HASTALIK

Diş Şekil Bozukluğu

Diş şekil bozukluğu, dişlerin diziliminin, konumunun, sayısının ya da üst ve alt çene kapanışının normalden farklı olmasıdır. Tedavisi ortodonti alanına girer ve soruna, yaşa ve ağız sağlığına göre telli ya da şeffaf plaklı yöntemlerle, bazen çene cerrahisiyle yapılır.

Tıbbi olarak kontrol eden: Dt. Mustafa Sercan AkatKontrol tarihi: 08.11.2026 · Son güncelleme: 17.11.2026
Diş Şekil Bozukluğu

Özet

Diş şekil bozukluğu, dişlerin dizilişinin, konumunun, sayısının ya da üst ve alt çenenin kapanış ilişkisinin normalden farklı olmasıdır. Çapraşık (yamuk) dişler, dişler arasında boşluk, öne çıkık dişler, eksik ya da fazla diş, gömülü diş ve kapanış bozuklukları (açık, derin, çapraz ve ters kapanış) bu grupta yer alır. Tıpta bu duruma genel olarak maloklüzyon denir. Bu sorunlarla diş hekimliğinin ortodonti dalı ilgilenir.

Diş şekil bozukluğu yalnızca görünümü etkilemez. Dişlerin temizliğini zorlaştırarak çürük ve diş eti hastalığı riskini artırabilir, çiğneme, ısırma ve konuşmayı etkileyebilir, ön dişlerin travmaya açık hale gelmesine ve çene eklemi (TME) yakınmalarına katkıda bulunabilir. Her bozukluk aynı derecede soruna yol açmaz; hafif çapraşıklıkların bir bölümü yalnızca estetik yakınma olarak kalır.

Tedavi, sorunun türüne, şiddetine ve hastanın yaşına göre değişir: sabit braketli tel tedavisi, şeffaf plaklar, hareketli apareyler, çene genişletme ve bazı erişkinlerde çene cerrahisi gibi seçenekler vardır. Tedavi sonrası sonucu korumak için pekiştirici (retainer) kullanılması gerekir. Erken yaşta, genel öneriyle yaklaşık 7 yaş civarında yapılacak bir ortodonti muayenesi gelişimin izlenmesini ve gerekirse zamanında müdahaleyi sağlar.

Hakkında

Diş Şekil Bozukluğu Nedir?

Normal dişlenmede üst dişler alt dişlerin önüne hafifçe örtülür, dişler çeneye düzgün sıralanır ve çiğneme, konuşma ile yüz ifadesi uyumlu çalışır. Bu uyumun bozulması, dişlerin konumunda, boyutunda, sayısında ya da çenelerin birbirine göre ilişkisinde sorun olması anlamına gelir. Dişlerin kendisinden kaynaklanan sorunlara dişsel, çene kemiklerinin boyut ve konumundan kaynaklananlara iskeletsel bozukluk denir.

Türkiye'de ortodonti kliniklerine başvuran hastalarda yapılan çalışmalarda kapanış bozukluğunun çok yaygın olduğu bildirilmiştir. Sıklık, örneklemin kimlerden oluştuğuna göre değişir.

Diş Şekil Bozukluğu Türleri

Çapraşık Dişler ve Konum Bozuklukları

Dişlerin çeneye sığmayarak üst üste binmesi, dönmesi ya da yamuk çıkmasıdır. Çoğunlukla çene boyutu ile diş boyutu arasındaki uyumsuzluk, kalıtım, süt dişlerinin erken kaybı ve alışkanlıklar rol oynar. Dişler zor temizlendiği için çürük ve diş eti iltihabı riski artabilir. Tedavide en sık ortodontik tel uygulanır, gerektiğinde çene genişletmesi ya da diş çekimi planlanır. Çekim kararı yer yetersizliğine göre verilir ve her çapraşıklıkta gerekmez.

