İdrar Kaçırma Tedavisi
İdrar kaçırma tedavisi, istemsiz idrar kaybının türüne göre yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz, ilaç ve gerekirse girişim ya da cerrahi yöntemlerle planlanır. Tedaviye çoğunlukla basit ve ameliyatsız yöntemlerle başlanır.

Özet
İdrar kaçırma (üriner inkontinans), idrarın istem dışı kaçmasıdır. Her yaşta görülebilir ancak kadınlarda ve ileri yaşta daha sıktır. Tedavi, kaçırmanın türüne ve şiddetine göre belirlenir; bu nedenle tedavinin ilk adımı hangi tür idrar kaçırma olduğunun doğru saptanmasıdır.
Başlıca türler şunlardır: öksürme, hapşırma ya da eforla kaçıran stres tipi, ani ve bastırılamayan idrar hissiyle kaçıran sıkışma (urge) tipi, ikisinin birlikte görüldüğü karma tip ve mesane tam boşalamadığı için damla damla kaçıran taşma tipi.
Kılavuzlar tedaviye basamaklı başlanmasını önerir. İlk basamakta yaşam tarzı düzenlemeleri, kilo verme, mesane eğitimi ve doğru öğretilmiş pelvik taban kas egzersizleri bulunur. Yeterli yanıt alınamazsa tipe göre ilaçlar, botulinum toksini, sinir stimülasyonu, dolgu maddesi enjeksiyonu ya da sling gibi cerrahi yöntemler gündeme gelir.
Hiçbir yöntem herkes için aynı sonucu garanti etmez. İdrar kaçırma utanılacak bir durum değildir ve çoğu hastada belirgin biçimde azaltılabilir. Bir sağlık kuruluşuna başvurmak, tedavinin ilk ve en önemli adımıdır.
Hakkında
Hangi Tür İdrar Kaçırma Var?
- Stres tipi: Öksürme, hapşırma, gülme, koşma ya da ağırlık kaldırma gibi karın içi basıncın arttığı anlarda idrar kaçar. Pelvik taban kaslarının ve üretra desteğinin zayıflığıyla ilişkilidir; doğum, menopoz, kilo fazlalığı ve kronik öksürük risk artırabilir.
- Sıkışma (urge) tipi: Ani, güçlü ve bastırılması zor bir idrar hissini idrara yetişememe izler. Sık idrara çıkma ve geceleri uyanma eşlik edebilir. Aşırı aktif mesane tablosuyla ilişkilidir.
- Karma tip: Stres ve sıkışma tipinin birlikte bulunmasıdır. Önce hastayı en çok rahatsız eden yakınma tedavi edilir.
- Taşma tipi: Mesane tam boşalamaz ve dolu kalan mesaneden sürekli ya da sık damlama olur. Erkeklerde prostat büyümesi, her iki cinsiyette şeker hastalığı ve sinir hasarı gibi nedenlerle görülebilir. Tedavisi diğer tiplerden farklıdır.
- Fonksiyonel tip: Mesane çalışsa bile hareket kısıtlılığı ya da bunama gibi nedenlerle tuvalete zamanında ulaşılamamasıdır.
Tedavinin Hedefi
Amaç, kaçırma sıklığını ve miktarını azaltmak, günlük yaşamdaki kısıtlılığı gidermek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Her hastada tam düzelme sağlanamayabilir; hedefler hekimle birlikte gerçekçi biçimde belirlenir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
İdrar kaçırma günlük yaşamı, uykuyu ya da sosyal ilişkileri etkiliyorsa, pet kullanmak gerekiyorsa, belirtiler giderek artıyorsa ya da yeni başladıysa bir hekime (kadın hastalıkları, üroloji ya da aile hekimi) başvurulmalıdır. Bazı belirtiler hızlı değerlendirme gerektirir:
- İdrar kaçırmaya ateş, yanma, idrarda kan ya da bel ağrısı eşlik ediyorsa.
- Mesane dolu olduğu halde idrar yapamama ya da alt karında şiddetli şişlik ve ağrı varsa (acil durum olabilir).
