Safra Kesesi İltihabı

Safra Kesesi İltihabı
Safra Kesesi İltihabı

 

Safra bir salgıdır. Karaciğerde üretilir ve yağların, yağda eriyen vitaminlerin emilmesine katkı sağlayarak bağırsaklardan dökülür. Karaciğer, gün içerisinde yaklaşık altı yüz ml kadar safra üretimi sağlar. Üretilen safra, bazı maddelerin onikiparmak bağırsak yolu ile vücuttan atılımını sağlar. Safra kesesi, karaciğer tarafından üretilen safranın açlık dönemlerinde depolama, yoğunlaştırma yani konsantre haline getirme görevini görür. Üretilen safrayı on katına kadar yoğunlaştırabilmektedir. Karaciğerin alt yüzüne yapışık halde bulunan, küçük bir armut şeklinde olan safra kesesi elli ml hacme sahiptir. Vücudun ihtiyacı halinde safra kesesinin hacmi altı katına çıkabilmektedir. Karaciğer, ürettiği safranın bir kısmını safra kesesi aracılığı ile bağırsağa gönderirken, bir kısmı için ise safra kesesine ihtiyaç duymaz. Vücutta safra kesesi görevini yerine getiremez hale geldiğinde safranın tamamı ana safra kanalı ile bağırsağa aktarılabileceği için vücutta vazgeçilemez bir organ niteliğinde değildir.

İnceleyen ve onaylayan: Uzm. Dr. Sema Tutar Pişkinsüt, Op. Dr. Necat Kaplan

Safra Kesesi İltihabı Hakkında

Safra kesesinin birincil görevi, açlık halinde iken safra kesesinde biriken safrayı yoğunlaştırarak depolamaktır. Diğer bir görevi ise yağlı maddelerin emiliminin gerçekleşmesi için sindirim sırasında kasılarak içinde bulunan safranın bağırsağa boşalmasını sağlamaktır. Bağırsağa iletilme işlemi ana safra kanalı ile de yapılabilmektedir. Karaciğerde üretilen safranın bir kısmı vücutta bu yol ile bağırsağa iletilmektedir. Eğer safra kesesi işlevini kaybederse tamamı ana safra kanalı yolu ile bağırsağa gönderilebilir. Ciddi bir safra kesesi iltihaplanması ile karşı karşıya kalındığında safra kesesinin vücuttan alınması hayati risk oluşturmaz.

Safra Kesesi İltihabı Nedir?

Safra kesesi iltihabı, kese içerisinde bir iltihaplanma olması ya da kesedeki salgının akamaması durumunda oluşan bir hastalıktır. Bu oluşan durumların ilerlemesi ile safra kesesinin fundus denilen üst kısmının beslenmesinde sorunlar oluşmaya başlar. Üst safra kesesi kısmındaki bu oluşum nedeni ile zaman içerisinde kesede delinme meydana gelebilir. Safra kesesinde meydana gelen delinme ile safra karın boşluğuna akabilir. Karın boşluğuna akan safra, karın zarı iltihabına neden olur. Karın zarı iltihabı mutlaka müdahale edilmesi gereken ciddi bir sorundur. Kolesistitlerin sonucu olarak safra kesesinde oluşan taşlar ile safra kesesi iltihabı yüzde doksan oranında birlikte ortaya çıkar. Keselerde taş oluşmamış olsa da iltihaplanma meydana gelebilir. Taşsız safra kesesi iltihaplanmasında da kese delinme ihtimali taşır. Özellikle de diyabet hastalığı olan kişilerin safra kesesinde oluşan rahatsızlıklar ciddi sorunlara yol açar.

Kronik Safra Kesesi İltihabı

Kronik safra kesesi iltihabında safra büzülerek hacmini kaybeder. Büzülen safra işlevlerini gereği gibi yerine getiremez bir hal alır. Hastalığın belirtileri genellikle yemeklerden sonra ortaya çıkar. Yemekten sonra kişilerde meydana gelen gaz ve gerginlik hissinin nedeni safra kesesinin büzülmesi olabilir. Bazı kişilerde ise belirtiler sadece yemek sonrası değil gün içerisinde herhangi bir anda kaburgaların altında beliren ani bir ağrı olarak ortaya çıkabilir. Hastalığın diğer bir belirtisi ise sarılıktır. Kronik safra kesesi iltihabı genellikle kırk yaş üstü şişman kadınlarda ortaya çıkar.

