Bağırsak Fıtığı

Bağırsak Fıtığı
Bağırsak Fıtığı

 

Tıp dilinde rektosel, halk arasında bağırsak fıtığı, Türk toplumu içerisinde sıkça görülen kabızlık ve dışkılama problemlerinin temel sebebi olarak bilinir. Hastaların yaşam kalitesini düşüren ve tuvalette saatler geçirilmesine sebep olan bağırsak fıtığı, tedavi edilmezse ağır sonuçlara yol açabiliyor.

İnceleyen ve onaylayan: Op. Dr. Mehmet Toprak

Bağırsak Fıtığı Hakkında

Bağırsak fıtığı, bağırsağın son kısmıyla ön bölümünde bulunan organların arasında yer alan tabakanın yırtılması veya gevşemesi sonrasında oluşan fıtıklaşma olarak bilinir.

Bağırsak Fıtığı Nedir?

Kadınlarda vajina, erkeklerde mesane arasında yer alan tabakanın yırtılması veya gevşemesi sonucunda ortaya çıkan bağırsak fıtığı, erkeklerde uzun süreli kabızlıklar sonrasında ortaya çıkarken, kadınlarda çok sayıda doğumda ortaya çıkabiliyor. Özellikle menopoza giren kadınlarda ortaya çıkan bu rahatsızlık, tabakanın gevşemesi sonrasında kendini göstermektedir.

Sistosel

Mesane sarkması anlamına gelen sistosel, kadının mesanesi ile vajinal duvarı arasındaki destek dokusunun zayıflayarak uzaması ve mesanenin vajinaya dayanması anlamına gelir. Pelvik organlarımızı destekleyen kasların gerilmesi de ani bir şekilde mesane sarkmasına sebep olabilir. Pelvik organlarında gerilme, vajinal doğum esnasında ya da yaşanan kabız sonrasında ortaya çıkabilir.

Enterosel

Rahim sarkması olarak bilinen ve bir tür fıtık olan enterosel, vajinanın en derin noktası olan arka forniksin sarkmasıyla oluşur. Yalnızca kadınlarda meydana gelen sarkma sonucunda, ince bağırsak alt pelvik boşluğuna ilerler ve vajinada şişlik yapar. Enterosel hastalığı genellikle rahmi alınan kadınlarda görülür. Enterosel, başlangıç ya da orta seviyede ise genelde sorunlu bölgede yer alan organlara yönelik egzersizler çözüm için yeterli olsa da ilerleyen seviyelerde cerrahi müdahale gerekmektedir. Enterosel, hamilelik ve doğum, yaşın ilerlemesi, geçirilen ameliyatlar ve karın içerisinde artan basınç sonrasında ortaya çıkar.

Prolapsus

Makat sarkması olarak bilinen prolapsus, kalın bağırsağın son kısmında, makat bölgesinin üzerinde yer alan rektumun esneyerek makattan dışarı sarkması olayıdır. Genelde makatı kasmak için kullanılan sfinkter kaslarının da soruna eşlik etmesiyle dışkı kaçırması görülür. Hem kadın hem de erkeklerde görülen prolapsus rahatsızlığı, kadınlarda erkeklerden 6 kat daha fazla görülür.

Bağırsak Fıtığı Nedenleri

Bağırsak fıtığı hastalığı, belli başlı sebeplere bağlı olarak ortaya çıkar.

Hamilelik ve Doğum

Özellikle kadınlarda yaygın olan bağırsak fıtığı, birden fazla hamilelik sonrasında ortaya çıkabilir. Öte yandan normal doğumun çok zor bir şekilde geçmesi sonrasında da ortaya çıktığı görülmüştür.

Kabızlık

Erkeklerde bağırsak fıtığının ortaya çıkma sebebi olan kabızlık, şiddetli yaşandığında bağırsak fıtığı hastalığını meydana getirebilir.

Aşırı Ikınma

Kadınlarda doğum esnasında ya da menopoz sonrasında aşırı ıkınmalar da bağırsak fıtığı hastalığını oluşturan etmenler arasında yer alır.

