Yağ Bezesi Oluşumu

Yağ Bezesi Oluşumu
Yağ Bezesi Oluşumu

 

Günümüzde de oldukça sık karşılaşılan ve görülme riski açısından geniş bir yelpazeye yayılan yağ bezesi oluşumunun, genel anlamda ne olduğu, nasıl meydana geldiği, nasıl teşhis edileceği, risk faktörlerinin neler olduğu ve belirtileri gibi detaylı bilgilerden aşağıdaki yazımızda bahsedilmiştir.

İnceleyen ve onaylayan: Op. Dr. Mehmet Toprak

Yağ Bezesi Oluşumu Hakkında

Cildin alt tabakası dediğimiz bölgede ter bezleri, kıl folikülleri ve yağ bulunmaktadır. Bunlardan herhangi biri, bulunduğu çepere sığmadığında bir şekilde cilt üzerine çıkar. Bu da yağ bezesi oluşumuna neden olur. Yağ bezesi, vücudun farklı yerlerinde farklı sebepler doğrultusunda meydana gelebilmektedir. Aşağıdaki başlıklarda da yağ bezesinin tam olarak ne olduğundan ve ne gibi risklere yol açtığından daha detaylı bir şekilde bahsedilmiştir.

Yağ Bezesi Nedir?

Yağ bezesi, cilt altında bulunan yağın, bulunduğu çepere sığmayıp cilt yüzeyine çıkması ile oluşan renksiz bezedir. Genellikle estetik açıdan problem yaratan yağ bezelerinin yaygın olarak görülmese de bazı riskleri mevcut.

Yağ Bezesinin Riskleri

Yağ bezesinin, her zaman görülen veya sıkça rastlanan şekilde olmasa da bazı riskleri de mevcut. Bu risklerin bazılarının neler olduğundan, nasıl meydana geldiğinden aşağıda daha detaylı bahsedilmiştir.

Yağ Bezelerinin İltihaplanması

Yağ bezesi, tek başına tehlike yaratan bir kist türü değildir. Ancak yağ bezesinin iltihaplanması gibi bir durum ile karşılaşıldığında beze apse yapıp büyüyebilir. Böyle durumlarda da derhal bir doktora başvurmak gerekmektedir.

Yağ Bezesinin Ezilmesi

Dediğimiz gibi yağ bezesinin tek başına bir zararı yoktur. Ezilme durumu da yağ bezesini riskli hale getiren durumlardan biridir. Yağ bezesi, bir yere çarparak ya da farklı yollardan ezilmesi durumunda iltihaplanmaya başlayacaktır. Bu da hastayı iltihaplanma da meydana gelen apse, büyüme gibi risklerle karşı karşıya getirecektir. Doktora başvurulması en doğrusu olacaktır.

Yağ Bezesinin Kanserleşme Riski

Yağ bezesi, iyi huylu bir kisttir. Bu nedenle bu oluşum kanser gibi ciddi tehlikelere yol açmaz. Ancak vücutta meydana gelen oluşumun iyi huylu bir yağ bezesi olduğundan emin olmak gerekmektedir. Bunun için de böyle bir kitle fark edildiğinde bir doktora danışmak en doğrusudur.

Yağ Bezesinin Büyümesi

Bir yağ bezesinin büyüyüp büyümeyeceğini önceden kestirmek mümkün olmaz. Bu durum zaman içerisinde değişebilir. Yağ bezelerinin büyüme nedeni genellikle kilo artışıdır. Ancak kilo artışı dışında yağ bezelerinde hızlı bir büyüme tespit edilirse doktora başvurulmalıdır.

Yağ Bezesinin Organa Baskı Yapması

Bazen yağ bezesi deri altında görünmeyen bir şekilde meydana gelebilmektedir. Böyle bir kistin de gözle görülmesi mümkün olmadığından fark edilmesi de gecikecektir. Özellikle sinirlere baskı yapmaya başladığında veya bazı organların işleyişini etkilediğinde teşhis edilmesi mümkün olabilmektedir.