Akut Safra Kesesi İltihabı

Akut safra kesesi iltihabı, safra kesesi yoluna yerleşen taşlar nedeniyle safra kesesinin işlevini yerine getirememesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalığın belirtisi karnın üst kısmında oluşan ani, şiddetli ve hızla gelişen ağrıdır. Bu şiddetli ağrılar sırta veya sağ omzun ucuna doğru hızla yayılabilir. Kişilerde ağrıyla beraber yüksek ateş, bulantı ve kusma gibi belirtilerden bir veya birkaçı görülmeye başlanabilir. Altmış yaş üstü hastalarda hastalık hızla ilerleyebilir.

Safra Kesesi İltihabı Nedenleri

Safra kesesi iltihabını tek başına değerlendirmek doğru değildir. Hastalığı safra kesesi taşları ile birlikte değerlendirmek gerekir. Safra kesesi taşının oluşma nedenleri ve kimlerde görüldüğü ele alındığında safra kesesi iltihabının nedenlerine de ulaşılmış olunur. Safra kesesi taşı ile ortaya çıkan safra kesesi iltihaplanmaları genellikle kadınlarda ortaya çıkan bir hastalıktır. Bunun nedeni kadınlarda meydana gelen hormonal değişimler sonrasında safra kesesinin içindeki safra salgısının yapısında da değişimler olmasıdır. Safra kesesinin içinde oluşan değişimler çökelti miktarının artmasına veya boşalımın gerçekleşmeyip birikmesine yol açabilir. Safra kesesi iltihabı risk grubunda yer alanlar; kırk yaş üstü kadınlar, çok doğum yapanlar, diyabet hastaları ve çok fazla kiloları olanlardır.

Tümör Oluşumu

Safra kesesinde en sık meydana gelen hastalıklardan birisi de tümörlerdir. Safra kesesi kanseri, sindirim sistemi içerisinde gelişen kanserler arasında ilk beşte yer almasına rağmen işlevini kaybettiğinde vücut uzun süre belirti vermediği için erken teşhis konulamamaktadır. Özellikle de altmış yaş üstünde meydana geldiğinde fark edilmezse hastalık çok hızlı ilerler. Safra kesesi iltihabı, safra kesesi kanserinin oluşmasına neden olan başlıca hastalıklardan biridir. Kanser hastalarında safra kesesi taşı oluşumu da varsa hastalık belirtileri daha erken fark edilebilmektedir. Safra kesesi kanserinin belirtileri; sarılık, karın ağrısı, sindirimle ilgili problemler, bulantı, kusma, yiyeceklere tahammülsüzlük, zayıflama, koyu renkli idrar, beyaz renkte dışkıdan bir veya birkaçının meydana gelmesidir. Safra kesesi kanserine yakalanan kişilerde, safra kesesinin bulunduğu bölgede kitle hissi ve şiddetli ağrı olur. Hastaların bu hastalığın tedavisi için genel cerrahi bölümüne başvurması gerekir.

Darbe ve Travmalar

Karın travmaları arasında safra kesesi travması pek karşılaşılan bir durum değildir. Nadiren görülen bu yaralanmalar genellikle karaciğerde meydana gelen yaralanmalar sonucunda ortaya çıkar. Safra kesesi yaralanmaları üç ana başlık altında incelenir. Bunlardan ilki hafif yaralanmalar yani kontüzyonlardır. İkinci olarak laserasyon ve perforasyonu, orta dereceli yaralanmalar ele alınır. Üçüncü bölümde ise avülsiyon (kopma) olarak adlandırılan ciddi yaralanmalar yer alır. Yaralanmalar ancak haftalar sonra ortaya çıkarılabilir. Yaralanmaların en önemli aşaması tanı ve teşhis aşamasındır. Hastalık keşfedildikten hemen sonra tedaviye başlanır.

Safra Kanalı Tıkanıklığı

Safra kanalı tıkanıklığına yol açan durumlar; pankreası etkileyen tümör, vücudun başka bir bölgesinden yayılan kanser, safra kanalları kanseri, bazı ilaçların yan etkisi, safra kanallarının inflamasyonu, cerrahi müdahale sırasında yaralanma, parazitler ve kurtların oluşmasıdır. Tıkanıklık endoskop ile görüntülenir. Tedavi için şok tedavisi, ilaç tedavisi veya geleneksel cerrahi tercih edilebilir. Cerrahi müdahale öncesi safra kesesi yolları endoskopik olarak temizlenir. Ameliyat sadece safra kesesi ile sınırlı tutularak hastanın hızlı bir iyileşme süreci yaşaması sağlanır.

