Koah Tedavisi
KOAH tedavisi belirtileri azaltmayı, alevlenmeleri önlemeyi ve yaşam kalitesini korumayı hedefler. Sigarayı bırakma, inhaler ilaçlar, pulmoner rehabilitasyon, gerekli hastalarda oksijen tedavisi ve seçilmiş durumlarda girişimsel ya da cerrahi yöntemleri içerir.

Özet
KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı), akciğerlerdeki hava yollarının kalıcı olarak daralması nedeniyle nefes darlığı, öksürük ve balgama yol açan bir hastalıktır. En sık nedeni sigara dumanıdır. Hastalığın kalıcı hasarı geri döndürülemez; bu yüzden tedavi hastalığı ortadan kaldırmayı değil, belirtileri azaltmayı, alevlenmeleri önlemeyi, hastalığın ilerleyişini yavaşlatmayı ve günlük yaşamı sürdürebilmeyi amaçlar.
Tedavinin temeli sigaranın bırakılması ve zararlı toz ve dumandan uzak durulmasıdır. Bunun yanında genellikle inhaler (solunumla alınan) ilaçlar kullanılır; belirtisi olan hastalarda pulmoner rehabilitasyon, aşılar ve düzenli takip önerilir. Kan oksijeni belirgin düşük olan seçilmiş hastalara uzun süreli oksijen tedavisi, ilaçlara rağmen şikâyeti süren ve uygun yapıda akciğer hasarı olanlara ise endobronşiyal valf gibi girişimler ya da akciğer hacmi küçültme cerrahisi düşünülebilir.
Tedavi planı hastalığın ağırlığına, belirtilerine ve geçirilen alevlenme sayısına göre göğüs hastalıkları hekimi tarafından kişiye özel yapılır. Bu sayfadaki bilgiler genel amaçlıdır; ilaçlar hekime danışmadan başlanmamalı, bırakılmamalı ve dozu değiştirilmemelidir.
Hakkında
KOAH ve Tedavi Hedefi
KOAH, özellikle kronik bronşit ve amfizem tablolarını kapsayan, akciğerlerde havanın çıkışının kalıcı olarak kısıtlandığı bir hastalıktır. Tanı, belirtilere ek olarak solunum fonksiyon testinde (spirometri) hava akımı kısıtlılığının gösterilmesiyle konur. Hastalık yavaş ilerler ve çoğu zaman 40 yaşından sonra belirti verir.
Tedavinin hedefleri şunlardır: nefes darlığı ve öksürüğü azaltmak, egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini iyileştirmek, alevlenmeleri (belirtilerin birkaç gün içinde belirgin kötüleşmesi) önlemek ve hastaneye yatış riskini azaltmak. Sigarayı bırakmak, hastalığın gidişini değiştiren en etkili adımdır. KOAH’ın tam tedavisi yoktur; düzenli tedavi ile birçok hasta uzun yıllar aktif bir yaşam sürdürebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Üç haftayı aşan öksürük, balgam ya da eforla artan nefes darlığı varsa, özellikle sigara içiyorsanız ya da toz, duman ve kimyasallara maruz kalıyorsanız göğüs hastalıkları hekimine başvurun.
- Tanı konmuş KOAH’ta öksürük, balgam miktarı ve renginde değişiklik ya da nefes darlığında artış varsa, planlı kontrolü beklemeden hekime ulaşın.
Acil Uyarı Belirtileri
- Dinlenirken artan nefes darlığı, cümleyi tamamlayamama
- Dudaklarda ya da parmak uçlarında morarma
- Kafa karışıklığı, aşırı uyku hali ya da bilinç bulanıklığı
- Göğüs ağrısı, çarpıntı ya da bayılma
- Kanlı balgam ya da öksürükle kan gelmesi
- Kullanılan kurtarıcı ilaca rağmen geçmeyen nefes darlığı
Bu belirtilerde vakit kaybetmeden en yakın acile başvurulmalıdır.
