Cushing Sendromu
Cushing sendromu, vücudun uzun süre yüksek kortizol hormonuna maruz kalmasıyla ortaya çıkan hormonal bir hastalıktır. En sık neden steroid ilaç kullanımıdır; hipofiz ya da böbrek üstü bezi tümörleri de neden olabilir.

Özet
Cushing sendromu (hiperkortizolizm), vücutta kortizol hormonunun uzun süre ve fazla miktarda bulunmasıyla ortaya çıkan bir tablodur. Kortizol, böbrek üstü bezlerinde üretilen ve stres, kan şekeri, tansiyon, bağışıklık ve metabolizmayı düzenleyen bir hormondur. Fazlası yüzde ve gövdede yağlanma, kolay morarma, mor çatlaklar, kas zayıflığı, yüksek tansiyon ve kan şekeri yükselmesi gibi belirtilere yol açar.
En sık neden, uzun süre ve yüksek dozda kortikosteroid (kortizon) ilaç kullanımıdır. Daha az sıklıkla hipofiz bezindeki ya da böbrek üstü bezindeki bir tümör, ya da başka bir organda ACTH salgılayan tümör sorumludur. Cushing hastalığı, bu sendromun yalnızca hipofizdeki ACTH salgılayan tümöre bağlı olan türüdür.
Nedene yönelik tedavi ile (ilacın ayarlanması, tümörün çıkarılması, ilaç ya da radyoterapi) birçok hastada belirtiler zamanla düzelir. Tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlar gelişebilir; bu nedenle belirtiler varsa endokrinoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Hakkında
Cushing Sendromu Nedir?
Böbrek üstü bezleri, beyindeki hipofiz bezinden gelen ACTH (adrenokortikotrop hormon) uyarısıyla kortizol üretir. Cushing sendromunda kortizol düzeyi uzun süre yüksek kalır; bu ya dışarıdan alınan steroid ilaçlardan ya da vücudun kendi ürettiği fazla kortizoldan kaynaklanır. Hastalık kadınlarda erkeklerden daha sık görülür ve endojen (vücut kaynaklı) türü en sık 20-50 yaşlarında ortaya çıkar. Belirtiler yavaş gelişir ve her hastada hepsi görülmez.
Cushing Sendromu ve Cushing Hastalığı Aynı mı?
Hayır. Cushing sendromu, kortizol fazlalığının tüm nedenlerini kapsayan genel addır. Cushing hastalığı ise bu nedenlerden biridir: hipofiz bezindeki, çoğunlukla iyi huylu ve küçük bir adenomun fazla ACTH üretmesi sonucu böbrek üstü bezlerinin fazla kortizol salgılamasıdır. Cushing sendromunun diğer nedenleri nedenler bölümünde anlatılmıştır.
Hipofiz Tümörünün Bası Etkisi
Hipofiz adenomları çoğunlukla iyi huyludur. Cushing hastalığına yol açan adenomlar genellikle küçüktür ve bası belirtisi nadirdir. Tümör büyüdüğünde baş ağrısı, görme alanında daralma (özellikle yan görüşte kayıp) ve diğer hipofiz hormonlarında yetersizlik görülebilir. Bu belirtiler varsa gecikmeden göz ve endokrinoloji değerlendirmesi gerekir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi nedene göre belirlenir ve bir endokrinoloji uzmanı, gerektiğinde beyin cerrahisi, genel cerrahi ve radyasyon onkolojisi ile birlikte planlar.
- Steroid ilacına bağlı olanlarda: İlaç, hekim kontrolünde mümkünse azaltılır, başka bir tedaviye geçilir ya da en düşük etkili doza inilir. Steroidi kendi başınıza aniden bırakmayın; ani kesme adrenal yetmezliğe ve tehlikeli sonuçlara yol açabilir.
- Hipofiz adenomunda: İlk tercih çoğunlukla burun yolundan (transsfenoidal) yapılan cerrahi ile adenomun çıkarılmasıdır. Deneyimli merkezlerde birçok hastada kortizol normale döner; bir kısmında hastalık nüksedebilir.
- Böbrek üstü bezi tümöründe: Etkilenen böbrek üstü bezinin çıkarılması (adrenalektomi) uygulanır; çoğu zaman laparoskopik yapılır.
- ACTH salgılayan başka organ tümörlerinde: Mümkünse tümör cerrahi ile çıkarılır; olmazsa ilaç ya da diğer tedaviler kullanılır.
