Kalp Kapağı Hastalığı
Kalp kapağı hastalığı, kalbin dört kapağından birinin daralması (darlık) ya da tam kapanmaması (yetmezlik) sonucu kan akışının bozulmasıdır. Yaşa bağlı kireçlenme, romatizmal ateş ve doğumsal nedenlerle görülür; izlem, ilaç, balon ya da kapak ameliyatı ile tedavi edilir.

Özet
Kalp kapağı hastalığı, kalpteki dört kapaktan (mitral, aort, triküspit, pulmoner) birinin ya da birkaçının düzgün çalışmamasıdır. Kapaklar kanın kalp içinde ve kalpten çıkarken tek yönde akmasını sağlar. Kapak yeterince açılmazsa darlık, tam kapanmazsa yetmezlik (kaçak) oluşur. İkisi birlikte de bulunabilir.
Hastalığın nedeni doğumsal yapı farklılığı, yaşa bağlı kireçlenme, romatizmal ateş, kapak enfeksiyonu ya da başka kalp hastalıkları olabilir. Yetişkinlerde en sık görülen biçimler kireçlenmeye bağlı aort darlığı, mitral yetmezliği ve romatizmal mitral darlığıdır.
Hafif kapak hastalıkları yıllarca belirti vermeyebilir ve yalnızca düzenli kontrolle izlenir. İlerlediğinde nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, bayılma ve göğüs ağrısı ortaya çıkabilir. Tanıda en önemli test ekokardiyografidir. Tedavi hastalığın türüne ve şiddetine göre izlem, ilaçlar, balonla açma, kapak onarımı ya da kapak değişimidir. Kapak hastalığını ortadan kaldıran bir ilaç yoktur; ilaçlar belirtileri ve komplikasyonları kontrol eder.
Hakkında
Kalp Kapakları ve İşlevleri
Kalp iki kulakçık ve iki karıncıktan oluşur. Kanı pompalayan, kalp kasıdır; kapaklar ise kanın geri kaçmasını önleyen tek yönlü kapılardır. Her kalp atımında kapaklar açılıp kapanır.
- Triküspit kapak: Sağ kulakçık ile sağ karıncık arasındadır.
- Pulmoner kapak: Sağ karıncıktan akciğer atardamarına çıkışta yer alır. Bu kapağın sorunları çoğunlukla doğumsaldır.
- Mitral kapak: Sol kulakçık ile sol karıncık arasındadır.
- Aort kapağı: Sol karıncıktan ana atardamara (aorta) çıkışta yer alır ve vücuda giden kanı kontrol eder.
Kalp Kapağı Hastalığı Nedir?
Kalp kapağı hastalığı, bir ya da daha fazla kapağın açılma ya da kapanma işlevinin bozulmasıdır. Bu durumda kalp daha çok çalışmak zorunda kalır. Uzun vadede kalp büyüyebilir, kalp yetmezliği, ritim bozukluğu ve pıhtıya bağlı inme gibi sorunlar gelişebilir. Hastalık yaşla birlikte sıklaşır.
Hastalığın Türleri
Kapak Darlığı (Stenoz)
Kapak yeterince açılamaz, kan zorlukla geçer. Aort darlığı ve mitral darlığı en bilinen örneklerdir. Aort darlığı çoğunlukla yaşa bağlı kireçlenmeyle, mitral darlığı ise çoğunlukla romatizmal ateşle ilişkilidir.
Kapak Yetmezliği (Kaçak)
Kapak tam kapanmaz ve kanın bir kısmı geriye kaçar. Mitral yetmezliği ve aort yetmezliği sık görülür. Hafif yetmezlik çoğu kez yalnızca izlenir.
Kapak Prolapsusu
Kapak yaprakçıklarının kapanma sırasında kulakçığa doğru sarkmasıdır. En sık mitral kapakta görülür ve mitral yetmezliğine neden olabilir. Çoğu kişide hafiftir; bazılarında çarpıntı olur. Çarpıntısı olanların kafein ve uyarıcı maddelerden kaçınması yararlı olabilir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi, kapağın türüne, hastalığın şiddetine, belirtilere ve kalp fonksiyonlarına göre planlanır. Kararı kardiyoloji ve kalp damar cerrahisi ekibi birlikte verir.