Enfeksiyon

Safra kesesinde meydana gelen hastalıkların diğer bir nedeni de enfeksiyondur. Safra kesesi duvarında oluşan enfeksiyon sonrasında safra kesesi duvarında değişimler meydana gelir. Oluşan bu değişim safra kesesi duvarının kalınlaşması ve ödem tutması şeklindedir. Enfeksiyon oluşumunun başlıca nedeni safra kesesi taşlarıdır. Bazı hastalarda safra kesesi taşı ve safra kesesi iltihabı bir arada görülür. Nadiren de olsa safra kesesi taşı oluşmadığı halde hastada enfeksiyon oluştuğu görülür. Ciddi bir hastalıktır. Acil müdahale gerektirir. Hastalığın tedavisi cerrahi müdahale ile mümkündür.

Kan Damarı Sorunları

Safra kesesinde başlayan hastalık ileri düzeyde bir kanser hastalığına dönüştüğünde diğer organları ve sistemi etkileyebilmektedir. Bazı hastalarda kan damarı tıkanıklığı ile safra kesesi iltihabı birlikte görülebilir. Birbiriyle bağlantılı veya ayrı ayrı ilerleyebilir iki hastalık. Kan damarı tıkanıklığı, damar sertliği veya pıhtı nedeniyle damarların tıkanması ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Kan damarını ve safra kesesi iltihabını tetikleyen ortak sorunlar diyabet ve obezite gibi hastalıklardır. Kalp damar hastalıkları için kardiyoloji bölümüne başvurmak gerekir. İki hastalığın birden ilerlediği tespit edildiğinde ise doktorunuz diğer uzmanla ortak bir çalışma yürütebilir. Kalp damar hastalıkları da belirti vermeden ilerleyebileceği için düzenli kontrollere gitmek önemlidir.

Mide ve Bağırsak Rahatsızlıkları

Sindirim sistemi hastalıklarından bir diğeri de mide ve bağırsaklardaki enfeksiyon sonucu oluşan bağırsak hastalıklarıdır. Mide ve bağırsakta başlayan hastalıklar zaman içerisinde tüm vücudu etkileyebileceği için ciddiye alınması gereken hastalıklardır. Hastalığın oluşmasındaki en temel neden bağışıklık sisteminin güçsüz olmasıdır. Hastalığın oluşmasına neden olan diğer faktörler ise kalıtsallık ve çevresel unsurlardır. Hastalıkta ortaya çıkan belirtiler; kusma, şişkinlik, mide bölgesinde ağrı, bulantı ve kusma hali, kanama, ateş ve üşüme, kramplar, baş ağrısından bir veya birkaçı olabilir. Bu belirtiler tanı ve teşhis için yeterli değildir. Hastalığın kesin tanısını koyabilmek için birtakım testler yapılması gerekir. Bağırsak hastalıklarından korunmak için kişilerin beslenme düzenine dikkat etmesi gerekir.

İsteri

İsteri, psikonevrozlar grubuna dahil olan hastalıklardan biridir. Hastalığın belirtileri yaşanılan çevreye ve hayat standartlarına bağlı olarak değişmekle birlikte başlıca belirtiler; ağrılar, baş dönmesi, bayılma, iştahsızlık, titreme, boğazda düğümlenme hissi, kas gerilmesi, geçici körlük, sağırlık, uzuvda uyuşma, hafıza kaybından bir veya birkaçıdır. Hastalığa yakalanan kişinin amacı çevresinde bulunan insanların ilgisini çekmektir. Hastalığın tedavisindeki ilk ve en önemli aşama telkindir.

Safra Kesesi İltihabı Belirtileri

Safra kesesi iltihabının ilk belirtileri karında meydana gelir. Karında başlayan şiddetli ağrılar zamanla sırtta veya omuzda hissedilmeye başlar. Hastalığın diğer safhalarında ise karında şişlik, mide bulantısı, iştahsızlık, ateş gibi belirtiler meydana gelir. Tuvalete çıkma zorluğu da hastalığın ileri dönem belirtilerinden biridir. Bu belirtiler kişinin hayatını yaşanmaz hale getirdiğinde hastaneye kaldırılır. Safra kesesi iltihabı henüz ilk evrelerinde ise hastaya medikal tedaviler uygulanır. Ancak hasta, hastaneye başvurduğunda hastalık ileri safhada ise ya da tüm tedavilere rağmen ilerleme durdurulamıyorsa ameliyat tek seçenek haline gelir.