- İlaç tedavisi: Cerrahi uygun değilse, yetersizse ya da ameliyat öncesi hazırlıkta, kortizol yapımını azaltan ilaçlar (örneğin ketokonazol, metirapon, osilodrostat), hipofize etki eden ilaçlar (örneğin pasireotid, kabergolin) ya da kortizol etkisini engelleyen ilaçlar (örneğin mifepriston) hekim kararıyla kullanılabilir. Bu ilaçlar yan etkiler taşır; doktorunuza danışmadan kullanmayın ve dozunu değiştirmeyin.
- Radyoterapi: Cerrahi ve ilaçlar yetersiz kaldığında hipofiz için seçenek olabilir.
Tümör ameliyatla alındıktan sonra vücut bir süre kendi kortizolünü yeterince üretemeyebilir. Bu dönemde hekim geçici hidrokortizon gibi replasman tedavisi verir ve dozu yavaş yavaş azaltır. Tedavi sonrası uzun yıllar düzenli kontrol gerekir, çünkü hastalık nüksedebilir. Bitkisel yöntemlerin Cushing sendromunu tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt yoktur; doktorunuza danışın.
Nedenleri
Cushing sendromunun nedenleri iki ana gruba ayrılır: dışarıdan alınan kortizol benzeri ilaçlar (eksojen) ve vücudun kendi ürettiği fazla kortizol (endojen).
Kortikosteroid İlaç Kullanımı (En Sık Neden)
Astım, romatizmal hastalıklar, bağırsak iltihabı, organ nakli ve bazı cilt hastalıklarında uzun süre ve yüksek dozda kullanılan prednizolon, deksametazon, metilprednizolon gibi steroidler Cushing sendromuna yol açabilir. Tablet ve enjeksiyonlar daha sık sorunludur; yüksek dozda inhaler, krem ya da eklem içi uygulamalar da nadiren neden olabilir. İlacı doktora danışmadan kesmeyin.
Hipofiz Adenomu (Cushing Hastalığı)
Hipofiz bezindeki iyi huylu bir tümörün fazla ACTH üretmesi böbrek üstü bezlerini aşırı uyarır. Endojen vakaların büyük bölümü bu nedenledir.
Böbrek Üstü Bezi Tümörleri
Böbrek üstü bezindeki iyi huylu adenom, nadiren kanser ya da bez büyümesi bağımsız olarak kortizol fazlalığı yapabilir. Bu durumda ACTH düzeyi düşük bulunur.
Ektopik ACTH Salgılayan Tümörler
Akciğer, pankreas, tiroid ve diğer organlardaki bazı nöroendokrin tümörler ACTH üretebilir ve böbrek üstü bezlerini uyarabilir.
Kalıtsal Durumlar
Çoğu vaka kalıtsal değildir. Nadir olarak MEN1 gibi genetik sendromların parçası olarak hipofiz, böbrek üstü ve pankreasta tümörler gelişebilir.
Kortizol ve Günlük Ritim
Normalde kortizol sabah saatlerinde en yüksek, gece geç saatlerde en düşüktür. Cushing sendromunda bu günlük ritim bozulur; bu nedenle tanıda gece saatlerindeki kortizol düzeyi önemlidir.
Belirtileri
Belirtiler genellikle aylar ya da yıllar içinde yavaş gelişir. Her hastada tüm belirtiler olmaz ve bazıları tek başına başka hastalıklarda da görülebilir, bu yüzden tanı için hekim değerlendirmesi gerekir.
Görünümle İlgili Belirtiler
- Merkezi yağlanma: Gövde ve karında kilo alımı; kol ve bacaklar nispeten ince kalabilir.
- Ay yüzü (aydede yüzü): Yüzün yuvarlaklaşması ve kızarması.
- Bufalo hörgücü: Boyun ve üst sırtta yağ birikimi.
- Mor çatlaklar (stria): Karın, kalça, kol altı ve memelerde geniş, morumsu çizgiler.
- İnce ve kolay morarma ve ince cilt: Hafif darbelerde morarma, yaraların geç iyileşmesi.
- Sivilce ve aşırı kıllanma: Özellikle kadınlarda yüzde ve vücutta tüylenme.
Vücut İşleyişi ile İlgili Belirtiler
- Kol ve bacaklarda, özellikle uyluk ve omuzda kas zayıflığı.
