HASTALIK

Vertigo

Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevrenin döndüğü hissidir ve başlı başına bir hastalık değil, çoğunlukla iç kulak ya da denge sistemi sorunlarının belirtisidir. En sık nedeni BPPV olup nedene yönelik tedavi ile çoğu hastada düzelir.

Son güncelleme: 16.11.2026
Vertigo

Özet

Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin döndüğünü hissetmesidir. Genellikle dönme, sallanma ya da bir yöne çekilme gibi tarif edilir ve çoğunlukla bulantı, kusma, dengesizlik ve gözlerde istemsiz kayma (nistagmus) eşlik eder. Vertigo bir hastalık adı değil, bir belirtidir; arkasında iç kulak, denge siniri ya da daha az sıklıkla beyin ve beyincik kaynaklı bir neden bulunur.

Vertigo, "baş dönmesi" denilen daha geniş şikâyet grubunun bir türüdür. Sersemlik, bayılacak gibi olma, göz kararması ya da yürürken dengesizlik hissi vertigo değildir ve farklı nedenlere (tansiyon, kansızlık, ilaçlar, kalp rahatsızlıkları) bağlı olabilir. Bu sayfa dönme hissi olan vertigoya odaklanır.

En sık neden iç kulaktaki kalsiyum kristallerinin yer değiştirmesiyle oluşan BPPV (iyi huylu pozisyonel vertigo) olup pozisyon manevralarıyla çoğu hastada düzelir. Diğer nedenler arasında vestibüler nörit, labirentit, Ménière hastalığı, vestibüler migren ve nadiren inme ya da tümör sayılabilir. Tedavi nedene göre planlanır. Ani başlayan vertigoya konuşma bozukluğu, güçsüzlük, çift görme ya da şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa acile başvurulmalıdır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; ilaçları doktora danışmadan kullanmayın.

Hakkında

Denge Sistemi Nasıl Çalışır?

Denge; iç kulaktaki denge organlarından (vestibüler sistem), gözlerden ve kas ile eklemlerden beyne gelen bilgilerin birlikte değerlendirilmesiyle sağlanır. Bu bilgilerden biri bozulduğunda ya da iki taraf arasında uyumsuzluk olduğunda beyin hareket olmadığı hâlde dönme hissi algılar.

Vestibüler Sistemin Bölümleri

Vestibüler sistem iki ana bölümde incelenir.

  • Periferik sistem: İç kulaktaki yarım daire kanalları (dönme hareketlerini algılar), otolit organları (düz çizgideki hareket ve yer çekimini algılar) ve bu yapılardan beyne giden vestibüler sinir. Vertigonun çoğu nedeni buradadır.
  • Santral sistem: Beyin sapındaki vestibüler çekirdekler ve beyincik. Buradaki sorunlar (inme, kanama, tümör, multipl skleroz) daha az görülür ama daha ciddidir.

Vertigo Türleri

Vertigo periferik (kulak ve denge siniri kaynaklı) ve santral (beyin kaynaklı) olmak üzere ikiye ayrılır. Periferik vertigo daha sık, şiddetli ama genellikle iyi huyludur; santral vertigo ise inme gibi acil durumların işareti olabilir. Bu ayrım hekim muayenesiyle yapılır.

Vertigo Tedavisi

Tedavi, vertigonun nedenine göre belirlenir; en önemli adım doğru tanıdır.

Pozisyon Manevraları (BPPV)

BPPV'de asıl tedavi Epley ya da Semont gibi manevralardır. Bu manevralar kristalleri yarım daire kanalından çıkararak vertigoyu kısa sürede düzeltir. Manevranın hangi kulağa ve kanala yönelik yapılacağı Dix-Hallpike gibi testlerle belirlenir; yanlış yapılırsa etkisiz olur ya da bulantıyı artırabilir. Bu nedenle manevra, ilk seferde bir hekim ya da eğitimli fizyoterapist tarafından uygulanmalıdır; evde kendi kendine yapılacaksa hekimin gösterdiği şekilde yapılmalıdır. BPPV'de ilaçlar manevranın yerini tutmaz.