İzlem
Belirtisi olmayan ve hafif hastalıkta düzenli muayene ve ekokardiyografi ile takip yeterli olabilir. İzlem sıklığı hastalığın şiddetine göre belirlenir.
İlaç Tedavisi
İlaçlar kapağı düzeltmez; belirtileri ve komplikasyonları kontrol eder. Hekim durumunuza göre seçer.
- İdrar söktürücüler (diüretikler): Vücutta biriken fazla suyu atarak nefes darlığını ve ödemi azaltır. Dozu ve potasyum dengesi hekim kontrolünde ayarlanmalıdır.
- Ritim ve nabız ilaçları: Beta bloker, digoksin gibi ilaçlar çarpıntı ve atriyal fibrilasyonda kalp hızını kontrol etmek için kullanılır.
- Kan sulandırıcılar (antikoagülanlar): Atriyal fibrilasyon, mitral darlığı ya da mekanik kapak varlığında pıhtı ve inme riskini azaltmak için kullanılır. Mekanik kapakta genellikle varfarin kullanılır ve düzenli kan testi (INR) gerekir. Yeni kuşak kan sulandırıcılar mekanik kapakta ve ağır mitral darlığında uygun değildir.
- Tansiyon ve kalp yetmezliği ilaçları: Gerektiğinde verilir. Bazı durumlarda, özellikle aort darlığında, damar genişletici ve tansiyon ilaçları dikkatle kullanılır.
- Penisilin profilaksisi: Romatizmal ateş geçirenlerde yeni ataklar ve kapak hasarının artmasını önlemek için uzun süreli düzenli penisilin enjeksiyonu verilir.
İlaçları doktorunuza danışmadan başlamayın, bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin. Kendi başınıza yapılan değişiklik tehlikeli olabilir.
Balon Valvüloplasti
Kasıktaki bir damardan ilerletilen kateterin ucundaki balon, daralmış kapağın içinde şişirilerek kapağı açar. Özellikle uygun yapıdaki romatizmal mitral darlığında ve pulmoner kapak darlığında kullanılır. Yetmezliklerde işe yaramaz. Anestezi türü ve hastanede kalış süresi merkeze ve işleme göre değişir; genellikle birkaç gün içinde taburcu olunur.
Kapak Onarımı
Kapağın kendi dokusu korunarak onarılır. En sık mitral yetmezliğinde uygulanır ve uygun olgularda kapak değişimine tercih edilir. Onarımdan sonra çoğu zaman uzun süreli kan sulandırıcı gerekmez.
Kapak Değişimi
Kapak onarılamıyorsa hasarlı kapak çıkarılarak yerine protez kapak konur. İki tür protez vardır.
- Mekanik kapak: Çok uzun dayanır. Ömür boyu kan sulandırıcı kullanmak gerekir.
- Biyolojik kapak: Hayvan dokusundan yapılır. Başlangıçta kan sulandırıcı genellikle gerekmez ya da kısa süre kullanılır, ancak yıllar içinde yıpranabilir ve yeniden müdahale gerekebilir.
Seçim yaş, ek hastalıklar, gebelik planı ve hastanın tercihi birlikte değerlendirilerek yapılır.
Kateterle Kapak Değişimi (TAVI)
Ağır aort darlığında, açık ameliyat riski yüksek ya da uygun görülen hastalarda, kasık damarından ilerletilen kateterle yeni kapak yerleştirilebilir. Göğüs kafesi açılmaz. Uygunluk hekim ekibi tarafından değerlendirilir.
Nedenleri
Kalp kapağı hastalığı doğumsal olabilir ya da sonradan gelişebilir. Yetişkinlerde çoğu olgu sonradan ortaya çıkar. Başlıca nedenler şunlardır.
Doğumsal Nedenler
Bazı kişiler kapakları normalden farklı yapıda doğar. En sık örnek, üç yerine iki yaprakçıklı aort kapağıdır (bikuspit aort). Bu kapaklar zamanla daha erken daralabilir ya da kaçırabilir. Pulmoner kapak sorunları da çoğunlukla doğumsaldır.
Yaşa Bağlı Kireçlenme ve Dejenerasyon
Yaşla birlikte kapak yaprakçıklarında kalınlaşma ve kalsiyum birikimi olabilir. Bu durum özellikle aort darlığının en sık nedenidir. Mitral kapağın bağ dokusunun gevşemesi de mitral yetmezliği ve prolapsusa yol açabilir.