Rahim Alınması Ameliyatı

Yaşın ilerlemesi ile birlikte bağırsak fıtığı hastalığı, özellikle rahmi alınan kadınlarda da görülen bir rahatsızlıktır.

Bağırsak Fıtığı Belirtileri

Bağırsak fıtığı hastalığı ortaya çıkmadan önce vajinada veya makatta çeşitli belirtiler ile geldiğinin haberini verir.

Vajinaya Ait Belirtiler

Bağırsak fıtığı hastalığında, vajinada dolgunluk hissi, cinsel ilişkiler esnasında veya sonrasında yaşanan ağrı, belde yaşanan sebepsiz ağrılar ve vajinada regl dönemi olmasa da oluşan kanamalar belirti olarak kabul edilir.

Vajinada Dolgunluk Hissi

Vajinada yaşanan ağırlık, dolgunluk hissi veya vajinadan bir şeyler düşüyormuş gibi hissetmek, böbrek fıtığının geliyor olduğuna işarettir.

Cinsel Temas Sırasında Şiddetli Ağrı

Cinsel ilişki esnasında ağrı hissedilmesi normal değildir. Ancak ilişkide ağrı hissedilmesi sıkça görülür. Her 4 kadından 3'ü hayatlarından en az 1 kez cinsel ilişki esnasında ağrı hisseder. Bazı kadınlarda tek seferlik olsa da bazılarında sürekli olarak devam edebilir. Cinsel ilişki esnasında ağrı hissetmenin farklı sebepleri olabilir. Yumurtalıklarda oluşan kistler, kronik vajinit, vulvodynia, endometrit gibi rahatsızlıklar sebebiyle cinsel ilişki sırasında ağrı yaşanabilir. Ağrının nerede hissedildiğine bağlı olarak ağrının sebebi değişir. Cinsel ilişkiye girildiği ilk esnada istemsiz bir şekilde kasların kasılmasıyla oluşan problemler vajinismustan kaynaklanacağı gibi derin ilişki esnasında ağrılar ise rahim veya yumurtalık hastalıklarının belirtisidir. Hissedilen her ağrı, bağırsak fıtığı hastalığının belirtisi olmasa da cinsel temas sırasında birden fazla kez şiddetli ağrı yaşayan bireylerin mutlaka kadın hastalıkları uzmanı doktoruna gözükmesi gerekir.

Bel Ağrısı

Bel ağrısı, dünya üzerindeki insanlarda baş ağrısından sonra en çok görülen ağrı tipidir. Kişinin sosyal ve iş hayatını alt üst ettiği gibi birçok sağlık sorununun belirtisidir. Birçok sağlık sorununun belirtisi olduğundan bel ağrısı, kesinlikle bağırsak fıtığının belirtisi veya habercisidir demek doğru olmayacaktır. Ancak cinsel ilişki ile bağlantılı olarak bir bel ağrısı ortaya çıkıyorsa, yüksek ihtimalle bağırsak fıtığı hastalığı belirtisi diyebiliriz.

Vajinal Kanama

Adet dönemi dışında herhangi bir kanama olduğunu fark ettiğinizde hemen bir jinekoloğa danışmalısınız. Adet dönemi süresince meydana gelen kanamalar, doğal kanamalardır. Fakat adet ile ilgisi olmayan kanamalar metroraji olarak adlandırılır. Metroraji, birkaç farklı faktöre bağlı olarak ortaya çıkar. Pek çok insan bunun adet düzensizliği sebebiyle meydana geldiğini düşünse de aslında bazı hastalıkların belirtisidir. Adet dönemi dışında gerçekleşen kanama, vücutta bir şeylerin doğru gitmediğini gösterir. Bu sebeple kanama sebebinin bir an önce belirlenmesi çok önemlidir. Vajinal kanama, bağırsak fıtığı hastalığının belirtisi olabileceği gibi vajina ile ilgili hastalıkların ve yumurtalıkların da belirtisi olabilir.

Makat Bölgesine Ait Belirtiler

Bağırsak fıtığı hastalığında, yaşanan dışkılama güçlüğü, makatta meydana gelen sebepsiz ağrılar, makattan kanama ve sürekli olarak gaz ya da dışkı kaçırma gibi olağan dışı faaliyetler belirti olarak kabul edilir.

