İdrar Kaçırma

İdrar Kaçırma
İdrar Kaçırma

 

Her yaştan kişinin maruz kalabileceği bir hastalık olarak karşımıza çıkan idrar kaçırma hastalığı modern dönemde tedavisi kolay bir hale gelen hastalıklar arasında yer alır. Hastalığın başlangıcı ve başlamasına neden olan etkenlerin doğru tespiti, tedavinin erkenden uygulanması ve etkili olması için oldukça kritiktir.

İnceleyen ve onaylayan: Doç. Dr. Mehmet Akif Sargın

İdrar Kaçırma Hakkında

İdrar kaçırma hastalığının ilk tespitlerinde kişiler genellikle iç çamaşırlarında idrar lekesi ile karşılaşırlar. Başlangıç evresinde bu tip somut tanılar çok çabuk fark edilmekle beraber genellikle uyku halindeyken akıntının gerçekleştiği gözlemlenir. İleri seviyedeki idrar kaçırma hastalıklarında ise kişi uyanıkken hatta herhangi bir iş ile meşgulken dahi idrar kaçırdığını fark edebilir.

İdrar Kaçırma Nedir?

İdrar kaçırma, istem dışı olarak kişinin mesanesinden idrar akıntısının meydana gelmesidir. Kişi idrarını tutamaz veya uykudan uyandığında idrar kaçırmış olduğunu fark eder. Bu durumun tespiti başlangıç aşamasındaki rahatsızlıklarda iç çamaşırında veya yatak çarşaflarında meydana gelen idrar lekeleri ile ortaya konulur. Her yaştan bireyin karşılaşabileceği bir rahatsızlık olan idrar kaçırma hastalığı kişilerde aynı zamanda psikolojik olarak da negatif etkiler yaratabilir. İdrar kaçırma hastalığına sebep olabilecek birden fazla etken söz konusudur ancak tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Hastalığa sebep olan etkenler genel olarak mesane enfeksiyonları, tümörleri ve taşları, sinirsel hastalıklar, doğum sebebiyle meydana gelen komplikasyonlar, hormonal değişimler ve mesanede meydana gelen tıkanıklıklar olarak sıralanabilir. İdrar kaçırmanın kaynağı kişinin cinsiyetine göre farklı şekillerde değerlendirilerek tespit edilir ve ortaya konulan tanıya göre bir müdahale gerçekleştirilir.

İdrar Kaçırma Tipleri

İdrar kaçırma hastalığına neden olabilecek çok sayıda etken ile birlikte idrar kaçırmanın da bu farklılıklara bağlı olarak tipleri vardır. Hastalığın teşhis ve tedavisinde idrar kaçırma tipinin doğru tespiti önemli bir rol oynar.

Urge Tipi (Aşırı Aktif Mesane)

Mesanenin tam olarak dolmamasına rağmen aşırı bir doluluk ve sıkışma hissinin meydana geldiği idrar hastalığı tipi. Hasta bu durum ile karşılaştığında sıkışıklığını tuvalete yetiştiremediği gözlemlenir. Bu tip idrar kaçırma sorunun kaynağı;

  • Prostat kanserine yönelik tedaviler
  • Sistit (kadınlarda) ve prostatit (erkeklerde) mikroplarından kaynaklanan idrar yolu enfeksiyonları
  • Mesane taşı
  • İyi huylu prostat büyümesi
  • Kas ve sinir sistemlerine bağlı hastalıklar olabilir.

    Taşma Tipi

    Bu tip idrar kaçırma hastalığıyla genellikle erkeklerde karşılaşılır. Hastalığın meydana gelmesinin nedeni mesanenin idrar boşaltımı yapıldıktan sonra mesanenin tam olarak boşalmamasıdır. Mesanede kalan idrar birikmeye devam eder ve bir süre sonra güçsüzleşen kaslar idrar yapma ihtiyacı duyulmadan damla damla idrar kaçırmaya sebep olur.

    Stres Tipi

    Stres tipi idrar kaçırma gülmek, hapşırmak, öksürmek veya ağır kaldırmak gibi kasları sıkıştıran davranışların gerçekleştiğinde meydana gelen sızıntılarla eşleştirilir. Bu durum duygusal stresten değil pelvis tabanındaki kasların zorlanmasından meydana gelir. Bu bölgedeki kasların anlık zorlanmasının yanı sıra zorlu doğumlar, menopoz ve ailesel eğilimler gibi uzun süreli etkenler de stres tipi idrar kaçırmaya sebep olabilir.

    Sıkışma Tipi

    En sık karşılaşılan idrar kaçırma tipi olan sıkışmada hasta ani olarak mesane sıkışıklığı hisseder ve tuvalete gitme gereksinimi duyar ancak zamanında yetişemez. Bu durumun kaynağı olarak mesanenin idrar çıkmasını sağlayan kaslarında spazm meydana gelmesini sağlayan aşırı hareketlilikle karşılaşılır.

    Karma Tip

    Sıkışma ve stres tipi idrar kaçırmaların birlikte etkili olduğu idrar kaçırma durumudur. İdrar kaçırma hastalarının %25-35’i bu durum ile karşı karşıyadır.

    İdrar Kaçırma Nasıl Önlenir?

    Kişinin yaşam kalitesini olumsuz olarak etkileyen idrar kaçırma hastalığının önlenmesinde çeşitli tedavi yöntemleri söz konusudur. Bu tedaviler tespit edilen idrar kaçırma tipine, cinsiyete ve yaşa göre farklılık gösterir ve tedavi süreci de buna göre farklılaşır. Hastalığı önlemede uygulanan yöntemler; cerrahi, ilaç ve egzersiz olarak sıralanabilir.