Yağ Bezesinin Patlaması

Yağ bezesinin patlatılması ve içerisindeki yağın dışarı akıtılması gibi bir durum asla bir tedavi yöntemi olmaz. Genellikle kişiler bu oluşumu fark ettiğinde patlatmaya uğraşabilir. Bu sadece durumun daha kötü olmasına neden olacaktır. Patlayan yağ bezesi, yağların deri altında yayılıp daha fazla yağ bezesi meydana getirmesine sebep olur.

Yağ Bezesi Oluşumu Nedenleri

Yağ bezeleri, çeşitli sebeplerden ötürü meydana gelebilmektedir. Bunlar kalıtsal nedenler ya da sonradan meydana gelen hastalıkların etkileri olabilir. Bahse konu sebeplerden birkaçı aşağıdaki gibidir.

Kalıtsal Olma İhtimali

Birçok rahatsızlıkta olduğu gibi, yağ bezesi oluşumda da kişinin ailesinde görülme sıklığı kişide de görülme ihtimalini yükseltir. Bu kalıtsal sebeptir. Bir ailede yağ bezesi görülüyorsa genetik olarak çocuklarında ve torunlarında görülme ihtimali de artmaktadır.

Metabolik Hastalıklar

Metabolizmada meydana gelen her türlü olumsuz durum, çeşitli rahatsızlıkları da tetiklemektedir. Yağ bezesi oluşumu da bu rahatsızlıklardan biridir. Vücutta metabolizma nedeniyle ters giden bazı durumlar, çeşitli hastalıklar meydana getirir. Bu hastalıklardan bazıları da deri altındaki yağın cilt yüzeyine çıkarak burada birikmesine ve yağ bezesi oluşumunun meydana gelmesine neden olur.

Hareketsiz Yaşam

Vücutta yağlanma gibi durumların meydana gelmesindeki en büyük etken de hareketsiz yaşamaktır. Günlük hayatında minimum harekete sahip insanlarda yağlanma arttığından yağ bezesi oluşumu riski de artacaktır.

Yüksek Kolesterol

Yüksek kolesterolün kalıtsal olması dışındaki en büyük sebebi de vücuttaki yağdır. Hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme vb. nedenler kolesterolde yükselme olmasına neden olur. Bu da yağ bezesi oluşumunu tetikleyen bir diğer sebeptir.

Yağlı Yiyecekler

Yağlı yiyecekler, çoğunlukla sağlıksız olarak nitelendirebileceğimiz yiyeceklerdir. Bu gıdalarda bulunan yağ bir süre sonra vücutta depolanmaya başlar. Kilo artışına ve başka sağlık sorunlarına yol açan yağlı yiyecekler aynı zamanda yağ bezesi oluşumuna yol açan sebepleri de tetiklemektedir.

Kıl Kökü İltihabı

Kıl kökü iltihabı, çok sık görülebilen bir rahatsızlıktır. Genellikle kasık ve genital bölgede görülmektedir. Sebebi ise bakteriler ve mantarlardır. Öncelikle sivilce şeklinde meydana gelen kıl kökü iltihabı zamanla ilerleyip yağ bezesi oluşumunu da tetikleyen bir duruma gelmektedir.

Yağ Bezesi Oluşumu Belirtileri

Her hastalığın kendine özgü belirtileri vardır. Yağ bezesi oluşumunun da ne tür belirtileri olduğundan aşağıdaki başlıklar altında bahsedilmiştir.

Deri Altında Şişlik

Hastalığın en sık görülen belirtilerinin başında deri altında meydana gelen oluşumdan kaynaklanan şişliktir. Bu şişlik renksiz ve hareketsizdir. Yağ bezesi oluşumunda ilk görülen belirti demek yanlış olmaz.

