Ayak Terlemesi Tedavisi

Ayak Terlemesi Tedavisi
Ayak Terlemesi Tedavisi

 

Birçoğumuzun mustarip olduğu bilinen ayak terlemesi aslında bir çeşit rahatsızlık ve farklı tedavileri mevcut. Öncelikle ayak terlemesi şikayetinin nedeni ve oranı önemlidir. Bunların belirlenmesi gerekir. Bunların ardından rutin ayak bakımının sağlanmasından sonra hala terleme devam ederse işte o zaman daha farklı tedavi yöntemleri devreye girebilir. Ama öncelik kişinin kendi ayak bakımını doğru şekilde ve düzenli olarak gerçekleştirmesidir. Bu yazımızda da bu ayak bakımından, terleme sebeplerinden ve çözüm yollarından bahsettik.

İnceleyen ve onaylayan: Uzm. Dr. Sema Tutar Pişkinsüt, Prof. Dr. Binnur Üstün

Ayak Terlemesi Tedavisi Hakkında

Düzenli ayak bakımının ardından aşırı terlemeye devam eden ayaklarda nasır, mantar ve koku problemi gibi ekstra başka rahatsızlıklar da meydana gelebilir. Bu da kişinin ayak sağlığının yanı sıra, günlük yaşantısını bile oldukça etkiler. İşte bu tür durumlara engel olabilmek için uygulanabilecek farklı tedaviler de mevcuttur. Bu tedaviler kişinin ayak terlemesinin durumuna göre değişiklik gösterebilir. Her zaman çok gerekli olmasa da ayak terlemesi durumlarında uygulanan tedavilerdir.

Ayak Terlemesi Nedir?

Hepimizin başına gelebilen ve hoşumuza gitmeyen bir konudur. Ancak bazı kişilerde terleme normalden daha fazla olabilir. Bu aşırı terleme olarak isimlendirilir ve bunu yaşayan kişiler için de oldukça zorlu bir durumdur. Sıklıkla erkeklerde ve gençlerde görülen aşırı ayak terlemesi problemi günümüz nüfusunun %3’ünü etkilemektedir.

Ayak Terlemesi Nedenleri Nelerdir?

Ayak terlemesinin bir tane nedeni yoktur. Herkeste farklı sebeplerden ötürü görülmektedir. Bir hastada bu nedenlerden biri etkili olurken başka bir hastada birden fazla neden görülebilir. Bu durum kişiden kişiye değişmekle birlikte genel olarak ayak terlemesinde rastlanan nedenlerden bazıları aşağıdaki gibidir.

Yanlış Ayakkabı ve Çorap Kullanımı

Ayak terlemesi rahatsızlığına sahip olan kişilerin, ayaklarının hava almasına izin verecek, ayağı fazla sıkmayacak ayakkabı ve çorapları tercih etmesi gerekmektedir. Örneğin, yaz aylarında kullanılan spor ayakkabıların ayağın havalanabilmesi için yeterince hava geçirdiğini bilmek gerekir. Özellikle keten ayakkabılar tercih edilebilir. Çorap için de aynı kriter geçerlidir. Fazla kalın ve sıkı çoraplardan uzak durulmalı ayakların nefes almasına izin verilmelidir.

Ayrıca ayakkabıların içerisinde bulunan astarları mümkün olduğunca yıkamak ya da giyildikten sonra birkaç gün havalanmasına izin vermek gerekmektedir. Mümkün olabildiğince yalın ayak dolaşılmalı dışarıda da, özellikle yaz aylarında, sandalet ve terlik kullanılmalıdır.

Kullanılan İlaçların Yan Etkileri

Bazı hastalıklar için kullanılan düzenli ilaçların zaman içinde ortaya çıkan bir yan etkisi de ayak terlemesi olabilir. Özellikle antidepresanlar bu etkiyi yaratmaktadır. İlacın vücutta meydana getirdiği etkinin bir sonucu olarak genel bir terleme artışı ya da sadece ellerde ve ayaklarda terleme gibi sonuçlar görülmesi olağandır. Bu duruma dikkat edilmeli, böyle bir sorunla karşılaşılırsa derhal doktora danışarak ilacın yan etkilerinden bahsedilmelidir.

