HASTALIK

Düşük Yapmak

Düşük, gebeliğin 20. haftadan önce kendiliğinden sonlanmasıdır ve çoğunlukla ilk üç ayda, çoğu kez bebekteki kromozom sorunları nedeniyle görülür. En sık belirtisi vajinal kanama ve alt karın ağrısıdır; durumun mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Son güncelleme: 16.11.2026
Düşük Yapmak

Özet

Düşük (tıbbi adıyla spontan abortus), gebeliğin 20. haftadan önce kendiliğinden sonlanmasıdır. Bilinen gebeliklerin yaklaşık %10-20’si düşükle biter ve düşüklerin büyük bölümü ilk 12 haftada olur. Düşük, gebeliğin istek üzerine ya da tıbbi nedenle sonlandırılmasından (tıbbi tahliye, kürtaj) farklı bir durumdur.

Düşüklerin yaklaşık yarısında ya da daha fazlasında nedeni embriyodaki kromozom anormalliğidir. Bu, anne ya da babanın yaptığı bir şeyden kaynaklanmaz ve çoğu zaman önlenemez. Tek bir düşük yaşamış kadınların büyük çoğunluğu sonraki gebeliklerini sağlıklı tamamlar.

En sık belirtiler vajinal kanama, alt karın ya da bel bölgesinde kramp tarzı ağrı ve bazen doku ya da pıhtı gelmesidir. Gebelikte kanama olduğunda doktora başvurulmalı; şiddetli ağrı, yoğun kanama, ateş ya da bayılma durumunda gecikmeden acile gidilmelidir.

Hakkında

Düşük Nedir?

Düşük, gebeliğin 20. haftasından önce (ya da bebeğin yaklaşık 500 gramdan az olduğu dönemde) embriyo ya da fetüsün kaybıdır. Bundan sonraki dönemdeki kayıplar ölü doğum, 37. haftadan önce canlı doğum ise erken doğum olarak adlandırılır. Ülkeler ve kılavuzlar arasında 20 ya da 24 hafta gibi küçük tanım farkları bulunabilir.

Gebelik ilerledikçe risk azalır. İlk 12 haftada düşük sık görülür; 12. haftadan sonra risk belirgin biçimde düşer. Bazı kadınlar çok erken düşüğü adet gecikmesi sanarak fark etmeyebilir.

Düşük Türleri

  • Düşük tehdidi: Gebelikte kanama ya da lekelenme vardır, rahim ağzı kapalıdır ve bebek canlıdır. Bu kadınların önemli bölümünde gebelik devam eder.
  • Kaçınılmaz düşük: Kanama ile birlikte rahim ağzı açılmıştır ve gebeliğin devam etmesi beklenmez.
  • Eksik düşük: Gebelik dokusunun bir kısmı atılmış, bir kısmı rahimde kalmıştır.
  • Tam düşük: Gebelik dokusunun tamamı atılmıştır ve ultrasonda rahim boşluğu boştur.
  • Kaçırılmış (sessiz) düşük: Embriyo gelişmeyi durdurmuştur ama kanama ya da ağrı olmayabilir; genellikle ultrasonda fark edilir.
  • Tekrarlayan düşük: Üst üste iki ya da daha fazla gebelik kaybıdır ve nedenin araştırılması önerilir.

Ayrıca gebelik 12. haftadan önce biterse erken düşük, 12-20. haftalar arasında olursa geç düşük denir.

Düşük Sonrası Tedavi Seçenekleri

Düşük başladıysa ya da ultrasonda gebelik gelişmediği görüldüyse, rahimde kalan dokunun nasıl boşaltılacağı hasta ve doktor birlikte karar verir:

  • Beklemek: Doku vücuttan kendiliğinden atılır. Kanamanın ve ağrının birkaç hafta sürebilmesi olağandır, bu süreç doktor takibinde izlenir.
  • İlaçla tedavi: Rahmin kasılarak dokuyu atmasını sağlayan ilaçlar (örneğin misoprostol) doktor kontrolünde verilebilir. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.
  • Vakum aspirasyon (kürtaj): Rahimdeki doku küçük bir işlemle boşaltılır. Genellikle aynı gün taburcu olunur. Aşırı kanama, enfeksiyon bulgusu ya da hastanın durumunun bozulması gibi hallerde daha hızlı yapılabilir.

