HASTALIK

D Vitamini Eksikliği

D vitamini eksikliği, kanda 25-hidroksivitamin D düzeyinin yeterli olmamasıdır ve çoğu kişide belirti vermez. Kemik ve kas ağrısı, çocuklarda raşitizm ve erişkinlerde osteomalazi gibi sorunlara yol açabilir; kan testiyle tanınır ve çoğunlukla takviye ile tedavi edilir.

Son güncelleme: 15.11.2026
D Vitamini Eksikliği

Özet

D vitamini, kalsiyum ve fosfor emilimini düzenleyerek kemik ve kas sağlığını destekleyen yağda çözünen bir vitamindir. İki kaynağı vardır: Güneşin UVB ışınları ile ciltte yapılan D3 ve besinlerle ya da takviyeyle alınan D2 ve D3 formları. Vücut bu formları karaciğerde ve böbrekte aktif hale getirir.

D vitamini eksikliği, kandaki 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyinin düşük olmasıdır. Ülkemizde ve dünyada oldukça yaygındır; özellikle kış aylarında, güneşe az çıkanlarda, cildini büyük oranda örtenlerde, koyu tenlilerde, ileri yaştakilerde ve emilim sorunu olanlarda sıktır. Hafif eksiklik çoğu kişide belirti vermez.

Uzun süreli ve belirgin eksiklik çocuklarda raşitizme, erişkinlerde osteomalaziye (kemik yumuşaması), kemik ve kas ağrısına ve kırık riskinde artışa neden olabilir. Tanı kan testiyle konur, tedavi genellikle hekim önerisiyle D vitamini takviyesi, güneşten ve beslenmeden yararlanmayı içerir. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; doktora danışmadan yüksek doz kullanmayın.

Hakkında

D Vitamini Nedir ve Ne İşe Yarar?

D vitamini bir vitamin olmasının yanında hormon gibi de etki eden bir maddedir. En önemli görevi bağırsaktan kalsiyum ve fosfor emilimini artırarak kemiklerin ve dişlerin yapımını sağlamaktır. Ayrıca kas işlevi ve bağışıklık sistemi üzerinde de etkileri vardır; bu etkilerin boyutu hâlâ araştırılmaktadır.

D Vitamini Nasıl Elde Edilir?

  • Güneş ışığı: Güneşin UVB ışınları ciltteki 7-dehidrokolesterolü D3 vitaminine çevirir. Cam arkasından geçen ışınlarla bu yapım olmaz.
  • Besinler: Yağlı balıklar (somon, sardalya, uskumru), yumurta sarısı, karaciğer ve D vitamini ile zenginleştirilmiş besinlerde bulunur. UV ışığı görmüş mantarlar D2 içerir. Doğal besinlerle günlük ihtiyacı karşılamak çoğu kişide zordur.
  • Takviyeler: D2 ve D3 formları ağızdan alınır; güneşe gerek olmadan karaciğer ve böbrekte aktif forma çevrilir.

Düzey Kaç Olmalı?

D vitamini düzeyi kanda 25(OH)D olarak ölçülür. Laboratuvarlar ve kılavuzlar farklı eşikler kullanabilir. Genel olarak 12 ng/mL (yaklaşık 30 nmol/L) altı eksiklik, 12-20 ng/mL arası yetersizlik, 20 ng/mL ve üzeri çoğu sağlıklı kişide yeterli kabul edilir. Düzeyin çok yüksek olması da (yaklaşık 100-150 ng/mL üzeri) zararlı olabilir. Sonucunuzu mutlaka hekiminizle birlikte değerlendirin.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, eksikliğin derecesine, yaşa ve eşlik eden hastalıklara göre hekim tarafından planlanır. Aşağıdaki bilgiler genel çerçevedir.

