HASTALIK

Sinüs Enfeksiyonu

Sinüs enfeksiyonu (sinüzit), burun çevresindeki hava dolu boşlukların (paranazal sinüsler) iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyonun ardından gelişir; burun tıkanıklığı, yüzde basınç ve ağrı, burun ya da geniz akıntısı ile kendini…

Son güncelleme: 16.11.2026
Sinüs Enfeksiyonu

Özet

Sinüs enfeksiyonu, tıbbi adıyla sinüzit ya da rinosinüzit, burnun çevresindeki hava dolu boşlukların (paranazal sinüslerin) iç zarının iltihaplanmasıdır. Sinüslerin burna açılan küçük kanalları şiştiğinde ya da tıkandığında içerideki mukus (sümük) dışarı akamaz, birikir ve iltihaplanma gelişir. Neden çoğu zaman virüslerdir; daha az sıklıkla bakteriler, alerji ya da burun yapısındaki sorunlar rol oynar.

Belirtiler arasında burun tıkanıklığı, yüzde (yanak, göz çevresi, alın) basınç ya da ağrı, koyu renkli burun akıntısı ya da geniz akıntısı ve koku duyusunda azalma bulunur. Yakınmalar dört haftadan kısa sürerse akut, on iki haftadan uzun sürerse kronik sinüzitten söz edilir.

Akut sinüzitlerin büyük bölümü virüslere bağlıdır ve çoğunlukla bir ila iki hafta içinde kendiliğinden düzelir. Bu nedenle her sinüzitte antibiyotik gerekmez. Tedavide serum fizyolojikle burun yıkama, ağrı ve ateş için uygun ilaçlar, gerektiğinde burun spreyleri kullanılır; bakteriyel enfeksiyon düşünülürse hekim antibiyotik başlayabilir. Kronik sinüzitte ilaç tedavisine yanıt alınamazsa ameliyat gündeme gelebilir. Sinüzit çoğu kişide iyi seyreder; ancak göz çevresinde şişlik, görme sorunu, ense sertliği ya da şiddetli baş ağrısı gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Hakkında

Sinüsler Nedir?

Sinüsler, yüz kemiklerinin içinde yer alan ve burun boşluğuna küçük açıklıklarla (ostium) bağlanan hava dolu boşluklardır. İç yüzeyleri mukus üreten bir zarla kaplıdır. Mukus, solunan havadaki toz ve mikropları tutar; sinüslerdeki ince tüycükler (silyalar) bu mukusu burna doğru süpürür. Sinüslerin havayı nemlendirme ve ısıtmaya yardımcı olduğu, kafatasının ağırlığını azalttığı ve sesin tınısına katkı sağladığı düşünülür. Her insanda dört çift sinüs bulunur:

  • Maksiller sinüsler: Yanaklarda yer alır; üst diş köklerine ve göz çukuruna komşudur.
  • Frontal sinüsler: Alın bölgesindedir.
  • Etmoid sinüsler: Gözlerin arasında, burnun üst kısmında bulunan çok sayıda küçük hava boşluğundan oluşur; göz çukuruna çok yakındır.
  • Sfenoid sinüsler: Burnun en derininde, kafa tabanının yakınında yer alır; göz siniri ve önemli damarlarla komşudur.

Sinüs Enfeksiyonu Nasıl Gelişir?

Soğuk algınlığı, grip ya da alerji sırasında burun içindeki zar şişer ve sinüs açıklıkları daralır. Mukus dışarı akamayınca sinüs içinde birikir; bu ortam mikropların çoğalmasına elverişlidir. Böylece sinüs zarında iltihaplanma gelişir. Çoğu akut sinüzit virüslere bağlıdır. Yalnızca küçük bir bölümünde ikincil bakteriyel enfeksiyon eklenir.