Aşırı Kilo

Ayak terlemesi sorununu tetikleyen bir diğer etken ise aşırı kilodur. Aşırı kilo, yalnızca ayaklarda değil genel olarak tüm vücutta fazla terleme olmasına neden olabilir. Özellikle ödem gibi problemler nedeniyle meydana gelebilen terlemenin kiloyla bu yüzden doğrudan bir alakası vardır.

Duygu Durum Bozuklukları

Ayak terlemesine yalnızca fiziksel etkenler sebep olmayabilir. Bunun en büyük örneklerinden biri de duygudurum bozukluklarında da ayak terlemesinin görülmesidir. Kişinin psikolojik dengesinin sarsılması, duygusallık gibi durumlarda da özellikle el ve ayaklarda çok fazla terleme yaşandığı gözlemlenmektedir. Buradaki ter bezlerinin duygulara cevap verdiği bilinmektedir. Bu nedenle de duygudurum bozukluklarında ayak terlemesi artmakta.

Sempatik Sinirlerin Tahrip Olması

Ayak terlemesine sebep olarak gösterilebilecek bir diğer neden ise sempatik sinirlerin tahrip olmasıdır. Bu da sık görülmese de terlemeye neden olan hususlar arasındadır.

Baharatlı Yiyeceklerin Tüketimi

Aşırı baharatlı, acı yiyecekler yemek genel vücut terlemesi oranını artıran sebepler arasındadır. Bu nedenle doğrudan ayak terlemesini de artırdığı gözlemlenmektedir. Sebebi ise baharatlı veya acılı yiyeceklerin genel vücut ısısını artırmasıdır.

Depresyon – Kaygı Bozukluğu Gibi Hastalıklar

Bu da yine ayak terlemesine neden olan duygusal etkilerdendir. Psikoloji durumlarında meydana gelen değişimler vücutta da değişiklikler yaşanmasına neden olur. Örneğin, depresyon gibi durumlardan kilo alımı sıkça görülmektedir. Bu da zaman içinde terleme artışına da neden olmaktadır. Yine de herhangi bir sonucu olmasa bile depresyon ve kaygı bozukluğu gibi durumlarda ayak terlemesinin artması gibi durumlar görülmüştür.

Hangi Hastalıklar Ayak Terlemesine Neden Olur?

Yukarıda saymış olduğumuz etkiler dışında ayak terlemesine neden olan bazı hastalıklar da bulunmaktadır. Bu hastalıkların bazıları şu şekilde sıralanabilir;

  • Diyabet
  • Kalp kapağı iltihabı
  • Tiroit bezinde meydana gelen rahatsızlıklar
  • Tüberküloz
  • Lenf bezi kanseri
  • Kronik kaygı bozuklukları

Ayak Terlemesi Tedavi Türleri

Gerekli önerilere dikkat edildiği ve ayak bakımı aksatılmadığı takdirde bazı hastalıklardan ya da mevcut durumdan ötürü ayak terlemesi son bulmuyor ve artıyorsa uygulanabilecek başka tedavi yöntemleri de vardır. Bu tedavi yöntemlerinin özellikleri hastadan hastaya değişmekle birlikte ayrıntıları ile birlikte aşağıda anlatılmıştır.

İlaç Tedavisi

Yalnızca ayak terlemesinin tedavisi için üretilmiş ve kullanılan özel herhangi bir ilaç bulunmamakla birlikte bu özelliğe sahip farklı ilaçlar ile bu rahatsızlığın tedavisi mümkün. Özellikle sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yönelik antikolinerjik özellik gösteren bazı ilaçlar bu soruna çare olabilmektedir. Terlemeyi azaltıcı özellikleri olduğu bilinen bu ilaçlar boğaz kuruluğu ya da kabızlık gibi farklı yan etkiler ortaya çıkmasına da sebep olabilmektedir. Doktorun önerdiği şekilde kullanılmasına dikkat etmek gerekmektedir.

İyontoforez Tedavisi

Bu tedavi yönteminde ayağa elektrik verilir. Bu yüklü bir akım olmamakla birlikte ayak üzerinden su yardımı ile elektrik verilmesi şeklinde tanımlanabilir. Ancak bu teknik her zaman kesin ve mükemmel sonuçlar vermeyebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik göstermektedir. Çoğu kez tedavi etkili olurken bazen sorunun çaresi bu yöntem olmayabilir.

