzda yeteri kadar kalsiyum olmadığı durumlarda kemik gelişimi yavaşlar ve kemikler güçsüzleşmektedir. Başta kemiklerin ve dişlerin sağlığı olmak üzere, kalbimizin ritmine kadar birçok faktörü düzenler. Genelde kalsiyum eksikliğinin belirtileri kişiden kişiye değişse de kemiklerin doğal olarak sağlam olmayacağından, kalsiyum eksikliği yaşayan kişilerin kemikleri kolay kırılır. Semptomlar çok belirsiz olsa da yapılacak tahliller sonucu anlaşılabilecek olan kalsiyum eksikliği bulunan kişiler, bilek kırığı için risk grubundan yer alır.

Kemik Hastalıkları

Kemik hastalıkları, iskelette oluşan ve kemikleri zayıflatarak küçük darbelere rağmen kırılmalarına sebep olan bir sağlık sorunu olarak bilinir. Çocukluk çağından itibaren her yaştan insan, kemik sağlığı için çeşitli aktivitelerde bulunabilir. Kemik hastalıklarının oluşumu değişse de vücudumuzdaki tüm kemiklerde görülebilir ve kemik hastalığı olup olmadığı ancak biyopsi yoluyla tespit edilebilir. En ciddi kemik hastalıkları da doğuştan vücutta yer alan hastalıklardır. Kalıtsal olan kemik hastalıklarının tedavisi bulunmamaktadır. Kemik hastalıkları, çeşitli kemikleri etkilese de bilek kırılmasını da fazlasıyla etkilediğinden bir risk faktörü olarak görülür.

Bilek Kırığı Komplikasyonları

Bilek kırığı hastalığı sırasında veya sonrasında çeşitli komplikasyonlar görülebilir.

Devam Eden Sertlik Ağrı ve Sakatlıklar

Topuk altındaki dokunun iltihaplanması ya da zarar görmesi gibi durumlarda görülen devam eden ağrı veya ayak ile ilgili sakatlıklar, vücudun çok zorlanması, ayakkabı seçimi ya da kemikte görülen hassasiyetler sonucu oluşur. Bilek kırığı da sürekli devam eden ağrı ya da sakatlığa sebep olabilen bir çeşit rahatsızlık olarak görülür. Özellikle ilerleyen yaşlarda, kemiğin tekrar aynı şekilde kaynaması zor olduğundan ortaya çıkar.

Kemik Erimesi

Kemik erimesi yani osteoporoz hastalığından bilek kırığı hastalığı risk faktörleri içerisinde de bahsetmiştik. Yunanca osteon ve poros (kemik ve küçük delik) kelimelerinin birleşiminden ortaya çıkan hastalık, kadınlarda sıklıkla görülür. Her yıl kemik erimesi sebebiyle 2 milyon civarında kemik oluşurken, kırıkların az bir bölümü sebebiyle de osteoporoz oluşmaktadır. İnsan vücudu, çok fazla kemik kaybettiğinde, kemikler kırıldığında ya da kemikler arasında boşluk olduğunda ortaya çıkar. Osteoporoz hastalığı ile kemik daha da zayıflar ve kırılma riski giderek artar.

Sinir ve Kan Damarında Hasar Oluşması

Bilek kırığının sinir ve kan damarında hasar oluşturması nadir rastlanan bir komplikasyon olsa da yine de rahatsızlık geçirenleri tehdit etmektedir. Bunun en büyük sebebi de kırılan kemiğin bir süre fark edilmemesi ve içerisindeki hücrelerin kana ya da sinir damarlarına yayılmasıyla gerçekleşir.

Bilek Kırığı Nasıl Önlenir

Bilek kırığı, bireyin dikkati sonucunda önlenebilen bir durumdur.