Dışkılama Güçlüğü

Dünyadaki her insan hayatında en az birkaç kere dışkılama güçlüğü yaşar. Fakat diğer belirtilerle ortaya çıkacak olan dışkılama güçlüğü, bağırsak fıtığı hastalığı gibi birçok hastalığın belirtisi olarak kabul edilir.

Makat Ağrısı

Makat ağrısı, genellikle basur sebebiyle ortaya çıkar. Tuvalette uzun süre oturmak, uzun süre yaşanan dışkılama sorunu, hamilelik, uzun süre hareketsiz bir şekilde oturma, ağır kaldırmak gibi durumlarda makat ağrısı oluşabilir. Yaşanan bu ağrı, bağırsak fıtığı gibi hastalıkların belirtisi olabilir.

Makattan Kanama

Kanser belirtisi bile olabilen ve ciddiye alınması gereken makat kanamaları, tuvalet ve beslenme alışkanlıklarını olumsuz etkileyen hastalıkların habercisi olarak görülür. Hastalar, bu ciddi problemi utandıkları ya da hakkında konuşmamak istedikleri için oldukça geç bir şekilde doktora başvurur. Makattan kanama, birçok hastalığın sık görülen belirtisidir. Her yıl 1000 kişiden 6'sı makattan kanama sebebiyle uzman doktorlara başvurmaktadır.

Gaz ve Dışkı Kaçırma

Sıvı ya da katı dışkı veya gaz kaçırma, bağırsak fıtığının en sık görülen belirtilerinden birisidir. Hafif şeklinde gaz kaçırma, ileri şeklinde sıvı veya katı dışkı kaçırma görülen rahatsızlıkta kalın bağırsağın son kısmı, makat kasları, makat bölgesindeki sinirler aktif rol oynar.

Bağırsak Fıtığı Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Bağırsak fıtığı hastalığının birçok belirtisi olduğundan bahsettik. Aynı zamanda hastalığın tanı ve teşhisi için de birçok yöntem bulunur.

Anoskopi

Makat bölgesinde ağrı, şişlik ve kanama gibi rahatsızlıklar neticesinde doktora başvuran hastaların makat kanalının incelenmesi için kullanılan inceleme yöntemine anoskopi denir. Ciddi bir hastalık şüphesi olan olgularda, yüksek çözünürlüklü anoskopi yolu tercih edilir. Şüpheli bölüm %5 oranında Lugol ya da asetik asit türündeki boyalar ile boyanır ve bu şekilde incelenir.

Rektoskopi

Kolonoskopi yönteminin rektum bölgesi için olan rektoskopi yönteminde, bir cihaz ile rektum bölgesinin görseli incelenir. Teşhis amaçlı anüsten sokulan bir boru yardımı ile yapılan incelemede borunun çapı 1 cm civarındadır.

Ürodinamik Tetkikler

Ürodinami testi ile mesane fonksiyonlarının incelenmesi işlemine ürodinamik tetkik adı verilir. Sıvı dışkılama ile ilgili problemleri olan kişilere uygulanan teşhis yöntemi, doktor tarafından teknisyen ile birlikte yapılır.

Kalın Bağırsak Geçiş Zaman Ölçümü

Kabız kişilere uygulanan bir testtir. Kullanımı kolaydır ve yan etkisi yoktur. Kolon transit zamanı ölçümü için eğer kullanılıyorsa 1 hafta öncesinde laksatif ve purgatif tarzı ilaçların kesilmesi gerekir. Aynı zamanda ömür boyu kullanılması zorunlu olmayan diğer ilaçlar varsa bunların da alımı durdurulur. Ardından 5 gün boyunca gün aşırı olmak üzere röntgenler ile görüntüleme tamamlanmış olur. Bu test ile birlikte kabızlığın kesin sebebi anlaşılır. Eğer bağırsak fıtığı bulunuyorsa yaklaşık 2 haftada tam olarak teşhis edilmiş olur.

Pelvik Taban Floroskopisi

Ağızdan, vajina bölümünden ya da rektum bölgesinden radyoopak madde verilerek röntgende net bir şekilde görülmesini sağlayan görüntüleme yöntemine verilen isimdir.

