Diş Apsesi Tedavisi

Diş Apsesi Tedavisi
Diş Apsesi Tedavisi

 

Günlük hayatta yaşadığımız birçok olay, beslenme alışkanlıklarımız ve sigara- alkol gibi alışkanlıklarımız genel sağlığımız üzerinde oldukça etkilidir. Bu etkilerin en sık görüldüğü yerlerden bir tanesi de ağız ile ilgili sorunlardır. Ağız içerisinde günlük olaylardan kaynaklanan ya da diğer sistemik hastalıklardan kaynaklanan birçok rahatsızlık mevcuttur. Bu rahatsızlıklardan bir tanesi de diş apsesidir. Diş apsesi, halk arasında en sık karşılaşılan ağız ve diş hastalıklarından bir tanesidir ve günümüzde gelişen tıp ve teknoloji ile beraber hem tanısı hem de tedavisi oldukça kolaylaşmıştır. Diş apsesi, yaşam kalitesini oldukça düşüren ve tanısı geç konulduğunda ya da tedavi edilmediğinde geceleri uykudan uyandıran ağrılara neden olan bir rahatsızlıktır. Halk arasında sık rastlanan bir durum olduğu için hakkında eksik ya da yanlış bilgi de oldukça fazladır. Diş apsesi ile ilgili herhangi bir durumda en sağlıklı bilgi alınabilecek yer doktorlardır. Bu durumun halk arasında dolaşan eksik ya da yanlış bilgilerle tedavi edilmeye çalışılması diş kayıplarına hatta daha ciddi ağız ve diş rahatsızlıklarına neden olabilir.

İnceleyen ve onaylayan: Dt. Mustafa Sercan Akat

Diş Apsesi Hakkında

Ağız ve diş sağlığı için beslenme düzeninden 6 ayda bir yapılması gereken genel ağız ve diş bakımlarına kadar birçok farklı konu diş apsesi üzerinde etkilidir. Diş apsesi ilk başlarda ağrısız bir şekilde başlasa da ileri safhalarında dayanılmaz ağrılara neden olabilecek bir hastalıktır. Böyle bir durumla karşılaşıldığında hastanelerin diş polikliniklerinde alanında uzman bir doktora başvurulması gerekmektedir. Hastalığın tanısı ve teşhisi konulduktan sonra tedavi süreci için bir plan çizilir.

Diş Apsesi Nedir?

Diş apsesi diş etlerinde bakteriyel enfeksiyonlara bağlı olarak oluşan içi irin dolu keseciklerdir ve dişin Farklı bölgelerinde meydana gelebilir. Dişin apse yapmasının sonucu olarak birçok komplikasyon oluşur.

Diş apsesine genel olarak bakteriyel enfeksiyonlar neden olur ve oluştuğu yerler farklılık gösterebilir. Bu bakteriyel enfeksiyonu ortaya çıkaran birçok farklı neden de olabilir. Genellikle ağız ve diş bakımı düzgün olmayan ve dişlerinde plak birikmiş olan kişilerde görülme ihtimali daha fazla olan bu hastalığın iki türü bulunmaktadır. Bu türler çıkış noktalarına göre periapikal apse ve periodontal apse olarak adlandırılır.

Periapikal Apse

Diş apsesinde apsenin oluştuğu yerlerden bir tanesi periapikal dokulardır. Bu dokularda oluşan apselere periapikal apse denir. Periapikal dokular, diş kemiği etrafı diş etinin olduğu yerlerdir. Buralardaki oluşan apseler röntgen yardımı ile görüntülenir. Bu apse türü bir diş kökünün etrafında oluşur. Genellikle tedavi edilmeyen diş boşluklarında, yaralı ya da kırık bir dişin neden olduğu apselerdir. Bunun yanı sıra bir önceki diş tedavi sürecinden de kaynaklanmış olabilir.

Periodontal Apse

Periodontal dokularda oluşan apselere periodontal apse denilir. Periodontal dokular, dişlerle kemik arasında ve liflerden oluşan dokulardır. Bu dokular dişler üzerine gelen kuvvetli yüklerin çene kemiğine yumuşatılarak iletimini sağlar. Bu dokulardaki apseler de yine periapikal apsede olduğu gibi röntgen yardımı ile belirlenebilir.