Romatizmal Ateş
Romatizmal ateş, grup A streptokok bakterisinin yol açtığı boğaz enfeksiyonundan sonra, çoğunlukla çocukluk ya da gençlik çağında gelişebilen, bağışıklık sistemine bağlı bir hastalıktır. Eklem ağrısı, ateş ve kalp tutulumu yapabilir. Kalp tutulumu yıllar sonra özellikle mitral darlığı ve aort kapak hastalığı olarak ortaya çıkabilir. Boğaz enfeksiyonunun uygun antibiyotikle tedavisi ve romatizmal ateş geçirenlerde düzenli penisilin ile korunma kapak hasarını azaltır.
Kapak Enfeksiyonu (İnfektif Endokardit)
Bakteriler kana karışıp kapağa yerleşirse kapakta delinme ve yıkım olabilir. Hasarlı kapaklar, protez kapaklar, damar içi madde kullanımı ve diş ya da cilt enfeksiyonları riski artırır.
Diğer Nedenler
- Kalp krizi sonrası kapağı tutan kasların hasarlanması
- Kalp büyümesi (kardiyomiyopati) ve aort damarının genişlemesi
- Bağ dokusu hastalıkları (örneğin Marfan sendromu)
- Göğse uygulanan radyoterapi
- Bazı ilaçlar ve nadir hormonal ya da metabolik hastalıklar
Belirtileri
Hafif kapak hastalığında belirti hiç olmayabilir; doktor muayenesinde üfürüm (kalpte anormal ses) duyulması ilk bulgu olabilir. Hastalık ilerleyince kalbin yükü arttığı için aşağıdaki yakınmalar ortaya çıkar. Belirtilerin türü hangi kapağın hasta olduğuna göre değişir.
Nefes Darlığı
En sık belirtidir. Başlangıçta merdiven çıkarken ya da ağır işlerde olur, ilerleyince günlük işlerde ve dinlenirken de görülebilir. Yatarken artan nefes darlığı ve geceleri nefessiz uyanmak kalp yetmezliği göstergesidir.
Yorgunluk ve Halsizlik
Kalp vücuda yeterli kanı pompalayamayınca çabuk yorulma ve güçsüzlük olur.
Çarpıntı
Kalp atışlarının hızlanması, düzensizleşmesi ya da güçlü hissedilmesi sık görülür. Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları kapak hastalığına eşlik edebilir.
Göğüs Ağrısı ve Sıkışma
Özellikle aort darlığında eforla gelen göğüs ağrısı ya da baskı hissi olabilir. Dinlenmeyle geçen ağrılar bile ciddi hastalık göstergesi olabileceği için değerlendirilmelidir.
Baş Dönmesi, Göz Kararması ve Bayılma
Ağır aort darlığında, eforla birlikte gelen bayılma ya da bayılma hissi önemli bir uyarıdır.
Ödem ve Sıvı Birikimi
Ayak bileklerinde, bacaklarda ya da karında şişlik, kısa sürede kilo artışı olabilir. Bu belirti kalp yetmezliğinin göstergesidir.
Öksürük
Özellikle geceleri artan, yatınca kötüleşen öksürük akciğerde sıvı birikimine bağlı olabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, bayılma ya da ayaklarda şişlik yeni başladıysa veya artıyorsa kardiyolog muayenesi gerekir. Kapak hastalığı olduğunu bilen kişiler belirtilerde artış olduğunda kontrol zamanını beklememelidir. Aşağıdaki durumlarda ise acil servise gidilmelidir.
- Ani başlayan ya da hızla artan nefes darlığı
- Bayılma ya da bayılacak gibi olma
- Dinlenmeyle geçmeyen ya da 15-20 dakikayı aşan göğüs ağrısı
- Hızlı ve düzensiz, bayılma ya da nefes darlığı ile birlikte olan çarpıntı
- Felç belirtileri: yüzde kayma, kolda güçsüzlük, konuşma bozukluğu
- Kapak hastalığı ya da protez kapak varlığında ateş ve titreme
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Kapak hastalığı tanısı yakınmaların sorgulanması, muayene ve görüntüleme testleriyle konur.