Türleri

  • Akut sinüzit: Belirtiler dört haftadan kısa sürer. Genellikle soğuk algınlığının ardından başlar.
  • Subakut sinüzit: Belirtiler dört ile on iki hafta arasında sürer.
  • Kronik sinüzit: Burun tıkanıklığı, burun ya da geniz akıntısı, yüzde basınç ve koku azalmasından en az ikisi on iki haftadan uzun sürer ve muayene ya da görüntülemede iltihap bulgusu gösterilir. Burun poliplerinin eşlik ettiği ve etmediği türleri vardır.
  • Tekrarlayan akut sinüzit: Bir yılda dört ya da daha fazla ayrı akut atak yaşanır ve ataklar arasında belirtiler tamamen geçer.

Ne Kadar Sık Görülür?

Sinüzit dünyada en sık başvuru nedenlerinden biridir. Ülkemizde kesin ve güncel bir oran bildiren geniş kapsamlı bir çalışma yoktur; Amerika Birleşik Devletleri’nde yetişkinlerin yaklaşık yüzde 10 ila 15’inin kronik sinüzit tanısı aldığı bildirilir. Sigara dumanı, hava kirliliği, alerji ve sık soğuk algınlığı sinüzit riskini artırabilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, sinüzitin türüne ve şiddetine göre belirlenir. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; ilaçlar yalnızca hekimin önerdiği doz ve sürede kullanılmalıdır. Hekime danışmadan antibiyotik ya da kortizonlu ilaç kullanmayın.

Akut Sinüzit

  • Gözetim ve destek tedavisi: Belirtiler hafif ve kısa süreliyse çoğu zaman yalnızca dinlenme, bol sıvı alma ve belirtileri hafifleten önlemler yeterlidir.
  • Serum fizyolojikle burun yıkama: Mukusu inceltir ve burun içini temizler. Yıkama için steril, kaynatılıp soğutulmuş ya da damıtılmış su kullanılmalıdır; musluk suyu doğrudan kullanılmamalıdır.
  • Ağrı ve ateş düşürücüler: Parasetamol ya da ibuprofen gibi ilaçlar yakınmaları hafifletir; iyileşmeyi hızlandırdıkları gösterilmemiştir. Aspirin 16 yaş altı çocuklara verilmez. Çocuklarda ilaç ve doz hekim tarafından belirlenir.
  • Burun spreyleri: Kortizonlu (intranazal steroid) spreyler burun içi şişliğini azaltabilir. Dekonjestan (burun açıcı) spreyler kısa süreli rahatlama sağlar ancak üç ila beş günden uzun kullanılmamalıdır; uzun kullanım burun tıkanıklığını kötüleştirebilir.
  • Antibiyotik: Yalnızca bakteriyel enfeksiyon düşünüldüğünde gerekir. Bu durum genellikle belirtilerin on günden uzun sürmesi, üç dört gün boyunca yüksek ateş ve irinli akıntı bulunması ya da ilk günlerde düzelen belirtilerin yeniden kötüleşmesi halinde söz konusudur. Hekimler çoğunlukla ilk tercih olarak amoksisilin ya da amoksisilin-klavulanat grubunu seçer; penisilin alerjisinde başka ilaçlar kullanılır. Kullanım süresi genellikle birkaç gündür ve hekim tarafından belirlenir. Başlanan antibiyotik hekim söylemedikçe yarıda bırakılmamalıdır.

Kronik Sinüzit

  • Temel tedavi: Düzenli serum fizyolojikle burun yıkama ve kortizonlu burun spreyi uzun süreli kullanılır. Alerji varsa alerjinin kontrol altına alınması gerekir.
  • Diğer ilaçlar: Bazı hastalarda hekim kısa süreli kortizon tableti ya da belirli durumlarda antibiyotik önerebilir. Antibiyotiklerin kronik sinüzitteki yeri sınırlıdır ve her hastaya yazılmaz.
  • Biyolojik ilaçlar: Ağır ve tekrarlayan burun polipli kronik sinüzitte, uzman merkezlerde seçilmiş hastalara kullanılabilen yeni ilaçlar vardır.

Cerrahi Tedavi

İlaç tedavisine rağmen yakınmaları süren kronik sinüzitte, burun polipleri, sinüs kisti ya da mukosel gibi yapısal sorunlarda ve bazı komplikasyonlarda ameliyat düşünülür. Amaç, sinüslerin burna açılan kanallarını genişletmek ve havalanmayı sağlamaktır.