Periodontal apsenin oluşum nedeni periapikal dokularda oluşanlardan daha farklıdır. Periodontal apseli dişler kuvvetli ve hasarlar olmaksızın güçlü ve canlıdır. Diş eti ya da dişlerin arasında yemek sıkıştığında bu yemeğin içerisindeki bakteriler ya da ağız içerisindeki bakteriler bu yemeklerden yararlanarak çoğalırlar. Bu bakteriler dişin kemikte ya da dişin altında birikirler. Bu durumda da periodontal apse meydana gelir.

Diş Apsesinin Nedenleri Nelerdir?

Ağız ve diş sağlığı yaşam kalitemizi belirleyen önemli unsurlardan bir tanesidir. Dikkat edilmediği takdirde uykusuz geceler ve ağrılı durumlar gibi rahatsız edici durumlar yaratır. Diş apsesinin genel nedeni plak içerisinde ya da ağız içerisindeki bakterilerden dolayı oluşur. Bu bakteriler diş etinde, diş köklerinde ve diş kemiklerinde iltihaba neden olur. Bu durumlar diş etlerinin ve diş kökünü çevreleyen periodontal tabakanın ve diş tabanının ayrılmasına yol açar. Bu oluşan küçük boşluklarda bakteriler sürekli olarak çoğalır ve en sonunda apseye neden olur.

Diş Apsesinin Belirtileri Nelerdir?

Diş apseleri diş eti ya da diş enfeksiyonlarının bir sonucu olarak oluşur. birçok hasta için oldukça belirgin ve rahatsız edici bir süreç olarak kendisini gösterirken bazı hastalar için durum daha kolay geçer. Diş apselerinin belirtileri kişiden kişiye göre değişir ve bazı durumlarda hiçbir belirti dahi göstermeyebilir. Bu belirtilerin şiddeti kişinin apse oluşum nedenine ya da dişlerin durumuna bağlıdır.

Genel olarak apse durumunda herkeste ortak görülen ve görülme ihtimali olan belirtiler vardır. Bu belirtilerden bazıları şu şekildedir:

  • Keskin ve zorlayıcı bir ağrı
  • Apsenin oluştuğu bölgede basınç ve ısıyla birlikte ağrı oluşması
  • İleri durumlarda lenf bezlerinde ve yüzde şişme
  • Ağız kokusu
  • Hastanın ağzını açmakta zorluk çekmesi
  • Uykusuzluk

Şiddetli Ağrı Ve Ateş

Şiddetli ağrı ve ateş pek çok akut hastalıkta olduğu gibi diş apsesinde de görülebilir. Bu şiddetli akut ve ateş durumu her hasta da olmayabilir, fakat olmadığı durumlarda da lenf bezlerinde ve yüzde şişliklere neden olabilir. Kanal tedavisinden sonra oluşan diş apselerinde diş köklerindeki sinirler öldüğü için çoğunlukla ağrı görülmez. Diş apsesinin bir belirtisi olan bu durumlar çoğunlukla rahatsızlığın ilk oluşumunda değil bakterilerin iyice çoğaldığı ileri bir evrede meydana gelir. Bu belirti gün içerisinde hiçbir şey yapamaz hale getirebilir ve geceleri uykudan edebilecek kadar şiddetli olabilir. Diş apsesine bağlı olarak oluşan şiddetli ağrı ve ateş sonucunda mutlaka bir doktora muayene olunması gerekmektedir. Apsenin iyileştirilmediği sürece bulunan geçici çözümler durumu daha da kötüleştirebilir ve bakterilerin daha da çoğalması için vakit yaratılır.

Lenf Bezlerinde Ve Yüzde Şişme

Diş apsesinin önemli bir diğer belirtisi de lenf bezlerinde ve yüzde şişme olmasıdır. Ağız içerisinde biriken bakteriler yavaş yavaş boğaza doğru ilerleyerek lenf bezlerine ulaşır ve şişmeye neden olur. Bu bakteriler yanaklarda ve diş köklerinde de birikerek yanaklarda şişmeye neden olur. Lenf bezlerinde şişme ağız içerisinde bakteriyel nedenlerle oluşmuş birçok diğer hastalığın da bir belirtisi olabilir. Şişme durumları çoğunlukla apsenin ilk başlangıç aşamalarında değil ilerleyen aşamalarında meydana gelir. Bu belirtilerle beraber şiddetli ağrı ve ateş de meydana gelebileceği gibi tek başına da gerçekleşebilir.