İlaç Tedavisi

Şiddetli atak sırasında bulantı ve baş dönmesini azaltmak için hekim kısa süreli vestibüler baskılayıcı ve bulantı önleyici ilaçlar yazabilir. Bu ilaçlar uyku hali yapar ve birkaç günden uzun kullanımları iyileşmeyi geciktirebilir. Vestibüler nöritte şiddetli dönemden sonra kortikosteroid gündeme gelebilir. Ménière hastalığında ve vestibüler migrende ataklar için ve ataklardan korunmak için ayrı ilaç grupları kullanılır. İlaçları doktora danışmadan başlatmayın, doz değiştirmeyin ya da bırakmayın.

Vestibüler Rehabilitasyon

Vestibüler nörit gibi kalıcı denge sorunu bırakan durumlarda, uzman fizyoterapist eşliğinde baş, göz ve vücut hareketlerini içeren özel egzersizler beynin dengeye uyum sağlamasına yardımcı olur. Egzersizler kontrollü olarak hafif baş dönmesi yaratabilir; bu beklenen bir durumdur, ancak programı bir uzman belirlemelidir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi çok nadiren gerekir. Ménière hastalığında diğer tedaviler yetersiz kalırsa ya da vestibüler schwannom gibi tümörlerde seçilmiş hastalarda uygulanabilir. Karar KBB ve nöroloji uzmanları tarafından bireysel olarak verilir.

Yaşam Tarzı ve Tetikleyiciler

Düzenli uyku, stres yönetimi, alkol ve sigaranın sınırlandırılması, yeterli sıvı alımı vestibüler migren ve Ménière hastalığında atakları azaltmaya yardımcı olabilir. Tuz kısıtlaması yalnızca Ménière hastalığında önerilir. Bitkisel ürünlerin vertigoda etkili olduğuna dair bilimsel kanıt sınırlıdır; kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Nedenleri

Vertigo bir belirtidir ve birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Nedenler periferik (iç kulak ve denge siniri) ve santral (beyin) olarak gruplandırılır.

Periferik Nedenler

  • BPPV: En sık nedendir. İç kulaktaki küçük kalsiyum kristallerinin (otolit) yerinden çıkıp yarım daire kanalına girmesiyle oluşur. Baş hareketleriyle (yatarken, dönerken, yukarı bakarken) tetiklenen kısa vertigo atakları yapar. Kristallerin neden yerinden çıktığı çoğunlukla bilinmez; yaşlanma ve kafa travması rol oynayabilir.
  • Vestibüler nörit ve labirentit: Çoğunlukla bir viral enfeksiyonun ardından denge siniri (nörit) ya da iç kulak (labirentit) iltihaplanır. Ani başlayan, saatlerce ya da günlerce süren şiddetli vertigo, bulantı ve kusma yapar. Labirentitte işitme kaybı ve kulak çınlaması da eşlik eder.
  • Ménière hastalığı: İç kulak sıvı dengesinin bozulmasıyla ilişkili olduğu düşünülen, dakikalar ile saatler süren vertigo atakları, dalgalı işitme kaybı, kulak çınlaması ve kulakta dolgunluk hissi ile seyreden bir hastalıktır. Kesin nedeni bilinmez.
  • Kafa travması, kulak ameliyatları, bazı ilaçlar: İç kulağa zarar verebilir. Bazı antibiyotikler (örn. aminoglikozidler), bazı kanser ilaçları (örn. sisplatin) ve yüksek doz aspirin iç kulak için toksik olabilir.

Santral Nedenler

  • Vestibüler migren: Migreni olan kişilerde baş ağrısı olsun ya da olmasın tekrarlayan vertigo ataklarıdır; ışığa ve sese hassasiyet eşlik edebilir.
  • İnme ve geçici iskemik atak: Beyincik ya da beyin sapını besleyen damarlardaki sorun ani vertigo yapabilir; çift görme, konuşma bozukluğu, güçsüzlük ve yürüyememe eşlik edebilir. Acil durumdur.
  • Multipl skleroz, beyin tümörleri, vestibüler schwannom: Daha nadir nedenlerdir. Vestibüler schwannom iç kulak sinirinden gelişen iyi huylu bir tümördür; tek taraflı işitme kaybı ve kulak çınlaması yapar, genellikle yavaş büyür.