Cildin Altında Bulunan Sinirlere Acı Vermesi

Her yağ bezesinde böyle bir belirti görülmeyebilir. Ancak bazen bazı yağ bezeleri acı veya ağrı oluşumuna da neden olabilir. Bu da sık olmasa da görülebilen belirtilerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yumuşak Yapıda Olmaları

Deri altında toplanan yağ ve meydana getirdiği beze yumuşak yapıdadır. Yani eğer vücudunuzda sonradan oluştuğunu fark ettiğiniz şişlik sert bir yapıda ise bu kist yağ bezesi olmayabilir. Yağ bezeleri genel olarak yumuşak yapılı kistlerdir.

Renksiz ve Hareketsiz Olmaları

Yağ bezelerinin yapılarında dikkati çeken bir diğer özellik ise renksiz ve hareketsiz olmalarıdır. Oluştuğunu fark ettiğiniz yağ bezesi genelde ten ile aynı renkte olur ve nerede meydana gelmişse orada kalır. Şişlik hareket ediyorsa ya da farklı renklerde ise yağ bezesi olma ihtimali yoktur.

Yağ Bezesi Oluşumu Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Yağ bezesi oluşumunun tanısı ve teşhisi aşamasında yapılması gereken tetkikler olarak aşağıdaki adımlar karşımıza çıkmaktadır.

Fiziksel Muayene

Yağ bezesi oluşumunun tespiti açısından en önemli tetkiklerden biri ve ilk yapılması gerekeni fiziksel muayenedir. Fiziksel muayene esnasında, kistin yapısına bakılarak yağ bezesinden şüphelenilip şüphelenilmeyeceğine karar verilebilir. Ardından yine gerekli diğer tetkikler yapılacaktır.

Görüntüleme Tetkikleri

Eğer yağ bezeleri, normale nazaran daha büyük yapıda ise bunun kesin teşhisi için sadece fiziksel muayene yeterli olmayacaktır. Burada da devreye ultrason, tomografi, MR gibi görüntüleme tetkikleri girer. Bu tetkiklerin sonucunda da kesin teşhis konulur.

Biyopsi

Yağ bezelerinin, kötü huylu olma ihtimali yok denecek kadar azdır. Ancak yine de emin olmak açısından biyopsi yapılarak kesin teşhis konulabilir.

Yağ Bezesi Oluşumu Risk Faktörleri

Yağ bezesi oluşumunun en sık görüldüğü durumlar, oluşumu tetikleyen hususlar gibi bazı risk faktörleri vardır. Bu risk faktörlerinin neler olduğundan aşağıda daha detaylı şekilde bahsedilmiştir.

Aile Öyküsü

Aile öyküsü diyerek kastedilmek istenen genetiktir. Eğer kişinin ailesinin genetik öyküsünde yağ bezesi oluşumu görülüyorsa kişide de görülme riski buna bağlı olarak artacaktır. Bu nedenle risk faktörleri içerisinde ailede görülen yağ bezesi oluşumu da vardır.

Ailesel Çoklu Lipomatozis

Ailede sıkça görülen çoklu lipomatozis oluşumu da yağ bezesi oluşumuna neden olan risk faktörleri arasındadır. Çoklu lipomatozis ise vücudun birçok yerinde iyi huylu yağ bezesi oluşması durumudur.

Orta Yaş ve Üstü

Orta yaş ve üstü kişilerde birçok hastalık gibi yağ bezesi oluşumu da daha sık görülmektedir. Yaşın ilerlemesi ile kişinin yaşam şeklinde değişiklikler meydana gelir. Örneğin, ilerleyen yaş ile birlikte oluşan rahatsızlıklar dolayısı ile daha hareketsiz bir yaşayış biçimi gelişebilir. Bu da hareketsiz yaşamanın neden olduğu sorunları beraberinde getirecektir. Metabolizma da yavaşlayacağından yağ birikimi daha fazla olacaktır. Bunların hepsi de yağ bezesi oluşumunu tetikleyen durumlardır. Bu nedenle ilerleyen yaş da lipom (yağ bezesi) için bir risk faktörüdür demek yanlış olmaz.