Bağırsak Fıtığı Risk Faktörleri

Bağırsak fıtığı hastalığında, her hastalıkta olduğu gibi çeşitli riskli gruplar ve risk faktörleri bulunur.

Genetik Yapı

Ailesinde kasık fıtığı bulunan kişilerin bağırsak fıtığı olma ihtimali daha yüksek oluyor. Ancak her genetik kökeni olanda da mutlaka fıtık gerçekleşecek şeklinde bir algı yanlıştır.

İleri Yaş

Bağırsak fıtığı, genelde ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan bir hastalıktır. Özellikle kadınların menopoz dönemi sonrasında ortaya çıktığından riskli olan grup ileri yaş grubudur.

Doğum

Birden fazla normal yollarla doğum yapanlar risk grubu içerisinde yer alır. Aynı zamanda tek doğum yapılsa bile zorlu bir doğum olduysa, birey yine risk grubu içerisinde sayılır.

Obezite Hastaları

Obezite hastalarının neredeyse her organında yağlanma ortaya çıkabileceğinden bağırsakta da yağlanma sonrasında sarkma ve bağırsak fıtığı hastalığı ortaya çıkabilir. Bu sebeple obezite hastaları da riskli grup içerisindedir.

Rahmi Alınanlar

Yazımızın başlarında, rahmi alınan kadınların, diğer kadınlara göre bağırsak fıtığı olma riskinin daha fazla olduğundan bahsetmiştik. Rahmi alınan kadınlarda daha kolay bağırsak rahatsızlıkları ortaya çıkabileceğinden bağırsak fıtığı hastalığına yakalanma riski fazladır.

Kabızlık

Kabızlık, direkt olarak bir bağırsak fıtığı hastalığı risk faktörü olmasa dolaylı olarak birçok hastalığın ve aynı zamanda bağırsak fıtığı hastalığının da riskini içeren bir rahatsızlık olarak bilinir.

Bağırsak Fıtığı Komplikasyonları

Bağırsak fıtığı hastalığı, hastalık esnasında, belirti olarak ya da hastalık sonrasında çeşitli komplikasyonlar doğurabilir.

Cinsel İlişki Esnasında Ağrı

Cinsel ilişki sırasında yaşanan ağrı, bağırsak fıtığı hastalığının bir belirtisi olarak görülür. Ancak bağırsak fıtığı hastalığı esnasında da cinsel ilişkiye girildiğinde ağrı yaşanabilir.

Gaz ve Dışkı Kaçırma

Tıpkı cinsel ilişki esnasında yaşanan ağrı gibi gaz ve dışkı kaçırma da ileri derecede bağırsak fıtığı hastalığı belirtisi olarak görülür. Aynı zamanda hastalık esnasında da ileri derece fıtıklarda görülür.

Kronik Pelvik Ağrı

Kadınların korkulu rüyası olan kronik pelvik ağrısı, evlendikten sonra, üreme çağlarında, evlenmeden önce ya da adet döneminden bağımsız dönemlerde çok şiddetli ağrılar yaşıyor ve bu ağrılar 6 aydan uzun sürüyorsa, kronik pelvik ağrı olarak değerlendirilir. Her ne kadar ağrı kesiciler ile bastırılmaya çalışılsa da aylarca hatta yıllarca devam edebiliyor. Genelde bağırsak fıtığı hastalığı sonrasında görülse de bağımsız olarak görüldüğü de bilinir.

Bağırsak Fıtığı Nasıl Önlenir

Bağırsak fıtığı hastalığının genetik bağlantısı olduğundan kesin bir şekilde önlenmesi mümkün olmasa da riskini minimuma indirmek mümkündür.

Düzenli Beslenme

Düzenli beslenme, herkesin vereceği tavsiyeler gibi üç beyazdan uzak durma ve çok yağlı yiyecekler ile beslenmemektir. Ancak atlanan bir nokta da kahvaltıdır. Yapılan araştırma sonrasında düzenli olarak kahvaltı eden bireylerde bağırsak fıtığına daha az rastlandığı görülmüştür.