Diğer Katkıda Bulunan Durumlar

Aşırı alkol kullanımı, B12 vitamini eksikliği, bazı ilaçlar ve beyin zarı iltihabı gibi durumlar da vertigoya yol açabilir ya da yatkınlık yaratabilir. Boyun sorunlarının vertigo nedeni olup olmadığı tartışmalıdır.

Belirtileri

Belirtiler vertigonun nedenine göre değişir. Ortak özellik kendinin ya da çevrenin dönmesi hissidir.

Dönme Hissi

Kendisinin ya da çevresindeki nesnelerin döndüğünü, sallandığını ya da bir yana çekildiğini hissetme vertigonun temel belirtisidir. BPPV'de saniyelerden bir dakikaya kadar sürer ve baş hareketiyle başlar. Vestibüler nöritte saatler ya da günler sürebilir. Ménière hastalığında dakikalardan saatlere kadar sürebilir.

Bulantı, Kusma ve Terleme

Vertigoyla birlikte sıklıkla bulantı, kusma, terleme ve solukluk görülür. Bu belirtiler denge sistemiyle bulantı merkezi arasındaki bağlantıdan kaynaklanır.

Dengesizlik ve Düşme Eğilimi

Yürürken sendeleme, bir yana savrulma ve düşme korkusu sık görülür. Özellikle şiddetli ataklarda kişi ayakta duramayabilir.

Gözlerde İstemsiz Hareket (Nistagmus)

Vertigo atağı sırasında gözler istemsiz olarak bir yöne kayıp geri gelebilir. Kişi bunu fark etmeyebilir; hekim muayenede gözlemler ve nedenin ayırt edilmesinde önemli ipucu sağlar.

Kulakla İlgili Belirtiler

Kulak çınlaması, kulakta dolgunluk ve işitme kaybı kulak kaynaklı nedenlerde (Ménière hastalığı, labirentit) görülebilir. BPPV'de işitme kaybı olmaz.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Tekrarlayan ya da birkaç günü aşan vertigo, yeni başlayan kulak çınlaması veya işitme azalması, yürürken dengesizlik durumunda KBB ya da nöroloji uzmanına başvurun.

Aşağıdaki belirtilerden biri vertigoya eşlik ediyorsa gecikmeden acile gidin:

  • Ani başlayan şiddetli baş ağrısı ya da ense sertliği ile birlikte yüksek ateş
  • Konuşma bozukluğu, yüzde ya da ağızda kayma, yutma güçlüğü
  • Kol ya da bacakta güçsüzlük veya uyuşma
  • Çift görme, ani görme kaybı
  • Bilinç kaybı, bayılma, göğüs ağrısı ya da çarpıntı
  • Ani işitme kaybı
  • Kafa travması sonrası başlayan vertigo
  • Yardımsız yürüyememe ya da oturamama

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Vertigonun tanısı ayrıntılı bir hikâye ve muayene ile konur; testler nedene göre seçilir. Hekim önce vertigonun santral (beyin) bir nedene bağlı olup olmadığını ayırt etmeye çalışır.

Hikâye ve Genel Muayene

Hekim vertigonun ne kadar sürdüğünü, neyle tetiklendiğini (baş hareketi, pozisyon, kendiliğinden), kulak belirtilerinin ve baş ağrısının eşlik edip etmediğini, kullanılan ilaçları ve geçirilmiş hastalıkları sorar. Tansiyon, nabız ve ayaktayken tansiyon değişimi ölçülür; bu, başka baş dönmesi nedenlerini ayırt etmeye yardımcı olur.

Nörolojik ve Göz Hareketi Muayenesi

Göz hareketleri, nistagmus, yürüyüş, denge, kuvvet ve duyu muayenesi yapılır. Acil durumlarda HINTS adı verilen özel göz muayenesi, vertigonun inme olup olmadığını ayırt etmede kullanılır.

