Topuk Dikeni Hastalığı

Topuk Dikeni Hastalığı
Topuk Dikeni Hastalığı

 

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. İrşadi İstemi Yücel

Topuk Dikeni Hastalığı Hakkında

Topuk dikeni, halk arasında da ismini çok duyduğumuz, çağımızda oldukça yaygın olan bir hastalık. Ancak hastaların topuk dikeninin ne olduğu ve nasıl belirtilere sahip olduğu konusunda daha bilinçli olması ve topuk dikenini diğer ayak problemlerinden ayırt edebilmesi gerekiyor. Ağrıyan her topukta topuk dikeni olabileceği söylense de bu bilgi kısmen yanlıştır. Topuk dikeninin ne olduğu ve ne gibi etkilerinin olduğundan da aşağıda bahsedilmiştir.

Topuk Dikeni Nedir?

Ayağın topuk kısmında, diken şeklinde büyüyen ve 1,5 – 2 cm çapında, kalsiyum birikmesinin neden olduğu bir hastalık olan topuk dikeni tek başına ağrıya neden olan bir hastalık değildir. Topuk dikeni nedeniyle ayağında ağrısı olan hasta sayısı oldukça azdır. Ayakta ağrıya neden olan durum aslında yumuşak doku iltihabıdır. Topuk dikeni ile birlikte bu iltihap durumu çok sık görülse de bu iki rahatsızlık birbirinden bağımsız bir halde de ortaya çıkabilmektedir.

Topuk Dikeni Kimlerde Görülür?

Topuk dikeni, bir anda meydana gelen bir hastalık değildir. Kişide topuk dikeni oluşumunu tetikleyen birden fazla unsur mevcuttur. Özellikle ayağın ve ayak kaslarının zorlanması ve topukta bulunan kemiği çevreleyen zarın aşınması gibi nedenlerle meydana gelen topuk dikenini tetikleyen diğer unsurlardan bazıları şu şekildedir;

  • Orta yaş
  • Ayak kemiğinin çökmesi
  • Uzun yürüyüşler
  • Aşil tendon gerginliği
  • Ayağa göre küçük ayakkabılar giyilmesi
  • Aşırı kilo
  • Diyabet
  • Sert zeminde zıplama ve koşu yapılması
  • Uzun süreli ayakta kalma
  • Çok düz veya yüksek ayak kemiğine sahip olunması
  • Yürüme bozuklukları

Bu unsurlardan ve meydana getirdiği problemlerden detaylı bir şekilde aşağıda da bahsedilmiştir.

Topuk Dikeni Hastalığı Nedenleri

Topuk dikenine neden olan birçok farklı sebep olabiliyor. Yukarıda da maddeler halinde hastalığın nedenlerinden genel olarak bahsedilmiştir. Sayılan bu nedenlerin topuk dikeni ile ilgisi ve detayları aşağıdaki gibidir.

Topuklu Ayakkabı Giyme

Daha önce de bahsedildiği gibi topuk dikeni birdenbire meydana gelen bir hastalık değildir. Bu yüzden tek bir sefer topuklu ayakkabı giymek topuk dikeni oluşumuna neden olmasa da sürekli olarak ya da kısa aralıklarla uzun süre giyilen topuklu ayakkabı ayağı zorlayacak ve zarar verecektir. Bu da topuk dikeni oluşumuna zemin hazırlar.

Düz Tabanlık

Bu kişinin genetik yapısı ile alakalıdır. Kişi, bunu düzeltmek veya değiştirmek için herhangi bir şey yapamaz. Ancak düz tabanlık da topuk dikenini etkileyen unsurlardan birisidir. Çok düz bir ayak kemiğine sahip olmak topuk dikeni oluşumunu tetikler.

Uzun Süre Egzersiz ve Spor Yapma

Burada uzun süre ile kasıt, her gün düzenli şekilde, vücuda gerekli olduğu kadar ve gereken derecede yapılan spor veya egzersiz değildir. Gün içerisinde ya da genelde aşırı spor ve egzersiz yaparak vücudu gerektiğinden fazla zorlamak ayaklara da fazla baskı yapmak anlamına gelir. Yani olması gerekenin üstünde bir spor ve egzersiz anlayışı da ayaklara zarar vererek topuk dikeni oluşumunu tetiklemekte.