Yüksek Ateş ve Ağrı

Hastalığın türünü ortaya koyan durumlar ortaya çıkan belirtilerin sıklığına ve yanında eşlik eden diğer bulgulardır. Yüksek ateş belirtisi günlerce veya haftalarca devam edebilir. Ateş 38.3 derecenin üstüne çıktığı zaman ciddi bir durum yaratır. Bu denli yüksek ateş aralıklarla ya da sürekli meydana gelebilir. Yüksek ateşin nedeninin belirlenmesi için birtakım testlere ihtiyaç duyulur. Yüksek ateş ile birlikte ortaya çıkan belirtilerin hastalığın nedeninin bulunmasında yol göstericidir. Safra kesesi iltihabı hastalığında ağrıların oluştuğu yer ve yayılma şekli hastalığın tespiti için önemli belirtilerden biridir. Ağrılar ilk önce karında başlar ve sonrasında sırt ve omza doğru yayılır. Bu ağrılar kişinin günlük yaşamını ciddi derecede olumsuz etkileyen ağrılardır. Yüksek ateş ile bu bölgelerdeki şiddetli ağrıların bir arada görülmesi safra kesesi hastalıkları konusunda şüpheyi artırır.

Bulantı ve Kusma

Bulantı ve kusma bazen geçici bir durum iken bazen ciddi sorunların belirtisi olabilir. Bulantı, insanda rahatsızlık oluşturan bir histir. Bulantı hissi genellikle kusma ile devam eder. Kusma ise mide içeriğindeki maddelerin kuvvetli bir refleks ile dışarı atılması eylemidir. Mide bulantısı ve kusma vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkan rahatsızlıkların uyarısı sonucu oluşabilir. Mide bulantısı beraberinde terleme, soluk beniz, aşırı tükürük salgılama, kalbin yavaş atması, tansiyonun düşmesi, iştahsızlık belirtilerinden bir veya birkaçını hissettirebilir. Kusma eylemi aslında beynin ‘medulla oblongata’ adı verilen bölümünde gerçekleşir. Sindirim sisteminden gelen uyarılar bu bölgede algılanır. Bulantı ve kusma çoğu zaman ciddi bir rahatsızlık belirtisi olmasa da sürekli olması halinde doktora başvurmak gereklidir.

Dilde Beyaz Pas

Dil üzerinde meydana gelen kalıcı renk değişimleri insanın vücudunun diğer bölgelerinde oluşan bir hastalığın yansıması olabilir. Değişim sonucu oluşan dil üzeri pasın renkleri genellikle beyaz, siyah, kahverengi veya sarı tonlarındadır. Dil üzerindeki beyaz pas enfeksiyon sonucu oluşan hastalıkların belirtisi olabilir. Genellikle mide ve bağırsak hastalıkları kaynaklı oluşur. Beyaz pasta bir kalınlık hissediliyorsa renk değişiminin nedeni zehirlenme de olabilir. Dil üzerindeki sarı pas ise karaciğerin salgıladığı safradan veya safra kesesinde oluşan hastalıklardan kaynaklı oluşmuş olabilir. Bağışıklık sistemi zayıflayan insanlarda bu renk değişimi kahverengi olarak meydana gelir. Oluşan paslar engellenemeyen kötü koku salgılanmasına neden olur.

Safra Kesesi İltihabı Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Safra kesesi iltihabı bazen hiçbir belirti göstermeden ilerleyebilir. Bu durumlarda hastalık ancak check – up yaptırıldığında bulunabilir. Ancak bazı kişilerde hastalık ilk dönemden itibaren belirtiler göstermeye başlar. Hasta belirtilerin kaynağını öğrenmek için başvurmadığı sürece hastalık ilerler. İleri evreye gelen hastalık daha ağır belirtiler vermeye başlar. Bu belirtiler karın bölgesinde şiddetli ağrı ve şişlik olarak başlar ve vücutta yayılır. Hastalığın nedeninin karın bölgesinde olduğuna dair belirtiler sonrasında hastaya ultrason yapılır. Hastalığın safra kesesi içerisinde mi kanalında ilerlediği böylelikle teşhis edilir. Hastalığın geldiği evreye göre farklı tetkikler de uygulanır ve sonucuna göre tedaviye başlanır.