Pozisyon Testleri

BPPV şüphesinde Dix-Hallpike ve gerekirse yan yatma testleri yapılır. Test sırasında nistagmus ve vertigo tetiklenirse tanı konur ve hangi kulağa ve kanala yönelik manevra yapılacağı belirlenir.

İşitme ve Denge Testleri

Odyometri (işitme testi) işitme kaybını gösterir ve Ménière hastalığı ile labirentitin değerlendirilmesinde önemlidir. Gerektiğinde video nistagmografi, kalorik test ve vHIT (video baş itme testi) ile denge organlarının işlevi ölçülür.

Görüntüleme

Her vertigoda görüntüleme gerekmez. İnme, tümör, multipl skleroz ya da başka bir santral neden düşünülürse MR (manyetik rezonans) tercih edilir; acil durumlarda BT (bilgisayarlı tomografi) kullanılabilir. EEG vertigo tanısında rutin olarak kullanılmaz. Hamilelik gibi durumlarda görüntüleme yöntemi hekim tarafından seçilir.

Risk Faktörleri

Vertigoya yatkınlık oluşturan ya da atak riskini artıran bazı durumlar vardır. Bunların hiçbiri tek başına kesin neden değildir.

İleri Yaş

BPPV yaşla birlikte artar ve 50-70 yaş arasında daha sık görülür. Yaşlılarda denge sistemi, görme ve kas gücündeki azalma vertigonun etkisini ve düşme riskini artırır.

Kadın Cinsiyeti

BPPV ve vestibüler migren kadınlarda daha sık bildirilmektedir. Hormonal dalgalanmalar migren ataklarını tetikleyebilir.

Kafa ve Boyun Travması

Kafaya alınan darbe iç kulaktaki kristallerin yerinden çıkmasına ya da iç kulağın zedelenmesine yol açabilir ve BPPV riskini artırır.

Migren Öyküsü ve Aile Öyküsü

Migreni olanlarda vestibüler migren riski yüksektir. Ménière hastalığı ve vestibüler migren bazı ailelerde birden fazla kişide görülebildiğinden genetik yatkınlık olasıdır.

Kulak Enfeksiyonları ve Geçirilmiş İç Kulak Sorunları

Viral enfeksiyonlar, kulak iltihapları ve daha önce geçirilmiş vestibüler nörit ya da BPPV tekrar riskini artırır.

Bazı İlaçlar, Alkol ve Vitamin Eksikliği

İç kulağa toksik ilaçlar, aşırı alkol kullanımı ve B12 vitamini eksikliği vertigo riskini artırabilir. D vitamini eksikliğinin BPPV tekrarı ile ilişkili olabileceği bildirilmiştir; takviye gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Kalp-Damar Risk Faktörleri

Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara ve atriyal fibrilasyon gibi durumlar beyincik ve beyin sapı inmesi riskini ve dolayısıyla santral vertigo riskini artırır.

Anksiyete ve Depresyon

Anksiyete ve depresyon vertigoya eşlik edebilir ve şikâyetleri kötüleştirebilir; ancak vertigonun doğrudan nedeni olduğu gösterilmemiştir.

Komplikasyonları

Vertigo çoğu zaman tehlikeli olmasa da yarattığı denge kaybı ve altta yatan nedene bağlı komplikasyonlar önemlidir.

Düşme ve Yaralanma

Ani vertigo atakları sırasında düşme sık görülür; özellikle yaşlılarda kırık ve kafa travması gibi ciddi yaralanmalara yol açabilir. Atak başlayınca hemen oturmak ya da yatmak ve ev ortamında düşme riskini azaltmak önemlidir.

Günlük Yaşam, Çalışma ve Araç Kullanma

Tekrarlayan ataklar iş ve günlük işlerde aksamaya yol açabilir. Atak sırasında ve vertigo düzelene kadar araç kullanmak, yüksekte çalışmak ve ağır makine kullanmak tehlikelidir. Araç kullanma konusunda doktorunuza danışın.