Tuvalet Alışkanlığını Disipline Etmek

Tuvalete gitmemiz, bağırsakların bizi uyarması ile ortaya çıkan bir gereksinimdir. Ancak karında az da olsa bir baskı hissedildiğinde tuvalete giderek dışkılamak doğru değildir. Sıvı idrar için olmasa da katı idrar için dışkılama sürecini kontrol etmek ve belli bir düzene oturtmak gerekir.

Pelvik Tabana Yönelik Egzersizler Yapmak

Vücudumuzdaki kasları daha iyi ve etkili kullanabilmek için egzersiz yaparız. Bazı egzersizler sayesinde kaslarımız daha iyi çalışır. Pelvik tabanı egzersizleri de pelvik ve kalın bağırsağın son bölümü olan makat açıklığını güçlendirmek için uygulanır. Bu egzersizler, genelde dışkılama işlevinin kontrolünü elde tutmak için yapılır. Dış kısımda bulunan istemli kaslarımız bu fonksiyonu kontrol etse de pelvik tabanının gevşemesi ile birlikte idrar ve dışkı kaçırma durumları ortaya çıkar. Pelvik tabanı egzersizleri, kasların destek gücünü arttırarak vücuttaki diğer kaslar gibi güçlenmesini sağlar. Anal yetmezlik ve kabızlık gibi durumlarda çok yararlı olduğu bilinirken idrar ya da dışkı kaçırmayı da önleyici bir egzersizdir.

Sık Sorulan Sorular

Bu bölümde bağırsak fıtığı hastalığı ile ilgili sık sorulan sorulara yanıt vereceğiz.

Bağırsak Fıtığı Hastalığının Tedavisi Var Mı?

Evet. Bağırsak fıtığı hastalığı, tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Eğer tedavi edilmezse kötü sonuçlara yol açabilir.

Bağırsak Fıtığı Hastalığın Tedavi Yöntemleri Nedir?

Bağırsak fıtığının tedavisinde öncelikle düzenli beslenme önemlidir. Tuvalet alışkanlığının disipline edilmesi ve her yanlış uyarıda tuvalete gidilmemesi önerilir. Bağırsak fıtığı hastaları sadece bu yöntemlerle tedavi edilebildiğinden, çok az bir kısmına cerrahi operasyon uygulanır. Şikayetleri dayanılmaz hale gelen hastalar da uzman doktorlar tarafından ameliyat edilir. Yapılan bu cerrahi operasyon ise gerek karından gerekse makattan veya vajinadan yapılabiliyor.

Bağırsak Fıtığı Hastalarının Tüketmemesi Gereken Besinler Nelerdir?

Bağırsak fıtığı hastalığı, kendini önce gaz ile belli eder. Belirtinin oluşmasını sağlayan ana unsur hava ile gazlı içeceklerdir. Bu sebeple bağırsak fıtığı hastaları, uzman doktorun kendilerine verdiği beslenme listesine dikkat etmeli ve gazlı içecekleri tüketmekten kaçınmalıdır.

Bağırsak Fıtığı Olan Kişiler Ağır İşlerde Çalışabilir Mi?

Hayır. Bağırsak fıtığına sahip olan kişiler ağır kaldırmamalı ve vücuduna çok fazla yük bindirmemelidir. Bu sebeple bağırsak fıtığı olan kişiler, ağır işlerde çalışamaz.

Bağırsak Fıtığı Erkeklerde Görülür Mü?

Evet. Bağırsak fıtığı her iki cinsiyette de görülür. Ancak kadınlarda görülme oranı erkeklerden 6 kat daha fazla olduğundan bir kadın hastalığı olarak bilinir.

Bağırsak Fıtığı Bulaşıcı Mıdır?

Hayır, bağırsak fıtığı hiçbir yolla bulaşmaz.

Bağırsak Fıtığı Ameliyatla Tedavi Edilebilir Mi?

Evet. Fakat çok ileri düzeyde olmayan hastalar için ameliyat yerine beslenme düzenini ve tuvalet alışkanlıklarını değiştirme ile tedavi uygulanmaktadır.

Bağırsak Fıtığı Hastalığı Kronik Midir?