  • Endoskopik sinüs cerrahisi: Burun deliğinden ince bir endoskop ve özel aletlerle, dışarıda kesi yapılmadan uygulanır. Tıkalı sinüs açıklıkları genişletilir, polipler ve iltihaplı doku temizlenir. Genellikle genel anestezi altında yapılır. Nadir ama ciddi riskleri arasında kanama, göz çevresi yapılarının zedelenmesi ve beyin sıvısı sızıntısı vardır.
  • Balon sinüplasti: Sinüs açıklığına yerleştirilen küçük bir balonun şişirilmesiyle kanal genişletilir. Her hastaya uygun değildir; özellikle yaygın polipi ya da belirgin kemik yapı sorunu olanlarda yeterli olmayabilir. Uygun hastanın seçimi için KBB hekiminin değerlendirmesi gerekir.

Cerrahi sonrasında da burun yıkama ve ilaç tedavisine devam edilir. Ameliyat sinüzit riskini azaltabilir ancak hastalığın bir daha hiç görülmeyeceği anlamına gelmez; özellikle polipler ve alerji varsa yakınmalar zaman içinde yeniden başlayabilir.

Nedenleri

Sinüs enfeksiyonunun ortak noktası, sinüs açıklıklarının daralması ve mukusun dışarı akamamasıdır. Bunun nedenleri şunlardır:

Virüsler

Akut sinüzitlerin çoğu soğuk algınlığı ve grip gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra gelişir. Virüsler burun ve sinüs zarını şişirir, mukus üretimini artırır ve sinüs kanallarını tıkar. Bu tür sinüzitler genellikle bir ila iki hafta içinde kendiliğinden düzelir.

Bakteriler

Sinüslerde biriken mukus, bakterilerin çoğalması için uygun ortam hazırlayabilir. Viral enfeksiyona ikincil olarak gelişen bakteriyel sinüzit, akut sinüzitlerin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur. Üst azı dişlerinin kökündeki enfeksiyon da maksiller sinüse yayılarak sinüzit yapabilir.

Alerji ve Burun Zarının Uzun Süreli İltihabı

Alerjik nezle (alerjik rinit) burun zarını şişirerek sinüs açıklıklarını daraltır ve sinüzite zemin hazırlar. Aşırı mukus üretimi ve burun tıkanıklığı alerji, sigara dumanı ve çevresel tahriş edicilerle de ortaya çıkabilir.

Yapısal Nedenler

Septum deviasyonu (burun orta bölmesinin eğriliği), burun polipleri, konka büyümesi ve doğuştan dar sinüs kanalları mukus akışını bozabilir. Bu durumlar özellikle tekrarlayan ya da kronik sinüzitle ilişkilidir.

Daha Seyrek Nedenler

  • Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar ve ilaçlar
  • Kistik fibrozis ve silya hareketini bozan hastalıklar
  • Mantar enfeksiyonları (çoğunlukla bağışıklığı baskılanmış kişilerde)
  • Burun içine yerleşmiş yabancı cisimler (özellikle küçük çocuklarda)

Belirtileri

Belirtiler sinüzitin türüne ve hangi sinüsün etkilendiğine göre değişir. Sinüzit hastasında aşağıdaki yakınmalardan birkaçı birlikte görülür.

Sık Görülen Belirtiler

  • Burun tıkanıklığı: Burundan nefes almakta güçlük.
  • Yüzde ağrı, basınç ya da dolgunluk: Yanaklarda, gözlerin çevresinde ya da alında hissedilir; öne eğilince artabilir. Üst dişlerde ağrı ve diş ağrısı benzeri bir his olabilir.
  • Burun akıntısı ya da geniz akıntısı: Sarı ya da yeşil renkli olabilir. Mukusun boğazın arkasına akması öksürüğe, boğazda yanma ya da kaşıntıya ve gece artan öksürüğe yol açabilir.
  • Koku duyusunda azalma ya da kayıp
  • Baş ağrısı: Genellikle yüz bölgesinde basınç hissiyle birlikte olur.
  • Halsizlik, kulakta dolgunluk, ağızda kötü tat ya da nefes kokusu
  • Ateş: Akut sinüzitte görülebilir; kronik sinüzitte nadirdir.