    İdrar Kaçırma Tedavisi

    Modern idrar kaçırma tedavileri ile sıklıkla bu hastalığa neden olan etkenler ortadan kaldırılır veya hastalığın önüne geçilir. Tedavi yöntemleri arasında; ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ve davranış kas tedavisi bulunur ve tercih edilecek olan tedavi türü hastanın cinsiyeti, yaşı ve hastalığının derecesi ile doğrudan ilintili olacaktır.

    Davranış Kas Tedavisi

    İdrar kaçırma hastalığının tedavisinde uygulanan davranış kas tedavisi “Kegel Egzersizi” olarak bilinir. Bu egzersiz ile pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi ve idrar çıkışını kontrolün doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek seviyeye getirilmesi hedeflenir. Leğen kemiğinin tabanında yer alan pelvik kaslar idrar kesesi, rektum, rahim ve bağırsakları destekler. Maliyetsiz bir tedavi yöntemi olan kegel egzersizleri ile özellikle idrar kaçırma hastalığı ile karşı karşıya olan kadınlarda yüksek oranda başarılı sonuç alınmıştır. Egzersiz programının belirlenmesinde hastalığın tipinin ve bu duruma sebep olan kasın tespiti önemli olmakla beraber, hastalığın kaynağının kas olup olmadığı da doğru belirlenmelidir.

    İlaç Tedavisi

    İdrar kaçırmanın tipine göre uygulanan ilaç tedavisinde başlıca; antikolinerjikler, lokal östrojenli krem ve tabletler, impiramin ve duloxetin kullanılır. Stres ve hiperaktif mesane sendromu kaynaklı kaçırmalarda etkin olarak uygulanan ilaç tedavileri ile hastalığın önlendiği gözlemlenir. İlaç tedavisine paralel olarak davranış kas tedavileri de uygulanır ve iki tedavi kombinlenerek sorunun giderilmesi hedeflenir. İlaç tedavisinin etkin ve doğru bir şekilde uygulanabilmesi idrar kaçırma tipinin tespiti ile mümkündür ve hastalığın derecesine bağlı olarak egzersizlerin de paralel olarak takip edilmesi gerekmektedir.

    Cerrahi Tedavi

    Cerrahi tedavi uygulamaları idrar kaçırma hastalığında genel olarak ilaç tedavisi ve kas egzersizlerinin etkisiz kaldığı durumlarda uygulanır. Gelişen cerrahi metotlar sebebi ile bu uygulama ile tedavinin en kalıcı çözümü sağladığı ortaya konuluyor. Bu anlamda ise en etkili cerrahi yöntemler vajinal yoldan gerçekleştirilenler olarak karşımıza çıkıyor. Diğer cerrahi tedavi yöntemleri ise abdominal (karın) ve laparoskopik olarak sıralanır. Sling uygulaması idrar kaçırmanın cerrahi tedavi ile iyileştirilmesinde sıklıkla uygulanan bir prosedürdür ve bu uygulamada sentetik ya da biyomateryal kullanılmak suretiyle pelvik askı oluşturularak mesane boynu ve üretranın desteklenmesi sağlanır.

    İdrar Kaçırma Ameliyatı

    Cerrahi operasyonla idrar kaçırma tedavisi başlığında ele aldığımız üzere bu yöntem ile hastalığa müdahale etmek son dönemde gelişen modern tekniklerle oldukça kolay ve etkili bir şekilde gerçekleştiriliyor. Ameliyatın türü ve uygulama metotları ise bu tedavi sürecinde hastanın yaşı, cinsiyeti ve idrar kaçırma tipine göre belirleniyor.

    Burch kolposüspansiyon

    İlk defa 1961 senesinde Burch’un ortaya koyduğu teknik günümüzde halen etkin bir şekilde idrar kaçırma tedavisinde kullanılan bir yöntem. Bu yöntemin uygulanmasında karın bölgesinin alt kısmından 7-10 santimetre boyunda bir kesi yapılmakta ve mesanenin önünde yer alan “Retzius” boşluğuna girilir. Ardından operasyonu gerçekleştiren operatör iki parmağını boşluğa soktuktan sonra bu alanı öne ve yukarı yönlü olarak yükseltir. Açığa çıkan pelvis yağ dokuları ayrıldıktan sonra diğer elle açıklığın iki yanına 2 tane sütür yerleştirir ve bu sütürleri daha sonra Cooper Ligament adı verilen bağlara asar. Bu uygulama ile pelvis tabanı, mesane boyu ve mesane ileri-öne kaldırılmış olur. Böylelikle bu bölge stres kaynaklı kasılmalarda idrar kaçırmaya elverişsiz hale gelir. Bu uygulamanın başarı oranı günümüze dek yapılan takipler sonucunda oldukça yüksektir. Burch yöntemi sıklıkla stres kaynaklı idrar kaçırma hastalarında kullanılmaktadır.

    tension-free üretropeksiler

    Özellikle 90’lı yıllarda uygulanmış olan bu ameliyat oldukça kısa süren ve meşakkatsiz bir operasyon olarak idrar tedavisinde tercih edilir. Stres kaynaklı idrar kaçırma hastalarında uygulanan bu yöntemde operatör lokal anestezi uyguladıktan sonra idrar torbasının altına hamak biçiminde bir bant yerleştirir ve bantların gerilmesi sağlanır. İşlem 10 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır ve tıpkı Burch yönteminde olduğu gibi idrar hastalığının tedavisinde başarılı bir yöntem olarak halen uygulanıyor.