Aralıklı Diş

Dişler arasında normalden fazla boşluk olmasıdır. Üst ön dişler arasındaki boşluğa diastema denir. Nedenleri arasında dişlerin çeneye göre küçük olması, doğuştan eksik diş, dudak bağının (frenulum) kalınlığı, dil itimi ve diş eti hastalığı bulunur. Çocuklarda karma dişlenme döneminde üst ön dişler arasındaki geçici aralık normal olabilir ve kalıcı dişler çıktıkça kapanabilir. Tedavi nedene göre ortodontik tel, dudak bağı küçük cerrahisi ya da estetik dolgu ve kaplama ile yapılır.

Öne Çıkık Dişler

Üst ön dişlerin alt dişlere göre fazla öne gelmesidir. Parmak emme, emzik kullanımı, dil itimi ya da çenelerin birbirine uyumsuz büyümesi nedenler arasındadır. Öne çıkık dişlerin dış darbelerde kırılma riski daha yüksektir. Tedavi ortodontik tel, apareyler ve bazı durumlarda çene gelişimini yönlendiren aygıtlarla yapılır.

Eksik ve Fazla Dişler

Bazı kişilerde bazı dişler hiç gelişmeyebilir (doğuştan eksik diş, hipodonti), bazılarında ise fazladan diş (süpernümerer diş) bulunur. Diş çekimi, travma ya da çürük nedeniyle de diş kaybı olur. Boşluğa komşu dişler kayabilir, karşı diş uzayabilir ve kapanış bozulabilir. Boşluk, hekimin kararına göre implant, köprü, protez ya da ortodontik boşluk kapatma ile yönetilebilir. Her boşluk protezle doldurulmaz.

Gömülü Dişler

Dişin çıkması gereken yerde yeterli yer bulamayıp çenede kalmasıdır. Sıklıkla yirmilik dişlerde ve üst kanin dişlerde görülür. Ağrı, enfeksiyon, komşu dişte hasar ve kist riski taşıyabilir. Röntgenle değerlendirilir; bazı gömülü dişler ortodontik tedaviyle ağıza çekilir, bazıları cerrahi olarak çıkarılır.

Aşınmış Dişler

Aşınma bir diş şekil bozukluğu türü olmaktan çok bir komplikasyon ya da eşlik eden sorundur. Diş gıcırdatma, sert fırçalama ve asitli yiyecek ve içecekler (ya da mide asidinin ağıza gelmesi) mine aşınmasına yol açabilir. Kapanış bozukluğu da dişlere eşit olmayan yük bindirerek aşınmayı artırabilir. Hassasiyet, diş şeklinin kısalması ve çatlak oluşabilir. Şeker çürüğe neden olur, aşınmaya doğrudan neden olmaz. Tedavi nedene yöneliktir: gece plağı, dolgu, kaplama ve beslenme düzenlemesi.

Kapanış Bozuklukları

Alt ve üst çenedeki dişlerin birbirine göre normal ilişkide kapanmaması kapanış bozukluğudur. Genetik ve çevresel nedenlerle oluşur. Başlıca türleri:

  • Açık kapanış: Ağız kapalıyken ön (bazen yan) dişler arasında dikey boşluk kalır. Parmak emme, dil itimi, ağızdan solunum ve çene kemiklerinin dikey büyümesi rol oynar. Dişsel kaynaklı hafif olgularda alışkanlığın bırakılması ve ortodontik tedavi yeterli olabilir, iskeletsel olgularda tedavi daha uzun sürer. Tedavi sonrası nüks edebilir.
  • Derin kapanış: Üst ön dişler alt ön dişleri aşırı örter. Gülerken diş eti fazla görünebilir. Çoğu olguda ortodontik tedaviyle yönetilir, belirgin iskeletsel sorunlarda cerrahi gündeme gelebilir.
  • Çapraz kapanış: Üst dişlerin bir ya da birkaç dişte alt dişlerin içinde kalmasıdır. Yan dişlerde çapraz kapanış çoğunlukla üst çene darlığına bağlıdır ve çocukluk çağında damak genişletme aygıtlarıyla düzeltilebilir.
  • Ters kapanış (Sınıf III): Alt ön dişlerin üst ön dişlerin önünde olmasıdır. Alt çenenin büyük ya da üst çenenin geri kalması nedeniyle oluşabilir. Erken yaşta fark edilirse üst çeneyi öne yönlendiren yüz maskesi gibi aygıtlar kullanılabilir. Alt çene büyümesi belirginse büyüme tamamlandıktan sonra çene cerrahisi gerekebilir.
  • Öne çıkık üst çene ya da geride alt çene (Sınıf II): Üst ön dişler ve alt çene arasında yatay uyumsuzluk vardır. Büyüme çağında fonksiyonel apareyler ve headgear kullanılabilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedaviyi ortodonti uzmanı planlar. Seçim sorunun türü, şiddeti, yaş, ağız hijyeni ve kişinin tercihine göre yapılır:

  • Sabit ortodontik tedavi (braket ve tel): Dişlere yapıştırılan braketler ve teller ile dişler yavaşça hareket ettirilir. Metal, seramik (estetik) ve dişlerin arka yüzüne yerleştirilen (lingual) türleri vardır. Kendiliğinden bağlanan (self-ligating) braketlerin klasik braketlere göre tedaviyi belirgin kısalttığı kanıtlanmış değildir.
  • Şeffaf plaklar (aligner): Takılıp çıkarılabilen, bilgisayar planlı plaklardır. Hafif ve orta düzey sorunlarda etkilidir ve günde yaklaşık 20-22 saat takılması gerekir. Her bozukluğa uygun değildir.
  • Hareketli apareyler: Özellikle gelişim çağındaki çocuklarda damak darlığı, alışkanlıklar ve hafif dizilim sorunlarında kullanılır.
  • Çene gelişimini yönlendiren aygıtlar: Fonksiyonel apareyler, headgear ve yüz maskesi büyüme çağında üst ve alt çene ilişkisini düzeltmeye çalışır.
  • Splint (gece plağı): Çene eklemi yakınmaları ya da diş gıcırdatma için kullanılır, dişleri hareket ettirmez.
  • Pekiştirici (retainer): Tedavi bittikten sonra dişlerin eski konumuna dönmesini önlemek için kullanılır. Hekimin önerdiği süre ve düzende kullanılmalıdır.
  • Ortognatik (çene) cerrahisi: Sorun çene kemiklerinin boyut ve konumundan kaynaklanıyorsa ve ortodonti tek başına yetmiyorsa, büyüme tamamlandıktan sonra ortodonti ve çene cerrahisi birlikte planlanır.

Tedavi süresi soruna bağlı olarak değişir. Sabit tel tedavileri çoğu kişide bir buçuk yıl ile üç yıl arasında sürer, bu kişiye göre daha kısa ya da uzun olabilir. Tedavi hekim kontrolünde yapılır ve hasta uyumu sonucu belirler. Belirli bir sürede kesin sonuç vaat edilemez.

Tedavi İçin Uygun Yaş

Ortodontik tedavi için kesin bir üst yaş sınırı yoktur. Dişler, diş eti ve çevre kemik sağlıklıysa erişkinlerde de tedavi yapılabilir. Çocuklarda yaklaşık 7 yaş civarında yapılan ilk ortodonti muayenesi, çene gelişimi sırasında müdahale gerektiren sorunları erken saptamaya yardımcı olur. Bazı sorunlarda erken tedavi avantaj sağlarken, bazıları için büyümenin tamamlanması beklenir. Zamanlamayı ortodonti uzmanı belirler.

Nedenleri

Diş şekil bozukluğu tek bir nedene bağlı değildir. Çoğu olguda kalıtım ve çevresel etkenler birlikte rol oynar.

Kalıtım ve Gelişimsel Nedenler

Çene ve diş boyutları ailelerde benzer olabilir. Küçük çene ile büyük dişlerin bir arada bulunması çapraşıklığa, büyük çene ile küçük dişler aralığa yol açar. Alt ya da üst çenenin kalıtsal olarak büyük ya da küçük olması kapanış bozukluklarına neden olur. Doğuştan eksik ya da fazla diş, diş şekli farklılıkları da gelişimsel nedenlerdir.

Doğumsal Anomaliler ve Sendromlar

Yarık dudak ve damak, bazı genetik sendromlar ve çene gelişimini etkileyen hastalıklar diş dizilimini ve kapanışı belirgin biçimde bozabilir. Bu hastalarda tedavi çok disiplinli ekip tarafından yürütülür.