Sosyal İçe Kapanma ve Kaygı

Atak korkusu, kişinin dışarı çıkmaktan ve sosyal ortamlardan kaçınmasına, uzun vadede anksiyete ve depresyona neden olabilir. Bu durumda destek ve vestibüler rehabilitasyon yararlı olur.

Kalıcı Denge Sorunu ve İşitme Kaybı

Vestibüler nörit sonrası bazı hastalarda hafif denge şikâyetleri sürebilir. Ménière hastalığında zamanla kalıcı işitme kaybı gelişebilir. Ani işitme kaybı acil bir durumdur ve hemen değerlendirilmelidir.

Altta Yatan Ciddi Hastalıkların Gecikmesi

Vertigonun arkasında nadiren inme, tümör ya da multipl skleroz bulunabilir. Bu durumlarda tanının gecikmesi ciddi sonuçlar doğurabilir. Konuşma bozukluğu, güçsüzlük, çift görme, şiddetli baş ağrısı gibi belirtilerde beklemeden acile başvurulmalıdır.

Nasıl Önlenir

Vertigonun tüm nedenlerini önlemek mümkün değildir. Ancak atak riskini ve atakların etkisini azaltmak için bazı önlemler alınabilir.

Tetikleyicileri Belirleme

BPPV'de ani baş hareketleri, yataktan hızlı kalkma ve yukarı bakma gibi pozisyonlar atağı başlatabilir; yavaş kalkmak yardımcı olur. Vestibüler migren ve Ménière hastalığında stres, uyku düzensizliği, alkol, kafein ve bazı yiyecekler tetikleyici olabilir. Bir günlük tutarak tetikleyicileri belirlemek yararlıdır.

Düzenli Yaşam ve Uyku

Düzenli uyku, stres yönetimi ve yeterli sıvı alımı atakların sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir. Ménière hastalığında hekim tuz kısıtlaması önerebilir; sağlıklı bir kişinin vertigodan korunmak için tuzu kısıtlaması gerekmez.

Fiziksel Aktivite ve Denge Egzersizleri

Düzenli yürüyüş ve denge egzersizleri (örn. tai chi) özellikle yaşlılarda dengeyi ve düşme riskini iyileştirir. Mevcut vertigo varsa egzersizleri bir uzmanla planlayın.

Düşmeyi Önleme

Evde kaygan zeminleri ve halıları düzenlemek, merdiven ve banyoda tutunma desteği kullanmak, geceleri yeterli aydınlatma sağlamak ve uygun ayakkabı giymek yaralanma riskini azaltır.

Altta Yatan Hastalıkların Kontrolü

Yüksek tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterolün kontrol altında tutulması ve sigaranın bırakılması inme riskini azaltır. İç kulağa toksik olabilecek ilaçlar kullanılıyorsa doktor takibi önemlidir. Vitamin D ve B12 eksikliğinin giderilmesi gerekip gerekmediğine hekim karar verir; kendi başınıza takviye başlamayın.

Tedavi Seçenekleri

İlgili tedaviler

Sık Sorulan Sorular

Vertigo nedir?

Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevrenin döndüğü hissidir. Başlı başına bir hastalık değil, çoğunlukla iç kulak ya da denge sinirinin, daha az sıklıkla beynin sorunlarının belirtisidir. Nedenine göre tedavi planlanır.

Vertigo ile baş dönmesi aynı şey midir?

Tam olarak değil. Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevrenin döndüğü hissidir. Baş dönmesi ise sersemlik, dengesizlik, göz kararması ve bayılacak gibi olma gibi daha geniş bir şikâyet grubunu anlatır. Vertigo çoğunlukla iç kulak ya da denge sinirinden, diğer baş dönmesi türleri ise tansiyon, kansızlık, ilaçlar ve kalp sorunlarından kaynaklanabilir.

Vertigo bir hastalık mıdır, bir hastalığın habercisi midir?

Vertigo bir belirtidir. BPPV, vestibüler nörit, Ménière hastalığı, vestibüler migren gibi iç kulak ve denge sistemi hastalıklarının, nadiren de inme gibi beyin kaynaklı durumların belirtisi olarak ortaya çıkar. Bu nedenle nedeninin bir hekim tarafından araştırılması gerekir.