    İdrar Kaçırma Nedenleri

    İdrar kaçırma hastalığının nedenleri doğrudan hastalığın tipini de belirlemektedir. Hastalığa neden olabilecek çok fazla etken mevcuttur bunlar arasında; idrar enfeksiyonları, mesane taşları, menopoza bağlı hormonal değişimler, kabız, yaş ilerlemesi, obezite, idrar tümörleri, zorlu doğumlar, kullanılan ilaçlar, kalıtsal rahatsızlıklar yer alabilir. Bu hastalık kaynaklarının birisi gibi aynı anda birden fazlası da hastalığın kaynağını oluşturabilir; bu nedenle hastalığın tedavisine başlamadan önce sebeplerin doğru bir şekilde belirlenmesi gerekir.

    Geçici İdrar Kaçırma Nedenleri

    Geçici idrar kaçırma rahatsızlığının kaynağı genel olarak kullanılan ilaçlar ve tüketilen besinler olarak tespit ediliyor. Bu anlamda rahatsızlığın giderilmesi kişinin yaşam tarzını ve düzenini değiştirilmesi ile kolayca mümkün kılınabiliyor. Bu tip idrar kaçırma durumuna neden olan etkenler arasında alkol tüketimi (diüretikler), aşırı sıvı tüketimi, susuzluk, kafein, mesanenin tahriş olması ve kullanılan ilaçlar yer almaktadır. Öte yandan ilaç tedavisi ile kontrol altına alınabilen idrar yolu enfeksiyonları da geçici idrar kaçırma nedenleri arasında sayılabilir.

    Kalıcı İdrar Kaçırma Nedenleri

    Kalıcı idrar kaçırma durumu genellikle idrar kaçırma hastalığının meydana gelmesi ve uzun süre tedavi edilmemesi ile meydana gelir. Bu tip idrar kaçırma hastalığının tedavisinde kas egzersizleri etkisizleşebilir. Öte yandan prostat ameliyatı sonrasında meydana gelen idrar kaçırmalarda da kalıcılığın söz konusu olduğu tespit edildiğinden tedavi sürecinin çok iyi izlenmesi gerekebiliyor.

    İdrar Yolları Enfeksiyonları

    İdrar yolu enfeksiyonları yüksek yaş grubunda ve genç kadınlarda idrar kaçırma nedenleri arasında yer alır. Enfeksiyonun belirgin özellikleri idrar yanması, ani sıkışma oluşması, idrar sıklığının artması, kesintili idrar yapma olarak görülür. Enfeksiyon sebebiyle meydana gelen idrar kaçırma durumunun tedavisinde enfeksiyona yönelik müdahaleler gerçekleştirilir ve komplikasyonların kontrol altına alınması hedeflenir.

    İdrar Kaçırma Belirtileri

    İdrar kaçırmanın erken dönem belirtilerinde idrar yolu enfeksiyonuna benzer belirtilerle karşılaşılması olası ancak hastalığın kişiden kişiye değişen bir yapısı olabileceği dikkate alındığında yaş grupları ve cinsiyetlere göre belirgin farklılıklar ortaya koyulabilir. Alanında uzman doktorların hastalığı teşhisi sırasında hastadan aldığı bilgiler, idrar tahlili ve idrar kültürü teşhiste önemlidir. Kişi hastalığın başlangıç evrelerinde iç çamaşırında idrar lekeleri ile karşılaşır veya aniden gelen idrar sıkışması ile tuvalete yetişememe durumu ile karşı karşıya kalır. Beklenenin aksine gerçekleşen mesane sıkışmaları idrar kaçırma hastalığının belirtilerindendir.

    İdrarı Tutamama

    İdrar kaçırma hastalığının başlangıç evresinde kişi başlangıçta az miktarda, ilerleyen aşamalarda ise yoğun bir şekilde tuttuğu idrarı kaçırmaya başlar. Ani mesane sıkışmaları, kas spazmları ve az sıvı tüketimine rağmen ortaya çıkan bu idrar tutamama durumu hastalığın belirtisidir.

    Sık Sık İdrar Gelmesi

    Günlük hayatta tükettiği sıvı miktarı aynı seviyede kalmakla beraber kişinin tuvalete çıkma sıklığında rutin dışı bir artış gözlemleniyorsa bu durum idrar kaçırma hastalığının belirtileri arasında sayılabiliyor. Bu durumun meydana gelmesi eğer herhangi bir ilaç kullanımı, düzensiz sıvı tüketimi, alkol tüketimi, menopoz süreci ile paralellik gösteriyorsa hastalığın teşhisi ve müdahalesi de kolay olacaktır.

İdrar Kaçırma Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Küçük yaşlarda ebeveynler tarafından, ilerleyen yaşlarda ise hastanın doğrudan kendisi tarafından idrar kaçırma problemiyle ilgili doktora başvurmak utanç verici olarak nitelendirilebilmektedir. Ancak her hastalıkta olduğu gibi idrar kaçırma probleminde de doğru tanı doğru tedaviyi getirmektedir. Hiçbir hastalığın doktor ile konuşulması utanç verici bir davranış olmadığından dolayı, özellikle doktor ile konuşmanın ayırıcı tanı yapma imkanı sağladığı bu hastalıkta da doktorla konuşmak utanç verici değildir.