Muayene
Hekim steteskopla kalbi dinler. Üfürüm duyulması çoğu kez kapak hastalığının ilk işaretidir. Ancak her üfürüm hastalık göstermez; özellikle çocuklarda ve gençlerde zararsız üfürümler sıktır.
Ekokardiyografi (Kalp Ultrasonu)
Tanıda en önemli testtir. Kapakların yapısı, açılıp kapanması, darlık ya da kaçağın derecesi ve kalbin pompalama gücü değerlendirilir. Ağrısız ve radyasyonsuzdur. Görüntü yetersizse, yemek borusundan yaklaşan ekokardiyografi (transözofageal eko, TEE) ile kapaklar daha net incelenir; bu test sedasyonla yapılır.
Elektrokardiyografi (EKG)
Kalbin elektriksel etkinliğini kaydeder. Kapağı doğrudan göstermez; ancak ritim bozukluğunu ve kalp odacıklarında yüklenmeyi gösterir.
Göğüs Röntgeni
Kalp büyümesi ve akciğerde sıvı birikimi gibi sonuçları gösterir. Kapaklar röntgende doğrudan değerlendirilemez.
Efor Testi
Belirtisiz görünen ancak ağır hastalığı olan kişilerde, eforla yakınmanın ortaya çıkıp çıkmadığını görmek için yapılabilir. Ağır belirtili aort darlığında riskli olduğu için hekim kararıyla uygulanır.
Bilgisayarlı Tomografi ve Kalp MR
Kapak kireçlenmesini, aort damarını ve kalp kası bilgilerini ayrıntılı değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. Ameliyat ya da TAVI planlanırken önemlidir.
Kalp Kateterizasyonu (Anjiyo)
Ekokardiyografi yeterli bilgi vermediğinde ya da ameliyat öncesinde, kalp içi basınçları ölçmek ve koroner damarlarda darlık olup olmadığını görmek için yapılır. Kasık ya da bilek damarından ilerletilen ince bir tüp kullanılır.
Risk Faktörleri
Kapak hastalığı riskini artıran etkenler hastalığın türüne göre değişir. Aşağıdaki durumlar riski artırır.
- İleri yaş: Kireçlenmeye bağlı aort darlığı ve mitral yetmezliği yaşla belirgin biçimde artar.
- Romatizmal ateş öyküsü: Özellikle mitral darlığı ve aort kapak hastalığı için en önemli risk faktörlerinden biridir. Romatizmal mitral darlığı kadınlarda daha sık görülür.
- Doğumsal kapak yapısı: İki yaprakçıklı aort kapağı gibi durumlar zamanla hastalığa yol açabilir. Ailede kapak ya da aort hastalığı olması riski artırabilir.
- Yüksek tansiyon, yüksek LDL kolesterol, diyabet ve sigara: Özellikle kireçlenmeye bağlı aort darlığı ile ilişkilendirilmiştir. Bu etkenlerin kontrolü kalp sağlığı için genel olarak önemlidir.
- Kronik böbrek hastalığı: Kapak kireçlenmesini hızlandırabilir.
- Daha önce geçirilmiş kapak enfeksiyonu (endokardit): Kapakta hasar bırakır, yeniden enfeksiyon riskini artırır.
- Göğse uygulanan radyoterapi: Yıllar sonra kapak kalınlaşmasına ve daralmasına yol açabilir.
- Bağ dokusu hastalıkları: Marfan sendromu gibi hastalıklar kapak ve aort sorunlarına yol açabilir.
- Damar içi madde kullanımı: Kapak enfeksiyonu riskini belirgin artırır.
Akraba evliliği bazı doğumsal kalp hastalıklarının görülme olasılığını artırabilir. Ancak kapak hastalığının büyük bölümü doğumsal değildir. Risk faktörü taşımak hastalığa yakalanacağınız anlamına gelmez.
Komplikasyonları
Kapak hastalığı zamanında izlenmez ya da tedavi edilmezse aşağıdaki komplikasyonlar gelişebilir.
Kalp Yetmezliği
Darlık ya da kaçak uzun süre sürdüğünde kalp kası yorulur ve vücudun ihtiyacı kadar kan pompalayamaz. Nefes darlığı, ödem ve çabuk yorulma ortaya çıkar. Kalp büyür ve zamanla kasılma gücü azalır.