Süt Dişlerinin Erken Kaybı ya da Çürümesi

Süt dişleri kalıcı dişlere yol gösterir ve yer tutar. Süt dişi zamanından önce çekilir ya da çürüyerek yıkılırsa komşu dişler boşluğa doğru kayar, kalıcı dişin çıkacağı alan daralır ve çapraşıklık ya da gömülü diş oluşabilir.

Alışkanlıklar

Uzun süren parmak emme, emzik ve biberon kullanımı, dudak ya da dil ısırma, dil itimi ve tırnak yeme dişlere ve çeneye sürekli kuvvet uygular. Üç yaşından sonra devam eden alışkanlıklar öne çıkık ya da açık kapanışa yol açabilir. Alışkanlığın süresi, sıklığı ve şiddeti etkiyi belirler.

Solunum ve Burun-Boğaz Sorunları

Büyümüş geniz eti (adenoid), sık tekrarlayan bademcik sorunları ya da burun tıkanıklığı nedeniyle uzun süre ağızdan solunum yapan çocuklarda yüz ve çene gelişimi etkilenebilir. Damak dar ve derin kalabilir, üst çene daralabilir.

Travma

Çocuklukta süt dişlerine ya da çocuğun yüzüne yönelik darbeler, kalıcı diş germinin gelişimini bozabilir. Erişkinlerde travma diş kaybına ya da çene kırığına bağlı kapanış değişikliklerine yol açabilir.

Diş Eti Hastalıkları ve Diş Kaybı

Erişkin yaşta ilerlemiş diş eti hastalığı dişlerin kaymasına, aralanmasına ve öne çıkmasına neden olabilir. Diş kaybı sonrası komşu dişler boşluğa doğru eğilebilir.

Belirtileri

Diş şekil bozukluğunun belirtileri bozukluğun türüne göre değişir. Kimi kişiler yalnızca görünümden rahatsız olurken, kimilerinde işlev sorunları da vardır.

Görünümle İlgili Bulgular

  • Dişlerin yamuk, çapraşık ya da üst üste binmiş olması
  • Dişler arasında boşluk
  • Üst ön dişlerin öne çıkık, alt çenenin geride ya da önde görünmesi
  • Gülerken fazla diş eti görünmesi ya da alt dişlerin görünmemesi
  • Yüzde ya da çenede asimetri
  • Gülümsemekten çekinme ve özgüven sorunu

İşlevle İlgili Bulgular

  • Dişlerin tam kapanmaması, ön dişlerle ısıramama
  • Yemek çiğnemede güçlük
  • Konuşmada peltekleşme, bazı seslerin zor çıkması
  • Dil, yanak ya da dudağı sık ısırma
  • Ağızdan solunum, ağız kuruluğu
  • Çenede ses, ağrı, kilitlenme ya da ağzı yeterince açamama
  • Diş fırçalama ve diş ipi kullanımında zorlanma, tekrarlayan çürük ve diş eti kanaması

Çocuklarda Dikkat Edilecek Belirtiler

  • Süt dişlerinin çok erken ya da çok geç dökülmesi
  • Üç yaşından sonra devam eden parmak emme ya da biberon kullanımı
  • Sürekli ağız açık uyuma ve horlama
  • Ön dişlerde ters kapanış
  • Kalıcı dişlerin çıkarken yer bulamaması

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Dişlerde çapraşıklık, aralık ya da kapanış sorunu fark ettiğinizde bir diş hekimine ya da ortodonti uzmanına başvurun. Çocuklar için yaklaşık 7 yaş civarında ortodonti muayenesi önerilir; belirgin bir sorun varsa daha erken başvurulabilir. Çene ağrısı, ağzı açamama, çenenin kilitlenmesi, çiğneme ve konuşma güçlüğü ya da tekrarlayan çürük ve diş eti kanaması varsa randevu geciktirilmemelidir. Bir darbe sonrası diş kırılması ya da çene kırığı şüphesi, yüzde şişlik ve ateş durumlarında aynı gün diş hekimi ya da acil servise başvurulmalıdır.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Diş şekil bozukluğunun tanısı ve tedavi planlaması ortodonti muayenesi ile yapılır. İlk değerlendirmeyi genel diş hekimi yapabilir, gerekirse ortodonti uzmanına yönlendirir.