Kemik Güçlendirilmesi

Kemiklerin güçlendirilmesi ile yalnızca bilek kırığından değil, birçok problemden korunması mümkün olur. Yaşlanma sürecinde, hareketsiz kalındığında veya aşırı kiloya sahip olunduğunda kemikler zayıflar. Kısa vadede bir problem oluşturmasa da uzun vadede ciddi sorunlar ortaya çıkarabilir. Kemik yoğunluğunun en üst seviyede tutulması ile sağlıklı bir yaşam mümkün olur. Düşük kemik yoğunluğu genelde insanlara net bir ifade gibi gelmemekle birlikte birçok kişi ne yapması gerektiğini bilmez. Kemiklerin çok büyük bir kısmı kalsiyum denen mineralden oluşur. Bedenin kalsiyum ihtiyacının çoğu da kemikler içerisinde yer alan bölümlerden karşılanır. Bu sebeple kalsiyum tüketimi hem kemiklerin yoğunluğunu korumak hem de vücudun ihtiyaçlarına cevap vermek için önemlidir. Erişkin bireylerin günlük ihtiyaç duyduğu kalsiyum 1000 mg ila 300 mg arasıdır. Kalsiyum ihtiyacı, birçok besinden alınabilir. Ancak tahıllarda yer alan kalsiyumu emen anti-maddeler sebebiyle tahıllardan mümkün olduğunca uzak durmak gerekir. Daha doğru bir söylemle; kalsiyum tüketirken, tahıllar ile bağlantılı bir besin tüketilmemesi gerekir.

Öte yandan D vitamini de kemik yoğunluğu ile yakından ilgili olan bir vitamindir. Araştırmalara göre kanda bulunan normal seviyedeki D vitamini, kemik erimesi ve diğer kemik hastalıklarını azaltır. Ülkemize kış aylarında düşen güneş çok yatay olduğundan, birçok insanda D vitamini eksikliği yaşanır. Bu sebeple özellikle kış aylarında D vitamini alınması önerilir. Öte yandan protein de bilinenin aksine kemikler için çok faydalıdır. Kemikler dahil canlı hücre içeren tüm dokular, proteine ihtiyaç duyar. Bu sebeple doğru miktarda alınan protein ile kemik sağlığını korumak mümkündür. Yapılan araştırmalar sonucunda protein tüketiminin kemik kırığı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Protein hormonu, büyüme hormonu düzeyini de arttıracağından ve büyüme hormonu da kemiklerin yeniden yapılanması için önemli bir hormon olduğundan direkt olarak kemiklere etki eder diyebiliriz.

Düşmelere Karşı Dikkatli Olmak

Bilek kırığının temel sebebi fiziksel darbe almak ya da düşmektir. Bu sebeple düşmelere karşı dikkatli olmak, her türlü kırığın yanı sıra bilek kırığının da önlenmesi için dikkat edilmesi gereken en önemli unsurdur.

Spor Aktivitelerinde Koruyucu Giysiler Kullanmak

Kemikler, bedenimizde yer alan en uyumlu dokulardır. Aktiviteleri takip ederek onlara uygun yoğunluk oluşturan kemikler, egzersize ihtiyaç duyarlar. Ağırlık antrenmanı, bu konudaki en değerli egzersiz tipidir. Ağırlık antrenmanları ile kaslar geliştirdiğinden kemikler baskıya maruz kalır ve kemiklerin yoğunluğu artar. Ancak ağırlık veya egzersiz ya da spor aktivitelerini uygularken, koruyucu giysi (özellikle bilek ve diz bölgelerine) kullanılması önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu bölümde bilek kırığı ile ilgili sık sorulan sorulara yanıt vereceğiz.

Bilek Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Bilek kırıkları, çocuk ve genç yaştaki bireylerde ameliyatsız tedavi edilebilir. Kırılan kemik kapalı bir biçimde yerine yerleştirilerek dirsek üzerinden bileğe kadar alçıya alınır. Bu şekilde uygulanan tedavi yöntemi ile yaklaşık 1 buçuk ay içerisinde kırık iyileşir. Yaşlılarda ise kemik erimesinden kaynaklanan kırılmalarda cerrahi yönteme başvurulur ve iyileşme süresi 3 aydan daha uzun sürebilir.