Tedavi Türleri
Sigarayı ve Zararlı Maruziyeti Bırakma
Sigara bırakma, KOAH’ta akciğer fonksiyonundaki yıllık kaybı yavaşlatan, alevlenme ve ölüm riskini azaltan en etkili müdahaledir. Başarı şansı; danışmanlık ile birlikte nikotin replasman ürünleri (bant, sakız, pastil) ya da reçeteli ilaçlar (vareniklin, bupropion) kullanıldığında artar. Bu ilaçların uygunluğuna hekim karar verir. Ayrıca pipo, nargile ve pasif içicilikten de kaçınılmalı, iş yerinde toz ve kimyasal maruziyeti azaltılmalıdır. Odun ve kömür ısıtmasında iyi havalandırma gerekir.
İlaç Tedavisi
KOAH ilaçlarının çoğu inhaler olarak verilir; böylece ilaç doğrudan akciğere ulaşır ve vücuda yayılan yan etki azalır. İnhaler tekniği hatalı olursa ilaç yeterince etki etmez; bu nedenle cihazın nasıl kullanılacağı hekim, eczacı ya da hemşire tarafından gösterilmeli ve kontrollerde tekrar edilmelidir.
Bronkodilatörler (nefes açıcı ilaçlar)
Hava yollarını genişleten ilaçlardır. Uzun etkili olanlar (LAMA ve LABA grupları) günlük düzenli kullanılır ve tedavinin temelini oluşturur; belirtisi olan hastalarda genellikle ikisi birlikte verilebilir. Kısa etkili ilaçlar ise ani nefes darlığında gerektiğinde kullanılan kurtarıcı ilaçlardır. Çarpıntı, el titremesi, ağız kuruluğu gibi yan etkiler olabilir. Kurtarıcı ilacın gün içinde sık gerekmesi hastalığın kötüleştiğini düşündürür ve hekime bildirilmelidir.
İnhaler kortikosteroidler
Hava yolundaki iltihabı azaltır; tek başına değil, genellikle uzun etkili bronkodilatörlerle birlikte ve sık alevlenmesi olan ya da kanda eozinofil sayısı yüksek bazı hastalarda tercih edilir. Ağızda pamukçuk, ses kısıklığı ve KOAH hastalarında zatürre riskinde artış gibi yan etkileri olabilir; kullanımdan sonra ağız çalkalanmalıdır. İlaç hekime danışmadan bırakılmamalıdır.
Alevlenme tedavisi: kortikosteroid ve antibiyotik
Alevlenme sırasında hekim, birkaç günlük (çoğunlukla beş gün) ağızdan kortikosteroid ve kurtarıcı ilaç dozunda ayarlama yapabilir. Antibiyotik her alevlenmede değil, balgamın artıp irinleştiği gibi bakteriyel enfeksiyon düşünüldüğünde verilir. Bu ilaçlar kendi başına ya da eski reçeteden kullanılmamalıdır.
Diğer ilaçlar
Sık alevlenmesi olan seçilmiş hastalarda hekim roflumilast, uzun süreli düşük doz makrolid antibiyotik ya da balgam sökücü ilaçlar ekleyebilir. Doz ve süre hastaya göre belirlenir. İlaçlar hekime danışmadan kullanılmamalıdır. Bitkisel ürünlerin ve “akciğer temizleyici” takviyelerin KOAH’ta yararı bilimsel olarak gösterilmemiştir; kullanmak istiyorsanız doktorunuza danışın.
Pulmoner Rehabilitasyon
Belirtileri olan KOAH hastalarında egzersiz eğitimi, solunum teknikleri, hastalık eğitimi, beslenme desteği ve psikososyal desteği içeren çok disiplinli bir programdır. Nefes darlığını, egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini iyileştirdiği, alevlenme sonrası hastaneye yeniden yatışı azalttığı gösterilmiştir. Bacak ve kol egzersizleri, yürüyüş, bisiklet ergometresi ve solunum kası eğitimi program içinde yer alır. Program doktor, fizyoterapist, hemşire ve gerektiğinde diyetisyen ile psikolog desteğiyle sürdürülür.