Vertigoda hangi belirtilerde acile gidilmelidir?

Vertigoya ani ve şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol ya da bacakta güçsüzlük ya da uyuşma, çift görme, yutma güçlüğü, bilinç kaybı, göğüs ağrısı, yüksek ateş ve ense sertliği ya da ani işitme kaybı eşlik ediyorsa gecikmeden acil servise başvurulmalıdır. Bunlar inme gibi ciddi nedenlerin işareti olabilir.

BPPV nedir, nasıl tedavi edilir?

BPPV (iyi huylu pozisyonel vertigo), iç kulaktaki küçük kalsiyum kristallerinin yerinden kayarak yarım daire kanalına girmesiyle oluşur ve başı belirli yönlere çevirince, yatarken ya da yataktan kalkarken kısa süreli (genellikle bir dakikadan kısa) dönme hissine yol açar. Tanı Dix-Hallpike gibi testlerle konur ve Epley gibi pozisyon manevralarıyla çoğu hastada kısa sürede düzelir. Manevra tanı konduktan sonra bir hekim ya da fizyoterapistin yönlendirmesiyle uygulanmalıdır.

Vertigo evde tedavi edilebilir mi, Epley manevrasını kendi başıma yapabilir miyim?

Epley manevrası yalnızca BPPV tanısı doğrulandığında ve etkilenen kulak belirlendikten sonra işe yarar. Yanlış kulağa ya da yanlış yönde yapılırsa etkisiz kalır ve bulantıyı artırabilir. Önce bir hekim ya da fizyoterapistin manevrayı size uygulaması ve gerekiyorsa evde nasıl yapacağınızı göstermesi daha güvenlidir. Boyun ya da omurga sorunu, kalp-damar hastalığı varsa mutlaka önceden doktora danışın.

Vertigo atağı sırasında ne yapmalıyım?

Atak başlayınca hemen oturun ya da uzanın, gözlerinizi sabit bir noktaya çevirin ve ani baş hareketlerinden kaçının. Düşmemek için ayakta yürümeyin, ışık ve gürültüyü azaltın. Bulantı için hekiminizin önerdiği ilaçlar kısa süre kullanılabilir; atak geçmiyorsa ya da alarm belirtileri varsa doktora başvurun.

Vertigo için hangi ilaçlar kullanılır?

İlaç seçimi nedene bağlıdır. Şiddetli atakta bulantı ve baş dönmesini azaltan ilaçlar hekimin önerdiği kadar, genellikle birkaç günle sınırlı kullanılır; uzun süreli kullanım iyileşmeyi geciktirebilir. BPPV'de ilaçlar manevranın yerini tutmaz. Ménière ve vestibüler migrende ise önleyici tedaviler gündeme gelir. İlaçları doktora danışmadan kullanmayın.

Vertigonun bitkisel bir çözümü var mı?

Vertigo için bitkisel ürünlerin ya da özel beslenme düzenlerinin etkili olduğuna dair bilimsel kanıt sınırlıdır. Bazı bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşebilir. Vertigonun nedeni doktor tarafından belirlenmeli, bitkisel ürün kullanmayı düşünüyorsanız önce doktorunuza danışılmalıdır.

Vertigo kendiliğinden geçer mi?

Bazı nedenlerde geçebilir. BPPV haftalar ya da aylar içinde kendiliğinden düzelebilir, ancak manevralarla çok daha hızlı iyileşir. Vestibüler nörit birkaç gün içinde azalır, toparlanma haftalar sürebilir. Yine de her vertigonun nedeni değerlendirilmeli, özellikle tekrarlayan ya da alarm belirtili vertigoda doktora başvurulmalıdır.

Vertigo hastası hangi bölüme başvurmalı?

Vertigo çoğunlukla iç kulak kaynaklı olduğundan genellikle kulak burun boğaz (KBB) bölümüne başvurulur; nörolojik şüphe varsa nöroloji bölümü de değerlendirmeye katılır. Ani başlayan, şiddetli vertigoya konuşma bozukluğu, güçsüzlük, çift görme ya da şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa doğrudan acil servise gidilmelidir.