Çocuklarda öksürük, uzun süren burun akıntısı, huzursuzluk ve iştahsızlık öne çıkabilir. Yutulan mukusa bağlı mide bulantısı ve kusma özellikle çocuklarda olabilir.

Soğuk Algınlığından Nasıl Ayrılır?

Soğuk algınlığı belirtileri genellikle ilk üç dört günde artar ve yedi ila on gün içinde azalır. Belirtilerin on günden uzun sürmesi, ilk günlerde düzelme görüldükten sonra yeniden kötüleşmesi ya da üç dört gün boyunca yüksek ateş ve irinli akıntı bulunması sinüzit açısından hekim değerlendirmesini gerektirir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

  • Belirtiler 10 günden uzun sürüyorsa veya ilaçlara rağmen kötüleşiyorsa
  • Yüksek ateş (38,5 °C ve üzeri) üç dört günden uzun sürüyorsa
  • Bir yıl içinde dörtten fazla sinüzit atağı yaşıyorsanız
  • Belirtileriniz 12 haftadan uzun sürüyorsa
  • Şiddetli yüz ağrısı yaşıyor ya da koku duyunuzu kaybettiyseniz

Ne Zaman Acile Gidilmeli?

  • Göz çevresinde ya da yanakta şişlik, kızarıklık
  • Çift görme, görme azalması, göz hareketlerinde ağrı veya gözün öne doğru çıkması
  • Çok şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, yüksek ateş
  • Kafa karışıklığı, aşırı uyku hali, nöbet
  • Alın bölgesinde şişlik

Bu belirtiler enfeksiyonun göz çukuruna ya da kafa içine yayıldığını düşündürebilir ve gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Sinüzit tanısı büyük oranda hastanın öyküsüne ve burun muayenesine dayanır. Tanı için KBB (kulak burun boğaz) hekimine ya da aile hekimine başvurulabilir.

Akut Sinüzit Tanısı

Akut sinüzit çoğunlukla klinik olarak konur. Hekim burun tıkanıklığı, burun akıntısı, yüzde ağrı ve basınç gibi belirtilerin süresini sorar; burun içini ve yüzdeki hassasiyeti inceler. Akut sinüzitin tanısı için rutin olarak röntgen, bilgisayarlı tomografi (BT) ya da kan testi gerekmez. Sinüs röntgeni (Waters filmi) bu amaçla önerilmez; çünkü sonuçlar güvenilir değildir ve tedaviyi değiştirmez.

Kronik Sinüzit Tanısı

Kronik sinüzit tanısı için yakınmaların en az 12 hafta sürmesi ve iltihabın muayene ya da görüntüleme ile gösterilmesi gerekir.

  • Burun endoskopisi: Ucunda kamera bulunan ince bir tüp (çoğunlukla 2,7 ile 4 mm çapında) burun deliğinden ilerletilir. Hekim mukus, şişlik, polip ve sinüs açıklıklarının durumunu doğrudan görür. İşlem kısa sürer; genellikle burun içine uyuşturucu sprey sıkılarak yapılır.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT): Kronik sinüzitte, ameliyat planlanırken, tekrarlayan ataklarda ya da komplikasyon şüphesinde sinüslerin ayrıntılı görüntülenmesi için istenir.
  • Alerji testleri: Alerjinin sinüzite katkısı düşünülürse deri testi ya da kan testi yapılabilir.
  • Kültür ve diğer testler: İlaçlara yanıt vermeyen, tekrarlayan ya da komplikasyonlu olgularda burun içi sıvıdan örnek alınabilir. Sık tekrarlayan sinüzitte bağışıklık sistemi ve diğer yapısal hastalıklar araştırılabilir.