- Bel ya da bacaklarda ani güçsüzlük veya uyuşma, makat çevresinde his kaybı ve idrar ya da gaita kontrolünün ani kaybı varsa hemen acil servise gidilmelidir.
Tedavi Türleri
Tedavi, kaçırmanın tipine, hastanın yaşına, eşlik eden hastalıklara ve beklentilerine göre kişiselleştirilir. Aşağıdaki yöntemlerin hepsi her hastaya uygun değildir; seçimi hekim yapar.
Ameliyatsız (Konservatif) Tedaviler
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Fazla kilonun verilmesi stres tipi kaçırmayı azaltabilir. Kafein (çay, kahve, kola) ve alkol idrar üretimini ve mesane uyarısını artırabilir; azaltmak çoğu kişide fayda sağlar. Sıvıyı ne çok kısıtlamak ne de aşırı içmek gerekir; idrar koyulaştığında mesane tahriş olur. Kabızlığın tedavisi, sigaranın bırakılması ve kronik öksürüğün kontrolü de önerilir. Mesane günlüğü tutmak sorunu anlamaya yardımcı olur.
Mesane Eğitimi
Özellikle sıkışma tipinde ilk basamak tedavilerden biridir. Hasta, idrar hissi geldiğinde hemen tuvalete koşmak yerine kademeli olarak bekleme süresini uzatmayı öğrenir. Önce tuvalet saatleri sabitlenir, ardından aralık birkaç dakika uzatılır. Hedef, idrar aralığını yaklaşık 3-4 saate çıkarmaktır. Program genellikle en az 6 hafta sürer ve sabır ister. Mesane eğitimi, Kegel egzersizinden farklı bir yöntemdir; ikisi birlikte de uygulanabilir.
Pelvik Taban Kas Egzersizleri (Kegel)
Stres ve karma tipte ilk basamak tedavidir. Pelvik taban kasları, idrar ve gaita çıkışını kontrol eden, mesane ve rahmi alttan destekleyen kas grubudur. Doğru yapıldığında kuvvetlenir. Doğru yapılışı şöyledir:
- Doğru kası bulmak için gaz çıkışını tutmaya çalışır gibi, vajina ve makat çevresini içe ve yukarı doğru sıkın. Karın, kalça ve uyluk kaslarını sıkmamaya, nefesi tutmamaya dikkat edin.
- İdrar yaparken akışı durdurma, kası yalnızca bir kez tanımak için bir deneme olarak kullanılabilir. Düzenli egzersiz olarak yapılmamalıdır; mesanenin tam boşalmasını bozabilir.
- Kasılmayı yaklaşık 5-10 saniye tutup aynı süre kadar gevşetin. Bir seansta yaklaşık 8-10 tekrar yapın ve bunu günde en az 3 kez tekrarlayın.
- Oturarak, ayakta ya da uzanarak yapılabilir. Başlangıçta sırtüstü yatmak ve dizleri bükmek kolaylık sağlar.
- Düzenli uygulama en az 3 ay sürdürülmelidir; belirgin yarar genellikle haftalar sonra görülür. Fayda sağlanırsa egzersiz sürekli alışkanlık hâline getirilmelidir.
- Öksürme ya da kaldırma öncesinde kası önceden sıkmak (knack manevrası) kaçırmayı azaltmada yardımcı olabilir.
Kasın doğru çalıştırıldığından emin olmak güç olabilir. Pelvik taban fizyoterapistinin muayenesi ve kişiye özel program önemlidir. Kasları kasılmaya yeterince ayıramayan hastalarda biofeedback (kas aktivitesini ekranda izleme) ya da elektriksel stimülasyon yardımcı olabilir; biofeedbackin ek yararına dair kanıt sınırlıdır ancak motivasyona katkısı olabilir. Vajinal koniler de seçilmiş hastalarda kullanılabilir. Kegel egzersizleri hem kadınlar hem de erkekler (özellikle prostat ameliyatı sonrası) için uygundur.