Uzun Süre Ayakta Kalma

Genellikle sürekli ayakta olunmasını gerektiren bir mesleğe mensup olmak ya da farklı sebeplerden ötürü sürekli ayakta olmak da ayakları zorlayan ve zarar veren bir durumdur. Bu nedenle topuk dikenine neden olan durumların en başında gelenlerden biri de uzun süre ayakta kalmaktır diyebiliriz.

Kalitesiz Ayakkabı Kullanımı

Burada kalitesiz ayakkabı ile kastedilen, giyildiğinde ayağın şekline uyum sağlamayan, ayağı sıkıştıran veya geren, sert yapılı, ucuz olduğu için cazip görünen ancak sağlığa oldukça zarar veren ayakkabılardır. Bunlar da zaman içerisinde topuk dikeni oluşumuna neden olabiliyor. Bu nedenle ayak sağlığı için en doğrusu ortopedik ayakkabıların kullanılması olacaktır.

Desteksiz Düz Ayakkabılar Kullanmak

Kullanılan ayakkabıların ortopedik olması önemli demiştik. Ortopedik ayakkabılarda genellikle ayak tabanına destek olan bir tasarım vardır. Ancak tamamen düz ve iç veya topuk kısmında herhangi bir desteği olmayan ayakkabılar ayağı zorlar. Hatta birçok ayak ağrısına neden olur. Bu nedenle desteksiz düz ayakkabıların da topuk dikeni oluşumunu tetiklediği söylenebilir. Terciden bu türdeki ayakkabıların sık kullanılmaması gerekir.

Eklem Romatizması

Bazı sağlık sorunlarının kendisi dışında, farklı hastalıklara zemin hazırladığını biliyoruz. Eklem romatizması da sebep olduğu etkilerle, topuk dikenine neden olan sağlık sorunlarından biridir. Eklem romatizmasına sahip hastalarda, buna bağlı olarak topuk dikeni hastalığının meydana gelmesi ihtimali de yüksek.

Obezite

Obezitenin yol açtığı onlarca hastalıktan birisi de topuk dikenidir. Fazla kilo, bacaklara ve ayaklara oldukça büyük bir baskı yapar. Kilo arttıkça, ayakların yükü de artacaktır. Bu durum da ayaklar ve bacaklar, fazla kiloya sahip hastalarda daha fazla yorulur. Böyle durumlarda topuk dikeni gibi hastalıkların görülmesi ihtimali de artar.

Topuk Dikeni Hastalığı Belirtileri

Topuk dikeni hastalığının, çok fazla belirtisi yoktur. Ancak çoğunluk tarafından bilinen ve hastalık esnasında en sık karşılaşılan belirtiler aşağıda bahsedildiği gibidir.

Topuk Bölgesinde Ağrı ve Şişlik

Topuk dikeni, ayağın topuk bölümünde kalsiyum birikmesiyle oluşan bir hastalıktır demiştik. Bu kalsiyum birikmesi beraberinde 1,5-2 cm kadar bir şişmeye neden olur. Bu hastalığa topuk dikeni denmesinin nedeni de budur. Bu şişlik ile birlikte ayak zorlanır ve buna bağlı olarak da ayakta ağrılar başlar.

Topuk Bölgesinde Sertlik

Özellikle, topuk bölgesinde oluşan birkaç santim çapındaki şişliğin olduğu yerde bariz bir sertlik olacaktır. Bu sertlik bazen bütün ayakta da görülebilir. Ancak kişiden kişiye bu durum değişebiliyor.

Topuk Bölgesinde İltihaplanma

Topuk bölgesinde meydana gelen bu iltihaplanma yumuşak doku iltihaplanmasıdır. Topuk dikeninde ağrı hissedilmesine neden olan da bu iltihaptır. Eğer topukta iltihaplanma varsa ayağı ne kadar dinlendirirseniz dinlendirin ağrısı hafiflemez. Üzerine basıldığı anda ağrı daha şiddetli bir şekilde seyretmeye devam edecektir.

Sabah Kalktığınızda İlk Adımlarda Zorluk Yaşama

Bilinen en belirgin belirtilerden birisi de uyandıktan sonra, sabah yere ilk basıldığı anda ayakta oluşan ağrı nedeni ile yürüme de zorluk yaşamadır. Bu durum da yine iltihapla birlikte seyreden topuk dikeni rahatsızlığının bir belirtisidir.