İdrar kaçırmanın hangi faaliyetler sırasında ve ne miktarda olduğunun anlaşılması, idrar kaçırma hastalığının tipinin teşhis edilmesinde ve sebebinin ortaya çıkarılmasında oldukça büyük önem taşır. Özellikle ileri yaşta baş gösteren idrar kaçırmalarda doktorunuz tarafından birçok teste tabi tutulabilirsiniz. Bu testler sizin geçmişinizi, psikolojik durumunuzu ve fiziksel durumunuzu ölçmek amacıyla uygulanmaktadır ve uzun bir süreye yayılabilir. İdrar kaçırmanın altında fizyolojik bir sebep yatabileceği gibi; tedavisi daha zor psikolojik bir sebep de yatıyor olabilir.

Hastanın Tıbbi Geçmişinin Araştırılması ve İdrar Alışkanlıklarının Saptanması

İdrar kaçırma probleminden şikayetçi olan hastaların tanısının kesin olarak yapılabilmesi ve tedaviye geçilebilmesi için idrar kaçırmanın sebeplerinin araştırılması gerekir. Geçirilen hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve eğer var ise yapılan cerrahi müdahaleler bu sorunun ortaya çıkmasına sebep olmuş olabilir. Genelde araştırmanın odağını şu başlıklar oluşturur:

  • Daha önce geçirdiğiniz hastalıklar ve bu hastalıkların tedavisi için kullanmış olduğunuz ilaçlar nelerdir. İlaçların dozları ve kullanım süreleri de kesin olarak olmasa bile tahmini şekilde verilmelidir.
  • Sigara ve alkol gibi vücut için zararlı iki maddenin kullanılıp kullanılmadığı; eğer kullanılıyorsa hangi miktarlarda kullanıldığı.
  • Daha önce geçirdiğiniz bir ameliyatın olup olmadığı ve eğer var ise hangi bölgeden ameliyat olduğunuz. Ameliyattan sonra hastalığa bağlı komplikasyonları ortadan kaldırmak için herhangi bir tedavi alıp almadığınız.
  • Dışkı yapma ile ilgili herhangi bir probleminizin olup olmadığı ve eğer var ise hangi zamanlarda tekrarladığı.
  • Sıvı tüketim miktarınız, günde kaç kere tuvalet ihtiyacı hissettiğiniz, hangi sıklıkla idrar kaçırdığınız ve idrar kaçırırken hangi faaliyetle ilgilendiğiniz.
  • Ani şoklarda idrar kaçırmanın olup olmadığı ve gece idrara çıkılıp çıkılmadığı.

Hasta ile yapılan bu sohbet havasındaki toplantıdan sonra doktorun gözünde bir harita şekillenecektir. İdrar kaçırma tipleri genelde belirli belirtiler etrafında toplanarak kendilerini belli ederler.

Fiziksel Muayene Aşamasına Geçilmesi

Fiziksel muayenenin amacı mesane yapınızın tam olarak anlaşılması ve strese bağlı idrar kaçırmanın var olup olmadığının tespit edilmesidir. Fiziksel muayeneye gelen hastanın mesanesinin dolu olması gerekir. Böylece mesanenin gerekenden fazla büyüyüp büyümediği tespit edilir. Ayrıca şok altında idrar kaçırmanın olup olmadığı da fiziksel muayene esnasında yapılır. Doktor, mesanesi dolu iken hastadan öksürmesini ister ve idrar kaçağı olup olmadığına bakar.

İdrarın tutulması pelvik taban kaslarının sorumluluğunda olduğu için, idrar kaçırmanın varlığında mesaneden sonra kontrol edilecek noktalar bu kaslar olmaktadır. Pelvik kasların kontrol edilebilmesi için erkeklerde rektumdan muayene; kadınlarda ise jinekolojik muayene yapılır.

Ayrıca fiziksel muayenenin sonunda sıvı tüketiminiz ile idrara çıkma sıklığınız ile boşaltım miktarınızın anlaşılması için bir süre boyunca sıvı tüketim – boşaltım formu doldurmanız istenecektir. Bu form sayesinde aldığınız sıvıya nazaran çıktığınız tuvalet sayısı tespit edilecek ve mesane faaliyetleriniz ortaya çıkartılacaktır.

İdrar Tahlili

İdrar kaçırma sorununuzun herhangi bir enfeksiyona bağlı olarak gelişip gelişmediğinin anlaşılması için bir miktar idrarınızın mikrobiyoloji laboratuvarında incelenmesi gerekmektedir. Eğer idrar kaçırma problemi herhangi bir enfeksiyona bağlı olarak ortaya çıkıyorsa hemen antibiyotik tedavisine başlanacaktır.

Kalıntı idrarın Ölçülmesi

Tuvalet ihtiyacını giderdikten sonra idrar torbasında kalan idrar miktarının ölçülmesi, idrar kaçırma probleminin ortaya çıkartılmasında büyük önem taşır. İdrar yapıldıktan sonra idrar yolundan içeriye yollanan bir kateter yardımıyla bu ölçüm gerçekleştirilebilir. Ayrıca bazı durumlarda bu ölçümün ultrasonografi ile yapılması da mümkündür. İdrar torbasında kalan idrar miktarının ölçülmesi problemin boyutları, sebepleri hakkında oldukça faydalı bilgiler sağlayacaktır.