Uzun Süreli Oksijen Tedavisi
Dinlenme halinde kan oksijen düzeyi belirgin düşük olan (arter kan gazı ya da oksijen satürasyonu ölçümleriyle belirlenen) hastalarda uygulanır. Amaç oksijeni normale yaklaştırmak, sağ kalp yükünü azaltmak ve yaşam süresini uzatmaktır. Etkili olması için genellikle günde en az 15 saat kullanılması gerekir. Tedavi evde oksijen konsantratörü ya da taşınabilir cihazlarla yapılır. Oksijen yanıcı ortamı artırır: cihazın yakınında sigara içilmemeli, açık alev, soba ve gazlı ocaktan uzak durulmalıdır. Akış hızı hekimin belirlediği değerden değiştirilmemelidir. Hafif ya da orta evrede, dinlenirken oksijeni yeterli olanlarda rutin oksijen önerilmez.
Evde Non-İnvaziv Ventilasyon
Ağır KOAH’ta kandaki karbondioksit düzeyi yüksek seyreden, tekrarlayan hastane yatışı olan seçilmiş hastalarda, evde maske ile uygulanan solunum desteği (non-invaziv ventilasyon) düşünülebilir. Uygunluk uyku ve solunum laboratuvarı değerlendirmesi ile belirlenir. Maske uyumsuzluğu, cilt tahrişi ve ağız kuruluğu görülebilir.
Girişimsel ve Cerrahi Yöntemler
İlaç ve rehabilitasyona rağmen şiddetli nefes darlığı süren, tomografide belirli bir amfizem yapısı ve solunum testlerinde uygun değerler gösteren seçilmiş hastalarda akciğer hacmini azaltmaya yönelik işlemler düşünülebilir. Bu işlemler yalnızca deneyimli merkezlerde, çok disiplinli değerlendirmeyle yapılır ve her hastaya uygun değildir.
Endobronşiyal valf
Bronkoskopi ile en hastalıklı akciğer bölümüne tek yönlü valfler yerleştirilir; hava bu bölümden çıkar ama geri dolmaz, böylece sağlam bölümler daha iyi çalışır. Valfin işe yaraması için tedavi edilecek bölümle komşu akciğer bölümleri arasında hava geçişinin (kollateral ventilasyon) olmaması gerekir. En önemli riskler akciğerin sönmesi (pnömotoraks), enfeksiyon ve valfin yer değiştirmesidir; işlem sonrası hastanede izlem gerekir.
Bronkoskopik coil ve diğer yöntemler
Akciğere tel biçiminde implantlar yerleştirilmesi gibi yöntemlerin kanıtı sınırlıdır ve kılavuzlarda ikinci planda kalmıştır; pnömotoraks, zatürre ve kanlı balgam riski vardır. Bronşları balonla genişletmeye ya da başka yöntemlerle KOAH’ın “tam tedavi edilebileceğini” öne süren uygulamaların bilimsel kanıtı bulunmaz. Böyle yöntemler önerildiğinde bir göğüs hastalıkları uzmanına danışılmalıdır.
Akciğer hacmi küçültme cerrahisi ve akciğer nakli
Seçilmiş, üst lob ağırlıklı amfizemi olan ve egzersiz kapasitesi düşük hastalarda, işlev kaybetmiş akciğer dokusu cerrahi olarak çıkarılabilir. Nefes darlığını ve egzersiz kapasitesini düzeltebilir ancak uzamış hava kaçağı, zatürre ve ölüm dahil önemli riskleri vardır. Çok ileri hastalıkta, uygun hastalarda akciğer nakli seçeneği özel merkezlerde değerlendirilir.
