Aşırı Adet Kanaması (Memoraji)

Aşırı Adet Kanaması (Memoraji)
Aşırı Adet Kanaması (Memoraji)

 

Aşırı adet kanaması menoraji adıyla da bilinir. Anormal derecede ağır veya uzun süreli kanaması olan adet dönemlerine denir. Ağır adet kanaması yaygın bir sorundur. Fakat çoğu kadın menoraji olarak tanımlanacak kadar ciddi bir kan kaybı yaşamaz. Bu rahatsızlığa sahip kadınlar günlük rutinlerini, aktivitelerini normal şekilde sürdüremez. Çünkü çok fazla kan kaybı ve kramp yaşanır. Kanamanın çok fazla olması yüzünden adet dönemlerinden endişe ediliyorsa bir kadın doğum doktoruna başvurmak gerekir. Bu sorunun birçok tedavi yöntemi vardır.

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. Temuçin Şenkul

Aşırı Adet Kanaması Hakkında

Bazı kadınlarda adet dönemleri çok hafif atlatılır, bazılarında ise bu dönem çok daha şiddetli yaşanır. Aslında tamamen normal denecek bir adet kanaması düzeyi yoktur. Regl dönemleri her kadın için değişiklik gösterir. Bu nedenle neyin anormal neyin normal olduğunu çözmek zor olabilir. Bununla birlikte her birkaç saatte bir ped değiştirmek gerekiyorsa ya da regl dönemi 7 günden uzun sürüyorsa bu durum aşırı adet kanaması olarak adlandırılır ve doktora görünmek gerekir. Çünkü aşırı kanama başka bir hastalıktan kaynaklanıyor olabilir, günlük aktiviteleri yapmakta güçlük çekilebilir ve yoğun kramplar yaşanabilir.

Aşırı Adet Kanaması Nedir?

Aşırı adet kanaması ya da menoraji, her adet döneminde yaklaşık 80 milimetreden daha fazla kan kaybı olarak tanımlanır. Adet döneminde kan kaybının hacmini ölçmek zordur. Bu yüzden doktorlar bir gösterge olarak ped değiştirme ve pıhtıların gelme sıklığına bakarlar. Bu sorun dolayısıyla sürekli olarak ped veya tamponu değiştirmek zorunda kalmak yaşam kalitesini düşürür, stresi tetikler. Bazı kadınlarda ise ağır adet kanaması günlük işlerin yapılmasına engel olur, ağrılı ve çok güçsüz hissettirir. Hatta bazen nefes darlığına varan belirtiler görülebilir. Fakat bunlardan daha önemlisi aşırı adet kanaması daha ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.

Aşırı Adet Kanaması Nedenleri?

Bazı durumlarda aşırı adet kanamasının nedeni anlaşılamaz. Fakat çeşitli faktörler bu duruma neden olabilir. Hastalığın nedenini saptamak daha etkili bir tedavi yöntemi belirlemek açısından önem taşır.

Yumurtalıklarda İşlev Bozukluğu

Yumurtalıklar, bir adet döngüsü (yumurtlama) sırasında yumurta bırakmazsa, vücut normal adet döngülerindeki gibi progesteron hormonu üretemez. Bu durum da hormon bozukluğuna yol açarak aşırı adet kanaması ile sonuçlanır.

Rahim İçi Polipleri

Rahim içi polipler ya da uterin polipleri uterusun astarında gelişen gücük, iyi huylu büyümelerdir. Fakat bunlar adet kanamalarının uzun ve ağır yaşanmasına neden olabilir.

Endometriozis

Endometriozis (çikolata kisti), rahim astarına benzeyen dokunun, yumurtalıklar ve fallop tüpleri gibi diğer yerlerde büyümeye başladığı bir durumdur. Her yaştan kadını etkileyebilir. Fakat en çok 30’lu ve 40’lı yaşlarda kadınlarda görülür. Uzun süreli olan bu hastalık bazı kadınlarda hafif belirtiler verse de bazılarında ağır ve aşırı kanamalı regl dönemlerine neden olabilir.

Kanser

Rahimle ilgili bazı kanserler aşırı kanamalara neden olabilir. Özellikle menopoz öncesi ya da sonrası anormal bir PAP taraması geçirmiş olanlar bu konuda dikkatli olmalıdır.