Ağız Kokusu

Birçok ağız ve diş hastalığının belirtisi olarak oluşan ağız kokusu diş apsesinde de meydana gelir. Ağız kokusunun olmasının en temel nedeni bakterilerdir. Bakteriler ağız içerisinde biriktiği zaman oradaki besinleri parçalayarak çoğalırlar. Bu besinlerin parçalaması sırasında açığa çıkan gazlar da ağızda koku oluşumuna neden olur. Ağız kokusunun engellenmesi için yapılması gereken en önemli şey her gün düzenli olarak yemeklerden sonra dişlerin fırçalanmasıdır. Bu sayede hem ağızdaki bakteri oluşumu engellenir hem de koku oluşumu engellenir.

Diş Apsesi Tedavi Türleri

Her hastalıkta olduğu gibi diş apsesinde de erken tedavi oldukça önemlidir. Tedavi için gerekli olan süre de tanının ne zaman konulduğu ve hastalığın ne kadar ilerlediğine bağlıdır. Hastanın özel olan durumları da göz önüne alınarak apsenin türüne göre ve ağız içerisindeki duruma göre bir tedavi planı oluşturulur.

Bu aşamada tedavinin türüne de karar verilir. Bakteriyel bir sebepten kaynaklanan bu hastalığın tedavisinde kullanılan üç tedavi türü vardır. Bu tedavi türleri:

  • İlaç tedavisi
  • Kanal tedavisi
  • Cerrahi tedavi

Hangi tedavi türünün seçileceği tamamen hastaya ve apsenin durumuna göre belirlenir. Günümüzde kullanılan ilaç tedavisi ve kanal tedavisi uygulamaları en çok uygulanan tedavi türleri olurken, cerrahi tedavi türleri biraz daha ileri vakalarda ve daha nadir kullanılan bir tedavi türüdür.

İlaç Tedavisi

Diş apsesi ağız içerisinde bir bölgede bakteri birikimi sonucu oluşan iltihaplanmalardır. Bu durumda hastanın eğer alerjik bir durumu yoksa ve diş apsesi çok ilerlememişse antibiyotik ilaçlar ile tedavi edilebilir. Kullanılan bu antibiyotiklerle beraber ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Halk arasında bu gibi durumlarda oldukça yanlış bilgiler dolaştığından kullanılacak ilaçların hepsinin doktor tavsiyesi ile kullanılması gerekmektedir. Diş apsesi sonucu oluşan komplikasyonların ya da belirtilerin geçmesi demek ilaçların kullanılmasını bırakmak demek değildir. İlaçların doktor tavsiyesi olmadan bırakılması orada bulunan bakterilerin yeniden çoğalarak aynı duruma sebebiyet verebilir.

Kanal Tedavisi

Diş apsesinde tedavi olarak ilaç tedavisiyle beraber en çok uygulanan tedavilerden birisi kanal tedavisidir. Kanal tedavisini her diş hekimi yapabilmektedir, fakat bu işin uzmanı endodontistlerdir. Kanal tedavisi diş köklerinde biriken bakterilerin sinirleri tahrip ederek şiddetli ağrı ve ateşe neden olmasından dolayı uygulanır. Bu bakteriler diş köklerinde çürüklere de neden olur. Kanal tedavisi ile beraber diş köklerinde bu bakteriler temizlenir ve iltihap ortadan kaldırılır. Bu durumun yeterli olmadığı durumlarda cerrahi müdahale yapılır. Cerrahi müdahalenin de yetersiz olduğu durumlarda diş çekilerek yerine implant tedavisi uygulanır.