Ağız ve Yüz Muayenesi

Hekim hastanın yakınmalarını, tıbbi öyküsünü (ilaçlar, kronik hastalıklar, daha önce geçirilmiş travmalar ve ameliyatlar) ve alışkanlıklarını (parmak emme, ağızdan solunum, diş gıcırdatma) sorar. Dişlerin dizilişi, kapanışı, diş eti durumu, çürükler ve çene eklemi (açma ve kapama, ses, ağrı) değerlendirilir. Yüz profili ve simetrisi de incelenir.

Röntgen Görüntüleme

  • Panoramik röntgen: Tüm dişleri, gömülü dişleri, eksik dişleri ve çene kemiklerini tek görüntüde gösterir.
  • Sefalometrik röntgen: Başın yandan çekilen röntgenidir. Çene ve diş ilişkisini ölçmeye ve sorunun dişsel mi yoksa iskeletsel mi olduğunu ayırt etmeye yardım eder.
  • Diş içi röntgen ve gerektiğinde üç boyutlu tomografi: Gömülü dişlerin yeri, kök durumu ve kemik yapısı için kullanılır.

Röntgen kararını hekim kişiye özel verir; her hastada hepsi çekilmez.

Ağız İçi ve Yüz Fotoğrafları

Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma ve planlama için yüzün ve dişlerin standart fotoğrafları çekilir.

Ölçü ve Çene Modelleri

Dişlerin gerçek konumunu ve kapanışı incelemek için alçı ya da dijital (ağız içi tarayıcı) ölçüler alınır. Bu modeller tedavi planı ve şeffaf plak ya da aygıt yapımında kullanılır.

Tedavi Planı

Elde edilen bilgilerle sorunun türü, nedeni, yaş, büyüme potansiyeli ve ağız sağlığı birlikte değerlendirilir. Hekim hastaya seçenekleri, süreyi, olası riskleri ve hastanın uyumunun önemini anlatır. Tedaviye başlamadan önce çürük ve diş eti hastalığı varsa önce bunlar tedavi edilir.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlar diş şekil bozukluğu gelişme olasılığını artırır.

Ailede Diş ve Çene Sorunu Olması

Anne, baba ya da kardeşlerde çapraşıklık, ters kapanış ya da çene yapısı sorunu varsa çocukta görülme olasılığı artar.

Süt Dişlerinin Erken Kaybı ya da Tedavi Edilmemiş Süt Dişi Çürüğü

Kalıcı diş çıkmadan önce süt dişinin kaybı komşu dişlerin kaymasına ve yer kaybına neden olur. Süt dişi çürüklerinin zamanında tedavisi bu riski azaltır.

Uzun Süren Parmak Emme, Emzik ve Biberon Kullanımı

Özellikle üç yaşından sonra devam eden alışkanlıklar, ön dişlerin öne çıkmasına ve açık kapanışa yol açabilir. Süre ve sıklık arttıkça risk yükselir.

Ağızdan Solunum ve Burun-Boğaz Sorunları

Geniz eti büyümesi, bademcik büyümesi ya da alerjik burun tıkanıklığı nedeniyle uzun süre ağızdan nefes alan çocuklarda çene gelişimi etkilenebilir.

Dil İtimi ve Yutma Alışkanlıkları

Yutkunurken dilin ön dişlere baskı yapması açık kapanışa ve dişlerde aralığa neden olabilir.

Doğumsal Anomaliler

Yarık dudak ve damak, bazı sendromlar ve çene gelişim bozuklukları risk oluşturur.

Diş-Çene Boyut Uyumsuzluğu

Dişlerin çene kemiğine göre büyük ya da küçük olması çapraşıklık ya da aralık riskini artırır.

Yüz ve Diş Travmaları

Çocukluk çağında alınan darbeler kalıcı dişlerin yönünü ve çıkışını bozabilir.