Botoks Tedavisi

Ayak terlemesini önlemek için başvurulan bir diğer tedavi yöntemi ise botoks tedavisidir. Diğer bir adıyla botulinum toksin enjeksiyonları. Bu tedavi ile ter bezleri içerisinde bulunan sinirlerin işlevsiz duruma getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu şekilde beynin terleme sinyalleri etkisiz hale gelecektir. Enjeksiyon yapıldığı sırada hissedilen sancımalar olabilir. Ancak bu teknik daha çok el ayasında ve koltukaltında bulunan ter bezlerine uygulanmakta ve etkisi ancak 10 ay kadar devam etmektedir. Ayak terlemesinde de bu botoks tedavisinin kullanılıp kullanılamayacağını doktorunuza danışmanız gerekecektir.

Ayak Terlemesi Tedavi Öncesi

Elbette doğru tedaviyi belirleyebilmek için önce hastalığın teşhisi yapılmalı ve hastalık öyküsü öğrenilmelidir. Bunun için de tedavi öncesi süreçteki muayene ve tetkik süreci oldukça önemlidir. Tedavi öncesi testleri için her doktorun kendine göre değişiklik gösteren yöntemleri olsa da değişmeyen bazı şeyler vardır.

Fiziki Muayene

Ayak terlemesinin teşhis ve tedavisinde hastanın şikayetleri ve anlattıkları oldukça önemlidir. Örneğin, ne kadar süredir bu sorunu yaşadığı, ayaklarının ne oranda terlediği, hangi durumlarda bu terlemenin arttığı ya da düzenli bir hastalığı ve kullandığı ilacı olup olmadığı gibi. Bu soruların ve cevapların teşhis ve tedavi açısından büyük önemi vardır. Ayrıca doktorun fiziki muayeneyi gerçekleştirmesi de tedavi tipinin belirlenmesi için atılan bir diğer adım olacaktır.

Uygun Tedavinin Belirlenmesi

Muayene ve hastalığın detaylarının öğrenilmesinin ardından atılacak diğer adım kişiye en uygun tedavi yönteminin belirlenmesidir. Buna doktor gözlemlerine ve hastalığın meydana getirdiği şikayetlere göre yapacaktır. Genelde ayak terlemesi için en uygun ve en sık kullanılan tedavi yöntemi ilaç tedavisi olsa da henüz ilerlememiş ve düzenli bakım ile önüne geçilebilecek terleme durumlarında buna da gerek kalmaz. Önemli olan sorunun ne durumda olduğu ve ilaçsız ya da müdahalesiz önüne geçilip geçilemeyeceğidir.

Ayak Terlemesi Tedavi Sonrası

Tüm bu muayene ve tedavinin belirlenmesi süreçlerinin ardından tedaviye başlanır ve biten tedavinin ardından tedavi sonrası aşama karşımıza çıkar. Bu aşamada önemli olan hastanın dikkat ve özenidir. Yeniden aynı sorunu yaşamak istemiyorsa doktor önerilerine kulak asmalı ve ayak sağlığına ve temizliğine özen göstermelidir. Aksi takdirde tedavinin bir faydasını görmesi mümkün olmaz.

İyileşme Süreci

Bu süreç kişiden kişiye değişebilen farklı bir süreçtir. Her hastada bu süreç farklı seyredebilir. Tedavi gören herkes iyileşme sürecinde şunu ya da bunu yaşar demek doğru olmaz. Bazılarında tedavi daha erken etkisini gösterirken bazılarında daha uzun bir sürece ihtiyacı olabilir. Önemli olan hastanın irade sahibi olması ve tedaviyi aksatmamasıdır. Özellikle müdahale gerektiren yani ilaç tedavisi dışındaki tedavilerde iyileşme süreci daha kısa olabilir. Ancak dikkat edilmesi gereken süreç daha uzun olacaktır. İlaç tedavisinde ise iyileşme süreci daha ağır ilerler ancak daha kesin sonuçlar almak mümkündür.