Bilek Kırıklarının Tedavi Süreci Nedir?

Belirtilerin ve ağrının görülmesi sonrasında hastaneye başvurulan hastanın fiziki muayenesi yapılır ve gerek duyulursa röntgen istenir. Kırık tespit edilirse yaş grubuna göre tedavi edilir.

Bilek Kırığı Tedavi Sonrasında Tekrar Kırılırsa Sakatlanma Riski Oluşturur Mu?

Evet. Tekrarlayan kırıklar, eklemde kalıcı hasarlara yol açabilir.

Bilek Kırığı Evde Tedavi Edilebilir Mi?

Kısmen hayır. Bilek kırığının uzman hekim kontrolünde tedavi sürecinin başlatılması gerekir. Daha sonra birey istediği yerde tedavisini sürdürebilir.

Bilek Kırığı Nasıl Anlaşılır?

Bilek kırığı insanlarda en fazla yaşanan kırıklardandır. Hayatının her döneminde ortaya çıkabilir. Çocukluk döneminde kaynaklanan kırıklar, çocukların düşmeleri olarak görülür. Kemik erimesi de yaşlılarda el bileği kırığını oluşturabilir. Çocuklarda ve yaşlılarda sık karşılaşılmaktadır. Bu durum bu kişilerde bilek açılmasına sebeb olur. El bileğindeki kırık tipe göre aşağıya veya yukarıya döndüğü gözlenir. Bilek kırığı olan kişiler kendileri kendi sağlıkları açısından kırığı sabit tutarak acısını azaltır bu durum olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Ancak mutlaka uzman hekim tedavisi gerekir. Bilek kırığında; şekil bozukluğu ve şişme görülürken birey de şiddetli ağrı hisseder.

Bilek Kırığı Tedavisinde Geç Kaynama Sorunu Nasıl Çözülebilir?

Bilek kırığı tedavisinde, yaş ile birlikte kemiklerin kaynama süresi uzar. Bunun için herhangi bir müdahalede bulunmak şimdilik mümkün değildir.

Bilek Kırığı Hayati Risk Taşır Mı?

Hayır. Bilek kırığı, herhangi bir şekilde hayatı tehdit edecek risk faktörlerini içinde barındırmaz.

Bilek Kırığı Tedavisinde Alternatif Tıp Yöntemleri Kullanılıyor Mu?

Hayır. Kemiği sağlamlaştırmak için farklı bitkisel yöntemler kullanılsa da tedavide uzman hekim müdahalesi dışında herhangi bir yöntem kullanılmamaktadır.

Bilek Kırığı Tedavi Süresi Ne Kadar?

Bilek kırığı; çocuklarda yaklaşık 1.5 ayda, yaşlılarda ise yaklaşık 3 ayda tedavi edilir.

El Bileği Ve Ayak Bileğinin Tedavi Yöntemleri Farklı Mıdır?

Hayır. Her iki kırıkta da aynı tedavi yöntemleri uygulanır.

Bilek Kırıkları Ameliyat Gerektiriyor Mu?

Evet. Yaşlılarda görülen bilek kırıkları, cerrahi müdahale gerektirebilir. Ancak diğer yaş gruplarında, cerrahi müdahaleye gerek duyulmaz.

Bilek Kırıkları Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen kırık ve çıkıklar, ilerleyen zamanlarda fonksiyonlarda kısıtlanma yaşaması ve yanlış kaynama gibi sorunlara yol açabilir.

Bilek Kendiliğinden Kırılabilir Mi?

Hayır. Bilek kırığı, kemik erimesine bağlı olarak veya fiziksel darbeler sonrasında ortaya çıkar. Bileğin kendi kendine kırılması söz konusu değildir.

Uzun Süre Yazı Yazmak Bilekte Deformasyona Sebep Olur Mu?