Diş Gıcırdatma ve Diş Eti Hastalıkları

Erişkin yaşta dişlerin aşınmasına, kaymasına ve aralanmasına katkıda bulunabilir. Tedavi edilmemiş diş eti hastalığı dişlerin yerini değiştirebilir.

Komplikasyonları

Tedavi edilmeyen diş şekil bozuklukları her zaman soruna yol açmaz, ancak bazı kişilerde aşağıdaki sorunlar görülebilir. Hangi bozukluğun hangi riske yol açacağı kişiye göre değişir.

Diş Çürüğü ve Diş Eti Hastalıkları

Çapraşık ya da üst üste binmiş dişlerin temizlenmesi zordur. Plak ve yemek artığı birikir, çürük ve diş eti iltihabı riski artar. İlerlemiş diş eti hastalığı diş kaybına neden olabilir.

Dişlerde Aşınma ve Kırılma

Kapanış bozukluğunda dişlere gelen yük eşit dağılmaz, bazı dişler aşınabilir ya da çatlayabilir. Öne çıkık ön dişler düşme ve spor kazalarında kırılmaya daha yatkındır.

Çiğneme ve Konuşma Güçlüğü

Açık kapanış, ters kapanış ya da belirgin öne çıkıklıkta besinleri ısırma ve çiğneme zorlaşır, bazı seslerin çıkarılmasında sorun olabilir (örneğin s ve z sesleri).

Çene Eklemi (TME) ve Çene Kası Yakınmaları

Bazı kapanış bozuklukları çene ağrısı, çene eklemi sesi ve kas yorgunluğu ile ilişkilendirilmiştir. Ancak kapanış bozukluğu ile çene eklemi hastalığı arasındaki ilişki her kişide görülmez ve kesin bir neden sonuç ilişkisi kanıtlanmış değildir.

Gömülü Diş Sorunları

Çıkamayan dişler ağrı, enfeksiyon, kist ve komşu dişte kök hasarı oluşturabilir.

Diş Eti Çekilmesi

Kökleri kemikten dışarı taşan ya da ince diş etine sahip çapraşık dişlerde diş eti çekilmesi görülebilir.

Psikososyal Etkiler

Gülümsemekten çekinme, özgüven kaybı ve sosyal ortamlarda rahatsızlık yaşanabilir. Çocuk ve gençlerde akran zorbalığına maruz kalma riski de bildirilmiştir.

Tedavinin Olası Riskleri

Ortodontik tedavi sırasında ağız bakımı yetersizse dişlerde lekelenme (beyaz lekeler), çürük ve diş eti iltihabı görülebilir. Nadiren diş kök uçlarında kısalma (kök rezorpsiyonu) olabilir. Tedavi sonrası dişlerin geri kayması (nüks) pekiştirici kullanılmadığında sık görülür. Bu riskler tedavi öncesinde hekimle konuşulmalıdır.

Nasıl Önlenir

Kalıtsal ve doğumsal diş şekil bozuklukları önlenemez ancak erken fark edilerek yönetilebilir. Çevresel nedenlere bağlı olanların bir kısmının riski azaltılabilir.

Süt Dişlerinin Korunması

  • Süt dişlerinin çürümesini önleyin; çürük olursa tedavi ettirin.
  • Süt dişi ancak gerekliyse ve hekimin onayıyla çekilmeli, erken çekimde yer tutucu uygulaması hekimle konuşulmalıdır.
  • Çocuğun dişlerini günde iki kez florürlü macunla ve ebeveyn gözetiminde fırçalayın.

Alışkanlıkların Bırakılması

  • Parmak emme, emzik ve biberon kullanımını mümkünse üç yaşa kadar azaltıp bırakmaya çalışın.
  • Alışkanlık sürüyorsa diş hekimi ya da ortodonti uzmanına danışın; gerekirse alışkanlık bırakma aygıtı uygulanabilir.
  • Biberonla uyutmayın.

Burun ve Solunum Sorunlarının Tedavisi

Sürekli ağızdan nefes alma, horlama ya da sık tekrarlayan bademcik enfeksiyonu varsa kulak burun boğaz hekimine başvurun. Altta yatan nedenin tedavisi çene gelişimi için önemlidir.