Vertigo hastası araç kullanabilir mi?

Vertigo atakları ani başladığı için araç kullanırken dikkat kaybına ve kazaya yol açabilir. Atak sırasında ve vertigo kontrol altına alınana kadar araç kullanılmamalı, yüksekte çalışılmamalıdır. Araç kullanabilecek duruma geldiğinizi doktorunuzla birlikte değerlendirin.

Vertigo hastası alkol ve sigara kullanabilir mi?

Alkol ve nikotin bazı kişilerde, özellikle Ménière hastalığı ve vestibüler migrende atakları tetikleyebilir. Bu nedenle sınırlandırılması ya da bırakılması önerilir. Sigaranın bırakılması ayrıca inme ve kalp-damar hastalığı riskini azaltır.

Vertigo kalıtsal mıdır?

Çoğu vertigo nedeni kalıtsal değildir. Ancak Ménière hastalığı ve vestibüler migren bazı ailelerde birden fazla kişide görülebildiği için genetik yatkınlık olabilir. Ailenizde benzer şikâyetleri olan kişiler varsa hekime söylemeniz değerlendirmeye yardımcı olur.

Vertigo ne kadar sürer, tedavi süresi ne kadardır?

Süre nedene göre çok değişir. BPPV'de bir ya da birkaç manevra ile düzelebilir, vestibüler nöritte şiddetli dönem birkaç gün, toparlanma haftalar sürer. Ménière hastalığı ise uzun süreli takip gerektiren, ataklarla seyreden bir hastalıktır. Süre konusunda hekiminiz sizin için daha net bilgi verir.

Vertigo tekrarlar mı, kalıcı olabilir mi?

BPPV tedaviden sonra aylar ya da yıllar sonra tekrarlayabilir. Vestibüler nörit çoğunlukla tek atakla seyreder, bazılarında hafif denge sorunu sürebilir. Ménière hastalığı ve vestibüler migren ise ataklarla tekrarlayabilir. Tekrarlayan ataklarda neden araştırılır ve önleyici tedavi planlanır.

Vertigo tansiyonu yükseltir mi, tansiyon vertigo yapar mı?

Vertigo tansiyonu doğrudan yükseltmez, ancak korku, bulantı ve ağrı nedeniyle geçici yükselme olabilir. Tansiyonun çok yüksek ya da çok düşük olması baş dönmesi yapabilir, ancak bu genellikle dönme tarzı vertigodan farklı, sersemlik şeklindedir. Baş dönmesi sırasında tansiyonunuzu ölçmeniz ve doktora bildirmeniz yararlıdır.

Vertigo baş ağrısı yapar mı?

Vertigoya baş ağrısı eşlik edebilir; özellikle vestibüler migrende baş ağrısı, ışığa ve sese hassasiyetle birlikte görülür. Ani başlayan şiddetli baş ağrısı ile birlikte vertigo ise acil değerlendirme gerektirir.

Vertigo yaşlılarda düşme riskini artırır mı?

Evet. Dengesizlik ve ani vertigo atakları özellikle yaşlılarda düşme ve kırık riskini artırır. Evde kaygan zeminlerin ve halıların düzenlenmesi, aydınlatma, banyoda tutunma barları ve uygun ayakkabı bu riski azaltır. Tekrarlayan vertigo atakları için bir hekimle değerlendirme yapılmalıdır.

Vertigo olan biri uçağa binebilir mi?

Vertigosu kontrol altında olan birçok kişi uçakla seyahat edebilir. Ancak kabin basıncı değişiklikleri, özellikle Ménière hastalığı ya da kulak sorunu olanlarda atağı tetikleyebilir. Yakın zamanda atak geçirdiyseniz ya da vertigonuz şiddetliyse seyahat öncesi doktorunuza danışın.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Vertigo
  2. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Labyrinthitis and vestibular neuritis
  3. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Ménière's disease
  4. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Dizziness and Vertigo
  5. Ortadoğu Tıp Dergisi (DergiPark). Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo’da Tanı, Tedavi Ve Rehabilitasyon Yaklaşımları
  6. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 0