Ritim Bozukluğu (Atriyal Fibrilasyon)
Kulakçıkların düzensiz ve hızlı çalışmasıdır. Çarpıntı, nefes darlığı ve halsizlik yapar. Kulakçıkta kanın durağanlaşması nedeniyle pıhtı oluşma riskini artırır.
Pıhtı ve İnme
Kalpte oluşan pıhtı beyne giderek damarı tıkayabilir (iskemik inme). Ani konuşma bozukluğu, yüzde kayma ya da kolda-bacakta güçsüzlük acildir.
Kalp İç Zarı İltihabı (İnfektif Endokardit)
Bakterilerin kana karışarak hasarlı ya da protez kapağa yerleşmesiyle olur. Ateş, halsizlik ve yeni üfürüm yapar. Hastanede uzun süreli antibiyotik, bazen ameliyat gerektirir. Diş sağlığına özen göstermek riski azaltır.
Akciğer Damarlarında Yüksek Basınç
Özellikle sol taraf kapak hastalıklarında akciğer damarlarındaki basınç artabilir. Bu durum nefes darlığını ve sağ kalp yükünü artırır.
Ani Kalp Durması ve Ölüm
Ağır ve tedavi edilmeyen kapak hastalıklarında, özellikle belirtili aort darlığında, ani kalp ritmi bozukluğu ve ölüm riski artar. Bu nedenle belirtilerin hekime iletilmesi ve izlemin aksatılmaması çok önemlidir.
Ameliyat ve Protez Kapağa Bağlı Riskler
Kapak ameliyatları ve protez kapaklar kanama, pıhtı, enfeksiyon, kapağın yıpranması ve yeniden müdahale gereksinimi gibi risklerle ilişkilidir. Mekanik kapaklı hastalar kan sulandırıcı ilaçlara ve düzenli kan testlerine uymalıdır.
Nasıl Önlenir
Doğumsal ve yaşa bağlı kapak hastalıkları tamamen önlenemez; ancak bazı nedenlere karşı alınabilecek önlemler vardır.
Romatizmal Ateşin Önlenmesi
- Boğaz ağrısı ve ateşi olan çocuk ve gençlerde streptokok enfeksiyonu hekim tarafından araştırılmalı ve gerekirse uygun antibiyotik ile tam doz, tam süre tedavi edilmelidir.
- Romatizmal ateş geçirenlerde hekimin önerdiği süre boyunca düzenli penisilin (profilaksi) uygulanmalıdır.
Kapak Enfeksiyonundan Korunma
- Düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve yılda en az bir diş kontrolü ağız bakterilerinin kana karışmasını azaltır.
- Protez kapağı olanlar, geçirilmiş endokarditi olanlar ve bazı doğumsal kalp hastalığı olanlarda, diş girişimlerinden önce antibiyotik gerekebilir. Karar kardiyolog ve diş hekimiyle birlikte verilir.
- Delinme (piercing) ve dövme gibi girişimlerde enfeksiyon riskini göz önünde bulundurun. Ateşli bir hastalıkta ilk fırsatta hekime başvurun.
Kalp ve Damar Sağlığını Korumak
- Sigarayı bırakmak, tansiyon, kolesterol ve şeker değerlerini hekim önerisiyle kontrol altında tutmak kireçlenmeye bağlı kapak hastalığı ve genel kalp riskini azaltmaya yardımcı olur.
- Tuzu azaltmak, sebze ve meyve ağırlıklı dengeli beslenmek ve kilo kontrolü kalbin yükünü azaltır.
- Düzenli, hekimin uygun gördüğü şiddette fiziksel aktivite önerilir. Ağır darlığı olanlarda efor kısıtlanabilir.
Erken Tanı ve Düzenli Takip
- Üfürüm duyulan ya da kapak hastalığı saptanan kişilerin, hekimin belirlediği aralıklarla ekokardiyografi ve muayene ile izlenmesi, ameliyat zamanının doğru belirlenmesini sağlar.
- Gebelik planlayan kapak hastaları önceden kardiyolog ve kadın doğum uzmanı ile görüşmelidir.
Tedavi Seçenekleri
İlgili tedaviler
İlgili ameliyatlar
Sık Sorulan Sorular
Kalp kapağı hastalığı nedir?