Pesser ve Destek Ürünleri
Vajinaya yerleştirilen pesser, stres tipi kaçırmada ya da pelvik organ sarkması varlığında geçici destek sağlayabilir. Emici pedler tedavi değil, yönetim aracıdır.
İlaç Tedavileri
İlaç seçimi kaçırmanın tipine göre yapılır. Bu ilaçları doktora danışmadan kullanmayın ve dozlarını kendiniz değiştirmeyin.
- Antimuskarinik ilaçlar (örneğin oksibutinin, tolterodin, solifenasin, trospiyum): Sıkışma tipinde mesane kasılmalarını azaltır. Ağız kuruluğu, kabızlık, bulanık görme ve yaşlılarda hafıza ve dikkat sorunlarına yol açabilir. Mesane tam boşalmıyorsa (taşma) kullanımı zararlı olabilir.
- Beta-3 agonistleri (mirabegron): Mesane kasını gevşeterek kapasiteyi artırır. Kan basıncını yükseltebilir; kontrolsüz hipertansiyonda dikkat gerekir.
- Duloksetin: Bazı ülkelerde, ameliyat istemeyen ya da olamayan stres tipi hastalarda düşünülen bir antidepresandır. Bulantı, ağız kuruluğu ve yorgunluk yapabilir; ani bırakılmamalıdır. Her hasta için uygun değildir.
- Vajinal östrojen: Menopoz sonrası idrar yolu ve vajinal kuruluk yakınmalarında hekim önerisiyle kullanılabilen lokal bir tedavidir. Kendi başına idrar kaçırmayı tamamen geçirmez.
- Testosteron jeli ya da hormon preparatlarının idrar kaçırma tedavisinde yeri kanıtlanmamıştır; hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Antibiyotikler yalnızca belgelenmiş idrar yolu enfeksiyonunda kullanılır, idrar kaçırma tedavisi değildir.
Girişimsel Yöntemler
Botulinum Toksini (Botoks) Mesane Enjeksiyonu
İlaçlara yanıt vermeyen sıkışma tipinde mesane kasına sistoskopla enjekte edilir. Etki aylarca sürer ve tekrarlanması gerekir. İdrar yolu enfeksiyonu ve mesanenin tam boşalamaması gibi riskler vardır; bazı hastaların kendi kendine kateter uygulamayı öğrenmesi gerekebilir.
Sinir Stimülasyonu
Sakral nöromodülasyon ve tibial sinir stimülasyonu, mesaneyi kontrol eden sinir yollarını elektrikle uyarır. Seçilmiş sıkışma tipi hastalarda uygulanır.
Üretral Dolgu Maddesi (Bulking) Enjeksiyonu
Stres tipinde üretra çevresine enjekte edilir. Çoğunlukla kesi gerektirmez ancak diğer cerrahi yöntemlere göre etkisi daha düşük ve zamanla azalıcıdır; tekrarı gerekebilir.
Cerrahi Tedaviler (Stres Tipi)
Ameliyat, ameliyatsız yöntemlerden yeterli yarar görülmeyen ve kaçırması belirgin olan stres tipi hastalar için düşünülür. Gebelik planı varsa, doğum ameliyatın sonucunu etkileyebileceğinden zamanlama konuşulmalıdır. Ameliyat öncesi mutlaka tip kesinleştirilmelidir; sıkışma tipi kaçırma ameliyatla düzelmez, hatta kötüleşebilir.
Sling (Askı) Ameliyatları
Üretranın altına ya da çevresine bir destek şeridi yerleştirilir. Şerit hastanın kendi dokusundan (otolog fasya slingi), donör ya da hayvansal dokudan ya da sentetik materyalden (orta üretral sling, sık bilinen adlarıyla TVT ve TOT) yapılabilir. Orta üretral slingler kısa sürer, çoğu hastada aynı gün ya da ertesi gün taburculuk sağlar ve uzun yıllardır en sık uygulanan yöntemdir. Ancak sentetik meshle ilişkili kalıcı ağrı, mesh açığa çıkması, cinsel yakınmalar, idrar yapmada zorluk ve yeni sıkışma gibi komplikasyonlar bildirilmiştir; bazı ülkelerde kullanımı kısıtlanmıştır. Bu yüzden risk ve yararlar ayrıntılı konuşulmalıdır. Otolog fasya slingi, kendi dokunun kullanıldığı ve uzun dönem güvenliği daha iyi bilinen bir seçenektir; daha uzun ameliyat ve ek kesi gerektirir.