Fizik Muayene

Fizik muayenede öncelikle hastanın şikayetleri dinlenir. Hastanın kendini doğru ifade etmesi, yaşadığı sorunları eksiksiz anlatması büyük önem taşır. Doktorunuz eskiden gördüğünüz tedaviler ve kullandığınız ilaçlar hakkında bilgi isteyebilir. Gitmeden önce bu konularda hazırlıklı olmanız muayeneyi ve hastalığın teşhisini kolaylaştıracaktır. Hasta şikayetlerini anlattıktan sonra ateşi ölçülür. Dilinde bir renk değişimi olup olmadığı incelenir. Sonrasında ise karın ultrasonu yapılır. Karın ultrasonu ile safra kesesinde oluşan kalınlaşma var ise görülür. Safra kesesi içinde veya yolunda oluşan taşlar ultrason ile tespit edilir. Safra kesesinde önceden oluşmuş bir iltihaplanma var ise o da ortaya çıkarılır. Hastalık daha ileri düzeyde ise farklı tetkiklere de başvurulur.

Tetkikler

Safra kesesinde oluşan hastalığın daha ileri düzeye geldiğinde yapılacak olan tetkikler değişebilmektedir. Bunlardan ilki kandaki bilirubin ve diğer maddelerin anormal maddelerin seviyesini ölçmek için yapılan kan tahlilleridir. Bilgisayarlı tomografi taraması ile vücudun üç boyutlu görüntüsü alınarak tümör var mı diye kontrol edilir. Tümör varsa bu yöntem sayesinde boyutu da öğrenilmiş olunur. Eğer hastada safra kesesi kanseri var ise MRG ile kanserin diğer organlarına yayılıp yayılmadığı ortaya çıkarılır. Biyopsi yapılarak yani hastadan doku örneği alınarak hastalığın kesin tanısı konulur. Diğer bir görüntüleme yöntemi ise perkütan kolanjiografi yöntemidir. Bu yöntem sayesinde safra kesesinde tümör olup olmadığı anlaşılır. Erken dönemde bu testlerden bir veya birkaçına başvurulması tümör olsa dahi tedavi şansı yaratır.

Safra Kesesi İltihabı Risk Faktörleri

Safra kesesi iltihabı, safra kesesi hayati değer taşıyan bir organ olmadığı için hasta için büyük risk taşımaz. Ancak safra kesesinde iltihaplanma ve taş oluşumu başka hastalıklar ile birlikte görüldüğünde daha ciddi bir hal alabilir. Bazı hastalarda iltihaplanma ve taşlar daha ileri safhaya gelebilir. Bu durum da hastada risk faktörlerini artırır. Safra kesesinde oluşan tümörün ise dört evresi vardır. Hasta ilk evrelerde ise tedavi edilir veya cerrahi müdahalede bulunulur. Cerrahi müdahale ve tedavinin tümör üzerinde etkisi olmayacak bir düzeye geldiyse hastalık, hastaya sadece ağrılarını azaltacak bir tedavi uygulanır. Hastalığın bu denli ileri düzeye gelmemesi için hastalığı tetikleyen risk faktörleri konusunda dikkatli olmak gerekir.

Gebelik

Hamilelik döneminde ortaya çıkabilecek hastalıklar bebeği ve anneyi tehlikeye atabileceği için kontrollere düzenli gidilmesi önemlidir. Safra kesesi hastalıkları hamilelik döneminde ortaya çıkabilecek hastalıklar arasında yer alır. Hastalık belirti vermeden ilerleyebilir. Hamilelik döneminde oluşan safra kesesi iltihabı çoğunlukla hormonsal değişimlerden kaynaklanır. Hormonlarda meydana gelen değişim safra salgısındaki kolesterolün oranını artırmasına neden olmaktadırhORMON T. Hamilelik döneminde belirti vermediği için hastalık çoğu zaman tedavi edilemiyor. Hamilelik boyunca bol sıvı tüketmek bu hastalığın oluşmasını ve ilerlemesini önlemedeki en iyi yöntemdir. Çok gerekli olmadıkça hamilelik döneminde antibiyotik tedavisi uygulanmaz.

Şişmanlık

Sağlıksız beslenme ve hareketsizlik sonucu alınan kilolar vücutta birçok hastalığın nedenini oluşturmaktadır. Safra kesesi hastalığına zemin oluşturan nedenlerden biri de yüksek kolesteroldür. Aşırı yağlı yemekler, hamur işleri ve kızartma türleri kolesterol seviyesini artırabilmektedir. Vücutta bozulmaya başlayan kolesterol dengesi safra kesesi içerisindeki kolesterol, kolesterol tuzları ve su oranında da bozulmaya yol açar. Buradaki bozulma safra kesesinde iltihaba ve taşa neden olur. Düzenli ve dengeli beslenir, gün içerisinde en az 2,5 -3 litre su tüketilirse hastalığa yakalanma riski azaltılır.