Düzenli Diş Hekimi Kontrolü

Çocuklar ilk diş çıktıktan sonra diş hekimiyle tanışmalı, düzenli aralıklarla kontrole gitmelidir. Ortodonti muayenesi yaklaşık 7 yaş civarında önerilir. Kontrol aralığı kişiye göre değişir, hekim önerir.

Ağız Travmalarından Korunma

Spor yaparken ağız koruyucusu kullanmak ve araç içinde çocuk koltuğu ile emniyet kemeri kullanmak diş ve çene yaralanma riskini azaltır.

Tedavi Sonrası Pekiştirici Kullanımı

Ortodontik tedavi sonrası dişlerin eski konumuna dönmemesi için pekiştiricinin hekimin önerdiği şekilde kullanılması, nüksü önlemek bakımından önemlidir.

Tedavi Seçenekleri

İlgili ameliyatlar

Sık Sorulan Sorular

Diş şekil bozukluğu tedavi edilmezse ne olur?

Bazı kişilerde hiçbir sorun çıkmayabilir, bazılarında çürük ve diş eti hastalığı riski artar, çiğneme ve konuşma güçlüğü, dişlerde aşınma ya da kırılma görülür. Gömülü diş varsa ağrı ve enfeksiyon yapabilir. Tedaviye ihtiyaç olup olmadığına ortodonti muayenesi ile karar verilir.

Diş şekil bozukluğu sadece estetik açıdan mı sorun oluşturur?

Hayır, estetik görünüm önemli bir yönüdür ama tek sorun değildir. Dişlerin temizliği zorlaşırsa çürük ve diş eti hastalığı riski artar, kapanış bozukluklarında çiğneme ve konuşma etkilenebilir. Hafif bozuklukların bir kısmı ise yalnızca estetik yakınma olarak kalabilir.

Diş şekil bozukluğu günlük yaşamı nasıl etkiler?

Çiğneme, konuşma ve diş temizliğinde zorluk, çene yorgunluğu ve çene eklemi yakınmaları görülebilir. Görünümden duyulan rahatsızlık özgüveni ve sosyal yaşamı etkileyebilir. Etkinin derecesi kişiden kişiye değişir.

Diş şekil bozukluğu kendiliğinden geçer mi?

Genellikle geçmez. Bazı geçici durumlar, örneğin karma dişlenme döneminde üst ön dişler arasındaki boşluk, çocuk büyüdükçe kapanabilir. Kalıcı çapraşıklık ve kapanış bozuklukları kendiliğinden düzelmez. Çocuğunuzda bir sorun varsa bir ortodonti muayenesi yaptırın.

Diş şekil bozukluğu hangi yaşlarda ortaya çıkar?

Süt dişlenmesinde de görülebilir, ancak genellikle kalıcı dişler çıktıktan sonra daha net fark edilir. Erişkin yaşta diş kaybı, diş eti hastalığı ya da alışkanlıklar yeni bozukluklara yol açabilir. Bu nedenle her yaşta kontrol önemlidir.

Çocuğun ilk ortodonti muayenesi kaç yaşında yapılmalı?

Genel öneri yaklaşık 7 yaş civarında bir ortodonti muayenesi yaptırmaktır. Bu yaşta tedavi başlamasa bile gelişim izlenir, gerekirse erken müdahale planlanır. Parmak emme, ağızdan solunum, belirgin öne çıkıklık ya da ters kapanış gibi durumlarda daha erken başvurulabilir.

Diş şekil bozukluğu tedavisi her yaşta uygulanabilir mi?

Evet, ortodontik tedavi için kesin bir üst yaş sınırı yoktur. Dişlerin, diş etinin ve çevre kemiğin sağlıklı olması önemlidir. Erişkinlerde tedavi süresi ve seçenekler gençlerden farklı olabilir. Çene cerrahisi gerektiren sorunlarda büyümenin tamamlanması beklenir.

Tedaviye ne zaman başlamak gerekir?