İlk 12 haftada her düşükte kürtaj gerekmez; doku tamamen atıldıysa işlem yapılmayabilir. Karar ultrason bulgularına, kanamaya ve hastanın tercihine göre verilir.

Düşük Sonrası Dönem

Düşük sonrası kanama genellikle 1-2 hafta sürer ve giderek azalır. Adet kanaması çoğunlukla 4-6 hafta içinde yeniden başlar. Anne Rh negatifse, düşük sonrası doktorunuz anti-D immünoglobulin enjeksiyonu yapmak isteyebilir. Birçok kadın fiziksel olarak hızla toparlansa da üzüntü, suçluluk ve kaygı sık görülür; gerektiğinde ruh sağlığı desteği alınabilir.

Yeni gebelik için fiziksel ve duygusal olarak hazır hissedilince, doktorla konuşarak denemeye başlanabilir. Düşükten sonra uzun süre beklemenin sonucu iyileştirdiği gösterilmemiştir.

Nedenleri

Düşük çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir ve kesin neden her zaman bulunamaz. Önemli olan, düşüğün büyük bölümünün anne ya da babanın davranışlarından kaynaklanmadığını bilmektir.

Kromozom Anormallikleri

İlk üç aydaki düşüklerin yaklaşık yarısında ya da daha fazlasında embriyoda sayısal ya da yapısal kromozom anormalliği bulunur. Bu, döllenme sırasında rastlantısal olarak oluşur ve embriyo gelişemez. Bu tür düşükler doğanın seçici bir mekanizması gibi görülür ve çoğu kez önlenemez.

Rahim ve Rahim Ağzı Sorunları

  • Rahim yapı anomalileri: Rahimde bölme (septum), rahim boşluğunu bozan miyomlar ya da yapışıklıklar özellikle ikinci üç aydaki ve tekrarlayan düşüklerle ilişkilidir.
  • Servikal yetmezlik: Rahim ağzı ağrısız ve erken açılabilir. Seçilmiş hastalarda doktor rahim ağzına dikiş (serklaj) önerebilir, ancak her olguda uygun ya da başarılı değildir.

Anne Sağlığı ile İlgili Nedenler

  • Kontrolsüz diyabet (iyi kontrol edilen diyabet riski belirgin artırmaz).
  • Tiroid hastalıkları.
  • Antifosfolipid sendromu gibi pıhtılaşma bozuklukları; bu, tekrarlayan düşüklerde araştırılan tedavi edilebilir nedenlerden biridir.
  • Polikistik over sendromu ve bazı hormonal sorunlar.
  • Ciddi enfeksiyonlar ve yüksek ateşle seyreden hastalıklar.
  • Kullanılan bazı ilaçlar; bu yüzden gebelik planlıyorsanız ya da gebeyseniz ilaçlarınızı doktorunuzla gözden geçirin, kendi başınıza bırakmayın.

Yaşam Tarzı

Sigara, alkol ve yüksek miktarda kafein düşük riskini artırır. Obezite ve düşük kilo da riskle ilişkilidir. Hafif ve orta düzeyde egzersiz, çalışma, cinsel ilişki, hafif düşme ya da stres düşüğe yol açmaz.

Düşükle Karışabilen Durumlar

Dış gebelik düşük değildir. Döllenmiş yumurta rahim dışında, çoğunlukla tüpte yerleşir. Tüpün yırtılmasıyla iç kanamaya yol açabilir ve acil müdahale gerektirir. Mol gebelik ise plasenta dokusunun anormal gelişmesidir ve düşükten ayrı olarak takip edilir. Bu iki durumun belirtileri düşükle benzer olabileceği için gebelikte kanama ya da ağrı varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Belirtileri

Yaygın Belirtiler

  • Vajinal kanama: Lekelenmeden adet kanamasından fazla kanamaya kadar değişebilir; pembe, kahverengi ya da kırmızı olabilir. Gebelikte her kanama düşük demek değildir, ama her kanama değerlendirilmelidir.
  • Alt karın ve bel ağrısı: Adet sancısına benzeyen ya da dalgalar halinde gelen kramp ağrısı olabilir.
  • Doku ya da pıhtı gelmesi: Vajinadan pıhtı ya da doku parçası çıkabilir. Mümkünse doktora göstermek için temiz bir kapta saklayın.
  • Gebelik belirtilerinin azalması: Bulantı ve göğüs hassasiyetinin aniden kaybolması bazen görülür, ama tek başına tanı koydurmaz.