  • Takviye: Eksiklikte genellikle önce birkaç hafta süren yüksek dozlu (örneğin haftalık ya da günlük) D vitamini kullanılır, ardından günlük idame dozuna geçilir. Dozu ve süreyi hekim belirler; kendi başınıza yüksek doz kullanmayın.
  • Koruyucu doz: Sağlıklı erişkinlerde genellikle günde 400-800 IU (10-20 mikrogram) önerilir. Bebeklerde raşitizmi önlemek için günde 400 IU verilir.
  • Beslenme ve kalsiyum: D vitamini içeren besinler tüketilir, yeterli kalsiyum alımı sağlanır. Ek kalsiyum gerekip gerekmediğine hekim karar verir.
  • Güneş maruziyeti: Cildi yakmadan, öğle saatlerinde kollar ve yüz açıkta kalacak şekilde kısa süreli (genellikle 10-30 dakika; mevsime, cilt rengine ve bölgeye göre değişir) güneşlenmek katkı sağlayabilir. Güneş yanığından ve uzun süreli maruziyetten kaçınılmalıdır.
  • Altta yatan nedenin tedavisi: Emilim bozukluğu (çölyak, kronik ishal gibi), böbrek ya da karaciğer hastalığı, ilaç etkisi varsa ona yönelik tedavi yapılır.
  • Kontrol: Tedaviye başlandıktan birkaç ay sonra kan düzeyi ve kalsiyum kontrol edilir.

D vitamininin yüksek doz ve uzun süre alınması kanda kalsiyum yüksekliğine (bulantı, kusma, aşırı susama, kabızlık, böbrek taşı ve böbrek hasarı) yol açabilir. Takviyeyi hekim önerisine uygun kullanın.

Bitkisel ya da halk tedavisi yöntemlerinin D vitamini eksikliğini giderdiğine dair bilimsel kanıt sınırlıdır; doktorunuza danışın.

Nedenleri

D vitamini eksikliği genellikle birden fazla nedenin birleşmesiyle ortaya çıkar. Nedenler dört grupta toplanabilir.

Yetersiz Güneş Işığı

Ciltte D3 yapımı için UVB ışınları gerekir. Kapalı ortamda çalışmak, günün çoğunu içeride geçirmek, kış aylarında ve yüksek enlemlerde güneşin açısı nedeniyle UVB yetersizliği, cildin büyük bölümünü örten giysiler, hava kirliliği ve güneşten kaçınma D3 yapımını azaltır. Cam, UVB ışınlarını geçirmediği için pencere arkasında güneşlenmek D vitamini yapımına yetmez.

Güneş kremi UVB ışınlarını azaltır. Günlük kullanımda D vitamini düzeyine etkisi genellikle sınırlıdır; cilt kanserinden korunmak için güneş kremi kullanmaktan vazgeçilmemelidir.

Yetersiz Alım

D vitamini yönünden zengin besinler sınırlıdır. Yağlı balık, yumurta ve karaciğer az tüketilirse ya da bitkisel beslenmede zenginleştirilmiş ürünler seçilmezse alım yetersiz kalabilir. Anne sütü D vitamini yönünden fakirdir; bu nedenle emzirilen bebeklere takviye gerekir.

Emilim ve Metabolizma Bozuklukları

  • Çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, kistik fibrozis, pankreas yetersizliği ve bariatrik (obezite) cerrahisi sonrası emilim azalır.
  • Karaciğer ve böbrek hastalıkları D vitamininin aktif forma çevrilmesini bozar.
  • Antiepileptik ilaçlar, uzun süreli kortikosteroidler ve bazı diğer ilaçlar D vitamini yıkımını artırabilir.
  • Obezitede D vitamini yağ dokusunda tutulur ve kana geçişi azalır.

Artan İhtiyaç

Gebelik, emzirme, hızlı büyüme dönemi (bebeklik, ergenlik) ve ileri yaş D vitamini ihtiyacını artırabilir. Yaşlanmayla cildin D vitamini yapma kapasitesi azalır.

Belirtileri

D vitamini eksikliği çoğu kişide belirti vermez ve rastlantıyla yapılan kan testinde saptanır. Belirti oluştuğunda ise bunlar sıklıkla başka nedenlerle de olabilen, özgül olmayan yakınmalardır. Bu nedenle belirtiye bakarak tanı konamaz, kan testi gerekir.