Tedavi Öncesi
Muayene ve Tanı
Tedavi planlanmadan önce hekim şikâyetlerinizi (öksürük, balgam, nefes darlığı, alevlenme öyküsü), sigara geçmişinizi, mesleki maruziyetlerinizi ve kullandığınız ilaçları sorgular, akciğerlerinizi dinler. Tanı için spirometri (solunum fonksiyon testi) gerekir. Test sırasında yapılan bronkodilatör sonrası ölçümde hava akımı kısıtlılığının sürmesi KOAH tanısını destekler. Testten önce boy ve kilo ölçülür, ağızlık takılır ve burun kapatılarak derin soluk alıp güçlü bir şekilde üflemeniz istenir; ölçüm birkaç kez tekrarlanır.
Ek Tetkikler
- Akciğer grafisi ve tomografi: Diğer akciğer hastalıklarını dışlamak, amfizemin yaygınlığını ve gerekirse girişimsel tedavi uygunluğunu değerlendirmek için kullanılır.
- Pulse oksimetre ve kan gazı: Kandaki oksijen ve karbondioksit düzeyini gösterir; oksijen tedavisi ihtiyacına karar verirken önemlidir.
- Kan testleri: Kan sayımı (eozinofil sayısı ve kansızlık), gerekirse alfa-1 antitripsin düzeyi (özellikle genç yaşta başlayan ya da ailede öyküsü olan hastalarda).
- Yürüme testi, kalp değerlendirmesi: Egzersiz kapasitesi ve eşlik eden kalp hastalığı için istenebilir.
- Balgam incelemesi: Enfeksiyon düşünüldüğünde yapılabilir.
Evrelendirme
Hastalığın ağırlığı spirometri değerleri, belirtilerin şiddeti ve geçen yıl içindeki alevlenme sayısıyla birlikte değerlendirilir. Tedavi seçimi (hangi inhaler ya da ek ilaç) bu değerlendirmeye göre yapılır. Evre ve tedavi hekim tarafından belirlenir.
Hasta Olarak Neler Yapmalısınız?
- Kullandığınız tüm ilaçları (inhaler, ağrı kesici, kalp ve tansiyon ilaçları, bitkisel ürünler) hekiminize bildirin.
- Sigara içiyorsanız bırakma planını ilk görüşmede konuşun.
- Önceki tetkiklerinizi, solunum testlerinizi ve taburculuk belgelerinizi getirin.
- Grip ve pnömokok aşılarınızın durumunu öğrenin; hekim uygun gördüğü aşıları önerecektir.
- Girişimsel ya da cerrahi tedavi düşünülüyorsa kan sulandırıcı kullanıp kullanmadığınızı belirtin; bu ilaçları hekime danışmadan kesmeyin.
Tedavi Sonrası
Düzenli Takip ve İlaç Kullanımı
KOAH ömür boyu süren bir hastalık olduğu için tedavi ve takip süreklidir. Kontrol sıklığı hastalığın ağırlığına göre hekim tarafından belirlenir; genellikle belirtiler, ilaç uyumu, inhaler tekniği, kilo ve oksijen düzeyi gözden geçirilir, gerekirse spirometri tekrarlanır. Hızlı etkili ilacın dışında düzenli kullanılan ilaçlar iyi hissetseniz bile hekime danışmadan bırakılmamalıdır. Her alevlenme sonrası hekim tedavinizi gözden geçirir.
Alevlenmeyi Önlemek İçin Neler Yapılmalı?
- Sigarayı ve dumanlı ortamları tamamen bırakın.
- Her yıl grip aşısı ve hekimin önerdiği zamanlarda pnömokok aşısı yaptırın; COVID-19 ve diğer aşılar için hekime danışın.
- El hijyenine dikkat edin, kalabalık kapalı ortamlarda ve soğuk havada koruyucu davranın.