Tüm baş ağrıları sinüzit değildir. Migren ve gerilim tipi baş ağrıları sıklıkla sinüzit ile karıştırılır; bu nedenle tanının hekim tarafından konması önemlidir.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlar sinüs enfeksiyonu geliştirme riskini artırır.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Soğuk algınlığı ve grip, sinüzitin en sık öncülüdür. Yüzden fazla virüs türü soğuk algınlığına neden olabilir. Küçük çocuklar yılda birçok kez soğuk algınlığı geçirdiği için sinüzit riski daha yüksektir.

Alerjik Rinit ve Astım

Alerjiye bağlı burun şişliği sinüs kanallarını daraltır. Astımı olan kişilerde de sinüzit daha sık görülür.

Burun ve Sinüs Yapısındaki Sorunlar

  • Septum deviasyonu: Burun orta bölmesinin eğriliği, bir yandaki sinüs açıklığının daralmasına yol açabilir.
  • Burun polipleri: İyi huylu, yumuşak kitlelerdir; sinüs açıklıklarını tıkayabilir.
  • Konka hipertrofisi: Burun içindeki konkaların büyümesi burun tıkanıklığına neden olur.
  • Anatomik varyasyonlar ve doğuştan dar kanallar

Sigara ve Çevresel Etkenler

Sigara içmek ve sigara dumanına maruz kalmak burun ve sinüs zarını tahriş eder, silyaların işlevini bozar. Hava kirliliği, toz ve kimyasal dumanlar da riski artırabilir.

Bağışıklık Sistemini Zayıflatan Durumlar

HIV enfeksiyonu, kemoterapi, uzun süreli kortizon kullanımı ve bazı bağışıklık eksiklikleri sinüzit riskini ve ağır seyretme olasılığını artırır.

Diğer Faktörler

  • Üst azı dişlerinin enfeksiyonu ya da diş çekimi
  • Uçak yolculuğu ve dalış sırasında ani basınç değişiklikleri (barosinüzit)
  • Çocuklarda emzik ve kreş gibi toplu ortamlarda bulunma
  • Gastroözofageal reflünün bazı kişilerde burun ve sinüs yakınmalarını artırabileceği öne sürülmüştür; bu ilişki kesin değildir.

Komplikasyonları

Sinüs enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu komplikasyon bırakmadan iyileşir. Ancak sinüsler göz çukuruna ve kafa içine çok yakın olduğu için nadiren enfeksiyon bu bölgelere yayılabilir. Bu risk çocuklarda ve bağışıklığı zayıf kişilerde daha yüksektir.

Göz Çukuruna Yayılma (Orbital Komplikasyonlar)

En sık görülen ciddi komplikasyondur. Göz kapağında ve çevresinde şişlik ve kızarıklıkla başlar; ilerleyen durumda gözde ağrı, göz hareketlerinde kısıtlılık, gözün öne çıkması, çift görme ve görme kaybı gelişebilir. Hastaneye yatış, damar yoluyla antibiyotik ve bazen cerrahi gerekebilir.

Kafa İçi Komplikasyonlar

  • Menenjit: Beyin ve omuriliği saran zarların iltihabıdır. Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve ışıktan rahatsız olma belirtileri yapar.
  • Beyin apsesi ve epidural/subdural apse: Kafa içinde irin birikimidir. Şiddetli baş ağrısı, bilinç değişikliği, nöbet ya da kolda bacakta güçsüzlük görülebilir.
  • Kavernöz sinüs trombozu: Göz arkasındaki büyük bir toplardamarda enfeksiyona bağlı pıhtı oluşumudur. Çok nadir ama ağır bir durumdur.

Kemik Enfeksiyonu

Özellikle alın sinüsü enfeksiyonunda, alın kemiğinde iltihaplanma (osteomiyelit) ve alında şişlik gelişebilir. Genellikle genç erkeklerde bildirilir.

Kronikleşme ve Yaşam Kalitesi

Tedavi edilmeyen ya da tekrarlayan sinüzit kronik hale gelebilir. Süreğen burun tıkanıklığı, koku kaybı, uyku bozukluğu ve baş ağrısı günlük yaşamı ve iş verimini olumsuz etkileyebilir. Burun polipleri ve alt solunum yolu hastalığı (astım) kronik sinüzitle birlikte seyredebilir.