Zamanlama sorunun türüne göre değişir. Çapraz kapanış ve alışkanlığa bağlı bozukluklar gelişim çağında erken düzeltilebilir, bazı çene sorunları büyüme tamamlandıktan sonra tedavi edilir. Doğru zamanı ortodonti uzmanı belirler.

Diş şekil bozukluğunun tedavisi ne kadar sürer?

Süre soruna, yaşa ve tedavi türüne göre değişir. Sabit tel tedavisi çoğu kişide bir buçuk yıl ile üç yıl arası sürer, bazı hafif olgular daha kısa, karmaşık olgular daha uzun sürebilir. Hastanın kontrollere düzenli gelmesi ve ağız bakımı süreyi etkiler.

Diş teli takmak acıtır mı?

İlk günlerde ve her kontrolden sonra iki üç gün hafif ağrı ve baskı hissi olabilir. Yumuşak yiyecekler tüketmek ve gerekirse hekimin önerdiği ağrı kesicileri kullanmak rahatlatır. Ağrı şiddetliyse ya da tel batıyorsa kontrole gidilmelidir.

Tedavi bittikten sonra dişler eski haline döner mi?

Dişler tedavi sonrasında eski konumlarına dönme eğilimi gösterir. Bu yüzden tedavi sonunda pekiştirici (retainer) verilir ve hekimin önerdiği süre ve düzende kullanılması önemlidir. Pekiştirici kullanılmazsa tedavi sonucu bozulabilir.

Şeffaf plak tedavisi her şekil bozukluğuna uygun mudur?

Hayır. Şeffaf plaklar hafif ve orta düzey çapraşıklık ve aralık sorunlarında etkilidir. Karmaşık kapanış ve iskeletsel sorunlarda sabit tel ya da cerrahi gerekebilir. Plakların günde yaklaşık 20-22 saat takılması gerekir. Uygun yöntemi muayene sonrası ortodonti uzmanı belirler.

Hangi durumlarda çene cerrahisi gerekir?

Sorun dişlerden değil, üst ya da alt çenenin boyut ve konumundan kaynaklanıyorsa ve ortodonti tek başına yeterli olmuyorsa, büyüme tamamlandıktan sonra ortognatik (çene) cerrahisi gündeme gelebilir. Karar ortodonti uzmanı ile çene cerrahının ortak değerlendirmesiyle verilir.

Diş teli takılıyken beslenme ve ağız bakımı nasıl olmalı?

Yapışkan, sert ve çok şekerli yiyeceklerden kaçınılmalı, her yemekten sonra fırça ve ara yüz fırçası ile temizlik yapılmalıdır. Özen gösterilmezse diş yüzeylerinde lekelenme ve çürük görülebilir. Hekimin önerdiği florürlü ürünler kullanılabilir.

Çapraşık dişler için diş çekimi şart mı?

Her zaman değil. Çene ve diş boyutu uyumsuz ve yer yetersizse çekim gerekebilir. Yer yeterliyse ya da çene genişletme gibi yöntemler yeterliyse çekim yapılmaz. Karar muayene ve ölçümlere göre verilir.

Ne tür diş şekil bozuklukları tedavi edilmelidir?

Çiğneme, konuşma ya da ağız temizliğini zorlaştıran, çürük ve diş eti hastalığı riskini artıran, dişlerde aşınma veya kırılma riski taşıyan bozuklukların tedavisi önerilir. Hafif ve yalnızca estetik yakınma yaratan durumlar için tedavi kişinin isteğine bağlıdır. Karar ortodonti uzmanı ile birlikte verilir.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Braces
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Malocclusion of teeth
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Orthodontia
  4. Cleveland Clinic. Malocclusion (Misaligned Bite): Types & Treatment
  5. Akdeniz Diş Hekimliği Dergisi (DergiPark). Ortodontik Tedavi Gören Bireylerde Malokluzyon Prevalansı: Epidemiyolojik Çalışma
  6. Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). ORTODONTİK MALOKLUZYONLARIN ORTA ANADOLU BÖLGESİNDE YAŞAYAN BİREYLERDEKİ PREVELANSLARININ VE KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ
İlgili Tedaviler 7İlgili Ameliyatlar 1