Ayak Bakımı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tedavi sonrasında yeniden ayak terlemesi gibi bir sorunla karşılaşmamak bu sorundan tam anlamıyla kurtulmak hastanın kendi elindedir. Dikkat ve özen göstermesi gereken hususlarda düzenli olursa iyileşme süreci de kısalır probleminde kökten çözülmesini sağlar. Bu hususlardan ilki ayak bakımıdır. Ayak bakımı derken şunlar kastedilmektedir;

  • Ayakları kuru ve temiz tutmaya özen göstermek
  • Doğru ayakkabılar seçmek
  • Doğru çoraplar kullanmak
  • Mümkünse yazın ayakları sık sık havalandırmak gerekirse evde çıplak ayakla gezmek
  • Ayak bakımını aksatmamak (tırnak kesilmesi, ayakların temiz tutulması, nemlendirilmesi vb.)
  • Sıkı ayakkabılardan kaçınmak
  • Kiloya dikkat etmek
  • Yaşam tarzında değişiklikler yapmak vb.

Bunlar artırılabilir. Ancak genel olarak dikkat edilmesi gerekenler ve ayak bakımı bu şekildedir. Özen gösterilmezse yapılacak hiçbir tedavi terlemenin ya da başka problemlerin önüne geçmek için yeterli olmayacaktır. Sonuçta terleme doğal olsa da fazlasını engellemek yine kişinin kendi elindedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayak terlemesi, az ya da çok oranda ve günümüzde çok fazla kişide görülen bir sorun. Bu nedenle de hakkında merak edilen, sık sık günlük hayatta arkadaş ortamında sorular sorulan ya da internet ortamında araştırması yapılan bir konu. Çözüm arayışına girilen bu ayak terlemesi sorunu ile ilgili bu sorundan muzdarip olan kişilerin sıklıkla araştırdığı ya da sorduğu sorulardan bazıları cevapları ile birlikte aşağıda verilmiştir.

Ayak Terlemesi Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Ayak terlemesi, fazlaca yaşandığı zaman artık bir sağlık sorunudur. Bunun tedavisinin yapılmaması da bir çeşit sağlık sorunu ile yaşamayı öğrenmeyi gerektirir. Ayak terlemesi tedavi edilmediği müddetçe daha fazla rahatsızlık vermeye, ayakta ve özellikle ayakkabıda koku oluşmasına, zamanla ayaklarda mantar gibi enfeksiyonlar meydana gelmesine neden olacaktır. Yani ilerleyen safhalarda terlemeden başka sorunlar da peyda olacak ve farklı tedavilere gereksinim duyulacaktır.

Ayak Terlemesi Ayak Mantarına Sebep Olur Mu?

Ayak mantarının en büyük sebeplerinden biri ayağın ayakkabının içerisinde uzun süre kalması ve ayağın sık sık terlemesidir. Ayaklar ayakkabının içinde hem çok terliyor hem de hava almıyorsa zaman içerisinde ayakta mantarlar meydana gelmeye başlayacaktır. Mantar da ayakta daha kötü kokulara, kaşıntılara ve buna bağlı gelişen yaralara neden olur. Bu aşamadan sonra ayak terlemesi tedavi edilse bile ayrıca bir de mantar tedavisinin yapılması gerekecektir. Aksi takdirde mantar giderek bütün ayağa yayılmaya başlayacaktır. Bu da daha çok yara ve kaşıntı demektir.

Ayak Terlemesi Tedavisinde Bitkisel Yöntemler Kullanılır Mı?

Elbette bu tür terleme sorunlarının bitkisel tedavileri de vardır. Hatta halk arasında bunlar evde ya da doğal tedavi yöntemleri olarak da bilinmektedir. Bunlardan iki tanesi şu şekildedir;

Ayak terlemesinde kullanılan ilk doğal tedavi yöntemi çaydır. Ayakların içine rahatça sığabileceği bir kabın içerisine çay demi (gerekirse biraz su ile karıştırılarak) konulur. İçerisinde ayakların 30 dk. boyunca bekletilmesi gerekmektedir. Bu işlem 10 gün süreyle her akşam yapılır. Burada çayın terlemeye önleyici etkide bulunduğu kabul edilir. İçerisin tannen adı verilen bir asit vardır ve bu asit bakterileri öldürerek kokuyu önler, ayakları temizler. Bu da daha az terleme yaşanmasını sağlar.

Bir diğer tedavi yönteminde de elma sirkesi ve su karıştırılır. Bu karışımda kullanılan suyun yarısı kadar elma sirkesi suya eklenir. Buna bire iki oranında demek de mümkün. Ardından hazırlanan bu suda ayaklar bir saate yakın bir süre bekletilir. Ardından ayak durulanarak kurulanır. Eğer daha etkili olması isteniyorsa su ılık kullanılmalıdır.