Erişkinlerde

  • Kemik ve kas ağrısı: Yaygın, derin, özellikle kalça, bel, kaburga ve bacaklarda hissedilen ağrı. Kemiğe bastırıldığında hassasiyet olabilir.
  • Kas güçsüzlüğü: Merdiven çıkmada, oturduğu yerden kalkmada zorlanma, yürüyüşte ördek yürüyüşü benzeri değişiklik.
  • Yorgunluk ve halsizlik: D vitamini eksikliğiyle ilişkili olabilir ancak pek çok başka nedeni vardır.
  • Sık kırık ve düşme: Kemikler zayıfladığında hafif travmada kırık olabilir.
  • Ruh hali değişiklikleri: Depresif duygudurum ile D vitamini düzeyi arasında ilişki bildirilmiştir; ancak eksikliğin depresyona neden olduğu kanıtlanmamıştır.

Çocuklarda (Raşitizm Bulguları)

  • Huzursuzluk, kas gevşekliği ve gelişme geriliği.
  • Kafatasında yumuşama, ense kemiğinde basık görünüm, fontanelin geç kapanması.
  • Bacaklarda eğrilik (O ya da X bacak), kaburgalarda boncuklanma, el ve ayak bileklerinde genişleme.
  • Diş çıkarmada gecikme, diş çürüğü.
  • Düşük kalsiyum nedeniyle kas kasılması ve nöbet (tetani).

Ne Zaman Doktora ya da Acile Başvurulmalı?

  • Doktora başvurun: Haftalardır süren kemik, bel ya da kas ağrısı, kas güçsüzlüğü, tekrarlayan kırıklar, bebek ve çocukta bacak eğriliği, geç yürüme, büyüme geriliği, risk grubundaysanız belirti olmasa da düzey kontrolü için.
  • Acil başvurun: Kas spazmı ve kramp, ellerde ve ayaklarda ya da ağız çevresinde uyuşma ve karıncalanma, nöbet geçirme (düşük kalsiyum bulguları) ya da bebekte nöbet ve solunum güçlüğü varsa. Ayrıca yüksek doz D vitamini kullanırken şiddetli bulantı, kusma, aşırı susama ve kafa karışıklığı olursa da acile gidilmelidir.

Saç dökülmesi, akne ya da kilo sorunu gibi yakınmaların D vitamini eksikliğine bağlı olduğuna dair güçlü kanıt yoktur; bu yakınmalar için de diğer nedenler araştırılmalıdır.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

D vitamini eksikliğinin tanısı kan testiyle konur. Belirtiler tek başına güvenilir değildir.

25-Hidroksivitamin D [25(OH)D] Testi

Tanı için kullanılan test, kandaki 25-hidroksivitamin D düzeyidir. Bu, vücudun D vitamini depo durumunu en iyi yansıtan değerdir. Sonuç ng/mL ya da nmol/L cinsinden verilir (1 ng/mL yaklaşık 2,5 nmol/L). Genel olarak 12 ng/mL altı eksiklik, 12-20 ng/mL yetersizlik ve 20 ng/mL üzeri yeterlilik olarak yorumlanır; eşikler kılavuzlara ve laboratuvarlara göre biraz farklı olabilir.

Sağlıklı ve risk taşımayan kişilerde belirti yokken rutin tarama genellikle önerilmez. Test; kemik hastalığı şüphesinde, osteoporoz ya da kırık öyküsünde, emilim bozukluğunda, böbrek ve karaciğer hastalığında, bazı ilaçları kullananlarda ve belirgin risk gruplarında hekim kararıyla istenir.

Ek Testler

  • Kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz ve paratiroid hormonu (PTH): Kemik metabolizmasını ve eksikliğin etkisini değerlendirir. D vitamini eksikliğinde PTH yükselebilir, kalsiyum ve fosfor düşük olabilir.
  • Böbrek ve karaciğer testleri, çölyak testleri: Eksikliğin nedeni araştırılırken istenebilir.
  • Görüntüleme: Çocuklarda raşitizm şüphesinde el bileği ve diz grafisi; erişkinde kemik ağrısı ya da kırıkta röntgen ya da kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA) gündeme gelebilir.

Hangi Bölüme Başvurulur?