- Hava kirliliğinin yüksek olduğu günlerde dışarı çıkmayı sınırlayın.
- Hekimle birlikte yazılı bir alevlenme eylem planı oluşturun.
Egzersiz, Beslenme ve Psikolojik Destek
Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve kas güçlendirme egzersizleri sürdürülmelidir. Pulmoner rehabilitasyon programı bittikten sonra kazanımı korumak için evde egzersize devam edilmesi önerilir. Düşük kilo ve kas kaybı KOAH’ta sık görülür; yetersiz beslenmede diyetisyen desteği alınmalı, aşırı kilo varsa dengeli beslenme planlanmalıdır. KOAH’ta kaygı ve depresyon sık görülür; uykusuzluk, isteksizlik ya da umutsuzluk fark ederseniz hekiminize söyleyin, tedavisi mümkündür.
Girişimsel ya da Cerrahi İşlem Sonrası
Endobronşiyal valf ya da akciğer küçültme işlemlerinden sonra hastalar izlem için hastanede kalır; taburculuk süresi işleme ve hastanın durumuna göre değişir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, ateş, kanlı balgam ya da cilt altında şişlik (hava birikimi) olursa gecikmeden acile başvurulmalıdır. Sigara bu işlemlerden sonra da kesinlikle bırakılmalı, kontroller aksatılmamalıdır.
Ne Zaman Doktora ya da Acile Başvurmalı?
Balgamda artma, renk değişikliği, ateş ya da kurtarıcı ilaç gereksiniminde artış varsa aynı gün hekime ulaşın. Dinlenirken nefes darlığı, morarma, kafa karışıklığı, göğüs ağrısı ya da kanlı balgam gibi acil belirtilerde doğrudan acile gidin.
Sık Sorulan Sorular
KOAH tedavisi nedir, hangi yöntemleri içerir?
KOAH tedavisi sigarayı bırakmayı, inhaler bronkodilatör ve gerektiğinde steroid ilaçlarını, pulmoner rehabilitasyonu, aşıları ve gerekli hastalarda oksijen tedavisini içerir. İlaç ve rehabilitasyona rağmen şikâyeti süren seçilmiş hastalarda endobronşiyal valf ya da cerrahi yöntemler değerlendirilir. Tedavi hastalığın ağırlığına göre göğüs hastalıkları hekimi tarafından belirlenir.
KOAH’tan tamamen kurtulmak mümkün mü?
Hayır, KOAH’ta oluşan hava yolu ve akciğer hasarı kalıcıdır ve bilinen bir tam tedavisi yoktur. Ancak sigarayı bırakmak, düzenli ilaç kullanmak ve rehabilitasyon ile belirtiler azaltılabilir, alevlenmeler önlenebilir ve hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir. Tam tedavi vaat eden yöntemlere kuşkuyla yaklaşılmalıdır.
KOAH ilaçla tedavi edilebilir mi?
İlaçlar hastalığı ortadan kaldırmaz ama nefes darlığını azaltır, alevlenmeyi önler ve yaşam kalitesini artırır. Temel ilaçlar uzun etkili bronkodilatör inhalerlerdir; seçilmiş hastalarda steroid ve başka ilaçlar eklenir. İlaçlar hekime danışmadan bırakılmamalı ya da değiştirilmemelidir.
KOAH tedavisi ne kadar sürer?
KOAH kronik bir hastalıktır, bu nedenle tedavi ve takip ömür boyu sürer. Düzenli kullanılan ilaçlar sürekli, alevlenme sırasında verilen steroid ve antibiyotik gibi ilaçlar ise genellikle kısa süreli (günler) kullanılır. Sigarasızlık, egzersiz ve aşılar kalıcı olarak sürdürülmelidir.
KOAH’ta sigarayı bırakmanın yararı var mı?