Kalıtsal Kanama Bozuklukları

Bazı kanama bozuklukları anormal adet kanamalarına yol açabilir. Bu duruma örnek olarak Willebrand’s hastalığı gösterilebilir. Hastalık kanın pıhtılaşması ile ilgili ciddi bir sorundur. Diğer pıhtılaşma sorunları da benzer etkiler doğurabilir.

Miyomlar

Miyomlar rahmin uterus bölümünde oluşan ve kanserli olmayan (iyi huylu) tümörlerdir. Yaygın görülen bu oluşumların ortaya çıkma ihtimali yaş ilerledikçe artar. Fakat ergenlikten önce ya da ergenlik çağında oluşmaz. Aynı şekilde menopozdan sonra yeni miyom çoğu zaman oluşmaz, var olanlar da küçülür.

Spiral

Spiral rahim içine yerleştirilen bir doğum kontrol cihazıdır. Hormonları etkilemeyen bu yöntem sıklıkla aşırı kanamalara neden olur. Böyle bir durum geliştiğinde spiralin çıkarılması ve doktor tarafından önerilen başka bir yöntemle doğum kontrol sağlanması önerilir.

Hormonal Bozukluklar

Normal bir adet döngüsünde östrojen ve progesteron hormonları arasındaki denge, adet sırasında dökülen uterusun astarının birikmesini düzenler. Eğer hormon dengesizliği meydana gelirse uterus fazla gelişir ve sonunda aşırı adet kanamasıyla atılır. Polikistik over sendromu, obezite, insülin direnci ve tiroid problemleri gibi sorunlar hormon dengesizliklerine yol açabilir. Aşırı kanamanın en sık görülen nedeni hormon düzensizlikleridir.

İlaçlar

Her ilacın böyle yan etkileri olmasa da bazı ilaçlar aşırı kanamaya yol açabilir. Bazı anti- enflamatuar ilaçlar, östrojen ve progesteron gibi hormon ilaçları, bazı kan sulandırıcılar bu tip ilaçlardır. Fakat her hastada aynı etkiyi göstermezler. Bunlara ek olarak nadiren karaciğer ve böbrek hastalıkları da aşırı kanamaya neden olabilir.

Aşırı Adet Kanaması Belirtileri

Aşırı adet kanaması belirtileri günlük yaşamı kötü etkileyen seviyelere gelebilir. Yoğun kramplar ve aşırı kanamadan dolayı oluşan stres hastayı zor durumda bırakır. Eğer aşağıdaki belirtiler yaşanıyorsa bir kadın doğum doktoruna gitmek gerekir.

Yorgunluk ve Nefes Darlığı

Çok yoğun regl kanaması nedeniyle hasta çok yorgun ve güçsüz hissedebilir. Bunlara nefes darlığı gibi korkutucu bir şikâyet de eklenebilir. Bu nedenle hasta normal aktivitelerini yapamayacak duruma gelebilir.

Şiddetli Kanama

Bir regl kanamasının miktarını ölçmek pek de mümkün değildir. Fakat neredeyse saatte bir ped veya tampon değiştirmek gerekiyorsa veya kanamayı kontrol altına almak için çift ped kullanmak gerekiyorsa aşırı kanamadan bahsedilebilir. Hastalar genellikle geceleri pedlerini değiştirmek için uyanma ihtiyacı hisseder. Bazı hastalarda kanama 7 günden fazla sürer. Bunlara kan pıhtılarının fazla olması da eşlik edebilir.

Aşırı Adet Kanaması Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Aşırı adet kanaması nedeniyle doktora başvurulduğunda öncelikle hastanın şikâyetleri dinlenir. Doktor öncelikle hastanın tıbbi geçmişini ve adet döngülerini öğrenir. Kanamanın ne kadar yoğun olduğunu anlamak için kaç ped kullanıldığını sorabilir. Bazen kanama olan ve olmayan günleri hastanın bir süre not almasını isteyebilir. Doktor bu bilgilerden sonra fiziksel muayene yapar ve şüphelenilen duruma göre ek tetikler isteyebilir.

Pelvik Muayene

Pelvik muayene doktor tarafından hastanın üreme organlarının görsel ve fiziksel olarak muayene edilmesidir. Doktor muayene sırasında vajina, serviks, fallop tüpleri, vulva, yumurtalıklar ve uterusu inceler. Doktor muayenenin başında vajina ve vulvayı görsel olarak inceler. Bu alanlarda kızarıklık, tahriş, akıntı, kist, yara veya cinsel yolla bulaşan bir hastalık olup olmadığına bakar. Ardından spekulum adı verilen bir araçla muayeneye devam eder.