Kalp kapağı hastalığı, kalbin dört kapağından birinin yeterince açılmaması (darlık) ya da tam kapanmaması (yetmezlik, kaçak) durumudur. Bu durumda kalp daha çok çalışır ve uzun vadede kalp yetmezliği ve ritim bozukluğu gelişebilir. Hafif olgular yalnızca izlenir, ağır olgularda tedavi gerekir.
Kalp kapağı hastalığının belirtileri nelerdir?
En sık nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, bayılma ya da göz kararması, eforla göğüs ağrısı ve ayaklarda şişliktir. Hastalık uzun süre belirti vermeyebilir; bu nedenle üfürüm duyulan kişilerin düzenli takibi önemlidir.
Kalp kapağı hastalığı belirti vermeden ilerleyebilir mi?
Evet. Özellikle yetmezliklerde kalp uzun süre uyum sağlayabildiği için yakınma yıllar sonra başlayabilir. Bu yüzden steteskopla duyulan üfürüm saptanan kişilerde ekokardiyografi ve düzenli kardiyoloji izlemi önemlidir.
Kalp üfürümü olması kapak hastalığı demek midir?
Hayır. Her üfürüm hastalık göstermez; özellikle çocuklarda ve gençlerde zararsız üfürümler sık görülür. Üfürümün kaynağı ekokardiyografi ile değerlendirilir.
Kalp kapağı hastalığı nasıl teşhis edilir?
Hekim önce steteskopla kalbi dinler. Ardından kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ile kapak yapısı, darlık ya da kaçak derecesi ve kalp gücü değerlendirilir. EKG, göğüs röntgeni, efor testi, bilgisayarlı tomografi, kalp MR ve kalp kateterizasyonu gerektiğinde eklenir.
Kapak hastalığı ilaçla tedavi edilebilir mi?
İlaçlar daralmış ya da kaçıran kapağı düzeltmez. Ancak nefes darlığı, ödem, çarpıntı ve pıhtı riski gibi sonuçları kontrol eder. Hangi ilacın kullanılacağı kapağın türüne ve kişiye göre hekim tarafından belirlenir; ilaçları kendi başınıza başlamayın ya da bırakmayın.
Kapak ameliyatı ne zaman gerekir?
Karar kapaktaki darlık ya da kaçağın şiddetine, belirtilere ve kalp fonksiyonlarına göre verilir. Ağır hastalık olup belirti başlamışsa ya da kalp kası etkilenmeye başlamışsa müdahale önerilir. Belirtisiz hafif hastalıkta düzenli izlem yeterli olabilir.
Kapak onarımı ile kapak değişimi arasındaki fark nedir?
Onarımda kişinin kendi kapak dokusu korunarak düzeltilir; en sık mitral yetmezliğinde uygulanır ve uygun olgularda tercih edilir. Değişimde ise kapak çıkarılıp protez kapak takılır. Hangisinin yapılacağı kapağın yapısına ve hastaya göre değişir.
Mekanik kapak ile biyolojik kapak arasındaki fark nedir?
Mekanik kapaklar çok uzun dayanır ancak ömür boyu kan sulandırıcı (varfarin) ve düzenli kan testi gerektirir. Biyolojik kapaklarda sulandırıcı ilaç gereksinimi daha azdır ama yıllar içinde yıpranabilir. Seçim yaş, ek hastalıklar ve gebelik planı gibi etkenlere göre hekimle birlikte yapılır.
Balon valvüloplasti kimlere uygulanır?
Balonla açma özellikle uygun yapıdaki romatizmal mitral darlığında ve pulmoner kapak darlığında kullanılır. Kapak yetmezliğinde işe yaramaz. Uygunluk ekokardiyografi ile değerlendirilir ve merkeze göre değişir.
TAVI nedir, kimlere uygulanır?
TAVI, ağır aort darlığında kasık damarından ilerletilen kateterle yeni kapağın yerleştirildiği bir yöntemdir ve göğüs kafesi açılmaz. Hastanın yaşına, ek hastalıklarına ve kalp ile damar yapısına göre kalp ekibi tarafından uygunluk değerlendirilir.
Kapak ameliyatından sonra kan sulandırıcı kullanmak gerekir mi?