Hemen Tıbbi Yardım Alın

Göz çevresinde şişlik, görmede değişiklik, ense sertliği, çok şiddetli baş ağrısı, yüksek ateş, bilinç bulanıklığı ya da nöbet görülürse beklemeden acil servise başvurun. Sinüzit komplikasyonlarında erken tedavi sonucu belirgin biçimde iyileştirir.

Nasıl Önlenir

Sinüzitten tamamen korunmak mümkün olmasa da risk aşağıdaki önlemlerle azaltılabilir.

Enfeksiyonlardan Korunma

  • Ellerinizi sık ve sabunla yıkayın; soğuk algınlığı olan kişilerle yakın temastan kaçının.
  • Önerilen aşıları, özellikle yıllık grip aşısını yaptırın. Aşılar viral ve bakteriyel solunum yolu enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.
  • Soğuk algınlığı sırasında serum fizyolojikle burnunuzu yıkayın ve bol sıvı için; burnunuzu aşırı güçle sümkürmeyin.

Alerjileri Kontrol Altına Alma

Alerjiniz varsa tetikleyicilerden (toz akarı, polen, küf, evcil hayvan tüyü) uzak durun ve alerji ilaçlarınızı hekiminizin önerdiği şekilde kullanın. Alerji tedavisi sinüzit atak sayısını azaltabilir.

Çevresel Etkenlerden Kaçınma

  • Sigarayı bırakın ve sigara dumanına maruz kalmaktan kaçının.
  • Toz, kimyasal duman ve hava kirliliğine maruziyeti azaltın; gerekirse koruyucu maske kullanın.
  • Ev ortamını çok kuru bırakmamaya çalışın; nemlendirici kullanıyorsanız cihazı düzenli temizleyin.

Burun Bakımı ve Düzenli Takip

  • Septum eğriliği, polip ya da sık tekrarlayan sinüzit gibi yapısal sorunlarınız varsa bir KBB hekimi tarafından değerlendirilin.
  • Burun spreyi ve damlalarını hekimin önerdiği süre ve dozda kullanın; dekonjestan spreyleri üç ila beş günden uzun kullanmayın.
  • Diş ve diş eti enfeksiyonlarını erken tedavi ettirin.
  • Uçakta inerken ve dalış sırasında burun tıkalıysa hekiminize danışarak önlem alın.

Soğuk havada başın örtülmesi ya da saçın ıslak kalması sinüzite doğrudan neden olmaz; sinüzit mikroplara ve burun-sinüs tıkanıklığına bağlı gelişir.

Tedavi Seçenekleri

İlgili tedaviler

İlgili ameliyatlar

Sık Sorulan Sorular

Sinüs enfeksiyonu nedir?

Sinüs enfeksiyonu (sinüzit), burun çevresindeki hava dolu boşlukların iç zarının iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyonun ardından gelişir. Burun tıkanıklığı, yüzde basınç ve ağrı, burun ya da geniz akıntısı başlıca belirtileridir.

Sinüs enfeksiyonu bulaşıcı mıdır?

Sinüzitin kendisi doğrudan bulaşıcı değildir; çünkü iltihap sinüslerin içinde gelişir. Ancak sinüzite yol açan soğuk algınlığı ve grip virüsleri öksürük, hapşırık ve temas yoluyla bulaşabilir. Karşı taraf da bu virüsü alıp sinüzit geliştirebilir, ancak herkeste sinüzit gelişmez.

Sinüzit soğuk algınlığından nasıl ayırt edilir?

Soğuk algınlığı belirtileri genellikle ilk üç dört günde artar ve bir hafta ile on gün içinde azalır. Belirtiler on günden uzun sürüyorsa, ilk düzelmeden sonra yeniden kötüleşiyorsa ya da yüksek ateş ve belirgin yüz ağrısı varsa sinüzit düşünülür. Kesin ayrım için bir hekimin muayenesi gerekir.