Evet, hastalığın hangi evresinde olursa olsun sigarayı bırakmak akciğer fonksiyonundaki yıllık kaybı yavaşlatır, öksürük ve balgamı azaltabilir ve alevlenme riskini düşürür. Danışmanlık ile birlikte nikotin replasmanı ya da reçeteli ilaç kullanımı bırakma şansını artırır. Bırakma planı için hekim ya da sigara bırakma polikliniğine başvurulabilir.
KOAH ilaçları (inhalerler) nasıl kullanılır?
İnhaler tipine göre nefes alma tekniği değişir; yanlış teknik ilacın akciğere yeterince ulaşmasını engeller. Hekim, eczacı ya da hemşireden kullanım gösterimi alınmalı ve her kontrolde teknik tekrar edilmelidir. Steroid içeren inhalerden sonra ağız ve boğaz çalkalanarak ağızda pamukçuk riski azaltılır.
Nefes açıcı ilaçların yan etkileri var mı?
Bronkodilatörlerde çarpıntı, el titremesi, baş ağrısı ve ağız kuruluğu görülebilir. Bazı ilaçlar glokom (göz tansiyonu) ya da prostat büyümesi olanlarda dikkat gerektirir. Yan etki fark ederseniz ilacı kendiniz bırakmadan hekime bildirin.
İnhaler steroidlerin zararı var mı?
İnhaler steroidler genellikle iyi tolere edilir ancak ağızda pamukçuk, ses kısıklığı ve KOAH hastalarında zatürre riskinde artış yapabilir. Bu nedenle yalnızca yarar bekleyen hastalarda ve en uygun dozda kullanılırlar. Ağız çalkalama ve düzenli hekim kontrolü bu riskleri azaltır.
KOAH’ta antibiyotik ne zaman kullanılır?
Antibiyotikler KOAH’ın günlük tedavisi değildir. Balgamın artması ve irinleşmesi gibi bakteriyel enfeksiyonu düşündüren alevlenmelerde hekim tarafından kısa süreli verilir. Kendi kendine ya da eski reçeteyle antibiyotik kullanmak direnç gelişimine yol açabilir.
Uzun süreli oksijen tedavisi nedir, kimlere verilir?
Dinlenme halinde kan oksijen düzeyi belirgin düşük olan hastalarda, ölçümlere göre hekimin kararıyla uygulanır. Etkili olması için çoğunlukla günde en az 15 saat kullanılması gerekir. Cihazın yanında sigara içilmemeli, açık alev ve sobadan uzak durulmalı, akış hızı kendi başınıza değiştirilmemelidir.
Pulmoner rehabilitasyon nedir, kimlere uygulanır?
Egzersiz, solunum eğitimi, hastalık bilgilendirmesi, beslenme ve psikososyal desteği birleştiren çok disiplinli bir programdır. Belirtisi olan her evredeki KOAH hastası yararlanabilir; nefes darlığını ve yaşam kalitesini iyileştirir, hastaneye yatışı azaltır. Genellikle haftalar boyunca bir merkezde ya da evde, uzman gözetiminde yapılır.
KOAH’ta egzersiz yapmak güvenli mi?
Hekim onayıyla, kademeli ve düzenli yapılan yürüyüş ve kas güçlendirme egzersizleri nefes darlığını ve günlük işlevi iyileştirir. Hafif nefes darlığı egzersiz sırasında beklenen bir durumdur ancak şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da baş dönmesi olursa egzersiz bırakılmalı ve hekime haber verilmelidir. Pulmoner rehabilitasyon bu konuda güvenli bir çerçeve sunar.
KOAH alevlenmesi nedir, ne zaman acile gidilmelidir?
Alevlenme, nefes darlığı, öksürük ya da balgamın birkaç gün içinde belirgin kötüleşmesidir; çoğunlukla enfeksiyon ya da hava kirliliği tetikler. Dinlenirken artan nefes darlığı, konuşamama, dudaklarda morarma, kafa karışıklığı, göğüs ağrısı ya da kanlı balgam varsa gecikmeden acile başvurulmalıdır. Hafif artışlarda hekimin verdiği eylem planı uygulanır.