Bazı düşüklerde (özellikle kaçırılmış düşükte) hiç belirti olmayabilir ve durum rutin ultrasonda anlaşılır.

Ne Zaman Doktora ya da Acile Başvurmalı?

  • Gebelikte herhangi bir kanama ya da lekelenme olduğunda aynı gün doktora ulaşın.
  • Şiddetli karın ağrısı, özellikle tek tarafta ya da omuza yayılan ağrı (dış gebelik olabilir).
  • Bir saatte ped doyuran ya da iki saat üst üste ped dolduran yoğun kanama, büyük pıhtılar.
  • Baş dönmesi, bayılma, çarpıntı ya da soluk görünme.
  • Ateş, titreme ya da kötü kokulu akıntı. Bu bulgular enfeksiyon belirtisi olabilir ve acildir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Düşük tanısı belirtilerin dinlenmesi, muayene, ultrason ve gerektiğinde kan testleriyle konur.

Muayene

Doktor kanamanın miktarını sorar, rahim ağzının açık olup olmadığını inceler ve ateş, tansiyon, nabız gibi bulguları değerlendirir. Kanama çoksa gerekli stabilizasyon ve tedavi hemen başlanır.

Ultrason

Özellikle vajinal ultrason en önemli tanı aracıdır. Gebelik kesesi, embriyo ve kalp atımı değerlendirilir; rahimde doku kalıp kalmadığı görülür. İlk haftalarda embriyo henüz görülemeyebilir; bu durumda birkaç gün sonra ultrason tekrarlanır.

Kan Testleri

  • Kan hCG düzeyi: Gebelik hormonunun 48 saat arayla izlenmesi gebeliğin gidişi hakkında fikir verir.
  • Kan sayımı: Kanamaya bağlı kansızlık değerlendirilir.
  • Kan grubu ve Rh: Rh negatif kadınlarda anti-D gerekliliğini belirler.

Tekrarlayan Düşükte Araştırma

Üst üste iki ya da daha fazla düşükte rahim yapısı (ultrason, histeroskopi ya da diğer görüntüleme), tiroid ve şeker düzeyleri, antifosfolipid antikorları, gerekirse çiftin kromozom analizi ve düşük dokusunun genetik incelemesi yapılabilir. Çiftlerin yaklaşık yarısında kesin neden bulunamayabilir ve bu durumda da sonraki gebeliklerin başarılı olma olasılığı yüksektir.

Risk Faktörleri

Anne Yaşı

Düşük riski anne yaşı ilerledikçe artar. 35 yaşından sonra belirgin yükselir, 40 yaşın üzerinde daha da fazladır. Bunun başlıca nedeni yumurtalardaki kromozom hatalarının yaşla artmasıdır. Baba yaşının etkisi daha küçüktür.

Önceki Düşükler

Daha önce düşük yapmış olmak bir sonraki düşük riskini artırır. Üst üste birden fazla düşük sonrası risk daha yüksektir. Yine de çoğu kadın sonraki gebeliğinde sağlıklı bebek dünyaya getirir.

Kronik Hastalıklar

Kontrolsüz diyabet, tiroid hastalıkları, lupus ve antifosfolipid sendromu, böbrek ve kalp hastalıkları riski artırabilir. Bu hastalıkların gebelik öncesi ve sırasında kontrol altında tutulması önemlidir.

Yaşam Tarzı Etkenleri

  • Sigara kullanımı ve alkol.
  • Günde yaklaşık 200 mg’ın üzerinde kafein (yaklaşık iki fincan kahve).
  • Obezite ya da çok düşük vücut ağırlığı.
  • Uyuşturucu madde kullanımı.