- Yüksek tansiyon, kan şekeri yükselmesi ya da diyabet.
- Kemik erimesi, sırt ve bel ağrısı, kırıklar.
- Sık enfeksiyonlar.
- Kadınlarda adet düzensizliği ya da adetin kesilmesi; erkeklerde cinsel istekte azalma ve sertleşme sorunları.
- Kan potasyumunda düşüklük (özellikle yüksek kortizol düzeylerinde).
Ruhsal Belirtiler
Sinirlilik, kaygı, depresyon, uyku sorunları, dikkat ve bellek sorunları görülebilir. Nadiren ağır ruhsal belirtiler (psikoz) olabilir.
Çocuklarda
Çocuklarda en belirgin bulgular kilo alımı ve boy uzamasında yavaşlamadır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Yuvarlaklaşan yüz, kolay morarma, geniş mor çatlaklar, kas güçsüzlüğü ya da kontrol altına alınamayan tansiyon veya şeker varsa endokrinoloji uzmanına başvurun.
- Uzun süredir steroid kullananlar yeni belirtileri hekimlerine bildirmelidir; ilacı kendi başlarına bırakmamalıdır.
- Şiddetli sırt ağrısı, kırık şüphesi, ağır enfeksiyon, ani görme kaybı, şiddetli baş ağrısı ya da ağır ruhsal bozulma (intihar düşüncesi, gerçeği algılamada bozulma) acil değerlendirme gerektirir.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Cushing sendromunun tanısı basamaklıdır: önce kortizol fazlalığı olduğu gösterilir, sonra nedeni araştırılır. Tanı sürecini endokrinoloji uzmanı yönetir.
İlk Adım: İlaç Öyküsü ve Muayene
Hekim, tablet, enjeksiyon, inhaler, krem ve eklem içi uygulamalar dahil kortikosteroid kullanımını sorgular. Muayenede görünüm, tansiyon, çatlaklar, kas gücü ve kemik bulguları değerlendirilir.
Tarama ve Doğrulama Testleri
Kortizol fazlalığını göstermek için, en az ikisi pozitif olacak şekilde, şu testlerden bazıları kullanılır:
- Gece 1 mg deksametazon baskılama testi: Gece alınan deksametazon sonrası sabah kortizol düzeyi ölçülür. Normalde kortizol baskılanır; baskılanmaması kortizol fazlalığı şüphesini artırır.
- 24 saatlik idrarda serbest kortizol: Bir günlük idrarda atılan kortizol ölçülür.
- Gece geç saat tükürük kortizolü: Normalde düşük olması gereken gece düzeyi yüksek çıkar.
Tek bir kan kortizol ölçümü tanı için yeterli değildir. Bazı ilaçlar, gebelik, depresyon ve alkol testleri etkileyebilir; bu nedenle sonuçlar uzman tarafından yorumlanır.
Nedenin Bulunması
- ACTH düzeyi: Düşükse böbrek üstü kaynaklı, normal ya da yüksekse hipofiz veya ektopik kaynaklı olasılık artar.
- Yüksek doz deksametazon testi, CRH testi: Hipofiz ile ektopik kaynağı ayırmaya yardımcı olabilir.
- Hipofiz MR: Hipofiz adenomunu görüntüler; adenom çoğu zaman küçüktür ve görülmeyebilir.
- Karın BT ya da MR: Böbrek üstü bezlerini inceler.
- İnferior petrosal sinüs örneklemesi: Hipofiz kaynaklı olup olmadığı net değilse, özel merkezlerde kan örneklemesi yapılabilir.
- Kan şekeri, kan yağları, potasyum, kemik yoğunluğu gibi tetkikler komplikasyonların değerlendirilmesi için istenir.
Risk Faktörleri
Cushing sendromunun gelişme olasılığını artıran durumlar şunlardır:
Uzun Süreli Kortikosteroid Kullanımı
En önemli risk faktörüdür. Yüksek dozlarda ve uzun süre kullanılan prednizolon, deksametazon ve benzeri ilaçlar (tablet, enjeksiyon; bazen yüksek doz inhaler ya da krem) riski artırır. Astım, romatizmal hastalıklar, bağırsak iltihabı veya organ nakli nedeniyle steroid kullananlar hekim kontrolünde en düşük etkili doza inmeyi hedeflemelidir.
Cinsiyet ve Yaş
Endojen Cushing sendromu kadınlarda erkeklerden daha sık görülür ve çoğunlukla 20-50 yaş arasında ortaya çıkar.