Cerrahi Tedavi

Diş apselerinde cerrahi müdahaleler genellikle ilaç ve kanal tedavisinin çare olmadığı durumlarda uygulanır. Bu cerrahi müdahaleler her diş hekimi tarafından uygulanabilse de asıl uzmanları periodontistlerdir. Bu cerrahi işlemde diş eti dokuları inceltilip şekillendirilir. Diş köklerinde ya da diş etlerinde oluşan iltihaplanmalar temizlenir ve enfeksiyonlara karşı korunacak bir hale getirilir. Cerrahi müdahalelerin yetersiz olduğu durumlarda diş çekilir ve sinirler dişlerden ayrılır.

Diş Apsesi Tedavi Öncesi

Diş apsesi, meydana geldiği zaman kendisini birçok farklı belirti şeklinde gösterebilir. Bu belirtiler, diş apsesinin ilk oluşumundan tedavi edilene kadar devam eder ve gittikçe belirtilerin rahatsızlık verme dereceleri artar. Bu belirtiler yaşam kalitesini oldukça düşüren şekilde ortaya çıktığı için ilk görüldüğü anda uzman bir diş hekimine muayene olunmalıdır. Muayene olmadan önce halk arasında yanlış bilinen tekniklerle ağrıyı giderme ya da şişliği indirme denemeleri yapılmamalıdır. Aksi takdirde durum daha da kötüleşebilir.

Diş Muayenesi

Diş apsesi ve diğer ağız ve diş hastalıklarının tamamında çok ciddi rahatsızlıklar oluştuğu için, ilk yapılması gereken şey uzman bir diş hekimine muayene olunmalıdır. Aksi takdirde hastalığın verdiği rahatsızlık gittikçe artar. Diş apsesinde muayene kısmında, hastanın özel koşulları da göz önüne alınarak bir tedavi planı oluşturulur. Oluşturulan bu tedavi planında apsenin ne zaman oluştuğu, belirtilerin ne zaman başladığı, diş ya da diş etlerinde ne kadar iltihaplanma olduğu, hastanın alerjik durumları ve hasta genetik sağlık geçmişleri gibi şeylere bakılır. Tedavi bu gibi kriterler göz önüne alınarak yapılır. Bu aşamada hasta, doktorun soracağı bütün sorulara doğru ve eksiksiz bir cevap vermelidir. Fiziki bir muayene yapıldıktan sonra dişlerin köklerinin ya da diş etlerinin durumunun daha iyi anlaşılabilmesi için diş röntgeni çekilir.

Röntgen

Ağız ve diş hastalıklarında tedavi yapılmadan önce oldukça titiz davranılmalıdır. Hastanın tam durumu ve tedaviye ne gibi cevaplar vereceği tam olarak anlaşılana kadar tüm ihtimaller göz önüne alınmalıdır.

Tedavi süreciyle ilgili doğabilecek risk faktörlerinin en aza indirilmesi için hastalık ile ilgili ya da hastanın durumu ile ilgili birçok teknik kullanılır. Diş apsesinde röntgenin kullanılması da buna bir örnektir. Diş apsesi her ne kadar göz ile muayene edildiğinde belli bir miktar anlaşılabilse de tedaviye başlanılması için yeterli bilgiyi vermez, bunun için göz ile muayene yapıldıktan sonra dişlerin röntgeni çekilir.

Röntgende diş etlerinin ne durumda olduğuna; diş köklerinin ve kemiklerinin iltihaplanma derecesinin ne olduğuna bakılarak tedavi sürecine başlanır.

Diş Apsesi Tedavisi Sonrası

Diş apsesi oluşumundan tedavi edilene kadar oldukça sıkıntılı bir süreç yaşatabilir. Bu sürecin tekrar yaşanmaması için tedaviden sonra oldukça dikkatli bir süreç yürütülmelidir. Apsenin oluştuğu bölge her ne kadar temizlense de bakteriyel bir enfeksiyon sonucu oluştuğu için tekrarlanabilir. Bundan dolayı diş apsesi tedavisi sonrasında ağız ve diş bakımı ile ilgili bazı dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. bu hususlar ağızda bakteri birikiminin en az olması ve diş apsesi gibi ağız ve diş hastalıklarının önüne geçmek için oldukça önemli bir yerde durmaktadırlar. Bu önlemlerden bazıları ağız bakımı, gargara yapmak, diş ipi kullanmak ve rutin diş kontrollerine gitmektir.