Vajinanın Spekulum ile Muayenesi

Bu muayene sırasında doktor vajinaya spekulum adı verilen bir alet yerleştirir. Bu alet şekil olarak ördek gagasına benzer, plastik veya paslanmaz çelikten yapılmış olabilir. Hastadan vajinal, rektal kasları ve karın kaslarını gevşetmesi beklenir. Bu muayene sonunda doktor ihtiyaç duyarsa PAP testi için bölgeden hücre örneği alabilir.

Manuel Muayene

Bu muayenede doktor iç üreme organlarını kontrol eder. Bunun için yağlı bir eldiven giyer ve iki parmağını vajinadan içeri yerleştirir. Böylece rahim ve yumurtalıklardaki anormallikleri anlamaya çalışır. Muayene sırasında doktor uterusun boyutunu belirleyebilir. Fallop tüplerindeki anormallikleri kontrol edebilir. Ardından doktor rektal muayeneye geçebilir. Bu işlemde hem rektum hem vajina aynı anda kontrol edilir ve doku anormallikleri anlaşılmaya çalışılır.

Kan Testleri

Kan testi genellikle koldaki bir damardan alınan az miktarda örnek kan ile gerçekleştirilir. Bu hastalıkta demir eksikliği, tiroid, kan pıhtılaşması problemleri gibi durumları araştırmak için doktor tarafından istenebilir.

Ultrason

Ultrason vücudun iç yapılarını görüntülemek için ses dalgalarını kullanan bir araçtır. Herhangi bir yan etkisi, zararı yoktur. İşlem sırasında ağrı- sızı hissedilmez. Bu nedenle hamilelikte dahi güvenle tercih edilebilir. Aşırı adet kanamalarında da ultrason rahim, yumurtalıklar ve pelvis gibi yapıları görüntülemek için kullanılabilir.

PAP Testi

PAP testinde rahim ağzındaki hücrelerden örnek alınır. Bunlarda bir enfeksiyon, iltihaplanma veya kanserli doku, kansere neden olabilecek değişiklikler olup olmadığına bakılır.

Aşırı Adet Kanaması Risk Faktörleri

Aşırı adet kanaması riskini arttıran faktörler yaşa ve aşırı kanamanın nedenine göre değişir. Bu sorun çok çeşitli nedenlerle veya başka hastalıklara bağlı olarak gelişebilir. Risk faktörleri de arkasında yatan sebebe göre değişiklik gösterir.

Kalıtsal Kanama Problemi Olan Kadınlar

Kalıtsal kanama problemlerinden pıhtılaşma ile ilgili sorunlar aşırı adet kanamasına neden olabilir. Doktor bunu anlayabilmek için kan testlerine başvurabilir. Pıhtılaşma sorunları regl dönemi haricinde de çeşitli sorunlara neden olabilir.

Aşırı Adet Kanaması Komplikasyonları

Aşırı adet kanaması tedavi edilmediğinde bazı sonuçlar doğurabilir. Bunlar hastanın yaşantısını ve genel sağlığını kötü etkiler. Bu yüzden belirtiler yaşanmaya başladığında gecikmeden doktora gitmek önem taşır.

Şiddetli Ağrı

Ağır adet kanaması ile birlikte çoğu zaman şiddetli ağrı ve kramplar da yaşanır. Bazen bu ağrılar tıbbi değerlendirme gerektirecek kadar şiddetlidir. Hastanın işini ve günlük yaşantısını aksatır.

Anemi

Aşırı kanama, dolaşımdaki kırmızı kan hücrelerinin sayısını azaltarak kan kaybına neden olabilir. Alyuvarların sayısı, hücrelere oksijen taşıyan hemoglobin ile ölçülür. Demir eksikliği anemisinde vücut daha fazla hemoglobin yapmak için demir depolarını kullanır. Böylece kırmızı kan hücrelerinin eksikliğini gidermeye çalışır. Böylece aşırı adet kanaması demir eksikliği anemisi riskini artırabilir. Bu tip bir sorunda hastanın cildinin rengi solgunlaşır, halsizlik ve yorgunluk baş gösterir.

Aşırı Adet Kanaması Nasıl Önlenir?