Sinüzit kaç günde geçer?

Viral akut sinüzit çoğu kişide yedi ila on gün içinde, bazen iki hafta kadar sürede kendiliğinden düzelir. Bakteriyel akut sinüzit uygun tedaviyle genellikle birkaç hafta içinde geçer. Kronik sinüzitte belirtiler en az 12 hafta sürer ve tedavi daha uzun olabilir; ameliyat uygulansa bile yakınmalar zamanla yeniden başlayabilir.

Sinüzitte antibiyotik her zaman gerekir mi?

Hayır. Akut sinüzitlerin çoğu virüslere bağlıdır ve antibiyotik viral enfeksiyonlara etki etmez. Hekimler antibiyotiği genellikle belirtilerin on günden uzun sürmesi, yüksek ateşle birlikte irinli akıntı bulunması ya da ilk düzelmenin ardından kötüleşme gibi durumlarda yazar. Gereksiz antibiyotik yan etkilere ve bakteri direncine yol açabilir.

Sinüzit için hangi antibiyotikler kullanılır?

Bakteriyel akut sinüzitte hekimler genellikle amoksisilin ya da amoksisilin-klavulanat ile başlar; penisilin alerjisi varsa başka gruplardan ilaçlar seçilir. İlaç, doz ve süre hastanın yaşına, alerjilerine ve hastalığın seyrine göre hekim tarafından belirlenir. Antibiyotiği hekime danışmadan başlamayın, yarıda bırakmayın ve eski reçetelerden kullanmayın.

Sinüzitte burun yıkamak işe yarar mı?

Serum fizyolojik ile burun yıkama mukusu inceltir, burun içini temizler ve belirtileri hafifletebilir; özellikle kronik sinüzitte yaygın olarak önerilir. Yıkama için steril, kaynatılıp soğutulmuş ya da damıtılmış su kullanılmalı, kullanılan kap her seferinde temizlenmelidir. Musluk suyu doğrudan kullanılmamalıdır.

Burun spreyleri bağımlılık yapar mı?

Kortizonlu burun spreyleri doğru kullanıldığında bağımlılık yapmaz ve kronik sinüzitte uzun süre kullanılabilir. Burun açıcı (dekonjestan) spreyler ise üç ila beş günden uzun kullanılırsa burun tıkanıklığını artırabilir ve kişi sprey olmadan nefes alamıyormuş hissine kapılabilir. Bu nedenle dekonjestan spreyleri hekimin önerdiği kısa sürelerle kullanın.

Sinüzit tedavi edilmezse ne olur?

Viral sinüzitler çoğunlukla kendiliğinden geçer. Ancak uzun süren ya da tekrarlayan sinüzit kronikleşebilir. Nadiren enfeksiyon göz çukuruna, kemiğe ya da kafa içine yayılarak göz çevresinde apse, menenjit ya da beyin apsesi yapabilir. Göz çevresi şişliği, görme değişikliği, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği olursa acil servise başvurulmalıdır.

Her baş ağrısı sinüzit midir?

Hayır. Yüz ve alın bölgesindeki ağrıların çoğu migren ya da gerilim tipi baş ağrısıdır; kişiler bunları sıklıkla sinüzitle karıştırır. Sinüzit ağrısına genellikle burun tıkanıklığı, akıntı ve koku azalması gibi belirtiler eşlik eder. Sık tekrarlayan baş ağrılarında bir hekime başvurmak doğru tanı için gereklidir.

Saçı ıslak bırakmak ya da üşümek sinüzite neden olur mu?

Sinüzit soğuktan değil, genellikle virüs ve bakterilerin sebep olduğu enfeksiyonlardan ve sinüs kanallarının tıkanmasından kaynaklanır. Saçın ıslak kalması ya da üşümek tek başına sinüzite yol açmaz. Ancak soğuk algınlığı sırasında dinlenmek, iyileşmeyi destekler.

Sinüzit genetik midir?