Ayak Terlemesi Sorunu İçin Ayakkabı Ve Çorap Tercihi Nasıl Olmalıdır?

Özellikle ayakkabı ve çorap tercihinin ayak sağlığındaki yeri tartışılamaz. Ayak terlemesi sorununda da durum aynen bu şekildedir. Önemli olan doğru ayakkabı ve doğru çorap seçiminin yapılabilmesi.

Günlük hayatta kullanılan ayakkabının ayak sağlığını bozmaması için rahat, nefes alan bir yapıya sahip olması beklenir. Gün içinde dışarda, okulda, işte saatlerce üzerinde olduğumuz ayakkabı seçimi ayak sağlığımızı korumanın ilk adımıdır. Sırf şık olması ya da güzel görünmesi için rahatsız ve ayak sağlığını tehdit eden ayakkabılardan kaçınmak gerekir. Aksi takdirde ayakkabının sebep olabileceği birçok ayak hastalığı mevcut. Bunlara engel olmak da yine kişinin kendi elindedir.

Çorap seçiminin doğru yapılması da özellikle terleme için önemli bir etken. Naylon karışımlı iplerden olma çoraplar ayağı çok daha fazla terletecektir. Çorapları pamuklu iple üretilenlerden seçmek gerek. Ayrıca ayakkabı içerisinde çok kalın ve terlemeyi tetikleyecek çorapların kullanılmaması da önemlidir.

Ayak Terlemesi Yara Oluşmasına Neden Olur Mu?

Ayak terlemesinin mantar veya nasır gibi problemlere yol açtığını söylemiştik. Bununla birlikte bu mantarların zaman içerisinde patlayarak yaralara sebep olması mümkündür. Bunların olmaması için ayakları kuru ve temiz tutmak çok önemli. Dışarıdan gelip ayakkabıyı çıkardıktan sonra ayakları temizleyip yıkamak ve ıslaklığını bir havlu yardımıyla almak gerekir. Bu temizlik rutinini alışkanlık haline getirdiğinizde, siz de ayaklarınızın eskisine göre daha az terlediğini ya da terin ayaklarınıza daha az zarar verdiğini görmeye başlayacaksınız.

Ayak Terlemesi İçin Hangi Ürünler Kullanılmalıdır?

Belli kozmetik ürünlerin ayak terlemesine iyi geldiği gibi duyumlar alabilirsiniz. Ya da eczanelerde bu vaatlerle satılan ürünler de olabilir. Ancak en mantıklısı öncelikle bir doktora görünerek kullanılacak ürünlerin neler olabileceği konusunda fikir almaktır. Çünkü her insanın cildi ve ürünlerin içeriğine vereceği tepkiler aynı olmayabilir. Bu nedenle de seçim yaparken dikkatli olmak ve cilde uygun ürünler seçmek gerekir. Sadece yakın çevreden duyularak tedavi maksadıyla ilaç ya da kozmetik ürün kullanımı doğru değildir.

Ayak Terlemesi Genetik Olabilir Mi?

Genetiğin saçımızdan ayak ucumuza kadar hemen her şeyde etkisi oldukça büyüktür. Bu nedenle de ayak terlemesinde de genetiğin etkilerini görmek mümkün. Özellikle ailesinde bu sorun ile karşılaşmış hatta tedavi olacak kadar büyük oranda ayak terlemesi yaşayan bir ebeveyni olan kişilerde bunun görülme olasılığı oldukça fazladır. Bunun önüne geçebilmek için ayak sağlığını korumak, ayak bakımı ertelememek oldukça önemli etkenlerdir. Aksi takdirde zaten genetik gibi önemli bir faktör ile tetiklenen bu terleme durumunun gerçekleşmesi kaçınılmaz bir hale gelecektir.

Ayak Terlemesi Tedavisi İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Ayak terlemesi için başvurulacak bölüm terlemenin görüldüğü bölgeye göre değişse de ilk başvuru her zaman dermatoloji bölümüne yapılmalıdır. Mantar ve enfeksiyon gibi durumlar başlıca ayak terlemesi sebeplerindendir. Buradan sonuç alınamaması durumunda ise iç hastalıkları bölümüne başvurulmalıdır. Dahiliye bölümünde yapılan değerlendirmelere göre gereken bölüme sevk işlemi gerçekleştirilecek ya da doğrudan dahiliye de tedaviye başlanacaktır.