Kalıtsal Sendromlar
MEN1 gibi nadir genetik sendromlar hipofiz, böbrek üstü ve pankreasta tümör gelişme riskini artırabilir. Ailesinde bu sendromlar olan kişiler genetik danışma alabilir.
Risk Faktörü Sayılmayan Durumlar
Yüksek tansiyon ve diyabet, Cushing sendromunun sonucu olabilir ama kendi başlarına riski artıran durumlar değildir. Ancak tedaviye rağmen kontrol edilemeyen tansiyon ya da şeker ile birlikte yukarıdaki belirtiler varsa hekim Cushing sendromunu araştırabilir.
Komplikasyonları
Tedavi edilmeyen ya da geç tedavi edilen Cushing sendromu, yüksek kortizolun birçok organa etkisi nedeniyle ciddi sorunlara yol açabilir.
Kemik ve Kas
Kemik erimesi (osteoporoz), omurga ve kaburga kırıkları, sırt ağrısı ve kas zayıflığı görülebilir.
Kalp-Damar ve Metabolik Sorunlar
Yüksek tansiyon, tip 2 diyabet, kan yağı yüksekliği, kalp hastalığı, inme ve kan pıhtılaşması (toplardamarda pıhtı) riski artar.
Enfeksiyonlar
Bağışıklığın baskılanması nedeniyle bakteri, mantar ve virüs enfeksiyonlarına yatkınlık artar; ağır enfeksiyonlar gelişebilir.
Böbrek ve Sindirim
Böbrek taşı oluşabilir. Steroid kullananlarda mide ülseri ve kanama riski artabilir.
Cilt
Mor çatlaklar, kolay morarma ve yara iyileşmesinde gecikme olur. Çatlaklar kortizol normale döndüğünde zamanla soluklaşabilir ama bazen kalıcı iz bırakır. Bitkisel yağ ya da masajın tedavi edici olduğuna dair kanıt yoktur.
Hormonal ve Ruhsal
Kadınlarda adet düzensizliği ve doğurganlıkta azalma, erkeklerde cinsel istek azalması, kaygı, depresyon ve uyku sorunları görülebilir. Çocuklarda büyüme geriliği olabilir.
Ağır Olgularda Yaşam Riski
Tedavi edilmeyen ağır Cushing sendromunda kalp-damar hastalığı, pıhtı ve enfeksiyonlara bağlı ölüm riski artar. Tedavi ile bu risk belirgin azalır.
Tedavi Sonrası Dönem
Ameliyat sonrası geçici adrenal yetmezlik görülebilir; belirtileri halsizlik, bulantı, kusma, düşük tansiyon ve bayılmadır. Bu belirtilerde hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
Nasıl Önlenir
Tümöre bağlı (hipofiz, böbrek üstü ya da ektopik) Cushing sendromunu önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Önlenebilen ana neden ilaç kaynaklı Cushing sendromudur.
Steroid İlaçları Akıllıca Kullanmak
- Kortikosteroidleri yalnızca hekim önerisiyle ve gereken en düşük etkili dozda, en kısa süre kullanın.
- Uzun süre steroid kullanıyorsanız düzenli kontrol, tansiyon, kan şekeri ve kemik yoğunluğu takibi yaptırın.
- İlacı aniden bırakmayın; ani bırakma adrenal yetmezliğe yol açabilir. Doz azaltımı hekim planına göre yapılmalıdır.
- Başka bir hastalık için (astım, romatizma gibi) kullandığınız ilaçlarla ilgili endişenizi doktorunuzla konuşun; mümkünse steroid tasarruflu seçenekler değerlendirilebilir.
- Sağlık ürünü adı altında satılan, içeriği belirsiz ve steroid içerebilen ürünlerden uzak durun.
Erken Tanıyı Kolaylaştıran Davranışlar
- Belirtileri fark ettiğinizde ertelemeyin ve endokrinoloji uzmanına başvurun.
- Kemik ve kas sağlığı için dengeli beslenin, yeterli kalsiyum ve D vitamini alın, hekiminiz uygun görürse düzenli hareket edin.
- Tuz alımını azaltın ve kan şekerini kontrol edin; bunlar tedavi sürecindeki tansiyon ve şeker sorunlarının yönetimine yardımcı olur.
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; ilaç dozlarını doktorunuza danışmadan değiştirmeyin.