Erişkinler genellikle iç hastalıkları ya da endokrinoloji; bebek ve çocuklar çocuk sağlığı ve hastalıkları bölümüne başvurur. Kemik ağrısı ve kırık varsa fizik tedavi ve rehabilitasyon ya da ortopedi de değerlendirme yapabilir.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlarda D vitamini eksikliği olasılığı artar. Risk grubundaysanız belirti olmasa da hekiminizle düzey kontrolünü ve takviye gerekliliğini konuşabilirsiniz.

Güneşe Maruziyeti Azaltan Durumlar

  • Çoğu zamanı kapalı ortamda geçirenler (ofis ve vardiyalı çalışanlar, bakıma muhtaç ve evden çıkamayan kişiler).
  • Cildinin büyük kısmını örten giysi giyenler.
  • Kış mevsiminde ve güneşin eğik geldiği yüksek enlemlerde yaşayanlar.
  • Güneşten tamamen kaçınanlar (örneğin cilt hastalığı ya da cilt kanseri öyküsü nedeniyle).

Kişisel Özellikler

  • Koyu ten rengi: Melanin, UVB ışınlarını emer ve D3 yapımını azaltır; koyu tenli kişilerde risk daha yüksektir.
  • İleri yaş (özellikle 65 yaş üzeri): Cildin D vitamini yapma kapasitesi azalır; kemik kırığı riski daha önemlidir.
  • Bebekler ve emzirilen bebekler: Anne sütü D vitamini yönünden fakirdir ve bebek güneşe doğrudan çıkarılmaz; takviye gerekir.
  • Gebelik ve emzirme dönemi: İhtiyaç artar.
  • Obezite: D vitamini yağ dokusunda tutulur ve kandaki düzey düşük kalabilir.

Sağlık Sorunları ve İlaçlar

  • Çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, kistik fibrozis ve emilim bozuklukları.
  • Bariatrik (mide küçültme ve bypass) ameliyatı geçirmek.
  • Kronik böbrek ve karaciğer hastalığı.
  • Antiepileptik ilaçlar, uzun süreli kortikosteroidler ve bazı ilaçlar.

Beslenme

Yağlı balık, yumurta gibi D vitamini içeren besinleri az tüketenler ve zenginleştirilmiş ürün kullanmayan vejetaryen ve vegan beslenenler risk altındadır. Hayvansal ürünlerden uzak durulan beslenmelerde zenginleştirilmiş besinler ve gerekirse takviye hekim ya da diyetisyen önerisiyle planlanabilir.

Komplikasyonları

Hafif ve kısa süreli eksiklik çoğunlukla sorun yaratmaz. Belirgin ve uzun süren eksiklik kalsiyum ve fosfor dengesini bozarak kemik ve kas sağlığını etkiler. Erken tanı ve tedavi ile çoğu komplikasyon önlenebilir ya da düzelebilir.

Çocuklarda Raşitizm

Gelişmekte olan kemiklerin yeterince mineralleşememesi sonucu kemikler yumuşar ve şekli bozulur. Bacak eğriliği, kaburga boncuklanması, kafatası ve el-ayak bileği değişiklikleri, büyüme geriliği ve geç yürüme görülebilir. Düşük kalsiyum nedeniyle kasılma ve nöbet olabilir. Erken dönemde tedavi edilirse büyük kısmı düzelir; geç kalınırsa kalıcı iskelet deformiteleri kalabilir.

Erişkinlerde Osteomalazi

Erişkinde kemik yapımı tamamlandıktan sonra eksiklik, mevcut kemiğin yeterince mineralleşmemesine ve yumuşamasına yol açar. Yaygın kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü, yürüme güçlüğü ve kırık riskinde artış görülür. Tedavi ile ağrı ve güçsüzlük çoğu kişide düzelir.

Kemik Erimesi (Osteoporoz) ve Kırık Riski

Osteoporoz ayrı bir hastalıktır ve birçok nedeni vardır. Uzun süreli D vitamini ve kalsiyum yetersizliği kemik kaybını hızlandırarak osteoporozu ve kırık riskini artırabilir. Özellikle yaşlılarda düşme ve kalça kırığı önemli bir sorundur.