Topuk Dikeni Hastalığı Risk Faktörleri

Topuk dikeni rahatsızlığını tetikleyen unsurlar arasında aşağıda bahsedilmiş olan risk faktörleri de vardır. Bu durumlardan herhangi birinin var olması ya da gerçekleştirilmesi durumunda, topuk dikeni hastalığının meydana gelme olasılığı yüksektir.

Tekrarlayan Hareketlerde Yapılan Sporlar

Günlük hayatta, spor yaparken de dikkatli olmak gerekir. Yanlış yapılan spor sağlıklı sonuçlar vermeyeceği gibi kişiye zarar da verebilir. Tekrarlayan hareketler kombinasyonu ile yapılan sporlar da topuk dikeni riskini artırmakta. Örneğin; sert zeminde koşu, zıplama gibi spor ve egzersizler topuk dikenini tetikleyen aktivitelerdir diyebiliriz.

Artrit veya Diyabet Gibi Durumlar

Artrit ve diyabet hastalarında da topuk dikeni oluşumu sıklıkla görülen bir durumdur.

Fazla Yaş

İnsanın yaşlanması, birçok hastalık için risk faktörüdür. Topuk dikeninde de bu durum böyle. Yaşlanan ve halsizleşen ayaklar artık genç yaşlar için normal sayılabilecek yürüyüş mesafelerinde daha çok yorulur, alınan her kilo da daha fazla yük hisseder ve diğer tüm etkenlerden gençlere nazaran daha çok etkilenir. Bu nedenle fazla yaş da topuk dikeni için tetikleyici bir unsurdur.

Obezite

Daha önce yukarıda da bahsedildiği gibi, fazla kilo bacaklara ve ayaklara taşıyabileceğinden fazla yük yüklemek demektir. Bu fazla yükü sürekli taşımak durumunda kalan ayaklar da zamanla zorlanıp çeşitli rahatsızlıklara maruz kalır. Bu nedenle obezite de topuk dikeni için bir risk faktörü olarak görülür.

Hormonal Değişiklikler

Hormonal değişimler de vücutta birçok değişikliğe neden olabilmektedir. Bu değişikliklerden bazıları topuk dikenini tetikleyici nitelikte olabilir. Örneğin, ergenlik döneminde hızlı kilo alımı gibi durumlarla karşılaşılabilmekte. Hızlı kilo alımı da topuk dikeni oluşumunu tetiklemektedir.

Overpronation

Overpronation, halk arasında ayağı içe basma ya da dışa basma olarak tarif edilen durumdur. Bu kişilerde de topuk dikeni riski fazladır. Bu durumdaki kişiler için özel ayakkabılar üretilmektedir. Eğer uygun ayakkabılar tercih edilirse, overpronation nedeniyle meydana gelebilecek olan topuk dikeni riski biraz daha azalır.

Uygun Olmayan Ayakkabı

Ayakkabı seçimi, ayak sağlığı için oldukça önemli bir unsurdur. Yanlış ayakkabı seçimi ayağa zarar verir. Örneğin, fazla düz tabanlı ayakkabılar, yüksek topuklu ayakkabılar ya da ayağı sıkıştıran ayakkabılar seçmek topuk dikeni oluşumunu tetikler. Bu nedenle ayakkabı seçerken ortopedik, ayağa uygun ayakkabılar tercih edilmelidir.

Topuk Dikeni Hastalığı Nasıl Önlenir?

Topuk dikeninin önlenebilmesi için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar olacaktır. Bu hususlara dikkat edilirse topuk dikeni riski daha da azalacak ve kişi ayak sağlığını koruyabilecektir.

Risk Faktörlerinden Uzak Durmak

Yukarıda saymış olduğumuz, topuk dikenini tetikleyen nedenler ve risk faktörlerine dikkat edilmelidir. Özellikle ayakkabı seçimini doğru yapmak, uzun süreli şekilde ayakta kalmamak, sert zeminde koşu, zıplama veya egzersiz yapmaktan kaçınmak ve topuk dikenini tetikleyebilecek diğer sağlık sorunları ile ilgili tedaviyi aksatmamak önemlidir. Bunlara dikkat edildiği sürece risk azalır. Ancak genetik problemlerden ötürü meydana gelen risk için bir şey demek mümkün değildir. Yine de bu durumlarda da alınabilecek önlemler mevcutsa alınmalıdır.