Kaçırılan idrar Miktarının Ölçülmesi

Her ne kadar kolay olmasa da gün içerisinde kaçırılan idrar miktarının gram cinsinden ölçülmesi, idrar kaçırma probleminin boyutlarını anlamak açısından oldukça faydalı olabilmektedir. Bu testte idrar tutucu bir ped idrarın çıkış noktasına yerleştirilerek vücutta bir gün süreyle tutulur. Süre başlamadan önce yapılan ped tartımı ile bittikten sonra yapılan ped tartımı arasındaki fark kaçırılan idrar miktarını ortaya dökecektir. Ama uygulama aşamasında en azından erkekler için problemler çıkmasından dolayı pek tercih edilmemektedir.

Ürodinamik Değerlendirme

İdrara çıkma döngünüzün tam olarak anlaşılabilmesi ve idrar torbasının kasılma tipinin ortaya çıkarılması amacıyla gerektiğinde doktorunuz tarafından yapılması belirtilen testlerden bir tanesidir. İki tipi bulunur. Bunlardan birincisi üroflovmetri; ikincisi ise invaziv ürodinamik testlerdir.

Üroflovmetri

İdrarın çıkış hızını ölçen basit bir elektronik alettir. Bu testin uygulamasında idrarınızı aletin içerisine yapmanız gerekir. İdrar yollarında herhangi bir tıkanıklığın mevcudiyeti var ise bu test sonucunda rahatlıkla ortaya çıkarılacaktır.

İnvaziv Ürodinamik Testler

İdrar kaçırmaya sebep olan durumun varlığı tam olarak tespit edildikten sonra cerrahi müdahale kararı alınmış ise invaziv ürodinamik testler uygulanır. Bu test sırasında makat ve idrar yoluna kateterler yerleştirilir. Amaç karın içi ve idrar torbası basıncını yüksek hassasiyet ile ölçmektir. Kateterlerin dolmasından sonra içeriye sıvı gönderilerek idrar torbası şişirilir. Sonrasında ise idrar torbasının içindeki sıvı üroflovmetri aletinin içerisine boşaltılır. Bu test bazı durumlarda birkaç kez de tekrarlanarak daha hassas ölçümler yapılabilir.

İdrar Kaçırma Risk Faktörleri

İdrar hastalığının ortaya çıkmasında etkili olabilen çeşitli faktörler bulunur. Bu faktörlerden bir veya bir kaçı rahatsızlığın tetiklenmesinde etkili olabildiğinden, belirtilerin başlaması veya hastalığın ilerlemesi sürecinde bu faktörlerin doğru tespit edilmesi ve mümkün ise ortadan kaldırılması gerekir.

İleri Yaş

İlerleyen yaşlar ile birlikte vücuttaki kasların kontrolü zayıfladığından pelvis kasları da etkinliğini yitirir ve bu durum idrar kaçırmanın meydana gelmesine sebep olur. İlerleyen yaş ile ortaya çıkan idrar kaçırmalarının önüne geçmenin en etkili yolu düzenli olarak egzersizlerin yapılması ve ilerleyen yaşlarda kasların daha aktif kalmasını sağlamaktır.

Doğum

Özellikle iri çocuk doğumlarında pelvis bölgesinde yer alan pelvik kaslar zedelenebilmekte ve bu durum idrar kaçırmaya sebep olabilmekte. Normal doğum sırasında mesanenin destekleyici dokularının hasar görmesi ve sinirlerin zedelenmesi idrar kaçırmayı tetikleyen bir başka etken olabilir.

Obezite

Obezite ile ilgili yapılan çalışmalar idrar kaçırma hastalığının etkenleri arasında en sık karşılaşılan faktörün olduğunu ortaya koymaktadır. Obezite kaynaklı olarak artan karın içi basıncı mesaneyi sıkıştırmakta ve idrar kaçırmayı tetiklemektedir.

Kalıtımsal Nedenler

Özellikle kadınlarda karşılaşılan idrar kaçırmanın kalıtsal nedeni, doğuştan pelvik kasların zayıf olmasıdır.

Kabızlık

Kronik olarak kabızlık yaşayan kişiler tuvalet esnasında sıklıkla ıkınırlar. Ikınmanın yoğun olması sebebiyle de idrar kesesini destekleyen kaslarda zayıflama meydana gelir ve bu durum bir süre sonra idrar kaçırmalarının başlamasına sebep olur.

Sigara

Yapılan araştırmalar sigara kullanımının vücuttaki kaslarda olumsuz etkilerini ortaya koymuştur. Sigara tiryakilerinde meydana gelen vücut titremeleri ve sarkıklıklara paralel olarak mesaneyi destekleyen kasların zayıflaması da söz konusu olur ve bu durum idrar kaçırmanın oluşmasında etkili olabilir.

Kronik Hastalıklar

Doğuştan gelen veya sonradan edinilen kronik hastalıklar sebebiyle pelvik kasların güçsüz kalması söz konusu olabilir. Öte yandan yalnızca kronik hastalık değil bu hastalığın tedavisinde uygulanan yöntemler de idrar kaçırmaya sebep olabilecek bir faktör olabilir. Bu noktada hastalığın kaynağının teşhisi ve tercih edilen müdahale yöntemi büyük önem taşır.

Rahim Operasyonu

Çeşitli komplikasyonlar nedeniyle kadınlarda rahim bölgesine yönelik uygulanan operasyonlar ilgili komplikasyonu ortadan kaldırabilir ancak bu operasyon sırasında vajinal bölge ve mesane bölgesi ortak kaslara sahip olduğundan idrar kaçırmasına sebep olabilecek bir hasar söz konusu olabilir.