KOAH hastaları hangi aşıları yaptırmalıdır?
Yıllık grip aşısı ve pnömokok aşısı alevlenme ve ağır enfeksiyon riskini azaltır. Hekimin yaşa ve hastalık durumuna göre uygun gördüğü COVID-19, RSV ve boğmaca aşıları da önerilebilir. Hangi aşının ne zaman yapılacağını hekim belirler.
KOAH ameliyatı ya da endobronşiyal valf herkese uygulanır mı?
Hayır. Bu işlemler yalnızca ilaç ve rehabilitasyona rağmen şiddetli nefes darlığı süren, tomografi ve solunum testlerinde uygun yapıya sahip seçilmiş hastalarda düşünülür. Pnömotoraks (akciğer sönmesi), enfeksiyon ve ölüm dahil ciddi riskleri vardır; kararı göğüs hastalıkları ve gerekirse göğüs cerrahisi ekibi birlikte verir.
KOAH hastaları hangi bölüme başvurmalı?
Göğüs hastalıkları (akciğer hastalıkları) polikliniğine başvurulmalıdır. Bu bölüm yoksa dahiliye ya da aile hekimi ilk değerlendirmeyi yapıp yönlendirebilir. Alevlenme belirtileri ağırsa doğrudan acile gidilmelidir.
Öksürükle kan gelmesi KOAH belirtisi midir?
Öksürükle kanlı balgam gelmesi KOAH alevlenmesinde olabilir ancak bronşektazi, zatürre, tüberküloz ve akciğer kanseri gibi başka ciddi nedenleri de vardır. KOAH’lı kişilerde de mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir. Burun ya da geniz kanamaları ise çoğunlukla burun ve boğaz kaynaklıdır; devamlı ya da çok miktarda ise KBB ve göğüs hastalıkları hekimine başvurulmalıdır.
Astım KOAH’a dönüşür mü?
Astım ve KOAH farklı hastalıklardır; astım KOAH’a dönüşmez. Ancak tedavisiz kalan ya da sigara içen astımlı kişilerde kalıcı hava yolu daralması gelişebilir ve iki hastalık birlikte görülebilir (astım-KOAH örtüşmesi). Bu durumda tedavi planı özel olarak hekim tarafından yapılır.
Evde oksijen kullanırken nelere dikkat edilmelidir?
Oksijen yanıcı ortamı kolaylaştırdığı için cihazın yakınında sigara içilmemeli, açık alev, soba ve gazlı ocaktan uzak durulmalıdır. Cihaz ve hortumlar düzenli temizlenmeli, akış hızı hekimin yazdığı değerden kendiliğinden değiştirilmemelidir. Taşınabilir cihaz kullanıyorsanız seyahat öncesi hekimle planlama yapın.
KOAH hastaları nasıl beslenmeli?
Düşük kilo ve kas kaybı KOAH’ta sık görülür; yeterli protein alan ve küçük porsiyonlu sık öğünleri tercih eden hastalar nefes darlığını daha rahat yönetir. Fazla kilo da nefes darlığını artırabilir. Beslenme planı için hekim ya da diyetisyene başvurulmalıdır.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Chronic obstructive pulmonary disease (COPD)
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). COPD
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Pulmonary Rehabilitation
- Cleveland Clinic. COPD: Causes, Symptoms, Diagnosis, Treatment & Prevention
- Pamukkale Medical Journal (DergiPark). Kronik obstrüktif akciğer hastalığında hastalık ve pulmoner rehabilitasyon farkındalığı: Bir Anket çalışması.
- Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA REHABİLİTASYON YAKLAŞIMLARI VE KIRILGANLIK: GELENEKSEL DERLEME