Kolposüspansiyon (Burch)
Mesane boynunun, alt karından yapılan kesiyle (açık ya da laparoskopik) kaldırılıp dikilerek desteklenmesidir. Uzun dönem sonuçları iyidir; ameliyat sonrası idrar boşaltmada zorluk, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ve ilişkide rahatsızlık görülebilir. Yatış ve sonda süresi sling ameliyatlarından uzun olabilir.
Eski İğne Süspansiyon Yöntemleri
Pereyra, Stamey ve Raz gibi vajinadan iğneyle yapılan askı ameliyatları tarihsel yöntemlerdir; uzun dönem etkinlikleri daha düşük olduğu için günümüzde nadiren tercih edilir.
Erkekte Cerrahi
Prostat ameliyatı sonrası kalıcı stres tipi kaçırmada pelvik taban egzersizleri ilk adımdır. Yeterli olmazsa erkek sling ya da yapay üretral sfinkter düşünülebilir. Yapay sfinkterde cihaz arızası, enfeksiyon ve yeniden ameliyat ihtiyacı görülebilir. Taşma tipi kaçırmada tedavi, çoğunlukla idrar çıkışındaki tıkanıklığın (örneğin prostat büyümesi) giderilmesidir.
Lazer ve Benzeri Cihaz Uygulamaları
Vajinal lazer ve radyofrekans gibi cihaz uygulamalarının idrar kaçırmada etkinliği ve güvenliği konusunda yüksek kaliteli kanıt sınırlıdır; bazı düzenleyici kurumlar bu konuda uyarıda bulunmuştur. Bu uygulamalar standart tedavilerin yerine geçmez. Düşünüyorsanız önce hekiminizle değerlendirin.
Bitkisel ve Evde Uygulanan Yöntemler
Bitki çayları, banyolar ya da takviyelerin idrar kaçırmayı tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt sınırlıdır. Bazı ürünler idrar söktürücü etki yaparak yakınmayı kötüleştirebilir. Kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Tedavi Öncesi
Muayene ve Değerlendirme
Hekim önce yakınmanızın ne zaman başladığını, hangi durumlarda kaçırdığınızı, doğum, ameliyat, ilaç ve eşlik eden hastalık öykünüzü sorar. Fizik muayenede karın, pelvik muayene (kadınlarda), prostat ve nörolojik değerlendirme yapılabilir. Öksürme sırasında idrar kaçırma gözlenebilir.
Sık kullanılan tetkikler şunlardır:
- Mesane günlüğü: 2-3 gün boyunca içilen sıvı, idrara çıkma saati, miktarı ve kaçırma anlarının kaydıdır. Tipi belirlemede çok değerlidir.
- İdrar tahlili ve kültürü: Enfeksiyon, kan ya da şeker gibi bulguları araştırır. Enfeksiyon varsa önce tedavi edilir.
- İşeme sonrası artık idrar ölçümü: Mesanenin tam boşalıp boşalmadığını gösterir; taşma tipini ayırmada önemlidir.
- Ped testi, ürodinami ve sistoskopi: Gerekli görülen hastalarda, özellikle ameliyat düşünülüyorsa ya da tanı net değilse yapılır.
Hasta Olarak Yapılması Gerekenler
- Kullandığınız tüm ilaçları (tansiyon, idrar söktürücü, uyku ve sinir ilaçları dahil) hekime bildirin; bazıları idrar kaçırmayı artırabilir. İlaçları kendiniz bırakmayın.
- Mesane günlüğünü doldurun ve randevuya götürün.
- Kafein ve alkolü azaltın, kabızlığı düzenleyin, sigarayı bırakmaya çalışın ve kilonuzu hekimle konuşarak kontrol altına alın.
- Pelvik taban egzersizlerini doğru öğrenmek için fizyoterapist yönlendirmesi isteyin.