Sağlıklı Beslenme

Sağlıklı ve düzenli beslenme birçok hastalığın oluşumunu önleyebilmek ve rahatsızlıkların önüne geçebilmek için önemlidir. Kişi beslenme alışkanlıklarına dikkat etmeli, eğer kötü bir beslenme alışkanlığı varsa bunu düzeltmelidir. Kişilerin daha sağlıklı bir yaşam sürmesindeki en önemli koşullardan bir tanesi dengeli ve sağlıklı beslenmedir. Topuk dikeni oluşumunu önlemek için de sağlıklı beslenme ile elde edilen sağlıklı ve düzenli bir yaşam oldukça etkili olacaktır.

Topuk Dikeni ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Birçok hastalıkta olduğu gibi topuk dikeni ile ilgili de hastaların merak ettiği ve sıklıkla sorduğu bazı sorular vardır. Bu sık sorulan sorulardan bazıları cevapları ile birlikte aşağıdadır.

Topuk dikeni kalıtsal bir rahatsızlık mıdır?

Topuk dikeni kalıtsal bir rahatsızlık değildir. Her ne kadar genetik olarak kişi etkilense de bu rahatsızlığı tetikleyen nedenler ve risk faktörleri mevcuttur. Yani kişinin topuk dikeni hastalığına sahip olması için hastalığın kalıtsal olması şart değildir.

Topuk dikeni hastalığına sahip kişilerin sakat kalma riski var mıdır?

Sakat kalma riski yoktur. Ancak topuk dikeni ilerlemiş ve ciddi boyutlara ulaşmışsa kişinin hayat kalitesini düşürür ve yürümede zorluklar yaşanabilir.

Topuk dikeni tedavisinde hangi ilaçlar kullanılır?

Topuk dikeni tedavisinde genellikle jel ilaçlar, ağrı kesiciler ve iltihap çözücü etkili ilaçlar kullanılmaktadır. Özellikle ilaç ismi vermek doğru değildir. Tedavi için en uygun ilaç doktor tarafından reçete edilecektir.

Topuk dikeni lazer ile tedavi edilebilir mi?

Lazer teknolojisi günümüzde birçok alanda aktif olarak kullanılmaktadır. İleri dereceye gelen topuk dikenlerinin de lazer ile tedavi edilmesi de mümkündür.

Topuk dikeni başka hastalıklara yol açar mı?

Topuk dikeni başka hastalıklara yol açmasa da ilerleyen dönemlerde yürüme zorlukları, iltihaplanma gibi durumlara neden olabilir. Zamanla farklı rahatsızlıkları da tetikleyebilir.

Topuk dikeni olan kişiler çalışabilir mi?

Çalışmak, tercihen yapılan bir eylem olmadığından kişi de topuk dikeni gibi rahatsızlıklar olsa bile çalışmaya devam eder. Ancak bu sırada tedavisini aksatmamalı ve gereken özeni göstermelidir ki daha büyük ağrılar yaşamasın.

Topuk dikeni nasıl seyreder?

Topuk dikeni, topuk bölgesinde kalsiyum birikmesi nedeni ile 1,5 – 2 santimlik şişlik oluşmasıyla meydana gelir. Eğer yumuşak doku iltihabı ile birlikte seyrederse ağrılı olacaktır. Tedavi edilmez ise ağrılar artar, yürümek zorlaşır.

Topuk dikeni bulaşıcı mıdır?

Topuk dikeni, bakteriyel bir hastalık değildir. Bu nedenle bulaşıcı bir hastalık değildir. Kişiler de risk faktörlerinin tetiklemesi ile meydana gelen bir rahatsızlıktır.

Topuk dikeni olan kişiler spor yapabilir mi?

Topuk dikeni olan kişiler, spor yapmak istiyorsa doktoruna danışmalı ve kendisine en uygun spor ve egzersizi seçmesi için yardım almalıdır.

Topuk dikeni olan kişiler araç kullanabilir mi?