Kas Güçsüzlüğü ve Düşmeler

D vitamini eksikliği kas gücünü azaltabilir. Yaşlılarda bu durum düşme ve kırık riskini artırabilir.

Düşük Kalsiyum (Hipokalsemi)

Ağır eksiklikte kandaki kalsiyum düşebilir. Ellerde ve ağız çevresinde uyuşma ve karıncalanma, kas spazmı, kramp, nöbet ve kalp ritmi bozuklukları gelişebilir. Bu bulgular acil değerlendirme gerektirir.

Diğer Hastalıklarla İlişkisi

D vitamini düzeyinin düşüklüğü ile enfeksiyonlara yatkınlık, diyabet, kalp-damar hastalıkları, bazı kanserler, depresyon ve otoimmün hastalıklar arasında ilişkiler bildirilmiştir. Bu ilişkilerin çoğu gözlemseldir; eksikliğin bu hastalıklara neden olduğu ya da takviyenin onlardan koruduğu kesin olarak kanıtlanmamıştır.

Ne Zaman Başvurulmalı?

Kas spazmı, uyuşma, nöbet gibi düşük kalsiyum bulguları varsa acile başvurun. Süren kemik ve kas ağrısı, kırık ya da bebekte bacak eğriliği ve geç yürüme varsa hekime başvurun.

Nasıl Önlenir

D vitamini eksikliği çoğu kişide güneşten yararlanma, beslenme ve gerektiğinde takviye ile önlenebilir.

Güvenli Güneşlenme

  • Cildi yakmadan, öğle saatlerinde kollar ve yüz açıkta kalacak şekilde kısa süreli (genellikle 10-30 dakika) güneşlenmek katkı sağlayabilir. Süre cilt rengine, mevsime, bulunduğunuz bölgeye ve açıkta kalan cilt alanına göre değişir.
  • Koyu tenliler daha uzun süre gerektirebilir; açık tenliler ise daha kısa sürede yanabilir.
  • Güneş yanığından kaçının ve uzun süreli güneşlenmeyi cilt kanseri riski nedeniyle önermeyiz. Güneş kremi kullanmayı bırakmayın.
  • Cam arkasında güneşlenmek D vitamini yapımını sağlamaz. Bebekleri doğrudan güneşe çıkarmak önerilmez.

Beslenme

  • Haftada birkaç kez yağlı balık (somon, sardalya, uskumru), yumurta sarısı ve karaciğer tüketmek.
  • D vitamini ile zenginleştirilmiş ürünleri (üründe belirtilmişse) tercih etmek. Süt ve yoğurt kendiliğinden D vitamini yönünden zengin değildir; ancak etiketinde belirtilmişse katkı sağlar.
  • Yeterli kalsiyum almak (süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller).
  • Beslenme tek başına çoğu kişide ihtiyacı karşılamayabilir.

Takviye

  • Bebekler: Anne sütü alan ve almayan tüm bebeklere doğumdan kısa süre sonra başlayarak günde 400 IU D vitamini verilir. Dozu çocuk doktoru belirler.
  • Erişkinler: Risk grubunda (yaşlılar, kapalı giyinenler, koyu tenliler, ofis çalışanları, kış aylarında) günde 400-800 IU koruyucu doz önerilebilir. Yüksek doz ve süreyi hekim belirler.
  • Gebelik ve emzirme: Hekim önerisiyle koruyucu takviye kullanılır.
  • Takviye vitamin yağda çözündüğü için yemekle birlikte (özellikle yağ içeren öğünle) alındığında daha iyi emilir.
  • Doktora danışmadan yüksek doz D vitamini kullanmayın; aşırı doz kalsiyum yüksekliğine ve böbrek hasarına yol açabilir.

Düzenli Kontrol

Emilim bozukluğu, böbrek ya da karaciğer hastalığı olanlar, bariatrik ameliyat geçirenler ve eksiklik öyküsü olanlar hekimlerinin belirlediği aralıklarla D vitamini düzeyini kontrol ettirmelidir. Tedavi sonrası da kontrol önemlidir.