Tedavi Seçenekleri
İlgili tedaviler
Sık Sorulan Sorular
Cushing sendromu nedir?
Cushing sendromu, vücudun uzun süre fazla kortizol hormonuna maruz kalmasıyla ortaya çıkan hormonal bir tablodur. Yüzde ve gövdede yağlanma, kolay morarma, mor çatlaklar, kas zayıflığı, yüksek tansiyon ve kan şekeri yüksekliği görülebilir. Nedeni steroid ilaç, hipofiz ya da böbrek üstü tümörü olabilir.
Cushing sendromu ile Cushing hastalığı aynı şey mi?
Hayır. Cushing sendromu, kortizol fazlalığının tüm nedenlerini kapsayan genel addır. Cushing hastalığı ise bunun yalnızca hipofizdeki ACTH salgılayan tümöre bağlı türüdür. Tedavi planı hangisi olduğuna göre belirlenir.
Cushing sendromunun en sık nedeni nedir?
En sık neden uzun süre ve yüksek dozda kortikosteroid ilaç kullanmaktır. İlaç dışı nedenler arasında hipofiz adenomu, böbrek üstü bezi tümörü ve başka organlardaki ACTH salgılayan tümörler bulunur. Steroid kullanıyorsanız ilacı kendi başınıza bırakmayın, doktorunuza danışın.
Cushing sendromunun belirtileri nelerdir?
Başlıca belirtiler gövdede yağlanma, ay yüzü, boyun ve sırtta yağ birikimi, kolay morarma, karın ve kalçada mor çatlaklar, kas güçsüzlüğü, yüksek tansiyon ve kan şekeri yüksekliğidir. Kadınlarda adet düzensizliği ve aşırı kıllanma, ruh hali değişiklikleri de görülebilir. Her hastada hepsi olmaz; tanı için doktor değerlendirmesi gerekir.
Cushing sendromu nasıl teşhis edilir?
Önce steroid ilacı kullanımı sorgulanır, ardından gece 1 mg deksametazon baskılama testi, 24 saatlik idrarda serbest kortizol ve gece tükürük kortizolü gibi testlerden bazıları yapılır. Kortizol fazlalığı doğrulanırsa ACTH düzeyi ölçülür ve hipofiz MR ya da karın BT gibi görüntülemelerle neden aranır. Süreç endokrinoloji uzmanı tarafından yönetilir.
Cushing sendromunda hangi bölüme başvurulmalıdır?
İlk başvuru endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları bölümüne yapılmalıdır. Gerekirse beyin cerrahisi, genel cerrahi, radyoloji ve göz hastalıkları ile birlikte değerlendirilirsiniz. Önce aile hekiminize ya da iç hastalıkları polikliniğine başvurarak yönlendirme de alabilirsiniz.
Cushing sendromunda tedavi yöntemleri nelerdir?
Tedavi nedene göre değişir. Hipofiz adenomunda çoğunlukla burun yolundan cerrahi, böbrek üstü tümöründe etkilenen bezin çıkarılması, ektopik tümörlerde tümörün çıkarılması uygulanır. Cerrahi uygun değilse ya da yetersizse ilaçlar ve radyoterapi kullanılabilir. Tüm ilaçlar yalnızca hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
Cushing sendromu ameliyatla geçer mi?
Hipofizdeki ya da böbrek üstü bezindeki tümör çıkarıldığında birçok hastada kortizol düzeyi normale döner, ancak başarı oranı tümör türüne ve cerrahi deneyime göre değişir. Hastalık bir kısım hastada tekrar edebilir. Bazı hastalarda ameliyat sonrası ilaç ya da radyoterapi gerekir.
Ameliyat sonrası neler beklenmeli?
Tümör alındıktan sonra vücut bir süre kendi kortizolünü yeterince üretemeyebilir; yorgunluk, bulantı, halsizlik ve eklem ağrıları görülebilir. Hekim bu dönemde geçici hidrokortizon gibi replasman ilacı verir ve dozu yavaşça azaltır. İlacı kendi başınıza bırakmayın; ağır halsizlik, kusma ya da bayılma olursa hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
Cushing sendromu için hangi ilaçlar kullanılır?