Mekanik kapak takılan kişiler ömür boyu varfarin kullanır ve INR testiyle izlenir. Biyolojik kapak ve onarımdan sonra genellikle kısa süreli kan sulandırıcı gerekir, ancak atriyal fibrilasyon varsa uzun süreli kullanım gerekebilir. İlacı kendi başınıza bırakmayın.
Kapak hastaları nasıl beslenmeli?
Tuz kalp yetmezliği belirtilerini artırdığı için azaltılması önerilir. Sebze, meyve, tam tahıl ve az doymuş yağ içeren dengeli beslenme, kilo ve kolesterol kontrolü kalp sağlığına yarar. Varfarin kullananlarda yeşil yapraklı sebzelerin (K vitamini) tüketimi ani değişmemeli, bitkisel ürünler ve takviyeler hekime sorulmalıdır.
Kapak hastaları spor ve egzersiz yapabilir mi?
Hafif kapak hastalığında çoğu kişi normal aktivite yapabilir. Ağır darlıkta ya da belirti varsa ağır efor ve yarışmacı spor kısıtlanabilir. Egzersizin türü ve şiddeti hastalığın derecesine göre kardiyolog tarafından belirlenir; yürüyüş gibi hafif aktiviteler çoğu kişiye önerilir.
Kapak hastalığı olan kadın hamile kalabilir mi?
Hafif kapak sorunlarında gebelik çoğu zaman sorunsuz geçer. Ağır darlık (özellikle mitral ve aort), pulmoner hipertansiyon ve mekanik kapak durumunda gebelik risklidir ve ilaçlar bebeği etkileyebilir. Gebelikten önce kardiyolog ve kadın doğum uzmanı ile planlama yapılmalıdır.
Kapak hastaları diş tedavisinden önce antibiyotik almalı mı?
Yalnızca yüksek riskli grupta (protez kapak, geçirilmiş endokardit, bazı doğumsal kalp hastalıkları) diş girişimlerinden önce antibiyotik önerilir. Karar kardiyolog ve diş hekimi ile birlikte verilir; kendi başınıza ilaç başlamayın.
Kalp kapağı hastalığı askerliğe engel midir?
Bu durum hastalığın türüne, şiddetine, kalp fonksiyonlarına ve tedavi durumuna göre değişir. Her kapak hastası için aynı sonuç geçerli değildir. Karar askerlik sağlık muayenesi ve sağlık kurulu tarafından, mevcut raporlar ve tetkikler incelenerek verilir.
Kapak ameliyatından sonra hastalık tekrar eder mi?
Onarılan kapakta zamanla yeniden kaçak gelişebilir, biyolojik kapaklar yıllar içinde yıpranabilir, mekanik kapaklarda pıhtı ve enfeksiyon riski sürer. Bu nedenle ameliyat sonrası da ömür boyu kardiyoloji kontrolü gerekir. Düzenli izlem sorunları erken yakalamayı sağlar.
Kapak hastalığı tedavi edilmezse ne olur?
Ağır kapak hastalığı tedavi edilmezse kalp yetmezliği, ritim bozukluğu, pıhtıya bağlı inme ve ani ölüm riski artabilir. Hafif hastalıkta ise çoğu zaman yalnızca izlem yeterlidir. Hangi grupta olduğunuzu kardiyolog belirler.
Kapak hastalığı olanlar hangi belirtilerde acile gitmeli?
Ani başlayan ya da hızla artan nefes darlığı, bayılma, dinlenmeyle geçmeyen göğüs ağrısı, hızlı ve düzensiz çarpıntı, felç belirtileri ve ateş acil değerlendirme gerektirir. Protez kapak ya da kapak hastalığı varlığında ateş, enfeksiyon belirtisi olabilir.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Heart valve disease
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Valvular Heart Disease | Heart Valve Disease
- Cleveland Clinic. Heart Valve Disease: Symptoms & Treatment
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Rheumatic fever
- Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (DergiPark). Romatizmal mitral darlık hastalarında mitral kapak yaprakçık kalsifikasyonu ile prognostik nütrisyonel indeks ilişkisi
- Koşuyolu Heart Journal (DergiPark). Is Rheumatic Mitral Valve Disease Still Maintaining its Prevalence in Our Country? Early and Long-term Outcomes After Mitral Valve Replacement with Rheumatic Origin