Tedavi Seçenekleri

Sık Sorulan Sorular

D vitamini hangi kaynaklardan alınır?

D vitamini güneşin UVB ışınları ile ciltte yapılır, besinlerle ve takviyelerle de alınır. Yağlı balıklar, yumurta sarısı, karaciğer ve zenginleştirilmiş ürünler besin kaynaklarıdır. Çoğu kişide yalnız beslenme ile ihtiyaç karşılanamayabilir, bu nedenle takviye gerekebilir.

D vitamini düzeyi kaç olmalıdır?

Genel olarak kandaki 25(OH)D düzeyinin 20 ng/mL ve üzerinde olması çoğu sağlıklı kişide yeterli kabul edilir; 12 ng/mL altı eksiklik, 12-20 ng/mL arası yetersizlik olarak yorumlanır. Laboratuvarlar ve kılavuzlar arasında küçük farklar olabilir. Sonucunuzu hekiminizle değerlendirin.

D vitamini eksikliğinin belirtileri nelerdir?

Çoğu kişide hiçbir belirti olmaz. Belirgin eksiklikte yaygın kemik ve kas ağrısı, kas güçsüzlüğü, yorgunluk ve kırık riskinde artış; çocuklarda bacak eğriliği ve gelişme geriliği görülebilir. Bu bulgular başka hastalıklarda da olduğundan tanı kan testiyle konur.

D vitamini eksikliği nasıl anlaşılır?

Tanı 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] kan testiyle konur. Hekim gerekirse kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz ve paratiroid hormonu testlerini de ister. Tam kan sayımı, idrar ya da dışkı testleri tek başına D vitamini eksikliğini göstermez.

D vitamini eksikliğinin tedavisi nasıl yapılır?

Tedavi eksikliğin derecesine ve nedenine göre hekim tarafından planlanır. Çoğunlukla birkaç hafta süren yüksek dozlu D vitamini sonrası günlük idame dozuna geçilir; beslenme, kalsiyum alımı ve güvenli güneşlenme desteklenir. Emilim bozukluğu gibi bir neden varsa o da tedavi edilir.

D vitamini eksikliği ne kadar sürede düzelir?

Süre başlangıç düzeyine, kullanılan doza ve eşlik eden hastalıklara bağlıdır. Kan düzeyi genellikle haftalar içinde yükselir; kemik belirtilerinin düzelmesi ve kemik yapısının toparlanması aylar sürebilir. Tedavi sonrası düzey kontrolü ve idame tedavisi hekim önerisine göre sürdürülür.

D vitamini takviyeleri işe yarar mı?

Evet, ağızdan alınan D vitamini takviyeleri kan düzeyini yükseltir. Takviyenin işe yaraması için güneş ışığına gerek yoktur; vücut aldığı D vitaminini karaciğerde ve böbrekte aktif forma çevirir. Dozu ve süreyi hekim belirlemelidir.

D vitamini fazlalığı zararlı mıdır?

Evet, fazlası zarar verebilir. D vitamini yağda çözünür ve vücutta depolanır; uzun süre yüksek doz alınması kanda kalsiyum yüksekliğine yol açarak bulantı, kusma, aşırı susama, kabızlık, böbrek taşı ve böbrek hasarına neden olabilir. Doktora danışmadan yüksek doz kullanılmamalıdır.

D vitamini ne zaman ve nasıl alınmalıdır?

D vitamini yağda çözündüğü için yağ içeren bir öğünle alındığında daha iyi emilir. Günün saati önemli değildir; düzenli kullanmak yeterlidir. Doz ve süre hekim önerisine göre belirlenmelidir.

Günlük D vitamini ihtiyacı ne kadardır?

Sağlıklı erişkinlerde genellikle günde 400-800 IU (10-20 mikrogram) önerilir; ileri yaşta ihtiyaç daha yüksek olabilir. Eksiklik tedavisinde gereken doz daha yüksektir ve hekim tarafından belirlenir. Kendi başınıza yüksek doz kullanmayın.

Bebeklere D vitamini verilmeli mi?