Ağız Bakımı

Günlük olarak yapılacak olan ağız bakımı, ağız ve diş hastalıklarının önüne geçebilmek için yapılabilecek en önemli şeydir. Ağzımızın içerisinde, miktarı kişiden kişiye değişmekle birlikte, her zaman bakteriler bulunur. Bu bakteriler, yediğimiz yiyeceklerden ağzımızın içerisinde arta kalanlarıyla beslenerek çoğalırlar.

Bu çoğalma diş apsesi gibi birçok ağız ve diş hastalığına neden olur. Böyle bir duruma mahal vermemek için özellikle yemeklerden sonra, günde en az iki kere dişlerin fırçalanması gerekmektedir. Bunun dışında ağız içerisinde bakteri oluşumunu engelleyecek medikal ürünler de kullanılabilir. diş apsesinin en büyük nedenlerinden bir tanesi olan plakların içerisinde biriken bakteriler de günlük olarak yapılacak ağız bakımıyla ortadan kaldırılabilir.

Gargara Yapmak

Diş apsesinin belirtilerinden bir tanesi de lenf bezlerinde şişme olmasıdır. Bunun nedeni ağız içerisinde apse olmasına neden olacak bakterilerin günden güne çoğalarak lenf bezlerine doğru ilerlemesi. Bununla birlikte dilin arka kısmında boğaza yakın olan kısmında da çukurlar vardır. Bu çukurların içerisinde yemek artıkları kalır ve bakteriler bu yemek artıklarından beslenerek çoğalırlar. Böylelikle hem diş apsesine hem de lenf bezlerinde şişmelere neden olurlar. Bu gibi durumları ortadan kaldırabilecek yöntemlerden birisi de gargara yapmaktır. Diş fırçalaması sırasında dilin bu arka kısmındaki bakteriler her ne kadar önemli bir ölçüde temizlense de tamamının yok olması biraz zordur. Eczanelerde satılan ya da evde tuzlu su ile yapılacak bir karışımla gece yapmadan önce yapılacak gargara oradaki bakterilerin ölmesini sağlar.

Diş İpi Kullanımı

Diş apsesi diş aralarında ve diş etlerinde biriken bakterilerin iltihap oluşturması sonucu oluşur. Bu bakterilerin diş aralarında birikmesinin en önemli nedeni yenilen yemeklerden sonra ağız bakımı yapılmadığı takdirde bakterilerin onlardan beslenerek çoğalması. Böyle bir durumun önüne geçebilmek için kullanılabilecek yöntemlerden bir tanesi de diş ipinin kullanımıdır. Diş ipi hem dişler arasında kalan yiyecek artıklarının temizlenmesine yardımcı olur hem de plak oluşumunu engeller. Böylelikle bakteri oluşumunun da önüne geçilir.

Rutin Diş Muayenesi

Her hastalıkta olduğu gibi diş apsesinde de erken tanı oldukça önemli bir yer tutar. Erken tanı sayesinde bakterilerin çoğalması ileri bir seviyeye varmadan tespit edilerek durdurulabilir. Böylelikle hem ağrılı ve sancılı süreçlerden kurtulmuş olur hem de diş kayıplarına kadar varabilecek tehlikeler ortadan kalkar.

Erken tanının konulmasının en etkili yöntemlerinden birisi de rutin olarak yapılması gereken ağız ve diş muayenesidir. Hem diş apsesinde hem de diğer ağız ve diş hastalıklarının önüne geçmek ya da ilk aşamada fark etmek için oldukça önemli bir yerde durmaktadır. Diş apsesi tedavi edilse dahi tedavisinden sonra tekrar olabileceği için de bu kontrollerin yapılması oldukça önemlidir, çünkü apse oluşan kişilerde tekrarlanma riski oldukça yüksektir. Diş apsesi tedavisinden sonra yapılacak bu rutin kontrollerin sıklığı doktor tarafından belirlenebilir, fakat en az yılda 2 defa yapılması önerilmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Diş apsesi hakkında akla gelen soruların hepsi alanında uzman bir doktor tarafından ya da bilinçli bir öz araştırma ile cevaplanması gerekmektedir, aksi takdirde tedavisine yönelik ya da tanısına yönelik yapılacak herhangi bir şey daha ciddi sorunlara yol açabilir. Bu soruların diş apsesi gibi diğer ağız ve diş hastalıkların önüne geçmek için de doğru cevaplanması önemlidir.