Diyabet

Vücutta pankreasın yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi veya ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması ile gelişen hastalığa diyabet denir. Diyabet ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Bu hastalığa yakalanan kişiler, yedikleri besinlerden kana geçen şekeri kullanamadıkları için kan şekerleri yükselmeye başlar. Glukoz, hücreler için enerji kaynağıdır. Glukoz vücut için fazla miktarda olduğunda karaciğerde yağ dokusunda birikmeye başlar. Sağlıklı bireylerde olması gereken kan şekeri düzeyi aç karnına 120 mg/dl, tok karnına ise 140 mg/dl seviyesindedir. Yapılan ölçümler sonrasında kan şekeri düzeyi bu değerlerin üzerinde olursa diyabet tanısı konulur. Her diyabet hastasında safra kesesi iltihabı görülmese de risk grubunda yer alırlar.

Hızlı Kilo Değişimi

Sağlıksız beslenme düzeni veya diyetler hızlı kilo değişimlerine neden olmaktadır. Çok yağlı yemekler, hamur işleri, hazır gıdalar sürekli tüketildiğinde karaciğerde yağlanmaya neden olabilmektedir. Bunun yanı sıra yemek saatlerinin düzenli olmaması, akşam geç saatlerde yeme alışkanlığı gibi faktörler de aynı şekilde kilo alımına ve yağlanmaya neden olur. Vücutta hızlı kilo değişimi sağlıksız diyetlerle de meydana gelmektedir. Yeme düzenindeki ani değişim, düşük kalori alımı, lifli besin tüketilmemesi gibi faktörler karaciğer, mide ve bağırsak gibi hayati önem taşıyan organların işlevinde bozulmalara neden olabilmektedir. Bu nedenle aşırı besin tüketiminden ve sağlıksız diyetlerden uzak durup, bir beslenme uzmanı ile sağlıklı beslenmeyi hayatının bir parçası haline getirmelidir.

Hormon Tedavisi

Hormon tedavisi genellikle meme kanseri ve prostat kanseri olan hastalara uygulanır. Hormon tedavisi uygulanacak hasta henüz menopoza girmedi ise tamoksifen kullanılarak hormon reseptörleri kapatılır ve östrojenin buraya bağlanmaması sağlanır. Bu hasta grubunda uygulanacak bir diğer yöntem yumurtalıkların susturulmasıdır. Yumurtalar susturularak östrojen sentezinin önüne geçilir. Bu işlem için iğnelerden faydalanılır. Menopoz dönemindeki kadınlar için izlenen yol farklıdır. Yumurtalıkları zaten işlevini bıraktığı için diğer bir östrojen kaynağı olan böbrek üstü bezleri üzerinden tedaviye devam edilir. Hormon tedavisi ile birçok hastalığın kontrolü sağlanabilmektedir. Hormon tedavisinin yan etkileri kemoterapinin yan etkilerinden çok daha az olduğu için tedavide öncelikli sıradadır. Ancak hormonlardaki bu değişimler bazı hastalarda safra kesesi hastalıklarına neden olabilmektedir.

Etnik Köken

Safra kesesi iltihabında etnik kökenden ziyade cinsiyet faktörü etkili olmaktadır. Safra kesesi iltihabı büyük çoğunlukla kadınlarda meydana gelir. Genellikle kırk yaş üstü kadınlarda oluşan hastalık pek belirti vermediği için ortaya çıkarılamamaktadır. Hastalık menopoz dönemindeki kadınlarda da sıklıkla görülür. Ancak hastalığın etnik kökene göre oluştuğuna veya etnik kökenden kaynaklı hızlandığına dair bir bulguya rastlanmamıştır.

Safra Kesesi İltihabı Komplikasyonları

Komplikasyonlar nedeniyle bir hastalık mevcutken başka hastalıklar da meydana gelir. Safra kesesi iltihabı olan hastalarda da komplikasyon sonu yeni hastalıklar oluşabilir. Bunların bazıları kısa süreli geçici hastalıklar iken bazıları ise ağır hastalıklardır. Özellikle safra kesesi iltihabı ile taş oluşumu bir arada oluşmuş ve tedavi edilmemiş ise ciddi sorunlarla karşılaşılabilir. Bunlardan biri de kesede oluşan taşların safra kanalına düşerek kanalı tıkamasıyla oluşan sarılıktır. Sarılık tedavi edilip kontrol altına alınması gereken bir hastalıktır. Safra kesesi iltihabı komplikasyonu içerisinde yer alan diğer bir hastalık ise pankreatittir. Pankreatit, safra kesesinden düşen taşların safra kanalına düşerek pankreası sıkıştırması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalığın tanısı konulduktan sonra hemen tedaviye başlanmalıdır. Hastalık tedavi edilmediğinde ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Kan Zehirlenmesi (Sepsis)