Hayır. Ancak hali hazırda bir kırık ya da deformasyon bulunuyorsa ağrı yaratacağından, uzun süre yazı yazılmaması gerekir.

Hangi Spor Dalları Bilek Kırığına Daha Çok Sebep Olmaktadır?

Her türlü yanlış yapılan spor ya da egzersiz bilek kırığına sebep olabilir. Ayak bileği kırıklığı en çok futbolda, el bileği kırığı ise en çok tenis ve basketbol sporlarında görülür.

Hangi Meslek Dallarında Bilek Kırıklığı Görülür?

Bilek kırığı, genelde ağır işlerde çalışanlarda veya sporcularda ortaya çıkar.

Bilek Kırığı Kendiliğinden Kaynar Mı?

Evet. Fakat bilek kırığının kendi kendine kaynamaması gerekir. Oluşabilecek yanlış kaynama hem fiziksel görünüme zarar verecek hem de fonksiyonların zarar görmesine sebep olacaktır. Bu sebeple mutlaka tedavi süreci uzman hekim tarafından takip edilmelidir.

Bilek Kırığında Yanlış Kaynamalar Ameliyat İle Düzeltilebilir Mi?

Evet. Standart cerrahi yöntem ile yanlış kaynayan bölgeler düzeltilebilir. Ancak böyle bir zahmet altına girmek yerine zamanında tedavi yöntemi ile ameliyata gerek kalmadan bilek kırığı tedavi edilmiş olur.

Bilek Kırığına İlk Müdahale Nasıl Yapılmalıdır?

Bilek kırığında, yaralının hareket ettirilmemesi gerekir. Yüzük ve saat gibi eşyalar çıkarılır, tespit ve sargı yapılırken parmaklar görünür halde bırakılır. Kırık şüphesi olan bölge tespit edilir ve temiz bir bezle kapatılarak tıbbi yardım istenir.

Bilek Kırığı İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Bilek bölgesinde meydana gelen kırıkların cerrahi veya cerrahi olmayan tedavisinden ortopedi uzmanları sorumludur. Oldukça dikkatli tedavi edilmesi gereken bilek kırıkları, doğru tedavi edilmedikleri takdirde ciddi fonksiyon kayıplarına sebep olabilmektedirler. Bu sebepten ötürü de ortopedi ve travmatoloji bölümüne gidilmelidir.

Bilek Kırığı Ne Kadar Sürede İyileşir?

Bilek kırıklarında ortalama iyileşme süresi iki ay kadar iken tam iyileşme bir seneyi bulabilmektedir. Kırığın oluştuğu bölge, tendon zedelenmeler, kırık sayısı gibi unsurlar ile uygulanan tedavi yöntemi iyileşme süresi üzerinde oldukça etkilidir. Çok basit kırıklarda dahi minimum iki ay olan iyileşme süresi, kompleks bazı kırıklarda bir seneyi bulabilmektedir.

Bilek Kırığı İçin Kaç Gün Rapor Verilir?

Bilek kırığı sonrasında verilecek rapor, yapılan işe bağlıdır. Eğer okul için rapor verilecekse bu süre bir ay kadar olabilmektedir. Kırığın tedavisinden sonra ilk etkiler ikinci – üçüncü haftadan sonra kalkar. Kişi bileğinizi kullanamaz ancak diğer eli ve vücudunun geri kalanı ile günlük yaşamına sorunsuz olarak devam eder. Eğer bilek yapılan işte etkin olarak kullanılıyorsa en az iki – üç ay rapor verilebilir.

Bilek Kırığı Ağrısı Ne Kadar Sürer?

Bilek kırığının gerçekleşmesinin hemen ardından ortaya çıkan ağrı ve acı, tedaviye başlanana kadar devam eder. Tedavi gerçekleştikten sonra güçlü ağrı kesiciler ile süreç kontrol altına alınsa da kaynama başlayana kadar ağrının hafif şiddette devam etmesi söz konusudur. Genelde ikinci haftadan sonra ağrı ve acı azalarak biter.