Dercum Hastalığı Olanlar

Dercum hastalığı öncelikle otoimmün bir rahatsızlıktır. Yani sorun metabolizmadadır. Metabolizmada tersine işleyen herhangi bir eylem buna neden olabilir. Dercum aynı zamanda ağrılı lipomatozis olarak da anılabilmektedir. Bu tip rahatsızlıklarda yağ bezesi oluşumu görülmektedir.

Gardner Sendromu Olanlar

Bu tür bir rahatsızlığa sahip olan hastalarda, farklı organlarda kötü huylu olmayan doku kitlelerinin veya kistlerin meydana geldiği görülmektedir. Yağ bezesi oluşumu da bunlardan biridir. Bu nedenle gardner sendromu da yağ bezesi için tetikleyici bir hastalıktır. Risk faktörlerinden biri de bu sendromdur.

Yağ Bezesi Oluşumu Komplikasyonları

Yağ bezesi oluşumunda karşılaşılabilecek pek fazla komplikasyon yoktur. Karşılaşılanlar ise çok ciddi komplikasyonlar değildir. Bunlardan aşağıda bahsedilmiştir.

Ağrı Oluşması

Ağrı oluşması görülebilen komplikasyonlardandır. Ancak bunun olması için yağ bezesinin büyüyor ve sinirleri sıkıştırıyor olması gerekmektedir. Bu da sık karşılaşılan bir durum olmadığı için ağrı da sık görülen bir komplikasyon değildir.

Nadir Olarak Lipasarkom Görülmesi

Lipasarkom, kötü huylu yağ bezelerine verilen bir isimdir. Ancak yağ bezelerinin kötü huylu olma olasılığı yok denecek kadar azdır. Bu nedenle böyle bir komplikasyonun görülme sıklığı da oldukça nadirdir.

Yağ Bezesi Oluşumu Nasıl Önlenir?

Bu hastalığın önüne geçebilmek için özellikle yapılması ve dikkat edilmesi gereken iki husus; hijyen ve doğru beslenmedir. Bunlardan aşağıda daha detaylı bahsedilmiştir.

Kişisel Hijyen ve Beslenmeye Dikkat Etmek

Bu tür hastalıkların oluşumunda hijyen ve beslenme oldukça etkin bir rol oynar. Bu nedenle kişinin böyle bir durumla karşı karşıya kalmaması için dikkat etmesi gereken en önemli iki hususta budur. Özellikle kişinin cilt tipi yağlı ise ve beslenme şekli de bunu destekliyorsa yağ bezesi oluşumu riski artar. Bunun önüne geçebilmek için kişisel hijyene dikkat ederek bakım yapılması ve bunun yanı sıra da daha az yağlı yiyecekler tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Yağ Bezesi Oluşumu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Her hastalıkta olduğu gibi yağ bezesi oluşumunda da merak edilen ve sıklıkla dile getirilen bazı sorular vardır. Bu sorulardan bazılarına cevapları ile birlikte aşağıda yer verilmiştir.

Yağ bezesi oluşumu ölüm riski taşır mı?

Yağ bezesi dediğimiz kitleler, iyi huylu kistlerdir. Bu nedenle yağ bezesi oluşumunda ölüm gibi ciddi sonuçlar meydana gelmesi beklenemez.

Yağ bezeleri ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Bu durum yağ bezesinin çıkmış olduğu bölgeye göre ve yağ bezesinin durumuna göre değişiklik gösterse de çoğunlukla kesin çözüm cerrahi müdahaledir.

Yağ bezelerini sıkmak riskli mi?

Yağ bezesi sıkılarak tedavi edilebilecek bir rahatsızlık olmadığı gibi sıkmak da tehlikelidir. Patlayan lipom (yağ bezesi) içerisindeki yağ deri altında yayılarak dolaşır ve farklı bölgelerde de lipom oluşumuna neden olur.