İdrar Torbası Enfeksiyonları

İdrar torbasında meydana gelen enfeksiyonlar sebebiyle meydana gelen idrar kaçırma enfeksiyona paralel olarak sıklıkla görülen bir durumdur. İdrar torbasının zedelenmesi ve idrara çıkma sıklığında artış gibi teşhisler ortaya konulduğunda enfeksiyonun söz konusu olduğu düşünülür ve erken tedavi edilmemesi durumunda ilerleyen süreçte hastalığın ilerlemesi söz konusu olur.

Fistüller

Özellikle kadınlarda görülen bu idrar kaçırma faktörü ürovajinal fistül olarak tanımlanır. Üruvajinal fistül söz konusu olduğunda idrar kanalında meydana gelen bir delik söz konusudur ve vajinaya idrar kaçmasına neden olur. Hayat kalitesini negatif yönde etkileyen bir durum olmakla beraber çeşitli türleri ve tedavi yolları vardır.

Prostat Cerrahisi

Kadınlarda doğum ve rahim operasyonlarında olduğu gibi erkeklerde de prostat ameliyatı söz konusu olduğunda mesaneyi destekleyen pelvik kasların zarar görmesi söz konusu olabilir. Bu durum idrar kaçırma faktörü olarak karşımıza çıkar ve tedavisi teşhise dayalı olarak gerçekleştirilmelidir.

Menopoz

Kadınların hayatında kritik bir evre olan menopoz sürecinde hormonal açıdan birçok değişiklik meydana gelir. Bu değişiklikler arasında pelvik kaslarda sarkma da yer alır ve bu durum ile birlikte kadınlarda idrar kaçırma başlayabilir.

İdrar Kaçırma Komplikasyonları

İdrar kaçırma hastalığına bağlı olarak meydana gelen komplikasyonlar idrarın kontrol dışı gösterdiği atılımından kaynaklanır. Komplikasyonların meydana gelişi ise bu durumun sürekliliğiyle oluşur.

Süregen İdrar Kaçırma Komplikasyonları

Mesaneden istem dışı atılan idrarın vücutta oluşturduğu etkiler ve idrar sıkışmasının umulmadık anlarda kendini göstermesi süreğen idrar kaçırma komplikasyonlarının başında yer alır. Bu komplikasyonlara yönelik tedavi sürecinin tamamlanması rahatsızlığın ortaya çıkarabileceği çeşitli diğer problemlerin engellenmesinde önemli bir rol oynar.

Cilt Sorunları

İdrarın içeriğinde bulunan asitler ciltte tahriş edici etkiye sahip olduğundan kaçırılan idrarın ciltle teması ve sık sık bu durumun tekrarı ciltte tahriş yapar. Bu durumun önüne geçebilmek adına idrar kaçırma durumunda derhal bir temizleme yapılmalı ve erken müdahale ile cilt ile teması giderilmelidir. Özellikle yatmakta olan yaşlılarda ortaya çıkan idrar kaçırmanın cinsel uzuv ve kasık bölgesinde yaratabileceği tahrişin erken müdahale ile engellenmesi ciltte kaşıntı oluşumu, ülserlerin meydana gelmesi ve enfeksiyonların önlenmesi için önemli rol taşıyor.

İdrar Yolu Enfeksiyonları

Kontrolsüz idrar salınımı ve kasların görevini yerine getirmemesi nedeni ile doğru bir şekilde dışarı atılamayan idrar zamanla idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabiliyor. İdrar kaçırma durumu söz konusu olduğunda tedavinin erken başlatılması böyle bir enfeksiyonun önlenmesinde etkin rol oynar.

İş Hayatında Değişiklikler

Kişinin idrar kaçırma durumunun başlaması ile birlikte sivil hayatında da çeşitli sorunlar baş gösterir. Ani başlayan mesane sıkışmaları zamansız gelir ve bu durum karşısında kişi tuvaleti kullanamayacak durumda ise idrarını bırakmak zorunda kalabilir. Böyle bir idrar kaçırma durumu kişiyi hem sosyal hem de psikolojik açıdan önemli bir zorluğa sokabilir. Bu nedenle tedavinin şekli ve uygulaması erkenden gerçekleştirilerek, kişinin sosyal hayatının zedelenmesi gerekir. Öte yandan devamlılık gösteren idrar kaçırmalarında kişinin çalıştığı işin tuvalet kullanmaya elverişsiz olması iş değişikliğini de gerektirebiliyor.

Mesane Sling Komplikasyonları

İdrar kaçırma sebebi ile sling operasyonu gören kişilerde birtakım komplikasyonların meydana gelebilmesi olası görülür. Bunlardan bazıları ise ciddi rahatsızlıkların meydana gelmesine sebep olabilir. Vajene yerleştirilen hamağın vajenden çıkması, yerinden kayması, mesaneye kaçması, vajenin enfeksiyon kapması gibi komplikasyonlar sling komplikasyonları arasında yer alıyor.

Yapay Üriner Olası Komplikasyonlar

İdrar kaçırılmasına karşı uygulanan yapay üriner uygulamalarında kullanılan cihaz belirli bir mekanizmaya göre çalışır. Bu cihazda meydana gelebilecek olan arızalanmalar nedeni ile enfeksiyon ve cihaz rezervuarının vücuttan atılması komplikasyonları gelişebiliyor.

İdrar Kaçırma Nasıl Önlenir?