Sinüzit doğrudan kalıtsal bir hastalık değildir. Ancak alerjik yatkınlık, burun polipleri, bazı doğuştan hastalıklar (örneğin kistik fibrozis) ve burun yapısı ailesel olabilir ve sinüzit riskini artırabilir. Ailesinde sinüzit öyküsü olanların tetikleyicilerden korunması yararlıdır.

Sinüzitte evde bitkisel yöntemler işe yarar mı?

Bitkisel ürünlerin ve evde uygulanan yöntemlerin sinüziti tedavi ettiğine dair güçlü bilimsel kanıt yoktur. Bazı ürünler burun zarını tahriş edebilir ya da alerjik reaksiyona yol açabilir. Buhar solumak geçici rahatlama sağlayabilir; ancak yanık riski vardır. Belirtiler sürerse doktorunuza danışın.

Sinüzit için ağrı kesici kullanabilir miyim?

Parasetamol ya da ibuprofen gibi ağrı kesiciler yüz ağrısı ve ateşi hafifletebilir; ancak iyileşmeyi hızlandırdıkları kanıtlanmamıştır. Mide, böbrek, astım ya da kanama sorunu olanlarda, hamilelikte ve çocuklarda uygun ilaç farklı olabilir. Aspirin 16 yaş altı çocuklara verilmemelidir. Doz ve süreyi hekim ya da eczacıya danışarak belirleyin.

Sinüzit ameliyatı ne zaman gerekir?

Ameliyat, uygun ve yeterli süreli ilaç tedavisine rağmen kronik sinüzit belirtileri sürüyorsa, polip ya da yapısal tıkanıklık varsa ve bazı komplikasyonlarda düşünülür. Çoğu sinüzit hastasının ameliyata ihtiyacı olmaz. Ameliyat kararı KBB hekimi tarafından muayene ve görüntüleme sonuçlarına göre verilir.

Sinüzit çocuklarda nasıl seyreder?

Çocuklarda sinüzit genellikle soğuk algınlığının ardından görülür. Uzun süren burun akıntısı, öksürük, ateş ve huzursuzluk olabilir. Çocuklarda ilaç seçimi ve dozu yaşa ve kiloya göre belirlenir; bu nedenle ilaçları hekime danışmadan vermeyin. Göz çevresinde şişlik, yüksek ateş ya da uyku hali varsa hemen sağlık kuruluşuna başvurun.

Sinüzit şüphesiyle hangi bölüme başvurulmalı?

İlk başvuru için aile hekimi ya da Kulak Burun Boğaz (KBB) polikliniği uygundur. Belirtiler on günden uzun sürüyorsa, sık tekrarlıyorsa ya da komplikasyon belirtisi varsa KBB hekimi muayene ve gerekirse endoskopi ile tanıyı netleştirir. Göz ya da kafa içi tutulumu şüphesinde acile başvurun.

Sinüzit koku duyusu kaybına yol açar mı?

Evet. Burun içindeki şişlik ve polipler, kokunun koku alma bölgesine ulaşmasını engelleyebilir; bu nedenle sinüzitte geçici koku azalması sık görülür. Kronik sinüzit ve burun polipli hastalarda koku kaybı uzun sürebilir. Tedavi ile birçok hastada koku geri döner; sürerse KBB hekimine başvurulmalıdır.

Sinüzit hamilelikte tehlikeli midir?

Hamilelikte burun tıkanıklığı sık görülür ve sinüzit gelişebilir. Çoğu zaman serum fizyolojik ile burun yıkama ve dinlenme yeterli olur. Hamilelikte ilaç kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır; bu nedenle antibiyotik, burun spreyi ve ağrı kesiciyi mutlaka doğum ve KBB hekiminizle konuşarak kullanın.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Sinusitis (sinus infection)
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Sinusitis
  3. Cleveland Clinic. Sinus Infection (Sinusitis): Causes, Symptoms & Treatment
  4. Journal of Turgut Ozal Medical Center (DergiPark). Erişkin ve Çocuklarda Rinosinüzit
  5. Balkan Medical Journal (DergiPark). Orbital Complications of Sinusitis
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 1