Kan zehirlenmesi, kana bakteri ve toksinin karışması sonucu bağışıklık sisteminin yıkılmasıdır. Bağışıklık sisteminin çökmesi ölümcül sonuçlar doğurabilir. Kanda zehirlenmenin başladığı ilk altı saat çok önemlidir. Bu saat aralığında müdahale edilebilirse hasta yüzde seksen ihtimalle kurtarılır. Enfeksiyon hastalığının bir türü olan kan zehirlenmesi, basit bir ameliyat veya trafik kazası sonrası da ortaya çıkabilir. Hastalığın en önemli aşaması tanı konulmasıdır. Tanı konulduktan sonra hemen tedaviye başlanmalıdır.

Safra Kesesi İltihabı Nasıl Önlenir?

Safra kesesi iltihabı kalıtsal veya çevresel faktörler nedeniyle oluşabilir. Safra kesesinin oluşmasına neden olan dış etkenlerin başında hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme ve su tüketiminde yetersizlik yer alır. Kişilerin safra kesesi hastalıklarına yakalanma riskini azaltmak için sporu hayatlarına dahil etmeleri gerekir. Gün içerisinde en azından bir saat yürüyüş yapmak ve sonrasında esneme hareketleri ile vücudu açmak hastalıklara karşı vücut bağışıklığını güçlendirecektir. Sporun öncesinde ve sonrasında su tüketimine ayrıca dikkat etmek gerekir. Özellikle spor yapılan günlerde su tüketiminin üç litrenin altına düşürülmemesi gerekir. Düzenli olarak check – up yaptırmak hastalığın erken teşhis edilmesini sağlar. Erken teşhis edilen hastalık daha kolay bir tedavi süreci ile atlatılır.

Sağlıklı Beslenme

Safra kesesi iltihabının önlemek için dikkat edilmesi gereken en önemli faktörlerden birisi sağlıklı beslenmedir. Sağlıklı beslenme, tek bir doğrusu olmayan kişiden kişiye değişen bir olgudur. Ama temel olarak yapılması gerekenler genellikle aynıdır. Safra kesesi hastalıklarının önüne geçebilmek için öncelikle kişinin aşırı yağlı, yüksek kalorili yiyecekleri yaşamından çıkarması gerekir. Sebze ağırlıklı beslenmek vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineral ihtiyacını karşılamak için önemlidir. Meyve tüketimi vücut sağlığı için gereklidir. Ancak meyve tüketiminde saat faktörü önemlidir. Meyveler gün içerisinde ara öğün olarak tüketilmelidir. Akşam yemeği ardından yenilen meyve açlık hissi yaratıp sizi tekrar yemek yemeğe yönlendireceğinden uzak durulmalıdır. Alkolü azaltmaya dikkat etmelisiniz.

Sık Sorulan Sorular

Safra kesesi iltihaplanması hastalığının oluşma nedenini ve hastalıkla nasıl mücadele edileceğini ele aldık. Hastalık tedavi edilmediğinde oluşacak yan etkiler ile yeni hastalıklara yol açabileceğini belirttik. Safra kesesi iltihaplanması ile beraber taş oluşumu gerçekleşirse neler yapılabileceğini, yapılmadığında oluşacak sonuçlara yer verdik. Vücutta safra kesesi hastalıklarının oluşmasını engellemek için yaşantınızda yapmanız gereken değişimleri sıraladık. Son bölümde safra kesesi iltihabı ile ilgili sık sorulan soruları bir araya getirdik.

Safra kesesi iltihabı nasıl tedavi edilir?

Safra kesesi iltihabı hastalığı, safra kesesi içindeki maddelerin iltihaplanması veya kese içindeki safranın akmaması yani işlevini yerine getirmemesi sonucu ortaya çıkar. Hastalık dış faktörlerden kaynaklanabileceği gibi kalıtsal da olabilir. Safra kesesi iltihabı beraberinde kesenin içinde ya da safra kesesi kanalında taşlar oluşabilir. Hasta bu taşların alınması yoluyla tedavi edilebilir. Ancak bu durumda 5 – 6 ay içerisinde hastalık tekrar edebilir. Hastalığın tüm belirtilerini ve yan etkilerini tedavi etmek için safra kesesinin alınması gerekir. Safra kesesinin vücutta hayati ir fonksiyon olmadığı için ameliyatın yarattığı bir risk yoktur. Safra kesesinin alınması için kullanılan yönteme laparoskopi denir. Cerrahi müdahale hastalığın tedavisi için şarttır.