Diş apsesinin tedavi süresi ne kadardır?

Her hastalıkta olduğu gibi diş apsesinde de erken tanı oldukça önemlidir. Erken tanı, tedavi süresinin hem kısa olmasın için hem de daha ağrısız bir süreç için oldukça önemlidir. Tedavinin ne kadar süreceği genellikle ağız içerisindeki iltihaplanmanın ne kadar ileri seviyede olduğuna bağlıdır, ama genellikle belirtilerin ilk kendisini gösterdiği andan itibaren hemen doktora başvurulduğu takdirde hasta aynı gün tedavi olup taburcu edilebilir. Taburcudan sonra tam iyileşme süreci 2 gün ile 1 hafta arasında değişmektedir.

Diş apsesi tehlikeli midir?

Her hastalıkta olduğu gibi diş apsesinde de tehlikeli durumlar olabilir Diş apsesi, bakteriyel nedenlere bağlı olarak oluşan bir hastalık olduğu için tedavisi hemen yapılmalıdır. Bakterilerin ağız içerisinde birikmesi birçok farklı hastalığa neden olur. Ağız içerisinde herhangi bir yerde enfeksiyon olması ileri seviyelerde olduğunda diş kayıpları, lenf bezleri ve ses tellerinde aşınmalar gibi bazı hastalıklara neden olabilir.

Diş apsesi tedavi edilmezse ne olur?

Diş apsesinin oluştuğu yere göre farklı tehlikeleri ve tedavi yöntemleri mevcuttur. Diş apsesi oldukça ağrılı ve sancılı bir süreç yaşatsa da çok büyük komplikasyonları yoktur. Diş köklerinde ya da diş etlerinde meydana gelen bakteriyel enfeksiyonun tedavi edilmemesi durumunda oluşabilecek rahatsızlıklar ses tellerinin bozulması, lenf bezlerinin iltihaplanması ve diş kayıpları.

Diş apsesi için evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri nelerdir?

Diş apsesi oldukça ağrılı ve sancılı bir süreç geçirmenize neden olabilecek bir hastalıktır. Belirtileri görüldüğü takdirde doktora başvurmak en iyi çözümdür, çünkü evde kendi başımıza tedaviye yönelik yapabileceğimiz pek bir şey yoktur. Yalnızca ağrıyı dindirmek amaçlı ağrı kesici alınabilir. Fakat bunun dışında uygulanabilecek bütün tedavilerin steril bir ortamda alanında uzman bir doktor tarafından yapılması en doğrusudur.

Sigara ve alkol kullanımı diş apsesine neden olur mu?

Birçok hastalıkta olduğu gibi ağız ve diş hastalıklarının da en başlarında gelen nedenlerden birisi alkol ve sigara kullanımıdır. Alkol ve sigara gibi kötü alışkanlıklar ağız içerisinde, dolaylı yoldan ya da doğrudan, bakteri birikimine neden olur. Bu bakteri birikimi ağız içerisinde diş apsesi gibi birçok hastalığa neden olur.

Diş apsesi patlatılırsa ne olur?

Apse oluşumu bakterilerin belli bir alanda toplanarak iltihaba yol aşması demektir. Bu iltihaplanma diş etlerinde ya da diş köklerinde olduğuna buna diş apsesi denilir. Diş apselerinin oluşmasına neden olan yerlerin bir cisim ile ya da başka bir şey ile patlatılması istenmeyen bir durumdur. Bu durum bakterilerin belli bir bölgedeyken başka bölgelere sıçramasına ve dolayısıyla birden çok apseye ya da farklı bir rahatsızlığın oluşmasına neden olabilir. Bundan dolayı apselerin oluşması durumunda dışarıdan bir müdahale ile değil doktor ile beraber apselere müdahale edilmelidir.