- Hamilelik planınız varsa bunu mutlaka belirtin.
Ameliyat Düşünülüyorsa
Ameliyat öncesi genel sağlık değerlendirmesi, kan tahlilleri ve anestezi muayenesi yapılır. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız (aspirin, varfarin ve benzeri) ne zaman bırakılacağı hekim tarafından belirlenir; kalp ya da damar hastalığı varsa kendi başınıza kesmeyin. Aç kalma süresi, kesin kuralları ve hastanede kalış planı ameliyat türüne göre ekip tarafından anlatılır. Ameliyatın olası riskleri, başarı beklentisi ve alternatifleri yazılı ve sözlü olarak konuşulmalı, onam formu bunların ardından imzalanmalıdır. Duygusal olarak kaygılıysanız bunu ekiple paylaşmak da hazırlığın parçasıdır.
Tedavi Sonrası
Ameliyatsız Tedavi Sürecinde Takip
Egzersiz ve mesane eğitimi gibi yöntemlerin etkisi birkaç hafta ya da ay içinde ortaya çıkar. Genellikle 6-12 hafta sonra yanıt değerlendirilir. Yarar görüyorsanız egzersize ömür boyu devam etmek, yarar görmüyorsanız hekime dönmek gerekir. İlaç kullananlar yan etkileri ve yararı hekimle düzenli gözden geçirmelidir; ilaçları kendi kendine bırakmak ya da artırmak doğru değildir.
Cerrahi Sonrası İyileşme
Ameliyatın türüne göre hastanede kalış süresi değişir. Orta üretral sling ameliyatlarında çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün taburcu olurken, Burch gibi karın yoluyla yapılan ameliyatlarda yatış daha uzun olabilir. İlk günlerde kısa süreli sonda ya da idrar boşaltma kontrolü gerekebilir. Hafif ağrı, kesi yerinde ağrı, idrarda hafif yanma ve vajinal akıntı görülebilir.
- Ağır kaldırma, zorlayıcı spor ve ıkınmaktan genellikle birkaç hafta kaçınılır; kesin süreyi ameliyatı yapan hekim belirler.
- Kabızlıktan korunmak için lifli beslenin, yeterli sıvı için ve ıkınmaktan kaçının.
- Cinsel ilişkiye başlama zamanı hekimin onayıyla, çoğunlukla birkaç hafta sonradır.
- Yara bakımı ve duş konusunda ekibin talimatlarını izleyin. Kullanılan dikişlerin çoğu kendiliğinden erir.
- Pelvik taban egzersizlerine ne zaman başlanacağını hekime sorun; birçok hastada yarar sağlayıcı olarak sürdürülür.
- İyileşme zaman alır; sonucun tam değerlendirilmesi genellikle birkaç ay sonra yapılır. Bazı hastalarda kaçırma belirgin azalır, bazılarında kısmen sürer ve ek tedavi gerekebilir.
Ne Zaman Doktora ya da Acile Başvurulmalı?
- Ateş, titreme, yanma ve kötü kokulu ya da kanlı idrar.
- İdrar yapamama, mesanenin dolu hissi ve alt karında şiddetli ağrı.
- Kesi yerinde kızarıklık, akıntı, açılma ya da giderek artan ağrı.
- Şiddetli vajinal kanama, kötü kokulu akıntı ya da bacakta şişlik ve ağrı, nefes darlığı.
- Ameliyat sonrasında yeni başlayan ve düzelmeyen idrar yapma güçlüğü, kronik pelvik ağrı ya da mesh ile ilgili şüphelenilen komplikasyonlar (uzun süreli ağrı, ilişkide ağrı, vajinal mesh gelişi).
Belirtiler tekrar ederse ya da ameliyatla beklenen yarar sağlanamazsa tedavi planı yeniden değerlendirilir; bu durum her zaman yeni bir ameliyat anlamına gelmez.
İlgili tedaviler ve ameliyatlar
İlgili ameliyatlar
Sık Sorulan Sorular
İdrar kaçırma tedavisi nasıl başlar?