Hastalığın önlenmesi bu duruma sebep olabilecek faktörlerin ortadan kaldırılması veya hastalığın erken teşhisi ile mümkündür. Vücuttaki kasların aktif olarak egzersiz ile güçlü tutulması, doğru beslenme, sigara kullanmama, susuz kalmamak, aşırı sıvı tüketmemek, aşırı tuz tüketmemek, düzenli uyku ve pelvik bölgesinin fiziksel darbelerden korunması önlemeye yardımcı olacaktır. Başlangıç aşamasındaki idrar kaçırmanın tespiti durumunda ilaç tedavisi ve kegel egzersizleri sorunun çözümünde büyük oranda başarı sağlayabiliyor.

Sıvı Alımı

İdrarın düzenli bir şekilde dışarı atılması düzenli sıvı tüketimi ile paralel olarak gerçekleşir. Aşırı susuz kalmak vücutta tuz oranını arttırıp mesanede tahrişe neden olabileceği gibi aşırı su tüketimi mesane kaslarının sürekli sıkışmasına neden olur. Tuvalet ihtiyacınızı giderebileceğiniz düzenli seviyede sıvı tüketimine dikkat etmek idrar kaçırma sorununu önlemede önemli bir husus.

Kötü Alışkanlıklar (Alkol Sigara)

Alkol kullanımı hızlı bir şekilde mesanenin dolmasına sebep olur. Mesane doluluğu sıklaştığında ise kaslar sürekli reaksiyon verir. Bu kasılmalar zamanla kasların zayıflamasına sebep olabilir. Öte yandan sigara kullanan kişilerde meydana gelen kas zayıflaması pelvisleri etkileyeceğinden idrar kaçırmayı tetiklemede rol oynayabilir.

Beslenme Alışkanlıkları

Sürekli kabızlığa neden olabilecek besinleri tüketen kişilerde kabızlık sebebiyle sıklıkla ıkınma davranışı görülür. Ikınmaların yoğunluğu ve sıklığı doğrudan leğen kemiğinin taban bölgesindeki kasları hareketlendirir ve bu durum zamanla kasların zayıflamasına sebebiyet verir. Böyle bir durum ile karşı karşıya kalmamak adına beslenmenin dengeli ve kabızlığı engelleyici şekilde olması önerilir. Aşırı tuzlu tüketim de mesanede tahrişe sebebiyet verebilir, bu nedenle tuz oranını dengeli tutmak gerekir. Yeterli protein almak ve lif içeren besinler tüketmek yine kasların sağlığı için gereklidir.

Fiziksel Aktivite Spor

Vücuttaki kasların aktif tutulması ve güçlendirilmesi fiziksel aktivitelerin düzenli ve doğru bir şekilde yapılması ile mümkündür. Düzenli olarak egzersiz ve spor yapan kişilerde kaslarda zayıflık probleminin daha az görüleceği aşikâr; kegel egzersizleri pelvis kaslarının aktif ve güçlü kalmasını sağlar ve idrar kaçırmanın önüne geçilmesinde etkili olur.

Tuvalete Gitme Alışkanlığını Oluşturma

Gerekli olduğu anda tuvalet kullanmak ve sıkışan mesaneyi boşaltmak idrar kaçırma probleminin meydana gelmemesi için gerekir. Sıkışan mesanenin zamanın boşaltılmaması ve bu bölgedeki kasların sürekli kasılma halinde olması kasları zayıflatır ve zamanla işlevselliğini düşürür. Tuvalete gitme serbestliğinize bağlı olarak sıvı tüketiminizi kontrollü gerçekleştirmeniz ve düzenli olarak mesanenizi boşaltmanız gelecekte meydana gelebilecek idrar kaçırma sorununun önlenebilmesi için gerekli.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Düzenli olarak idrara çıkmak için yaşam tarzının da düzenli olması gerekir. Bu düzene beslenme düzeni, sıvı tüketim sıklığı, egzersizler, tuvalet kullanma sıklığı ve düzeni dahil olmakla beraber çalışılmakta olan iş de etkilidir. Uzun süre oturarak, tuvalet kullanmadan çalışan kişiler idrarı gerekli zamanda boşaltamadıklarında doğal olarak daha önce ele aldığımız komplikasyonlarla karşılaşmaya daha yatkındırlar.

İdrar Torbası Mesane Eğitimi

İdrar torbasını ve bu bölgedeki kasları kontrol edebilmenin en etkili yollarından biri mesane eğitimi olarak karşımıza çıkar. Kegel egzersizlerinin de bir parçası olan bu eğitim, tuvalet esnasında idrarı kesebilme ve devam ettirebilme hareketleri ile olur. İdrarı durdurup tekrar devam ettirmek bu bölgedeki kaslarda çift yönlü kasılmalar yapar ve kaslar hareketlilik kazanarak güçlenir. Bu eğitim yöntemi ile başarı oranının yüksek olduğu ortaya koyuluyor.

Sıkça Sorulan Sorular

İdrar kaçırma hastalığı ile karşı karşıya kalan birçok kişinin rahatsızlığının teşhisi ile ilgili olarak sosyal açıdan utanma duygusuna kapılması, hastalık hakkında uzmanlar ile bilgi paylaşımında bulunmalarına engel olabiliyor. Eğer idrar kaçırma ile karşı karşıya olduğunuzu düşünüyorsanız durumunuz ile ilgili olarak mutlaka bir hekime durumu bildirmeniz gerekir.

İdrar Kaçırma Neden Olur?