Rahim ve Diğer Etkenler

Rahim yapı bozuklukları, rahim ağzı yetmezliği, daha önce rahim ameliyatı geçirmek ve çoğul gebelik risk artırır. Akraba evliliğinde çocukta kalıtsal hastalık riski yükselir; bu çiftlerde gebelik öncesi genetik danışmanlık yararlı olabilir.

Komplikasyonları

Kanama ve Kansızlık

Düşük sırasında ve sonrasında kanama beklenen bir durumdur ve çoğu zaman birkaç hafta içinde azalır. Kanama aşırıysa ya da uzuyorsa demir eksikliği kansızlığı gelişebilir; nadiren kan transfüzyonu gerekebilir.

Enfeksiyon

Rahimde kalan doku enfeksiyona yol açabilir (septik düşük). Ateş, titreme, karın ağrısının artması ve kötü kokulu akıntı enfeksiyon belirtileridir ve acil tedavi gerektirir. Düşük sonrası ultrasonla kontrol bu riski azaltır.

Rahimde Doku Kalması

Düşük tam olmadığında doku rahimde kalabilir ve kanamayı sürdürebilir. İlaç ya da vakum aspirasyonla boşaltılması gerekebilir.

Rahim İçi Yapışıklık

Nadiren, özellikle tekrarlayan rahim içi işlemlerden sonra rahim içinde yapışıklıklar oluşabilir. Adetin azalması ya da kesilmesi bu durumun belirtisi olabilir ve doktora başvurulmalıdır.

Ruhsal Etkiler

Düşük sonrası yas, üzüntü, suçluluk, kaygı ve depresyon sık görülür ve hem anne hem baba etkilenebilir. Bu tepkiler olağandır ama haftalarca sürüyor ve günlük yaşamı bozuyorsa profesyonel destek alınmalıdır. Kendine zarar verme düşünceleri varsa hemen yakın bir sağlık kuruluşuna ya da acil hatlara başvurun.

Sonraki Gebelikler

Tek bir düşük sonrası kısırlık beklenmez. Kadınların büyük çoğunluğu sonraki gebeliğini tamamlar. Üç ve üzeri ardışık düşükte bile birçok kadın sağlıklı gebelik geçirir. Tekrarlayan düşük yaşayanlar araştırma ve takip için kadın doğum uzmanına başvurmalıdır.

Nasıl Önlenir

Düşüklerin büyük bölümü kromozom sorunlarından kaynaklandığı için kesin önleme yöntemi yoktur. Ancak bazı adımlar riski azaltabilir ve gebeliğin sağlıklı ilerlemesini destekler.

Gebelik Öncesi Hazırlık

  • Gebelik planlıyorsanız bir kadın doğum uzmanına başvurun. Diyabet, tiroid hastalığı ya da başka bir kronik hastalığınız varsa kontrol altına alın.
  • Düzenli kullandığınız ilaçları kendi başınıza bırakmayın; doktorunuzla gebelik için uygun olup olmadığını konuşun.
  • Gebelikten önce başlayarak günlük folik asit alımı (genellikle 400 mikrogram, riskli durumlarda doktorun belirleyeceği doz) önerilir.
  • Sağlıklı kiloya ulaşmaya çalışın.

Gebelik Sırasında

  • Sigarayı ve alkolü bırakın; pasif içiciliği de önlemeye çalışın.
  • Kafeini günde yaklaşık 200 mg’ın altında tutun.
  • Çiğ ya da az pişmiş et ve süt ürünlerinden kaçınarak gıda kaynaklı enfeksiyon riskini azaltın.
  • Doktorunuza danışmadan ilaç ve bitkisel ürün kullanmayın.
  • Düzenli gebelik kontrollerine gidin.

Faydası Kanıtlanmamış Uygulamalar

Yatak istirahatı ve cinsel ilişkiden kaçınmanın düşüğü önlediği gösterilmemiştir. Düşük tehdidi olan kadınlarda da istirahatın gebeliği koruduğuna dair güçlü kanıt yoktur. Tekrarlayan düşük öyküsünde nedene göre özel tedaviler (örneğin antifosfolipid sendromunda ilaç tedavisi, rahim bölmesinde ameliyat, servikal yetmezlikte dikiş) gündeme gelebilir; bunlara hekim karar verir.