Tedavi, kaçırmanın tipinin belirlenmesiyle başlar. Çoğu hastada ilk adımlar yaşam tarzı düzenlemeleri, kilo verme, mesane eğitimi ve pelvik taban egzersizleridir. Yeterli yanıt alınmazsa ilaç, girişimsel yöntemler ya da cerrahi gündeme gelir.
Stres, sıkışma ve taşma tipi idrar kaçırma arasındaki fark nedir?
Stres tipinde öksürme, hapşırma ya da eforla idrar kaçar. Sıkışma tipinde ani ve bastırılması zor bir idrar hissi vardır. Taşma tipinde mesane tam boşalamaz ve damla damla kaçırma olur. Tedavileri farklı olduğundan tipin doğru belirlenmesi gerekir.
Kegel egzersizi nasıl doğru yapılır?
Gaz çıkışını tutar gibi vajina ve makat çevresindeki kasları içe ve yukarı doğru sıkın, karın ve kalça kaslarını sıkmayın, nefesinizi tutmayın. Kasılmayı yaklaşık 5-10 saniye tutup gevşetin ve günde en az 3 kez, 8-10 tekrar yapın. Düzenli uygulamaya en az 3 ay devam edin.
Kegel egzersizi için idrarı yaparken durdurmak doğru mu?
Akışı durdurmayı yalnızca doğru kası tanımak için bir kez deneyebilirsiniz. Bunu düzenli egzersiz olarak yapmak mesanenin tam boşalmasını bozabilir. Egzersizi idrar yapmıyorken yapmak daha doğrudur.
Kegel egzersizi herkese fayda sağlar mı?
Stres ve karma tipte yararı en iyi gösterilmiş yöntemlerdendir ve erkeklerde prostat ameliyatı sonrası da kullanılır. Ancak yanlış kasların çalıştırılması fayda sağlamaz. Kasları çalıştıramıyorsanız fizyoterapist biofeedback ya da elektriksel uyarım önerebilir.
Mesane eğitimi nedir?
Mesane eğitimi, idrar hissi geldiğinde tuvalete gitmeyi kademeli olarak geciktirerek idrar aralığını uzatmayı hedefleyen davranışsal bir programdır. Özellikle sıkışma tipinde ilk basamak tedavidir. Program genellikle en az 6 hafta sürer ve Kegel egzersizinden farklıdır.
İdrar kaçırmada hangi ilaçlar kullanılır?
Sıkışma tipinde antimuskarinik ilaçlar ve mirabegron gibi beta-3 agonistleri kullanılır. Stres tipinde bazı ülkelerde duloksetin düşünülebilir; menopoz sonrası vajinal östrojen yakınmayı hafifletebilir. İlaçlar yan etki yapabilir, bu yüzden doktora danışmadan kullanılmamalıdır.
İdrar kaçırma için antibiyotik kullanılır mı?
Hayır, antibiyotik idrar kaçırmanın tedavisi değildir. Yalnızca tahlille doğrulanmış idrar yolu enfeksiyonu varsa kullanılır ve enfeksiyon geçince kaçırma yakınması azalabilir. Kendi kendine antibiyotik başlamak zararlıdır.
Hangi durumlarda idrar kaçırma ameliyatı düşünülür?
Ameliyat daha çok, ameliyatsız yöntemlerden yeterli yarar görmeyen ve yaşamı belirgin etkileyen stres tipi kaçırmada önerilir. Sıkışma tipinde ameliyat ilk seçenek değildir. Ameliyat öncesinde tipin tetkiklerle doğrulanması gerekir.
Sling ameliyatı nedir, riskleri var mıdır?
Sling, üretranın altına yerleştirilen destek şeridiyle idrarın kaçmasını önleyen bir ameliyattır; şerit kendi dokunuzdan ya da sentetik materyalden olabilir. İdrar yapmada zorluk, yeni sıkışma, enfeksiyon, kanama ve sentetik meshte kalıcı ağrı ya da mesh açığa çıkması gibi riskler bildirilmiştir. Hekimle yarar ve riskler ayrıntılı konuşulmalıdır.