Cerrahi mümkün değilse ya da yetersizse kortizol yapımını azaltan ilaçlar (ketokonazol, metirapon, osilodrostat gibi), hipofize etki eden ilaçlar (pasireotid, kabergolin) ya da kortizol etkisini engelleyen ilaçlar (mifepriston) kullanılabilir. İlaç seçimi hastanın durumuna göre endokrinolog tarafından yapılır. Bu ilaçları doktor kontrolü olmadan kullanmayın.
Cushing hastalığı beyin tümörüne dönüşür mü?
Cushing hastalığı zaten hipofizdeki bir tümöre, çoğunlukla iyi huylu bir adenoma bağlıdır. Bu adenomun kansere ya da başka bir beyin tümörüne dönüşmesi çok nadirdir. Büyürse çevreye bası yapıp baş ağrısı ve görme sorunlarına yol açabilir, bu yüzden takip önemlidir.
Hipofizdeki kitle ne zaman ameliyat edilir?
Cushing hastalığında hipofiz adenomu, boyutundan bağımsız olarak çoğunlukla ilk tedavi seçeneği olan cerrahiyle çıkarılır. Görme sinirlerine bası ya da hızlı büyüme varsa cerrahi daha acil olabilir. Karar beyin cerrahisi ve endokrinoloji ekibi tarafından verilir.
Cushing sendromu genetik midir?
Çoğu Cushing sendromu kalıtsal değildir ve aileden geçmez. Nadir durumlarda MEN1 gibi genetik sendromların parçası olarak hipofiz ya da böbrek üstü tümörleri gelişebilir. Ailede bu tür hastalık öyküsü varsa genetik danışma önerilir.
Cushing sendromu bulaşıcı mıdır?
Hayır, bulaşıcı değildir. Kişiden kişiye geçmez. Hormon fazlalığı ile ilgili bir hastalıktır.
Cushing sendromunda ay yüzü ve kilo geçer mi?
Kortizol düzeyi başarılı şekilde normale döndüğünde ay yüzü, karın yağlanması ve çatlakların rengi aylar içinde azalabilir. Düzelme kişiden kişiye farklıdır ve zaman alır. Beslenme ve hareket planı için hekim ya da diyetisyen desteği almak gerekir.
Cushing sendromu tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi edilmezse kemik erimesi ve kırıklar, diyabet, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalığı, kan pıhtısı, ağır enfeksiyonlar ve ruhsal sorunlar gelişebilir. Ağır olgularda bu komplikasyonlara bağlı ölüm riski artar. Erken tanı ve tedavi bu riskleri belirgin azaltır.
Cushing hastası çocuk sahibi olabilir mi?
Yüksek kortizol doğurganlığı azaltır ve kadınlarda adet düzensizliği yapar; gebelik daha az görülür ve olursa tansiyon, diyabet ve erken doğum açısından riskli olabilir. Bazı ilaçlar gebelikte kullanılamaz. Tedavi ile hormon düzeyi normale döndüğünde doğurganlık çoğunlukla düzelir; gebelik planlayanlar önce doktorlarına danışmalıdır.
Cushing sendromu tekrarlar mı?
Tümör cerrahi ile çıkarıldıktan sonra bile bir kısım hastada hastalık tekrar edebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası uzun yıllar boyunca düzenli hormon testleri ve endokrinoloji kontrolleri gereklidir. Belirtiler geri dönerse gecikmeden doktora başvurun.
Cushing sendromunda alternatif tıp ya da bitkisel yöntemler kullanılabilir mi?
Bitkisel ya da alternatif yöntemlerin Cushing sendromunu tedavi ettiğine dair bilimsel kanıt yoktur. Bazı ürünler ilaçlarla etkileşebilir ya da gizli steroid içerebilir ve durumu kötüleştirebilir. Tedaviyi aksatmayın ve bir ürün kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Cushing sendromunda nasıl beslenilmelidir?
Tedavi sürecinde kan şekeri, tansiyon ve kemik sağlığı için dengeli beslenmek, rafine şekeri ve tuzu azaltmak, yeterli kalsiyum ve D vitamini almak önemlidir. Tuzu tamamen kesmek gerekmez. Kişiye özel plan için diyetisyen ve endokrinoloji uzmanına danışın.
Kaynaklar
- NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Cushing's syndrome
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Cushing Syndrome
- Cleveland Clinic. Cushing Syndrome: What It Is, Symptoms & Treatment
- Turkish Journal of Diabetes and Obesity (DergiPark). Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı
- Cukurova Medical Journal (DergiPark). Long-term outcomes of the patients with Cushing syndrome after endocrine remission