Tedavi Seçenekleri

İlgili tedaviler

İlgili ameliyatlar

Sık Sorulan Sorular

Düşüğün belirtileri nelerdir, ne zaman acile gitmeliyim?

Düşüğün en sık belirtisi vajinal kanama ve alt karında ya da belde kramp tarzı ağrıdır; bazen doku ya da pıhtı gelir. Hafif lekelenme her zaman düşük anlamına gelmez ama gebelikte kanama olduğunda doktora başvurmak gerekir. Şiddetli ağrı, kısa sürede ped doyuracak kanama, baş dönmesi ya da bayılma, ateş ve kötü kokulu akıntı durumunda gecikmeden acile gidilmelidir.

Düşüğün nedeni nedir, benim suçum var mı?

Düşüklerin büyük bölümü, özellikle ilk üç ayda, embriyodaki kromozom anormalliğine bağlıdır ve anne ya da babanın bir hatasından kaynaklanmaz. Ağır kaldırmak, hafif bir düşme, stres ya da cinsel ilişki sıradan koşullarda düşüğe yol açmaz. Nedeni belirsiz kalan durumlarda doktorunuzla konuşmak size yardımcı olabilir.

Düşük sonrası kürtaj gerekir mi?

Her düşükte kürtaj gerekmez. Doku vücuttan kendiliğinden tamamen atılabilir; ya da ilaçla ya da vakum aspirasyonla boşaltılabilir. Hangi yolun uygun olduğu ultrason bulgularına, kanamaya ve enfeksiyon belirtilerine göre doktorla birlikte kararlaştırılır.

Düşük sonrası tedavi seçenekleri nelerdir?

Rahimde doku kalmışsa üç seçenek vardır: kendiliğinden atılmasını beklemek, doktor kontrolünde ilaçla atılımı sağlamak ya da vakum aspirasyonla boşaltmak. Seçim gebelik haftasına, kanamaya, enfeksiyon bulgusuna ve hastanın tercihine göre yapılır. İlaçları doktora danışmadan kullanmayın.

Kaçırılmış (sessiz) düşük nedir?

Embriyonun gelişmeyi durdurduğu ama vücudun henüz kanama ya da ağrı ile tepki vermediği durumdur. Çoğunlukla rutin ultrasonda kalp atımı görülmediğinde fark edilir. Bekleme, ilaç ya da vakum aspirasyonla boşaltma seçenekleri doktorla birlikte değerlendirilir.

Düşük tehdidi nedir, istirahat ve ilaç işe yarar mı?

Gebelikte kanama olup rahim ağzı kapalıysa ve bebek canlıysa durum düşük tehdidi olarak adlandırılır ve bu kadınların önemli bölümünde gebelik devam eder. Yatak istirahatının düşüğü önlediği kanıtlanmamıştır. Hormon gibi ilaçlar yalnız seçilmiş durumlarda doktor kararıyla kullanılır.

Düşük hangi haftalarda olur?

Düşüklerin yaklaşık %80’i gebeliğin ilk 12 haftasında görülür. 12. haftadan sonra risk belirgin biçimde azalır. 12 ile 20. haftalar arasındaki düşüklere geç düşük denir ve bunlarda rahim yapısı ya da rahim ağzı gibi nedenlerin araştırılması önemlidir.

Tekrarlayan düşük nedir, ne zaman araştırılır?

Üst üste iki ya da daha fazla gebelik kaybı tekrarlayan gebelik kaybı olarak kabul edilir ve araştırılması önerilir. İncelemelerde rahim yapısı, tiroid ve şeker durumu, antifosfolipid sendromu gibi pıhtılaşma sorunları ve gerekirse kromozom analizi değerlendirilir. Nedene göre tedavi planlanır; çoğu çift sonraki gebeliklerinde başarılı olur.

Düşükten sonra ne kadar beklemek gerekir?

Düşükten sonra çok uzun beklemenin sonucu iyileştirdiği gösterilmemiştir. Birçok doktor bedensel olarak toparlanıp kanama bitince ve duygusal olarak hazır hissedilince denemeyi önerir. Kişisel durumunuza göre doktorunuza danışın.

Düşükten sonra adet ne zaman görülür?