İdrar kaçırma ameliyatı sonrası tamamen düzelir miyim?
Ameliyat birçok hastada kaçırmayı belirgin azaltır ancak herkeste tam düzelme garanti edilemez. Zamanla etkisi azalabilir ya da yeni yakınmalar ortaya çıkabilir. Beklentiler ameliyat öncesinde hekimle konuşulmalıdır.
İdrar kaçırma ameliyatından sonra ne kadar sürede normale dönülür?
Orta üretral sling ameliyatlarından sonra çoğu kişi birkaç gün içinde hafif günlük aktivitelere dönebilir. Ağır kaldırma ve cinsel ilişki için genellikle birkaç hafta beklemek gerekir. Kesin süreler ameliyat türüne göre hekim tarafından belirlenir.
Hamilelik ve doğum idrar kaçırma ameliyatını etkiler mi?
Gebelik ve normal doğum sırasındaki zorlanma ameliyatın etkisini azaltabilir. Bu nedenle çocuk sahibi olmayı planlayanlarda ameliyat genellikle doğumlardan sonraya bırakılır. Hamilelikte pelvik taban egzersizleri ise yarar sağlayabilir.
Erkeklerde idrar kaçırma nasıl tedavi edilir?
Erkeklerde en sık nedenler prostat büyümesi ve prostat ameliyatı sonrası sfinkter zayıflığıdır. Tedavi nedene göre planlanır: prostat büyümesine bağlı taşma tipinde tıkanıklığın giderilmesi, ameliyat sonrası stres tipinde pelvik taban egzersizi, gerekirse erkek sling ya da yapay sfinkter. Üroloji uzmanı değerlendirmelidir.
Lazer ile idrar kaçırma tedavisi işe yarar mı?
Vajinal lazer ve radyofrekans uygulamalarının idrar kaçırmada etkinliğine dair yüksek kaliteli kanıt sınırlıdır. Bazı düzenleyici kurumlar bu uygulamalar hakkında uyarı yayımlamıştır. Standart tedavilerin yerine geçmediği için önce hekime danışılmalıdır.
Bitkisel çay ve banyolar idrar kaçırmayı geçirir mi?
Bitkisel çayların ya da banyoların idrar kaçırmayı tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt sınırlıdır. Bazı bitkisel ürünler idrar söktürücü etki yaparak yakınmayı artırabilir. Kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Hangi içecek ve gıdalar idrar kaçırmayı artırabilir?
Kafein (çay, kahve, kola), alkol, gazlı ve yapay tatlandırıcılı içecekler mesaneyi uyararak yakınmayı artırabilir. Baharatlı ve çok asitli yiyecekler de bazı kişilerde etkili olabilir. Bunları azaltmak yararlı olabilir; sıvıyı tamamen kısıtlamak ise önerilmez.
İdrar kaçırma için hangi bölüme gidilmeli?
İlk başvuru kadınlarda kadın hastalıkları ve doğum ya da üroloji, erkeklerde üroloji polikliniğine yapılabilir; aile hekimi de yönlendirebilir. Gerekirse fizik tedavi, nöroloji ya da psikiyatri gibi bölümlerle ortak değerlendirme yapılır.
Kadınlarda mesane sarkması idrar kaçırmayla ilişkili midir?
Mesane ve rahim sarkması (pelvik organ prolapsusu) idrar kaçırma ile birlikte görülebilir; bazen de idrar yapmayı zorlaştırarak taşma tipi kaçırmaya yol açar. Sarkma ayrı bir durumdur ve tedavisi (egzersiz, pesser ya da cerrahi) ayrıca planlanır. Muayene gereklidir.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Urinary incontinence - Non-surgical treatment
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Surgery and procedures for urinary incontinence
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Urinary Incontinence
- Cleveland Clinic. Urinary Incontinence: Causes, Leakage, Types & Treatment
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi (DergiPark). Üriner İnkontinansın Kadın Hastalarda Yaşam Kalitesi ve Duygu durum Üzerine Etkisi ve Hastaların Egzersiz Farkındalık Düzeyleri