Yağ bezeleri alınmazsa ne olur?

Yağ bezeleri alınmadığı takdirde zaman içerisinde büyürse ağrılar meydana getirmeye başlayabilir. Bunun nedeni ise bazı organlara ve sinirlere baskı yapmasıdır.

Yağ bezesinin alınması ne kadar sürer?

Yağ bezesinin alınması işlemi çok uzun ve sancılı bir işlem değildir. Ancak işlemin süresi yağ bezesinin büyüklüğüne göre de değişiklik göstermektedir.

Yağ bezesi başka hastalıklara yol açar mı?

Yağ bezesi, doğru müdahale edilmediği takdirde farklı rahatsızlıklar meydana getirebilir. Ancak yağ bezesinin kendisinin neden olduğu bir hastalık yoktur.

Yağ bezeleri vücudun hangi bölgelerinde çıkar?

Sıklıkla sırt, göğüs, ense, kol ve bacaklarda görülen yağ bezesi oluşumu bazen göz çevresi gibi hassas bölgelerde de görülebilmektedir.

Yağ bezesi oluşumu yaş ile ilişkili midir?

Elbette ilerleyen yaş çeşitli sağlık sorunlarının oluşumunda etkilidir. Yağ bezesi için de aynı durum geçerlidir.

Bebeklerde yağ bezesi oluşur mu?

Bebeklerde de yağ bezesi oluşumu gözlemlenebilmektedir. Ancak bunun sebepleri değişebilir. Genellikle enfeksiyon veya lenf bezlerinin şişmesi gibi durumlardan ötürü böyle bir sonuç ile karşı karşıya kalınır.

Yağ bezesi alındıktan sonra tekrar oluşur mu?

Yağ bezesinin alınması, onun bir daha oluşumunun tamamen engellendiği anlamına gelmez. Aynı bölgede olmasa da vücudun farklı bölgelerinde böyle durumlarla karşılaşılabilir.

Yağ bezesine iyi gelen bitkiler nelerdir?

Yağ bezelerine iyi geldiği söylenen bazı bitkiler olabilir. Bunlardan bazıları şöyledir; Çay ağacı yağı Sirke Aloe vera Hint yağı Bal

Yağ bezesinin oluşumunu engellemek için hangi gıdalar tüketilmelidir?

Yağ bezesi oluşumunu engellemek için sağlıklı beslenme şart. Burada da içeriğinde fazla yağ olmayan (doğal yağlar hariç) gıdalar tüketilmelidir. Ancak bu beslenme şekli bir rutin haline gelmelidir. Aksi takdirde etkisi olmaz.

Sivilceler yağ bezesine dönüşür mü?

Sivilceler yağ bezesine dönüşmez. Ancak yağ bezesi ilk çıkmaya başladığında kişiye sivilce gibi görünebilir.

Yüzde oluşan yağ bezelerine maske uygulamak tedavi edici midir?

Yağ bezeleri cilt altında yer ettiğinden, yüze yapılan maskelerin yağ bezesi için tedavi edici olması beklenemez. Ancak yenilerinin oluşmasını engellemek açısından yüze belirli aralıklar ile bakım yapılması da iyi bir alışkanlık olacaktır.

Yağ bezesi ile tümörün farkı nedir?

Yağ bezesi de bir çeşit kisttir. Ancak yağ bezeleri iyi huylu kistlerdir. Tümörler ise kötü huylu da olabilir ve organlarda da meydana gelmesi mümkündür.

Yağ bezesi kendiliğinden kaybolabilir mi?

Yağ bezesi denen oluşum, meydana geldikten sonra kolay kolay kendiliğinden bir iyileşme göstermeyecektir. Bu nedenle kendiliğinden kaybolmasını beklemek de hatadır. Fark edildiğinde derhal bir doktora başvurulması en doğrusu olacaktır.