Evet, raşitizmi önlemek için anne sütü alan ve almayan tüm bebeklere doğumdan kısa süre sonra başlayarak günde genellikle 400 IU D vitamini önerilir. Bu destek sağlık kurumlarında planlanır. Dozu ve süreyi çocuk doktorunuza danışın.

Güneş kremi D vitamini eksikliğine neden olur mu?

Güneş kremi UVB ışınlarını azaltır ancak günlük kullanımda D vitamini düzeyine etkisi genellikle sınırlıdır. Cilt kanserinden korunmak için güneş kremi kullanmaya devam edilmelidir. Bunun yanında kısa süreli, cildi yakmayan güneşlenme ve gerekirse takviye ile düzey desteklenebilir.

D vitamini eksikliği saç dökülmesine neden olur mu?

Saç dökülmesinin birçok nedeni vardır ve D vitamini eksikliği olası katkı faktörlerinden biridir, ancak tek başına kesin neden olduğu söylenemez. Demir eksikliği, tiroid hastalıkları ve stres gibi nedenler de araştırılmalıdır. Hekime başvurup tahlillerinizi değerlendirtin.

D vitamini eksikliği hangi hastalıklara yol açar?

Kesin sonuçları çocuklarda raşitizm ve erişkinlerde osteomalazidir; ayrıca kemik ve kas zayıflığı ve kırık riskinde artış görülebilir. Kalp-damar hastalıkları, diyabet, kanser ve depresyon gibi durumlarla ilişkisi araştırılmaktadır, ancak nedensellik kanıtlanmamıştır.

Gebelikte D vitamini eksikliği neye yol açabilir?

Gebelikte eksiklik annede kemik ve kas ağrısına, bebekte kemik gelişiminin etkilenmesine ve doğum sonrası raşitizm riskine yol açabilir. Gebelikte ve emzirmede koruyucu takviye çoğu kılavuzda önerilir. Doz ve süreyi mutlaka hekiminizle belirleyin.

D vitamini eksikliği ile kilo alımı arasında ilişki var mı?

D vitamini eksikliğinin kilo aldırdığı kanıtlanmamıştır. Obezitede D vitamini düşük bulunabilir, çünkü vitamin yağ dokusunda tutulur; yani ilişki çoğunlukla tersinden kurulur. Kilo yönetimi için beslenme ve hareket önemlidir.

D vitamini eksikliği için hangi bölüme başvurulur?

Erişkinler iç hastalıkları ya da endokrinoloji bölümüne, bebek ve çocuklar çocuk sağlığı ve hastalıkları bölümüne başvurabilir. Kemik ağrısı ve kırık varsa fizik tedavi ya da ortopedi de değerlendirme yapabilir. Kas spazmı, uyuşma ve nöbet gibi bulgularda doğrudan acile gidilmelidir.

D vitamini ile kalsiyum birlikte alınmalı mı?

Kemik sağlığı için yeterli D vitamini ve kalsiyum alımı birlikte önemlidir. Ek kalsiyum takviyesi gerekip gerekmediğine hekim karar verir, çünkü gereksiz yüksek kalsiyum böbrek taşı riskini artırabilir. Önce besinlerle yeterli kalsiyum alınmaya çalışılır.

D vitamini eksikliğinde hangi durumda acile gidilmelidir?

Kas spazmı, kramp, ellerde ve ağız çevresinde uyuşma ve karıncalanma, nöbet, bebekte nöbet ve solunum güçlüğü gibi düşük kalsiyum bulguları acil değerlendirme gerektirir. Yüksek doz D vitamini sırasında şiddetli bulantı, kusma ve aşırı susama olursa da acile başvurulmalıdır.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Vitamin D
  2. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Rickets and osteomalacia
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Vitamin D
  4. Cleveland Clinic. Vitamin D Deficiency: Causes, Symptoms & Treatment
  5. Journal of Clinical and Experimental Investigations (DergiPark). Yaygın kas-iskelet ağrısı olan hastalarda D vitamini eksikliği prevalansı ve risk faktörleri
  6. Journal of Contemporary Medicine (DergiPark). Vitamin D status in children in the South Marmara Region in Turkey
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 0