Mesaneyi destekleyen pelvik kasların zayıflaması yaygın olarak ortaya konulan bir idrar kaçırma nedenidir. Öte yandan; ağırlık kaldırmak, öksürmek ve gülmek gibi kasları aniden sıkıştıran davranışlar da idrar kaçırmayı etkileyebilir. Bu tip davranışsal idrar kaçırmalar stres kaynaklı olarak tanımlanır ve tedavi sürecinde genellikle kegel egzersizlerine başvurulur. Bir diğer idrar kaçırma nedeni ise mesanede meydana gelen tahriş ve zedelenmelerle ilgilidir. Yaş ve cinsiyet gruplarına göre idrar kaçırma hastalığının kaynağı değişiklik gösterir.

İdrar Kaçırma Hangi Hastalıkların Belirtisidir?

Başta idrar yolu enfeksiyonları olmak üzere şeker hastalığı, nörolojik ve hormonal bozukluklar ile Parkinson hastalığı idrar kaçırma sonrasında karşılaşılan çeşitli rahatsızlıklardır.

İdrar Kaçırma Hangi Yaşlarda Olabilir?

İdrar kaçırma hastalığının belirgin bir yaş aralığı olmamakla beraber her yaşta ve her cinsiyette karşılaşılan bir hastalıktır. Genel ağırlığa baktığımızda ise çoğunlukla kadınlarda karşılaşılır ve ilerleyen yaş gruplarında kas zayıflamaları sebebiyle idrar kaçırmanın ortaya çıktığı görülür.

İdrar Kaçırma Çamaşırı Var Mıdır?

İdrar kaçırma ile karşı karşıya olan hastalara özel olarak üretilen çamaşırlar ve pedler vardır.

İdrar Kaçırma Zararları Nelerdir?

Sosyal hayatı ve psikolojiyi negatif olarak etkileyen idrar kaçırmanın yaşam düzenine olumsuz etkileri doğal olarak meydana gelir. Tuvalet ihtiyacının sık sık gelmesi, idrar kaçırmanın meydana gelmesi kişilerde utanç duygusu yaratır. Öte yandan idrar kaçırma durumunda idrarın ciltle teması, ciltte tümörlere ve tahrişe sebep olabilir. Ayrıca rahatsızlığın erken teşhis edilmemesi durumunda da ilerleyen bir ürolojik problem oluşabilir.

İdrar Kaçırma Gebeliğe Engel Midir?

İdrar kaçırma hastalığının gebelikle bir ilişkisi yoktur. Gebelik ile idrar kaçırma arasındaki ilişki doğum anı ve doğum sonrasındadır. Gebelik esnasında artan karın içi basınç mesaneyi zorlar ve idrarın dışarıya atılmasına sebep olur. Doğum sonrasında ise mesaneyi destekleyen pelvik kaslar doğum sebebiyle zorlanmış veya güçsüz kalmış olabilir; bu durum yine idrar kaçırmaya sebep olur.

İdrar Kaçırma Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?

İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan ilaçlar, hastalığın şekline göre değişkenlik gösterir. Genel olarak tedavilerde antikolinerjik ilaçlar kullanılarak mesanenin uyarılması azaltılır ve idrara sık sık çıkmanın önüne geçilir.

İdrar Kaçırma İçin Hangi Bölüme Gidilir?

İdrar kaçırma rahatsızlığının teşhis ve tedavisinde ürolojiye başvurulması gerekir. Kadın hastalar sıklıkla rahatsızlığın teşhisi için Kadın Doğum bölümüne giderler ancak buradan ürolojiye yönlendirme yapılır. Öte yandan üroloji bölümü rahatsızlığın kaynağının teşhisi ve tedavisi sürecinde nöroloji ve psikiyatri servislerine yönlendirme yapabilir.

İdrar Kaçırma İçin Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Nelerdir?

Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlarda karşılaşılan yan etkiler; ağız kuruluğu, kabızlık ve mide yanması olarak görülmektedir. Bu yan etkiler idrar kaçırma hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçların sık görülen düşük yan etkileridir.

İdrar Kaçırmanın Bitkisel Çözümü Var Mıdır?

İdrar kaçırma hastalığının alternatif çözümlerine yönelmeden önce mutlaka bir ürolog ile rahatsızlığınızı paylaşmanız ve ortaya konulan teşhise göre bir tedavi yöntemi izlenmesi önerilir. Doğru teşhis edilmeyen idrar kaçırmalara yönelik müdahaleler rahatsızlığın ilerlemesine veya kronikleşmesine sebep olabilir.

İdrar Kaçırma Hastalığı Genetik Midir?

Tüm idrar kaçırma rahatsızlıklarında kalıtsal bir durum söz konusu değildir ancak kimi genetik özellikler sebebi ile kaslarında zayıflık söz konusu olan veya mesane yapısında farklılıklar olan kişilerde idrar kaçırması ile karşılaşılır.

İdrar Kaçırma Hastalığı Psikolojik Midir?

Yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bulgular idrar kaçırmanın psikolojik etkenlerden de kaynaklanabileceğine işaret etmekte. Uyku halindeyken meydana gelen idrar kaçırmalarda pelvik kasların zayıflığının yanı sıra gerginlik, endişe, korku gibi kasılmalara sebep olan duyguların da idrar kaçırmayı tetiklediği gözlemlenir.

İdrar Kaçırma Kilodu Fiyatları Nelerdir?

İdrar kaçırma külotlarının fiyatları kullanım sürecine ve külotun yapıldığı malzemeye göre değişkenlik gösterir. Bu tip külotların fiyatları 20 TL’den başlayıp 250 TL’ye kadar çıkabilir.