Safra kesesi iltihabı ölüme neden olur mu?

Hastalığın ölümcül hale geldiği üç durum vardır. Bunlardan ilki safra kesesi iltihabının ameliyat edilmemesi sonrası safra kesesindeki taşların düşerek kanalı tıkaması sonucu oluşan sarılık hastalığıdır. Kısa süre içerisinde tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Bir diğer durum ise safra kesesindeki taşların pankreası sıkıştırması sonucu pankreatite neden olmasıdır. Hastalık fark edilip tedaviye başlanmazsa hayati tehlike oluşturur. Tedavi edilmeyen hastada oluşabilecek bir diğer risk ise safra kesesinin delinmesi halinde ortaya çıkar. Delinen safra kesesi ölümcül sonuçlar doğurabilecek karın zarı iltihabına yol açar.

Safra kesesindeki hastalıklar bazen belirti göstermeyebilir. Bu nedenle yılda bir kez check – up yaptırmak önemlidir.

Safra kesesi iltihabı tedavisi için hangi bölüme muayene olunur?

Safra kesesi iltihabı hastalarının genel cerrahi bölümüne başvurmaları gerekir. Fizik muayene sonrasında yapılacak testlere karar verilir. Tetkiklerin sonucunda hasta ile kapalı ameliyat mı açık ameliyat mı yapılacağı görüşülüp kararlaştırılır. Safra kesesi iltihaplanmasına cerrahi müdahale şarttır.

Safra kesesi iltihabı için doğal tedavi yöntemleri var mı?

Safra kesesi iltihabını önlemek için en iyi yol bol su tüketmektir. Kişide safra kesesi iltihabı tanısı konulduktan sonra ise tıbbi müdahale şarttır. Bu dönemde doktor kontrolü dahilinde kürler denenebilir. Bu kürlerden biri de içerisinde zeytinyağı, limon suyu, sirke ve çörek otu bulunan karışımdır. Her sabah aç karnına tüketilip, gün içerisinde de bol su tüketilirse hasta rahatlama hissedebilir. Ancak bu kürü denemeden önce mutlaka doktorunuza danışınız. Hastanın safra kesesi iltihabı dışında kronik hastalıkları olması dahilinde yan etkisi olabilir.

Safra kesesi iltihabı iyileşme süresi nedir?

Safra kesesi ameliyatı genellikle on beş ile kırk beş dakika arasında sürer. Bu durumun istisnası daha önce açık karın ameliyatı olanlarda görülür. Öncesinde açık karın ameliyatı olan hastalarda bu süre bir saatin üzerine çıkabilir. Ameliyat sonrasında hızla iyileşme gözlemlenir. Hasta ameliyattan birkaç saat sonra tek başına tuvalete gidebilecek hale gelir. Ameliyatın ertesi günü kontroller sonrasında da taburcu edilir. Ağrıları olabileceği için dört veya beş gün ağızdan ağrı kesici alması gerekir. Hastanın, birinci haftanın sonunda kontrole gelmesi istenebilir.

Safra kesesi iltihabı çocuklarda da görülür mü?

Erişkinlerdeki kadar sık olmasa da çocuklarda da safra kesesi iltihabı görülmektedir. Çocuklarda ortaya çıkan bu hastalığın kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak bazı kalıtsal kan hastalıklarından, obeziteden, aile öyküsünden veya alınan bazı ilaçlardan kaynaklandığı üzerinde durulmaktadır. Genellikle belirti vermeyen bu hastalık, bazı çocuklarda karın ağrısı olarak başlayıp sırta ve omuza doğru yayılabilir. Safra kesesi iltihabı taşlı oluşmuş ve taş bir kanalı tıkamış ise çocukta bulantı, kusma, ateş, sarılık gibi belirtiler de görülmeye başlar. Safra kesesinin ameliyat ile alınması gerekir. Safra kesesi kapalı ameliyat ile alındı ise ertesi gün, açık ameliyat ile alındı ise en geç beş gün içerisinde taburcu olur. Taburcu olduktan bir hafta sonra okula gidebilecek kadar iyi hale gelir. Ancak çocuğunuzda ani ateş yükselmesi ortaya çıkarsa hemen doktorunuza başvurmalısınız.