Topuk dikeninin durumu da bu durum için belirleyicidir. Aslında araç kullanabilen topuk dikeni hastaları, eğer hastalık ilerlemişse ve fazla ağrıya neden oluyorsa araç kullanmadan önce bir doktora gözükmeli, reçete ettiği ilaçları düzenli bir şekilde kullanmalıdır.

Topuk dikeni olan anneler bebeğini emzirebilir mi?

Topuk dikeninin emzirmede engel oluşturduğu bir durum yoktur. Anne bebeğini emzirebilir.

Çocuklarda topuk dikeni olur mu?

Risk faktörlerinin varlığı ve kalıtımın da etkisi ile çocuklarda da topuk dikeni hastalığı görülebilir. Ancak çocuklarda bu hastalık sıkça rastlanan bir durum değildir.

Topuk dikeni kendini tekrar eder mi?

Tedaviden sonra devam ettirilen yanlış alışkanlıklar, sağlıksız beslenme, yanlış ayakkabı seçimi ve yanlış spor seçimi gibi etkenler topuk dikeninin tekrar etmesine neden olabilir.

Topuk dikeni olan kişiler alkol kullanabilir mi?

Topuk dikeni hastalığına sahip kişilerin alkol kullanmasında herhangi bir sakınca yoktur. Ancak alkol de sağlıksız beslenmeye neden olan bir alışkanlıktır. Bu nedenle dolaylı yoldan topuk dikenini de etkileyebilir.

Topuk dikeni olan kişiler denize girebilir mi?

Topuk dikeni hastalığında denize girmeye engel olabilecek herhangi bir durum söz konusu değildir. Hasta ayağına deniz ayakkabısı gibi yumuşak basmasını sağlayacak ayakkabılar giyerek rahatça denize girebilir.

Topuk dikeni olan kadınlar hamile kalabilir mi?

Hamile kalma konusunda herhangi bir problem yoktur. Ancak hamilelikle birlikte gerçekleşen kilo artışı topuk dikeni rahatsızlığını ilerletebilir. Bu nedenle hamilelik öncesinde tedavi olunması daha iyi olacaktır.

Topuk dikeni olan kişilere verilen özel bir diyet var mıdır?

Eğer hastada topuk dikeni fazla kilolar nedeni ile meydana gelmiş ise özel bir diyet verilmesi söz konusu olabilir.

Topuk dikeni için bitkisel tedavi yöntemleri var mıdır?

Birçok hastalığın tedavisinde olduğu gibi topuk dikeninde de tedavi için kullanılabilen uygun bitkiler vardır. Elma sirkesi, soğuk kompres, epsom tuzu, hindistan cevizi yağı, keten tohumu yağı ve zerdeçal gibi birçok malzeme ile topuk dikeninin bitkisel tedavisi gerçekleştirilebilir.

Güneş ışınları topuk dikenine zararlı mıdır?

Güneş ışınlarının topuk dikeni için herhangi bir zararı bulunmamaktadır.

Topuk dikeni hastalığına hangi bölüm bakar?

Topuk dikeni tabanda ortaya çıkmaktadır ve ortopedik bir sorundur. Topuk dikenine dair belirtiler yaşayan hastaların da hastanelerin ortopedi ve travmatoloji bölümüne başvurması gerekmektedir. Tedavi bu bölüm ve fizyoterapi bölümü tarafından ortak olarak yürütülecektir.

Topuk dikeni ne hastalığıdır?

Topuk dikeni kalsiyum tuzlarının tendon altında birikmesinden dolayı oluşan çıkıntıdır. Ortopedik bir hastalıktır ve tedavi edilmediği takdirde ciddi sorunları ortaya çıkarma eğilimindedir. Tedavisi fizyoterapi teknikleri ile gerçekleştirilir.

Topuk dikeni meslek hastalığı mıdır?

Topuk dikeni uzun süre ayakta durulmasından dolayı oluşan bir hastalıktır. Kalsiyum tuzlarının tendondaki baskıyı örtmek amacıyla altında birikmesinden dolayı oluşan çıkıntı bir süre sonra ciddi belirtiler vermeye başlar. Kısacası sürekli ayakta durduğunuz bir işiniz var ise ve topuk dikeni yaşıyorsanız evet, topuk dikeni meslek hastalığı olarak sayılır. Genelde garsonlarda görülür.