Hayır. Bağırsak fıtığı kronik bir rahatsızlık değildir. Genelde kısa sürede tedavi edilebilir.

Bağırsak Fıtığı Ameliyatlarının Riski Nedir?

Bağırsak fıtığı ameliyatının diğer ameliyatlardan ekstra bir riski yoktur. Tüm basit ameliyatlar için geçerli olan riskler, bağırsak fıtığı ameliyatında da geçerlidir.

Bağırsak Fıtığı Olan Hastalar Hamile Kalabilir Mi?

Evet. Tedavi tamamlandıktan sonra eğer hastanın rahmi alınmamışsa veya menopoz dönemi geçirmemişse hamile kalabilir.

Bağırsak Fıtığı Hastalığı Ölüm Riski Taşıyor Mu?

Hayır. Bağırsak fıtığı sebebiyle hayatını kaybeden hasta bulunmamaktadır.

Bağırsak Fıtığı Hastaları Hangi Hekime Görünmelidir?

Bağırsak ile ilgili olan hastalıklara bakan genel cerrahi bölümü, bağırsak fıtığı hastalığı ile de ilgilenmektedir. Bu sebeple bağırsak fıtığı olduğundan şüphelenen veya belirtilerini gören kişiler, genel cerrahi bölümüne müracaat edebilir.

Bağırsak Fıtığı Ameliyat Ücretleri Ne Kadar?

Eğer kamu hastanelerinden birini tercih ederseniz, ödeyeceğiniz ücret muayene katılım payı olan 10 liradır. Özel hastanelerde ise bu fiyat değişkenlik gösterir.

Bağırsak Fıtığı Hastalığının Alternatif Tedavi Yöntemleri Bulunuyor Mu?

Bağırsak fıtığı hastalığı için hali hazırda ilaç kullanılmadığından, beslenme alışkanlığı ve tuvalet alışkanlığının düzene sokulması yeterli olmaktadır.

Bağırsak Fıtığı Başka Hastalıklara Yol Açar Mı?

Evet. Bağırsak fıtığı tedavi edilmezse, birçok hastalığa davetiye çıkarır. Bunlardan en dikkat çekenleri de vajina ve makat bölgesi ile ilgili olan hastalıklardır.

Bağırsak Fıtığı Ameliyatsız Tedavi Edilebilir Mi?

Evet. Bağırsak fıtığı hastalığının tedavisinde en son tercih edilen yöntem ameliyattır. Eğer hastalık çok ilerlemediyse yeme-içme ve tuvalet alışkanlığı düzene konularak tedavi edilir.

Bağırsak Fıtığı Nasıl Anlaşılır?

Bağırsak fıtığının, diğer bazı fıtıklarla ve mesane ile rahim sarkması ile karıştırılması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Bağırsak fıtığı verdiği belirtilerle ve doktor kontrolü ile tam olarak anlaşılabilir.

  1. Bağırsak fıtığı var ise dışkılamadan sonra dahi dışkılama isteği devam eder.
  2. Dışkılama güçtür ve ıkınma ile birlikte şiddetli ağrılar oluşabilir.
  3. Vajina kaslarında gevşeklik hissi ve cinsel ilişki sırasında şiddetli ağrı.
  4. Mesane bölgesini kaplayan orta şiddetli ancak sürekli ağrı.
  5. Makat kanaması.
  6. Rektum kaslarında gevşeme ve buna bağlı olarak dışkı kaçırma.

    Bağırsak Fıtığına Neler İyi Gelir?

    Bağırsak fıtıkları ortaya çıktıkları anda ameliyat edilmezler. İzlenirler ve ancak ameliyatı gerektirecek bir durum ortaya çıkarsa cerrahi olarak tedavi edilirler. Bu aşamaya kadar da cerrahi olmayan ve bağırsak fıtığına iyi gelen önlemler alınır:

  7. Sıvı tüketimi artırılmalı, posalı gıdalar tüketilmelidir.
  8. Dışkılarken ya da fiziksel bir faaliyet gerçekleştirirken ıkınılmamalıdır.
  9. Ağır kaldırmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.
  10. Makat, mesane ve vajina kasları çeşitli egzersizlerle güçlendirilmelidir.