Adet genellikle düşükten sonra 4-6 hafta içinde başlar. Yumurtlama adetten önce de olabileceği için bu sürede yeniden gebe kalmak mümkündür. Altı haftadan sonra adet görülmezse ya da kanama çok uzun sürerse doktora başvurun.

Düşük sonrası kanama ne kadar sürer?

Kanama genellikle 1-2 hafta sürer ve giderek azalır; bazı kadınlarda daha uzun sürebilir. Kanama azalmıyor, artıyor, saatlerce ped doyuruyor ya da ateş ve kötü kokulu akıntı eşlik ediyorsa gecikmeden doktora başvurulmalıdır.

Düşükten sonra cinsel ilişkiye ne zaman girilebilir?

Kanama durup kendinizi hazır hissedene kadar beklemek genelde önerilir; çoğu zaman bu süre 1-2 hafta kadardır. Bu süre enfeksiyon riskini azaltmaya yöneliktir. Ayrıca düşük sonrası kısa sürede yeniden gebe kalınabileceği için korunma konusunu doktorunuzla konuşun.

Düşük sonrası Rh uyuşmazlığı için ne yapılır?

Anne Rh negatifse, bebeğin Rh pozitif olma olasılığına karşı antikor gelişmemesi için genellikle ilk 72 saat içinde anti-D immünoglobulin enjeksiyonu yapılabilir. Kan grubunuzu bilmiyorsanız doktora başvurduğunuzda test edilir. Uygulamaya doktor karar verir.

Tüp bebek gebeliklerinde düşük riski yüksek midir?

Tüp bebek gebeliklerinde düşük riski büyük ölçüde anne yaşına ve altta yatan doğurganlık sorununa bağlıdır. Spontan gebeliklerle benzer ya da bir miktar daha yüksek olabilir. Düzenli kontrol, riskin erken fark edilmesine yardımcı olur.

Şeker hastalığı düşüğe neden olabilir mi?

İyi kontrol edilemeyen diyabet düşük riskini artırır; iyi kontrol edilen diyabette risk belirgin yükselmez. Bu nedenle gebelik öncesi ve gebelik sırasında kan şekeri hedef aralıkta tutulmalıdır. Diyabet tedavisini doktora danışmadan kesmeyin; gebelikte tedavi uygun şekilde (çoğunlukla insülinle) düzenlenir.

Cinsel ilişki ya da yorucu işler düşüğe neden olur mu?

Komplikasyonsuz bir gebelikte cinsel ilişki düşüğe yol açmaz. Günlük işler ve hafif-orta egzersiz de düşüğe neden olmaz; çok ağır fiziksel iş ya da uzun vardiyalı çalışma ile ilgili kanıtlar zayıftır. Kanama, plasenta sorunu ya da düşük tehdidi varsa doktorunuz ilişkiden ve ağır işlerden kaçınmanızı isteyebilir.

Çift rahimli olmak ya da çoğul gebelik düşük riskini artırır mı?

Rahim yapı anomalilerinde (özellikle rahim bölmesi) düşük ve erken doğum riski artabilir, ancak çoğu kadın sağlıklı gebelik geçirir. Çoğul gebelikte de risk bir miktar yüksektir, ama çoğu çoğul gebelik sağlıklı sürer. Bu durumlarda takip daha sık yapılır.

Düşük sonrası duygusal olarak nasıl hissedilir, destek gerekir mi?

Üzüntü, suçluluk, öfke ve kaygı düşük sonrası sık görülen doğal tepkilerdir ve eşler de bunları yaşayabilir. Aylarca sürüyorsa, günlük yaşamı bozuyorsa ya da kendinize zarar verme düşünceleri varsa ruh sağlığı uzmanından destek alın. Eşinizle ve güvendiğiniz kişilerle konuşmak da yardımcı olabilir.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Miscarriage
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Miscarriage
  3. Cleveland Clinic. Miscarriage: Pregnancy Loss, Causes & Signs
  4. İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi (DergiPark). Tekrarlayan Gebelik Kayıplarında Sitogenetik Analiz
  5. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine (DergiPark). Tekrarlayan Gebelik Kaybında Hematolojik Parametrelerin Önemi
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 1