Aşırı adet kanamasını önlemek için buna neyin sebep olabileceğini öğrenmek gerekir. Altta yatan hastalık veya soruna göre bir tedavi uygulandığında bu sorun da ortadan kalkar veya önlenir. Bu yüzden bir doktora danışmadan bu durumu önlemek ya da iyileştirmek pek mümkün değildir.

Hormon Tedavisi

Hastanın sorunu hormonlardaki dengesizlikten kaynaklanıyorsa bunun tedavi edilmesi kanamayı da normal seyrine döndürür. Örneğin ağızdan alınan bir ilaçla progesteron hormonu takviye edilebilir. Bir hormon ilacı nedeniyle aşırı kanama oluyorsa doktora bildirildiğinde ilaç değiştirilebilir.

Demir Takviyesi

Demir takviyesi aşırı kanamanın neden olabileceği demir eksikliğine önlem olarak verilebilir. Aşırı kanama demir eksikliğine neden olabileceği için takviyeler bir eksiklik yaşanmadan önce de başlayabilir.

Adet Döngüsü Düzenleyici İlaçlar

Adet düzensizliği hormon dengesizliğinin belirtisidir. Bunu dengelemek adına adet döngüsünü düzene sokacak bazı ilaçlar önerilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Aşırı Adet Kanaması Yaşayan Kadınlar Gebe Kalmakta Sorun Yaşar Mı?

Aşırı adet kanaması yaşamakla gebe kalma arasında doğrudan değil dolaylı bir ilişki vardır. Aşırı kanamaya neden olan bazı hastalıklar gebeliğe engel olabilir. Örneğin yaygın görülen çikolata kistleri aşırı kanamalara neden olabilir ve %20 ihtimalle gebe kalmaya engel olabilir. Fakat bu durumun tedavisi vardır.

Adet Kanaması Kaç Güne Kadar Normal Sayılır?

Regl kanaması her kadında farklı süre devam edebilir. Bazı kişiler için normal kabul edilen süre 3 günken bazı kişilerde 6 gündür. Fakat 7 günden uzun süren kanamalar başka bir sorunun habercisi olabilir.

Aşırı Adet Kanaması Kendiliğinden Düzelir Mi?

Hastalık ve arkasından yatan sorun tedavi edilmeden, aşırı kanamaya neden olan etken ortadan kalkmadan iyileşme görülmez. Örneğin bir ilaç nedeniyle aşırı kanama varsa bu ilacın bırakılması sorunu çözer. Aynı şekilde miyomlar nedeniyle aşırı kanama varsa bu hastalığın tedavi edilmesi gerekir.

Kaç Ped Kullanımından Sonrası Aşırı Kanamaya Girer?

Aşırı kanama sorunu yaşayanlar bir iki saatte bir ped değiştirme ihtiyacı duyarlar. Hatta bu durum geceleri de devam eder. Bazı kişiler iki pedi bir arada kullanmayı dahi dener.

Aşırı Adet Kanaması Bayılmaya Neden Olabilir Mi?

Aşırı kanama, vücudun dolaşım sistemindeki kırmızı kan hücrelerinin azalmasına neden olabilir. Bu durumda nefes darlığı, yorgunluk, baş dönmesi ve nadiren bayılma yaşanabilir. Böyle bir durumda hastanın acilen doktora getirilmesi gerekir.

Daha Önce Geçirilmiş Kürtaj ve Düşükler Aşırı Adet Kanamasına Neden Olabilir Mi?

Düşük yapan kadınlar bu olaydan sonraki ilk adet dönemlerinde hormon dengesizlikleri yaşayabilir. Bu durumu düzeltmek için doktora başvurmak gerekir. Kürtaj sonrası da normalden bir miktar fazla olabilen regl kanamaları çok uzun sürüyor ve fazla geliyorsa doktora görünmek gerekir.

Aşırı Adet Kanamasını Önleyen Gıdalar Nelerdir?

Aşırı adet kanamasının nedenini tespit etmeden tedavi edilmesi olası değildir. Hormon düzensizlikleri, kistler ya da başka bu tür hastalıklar gıdalar ile tedavi edilemez. Bu yüzden aşırı adet kanaması yaşayanların doktora giderek gerekli tedavileri uygulaması gerekir.

Aşırı Adet Kanaması İçin Ne Zaman Doktora Başvurmak Gerekir?

Eğer vajinal kanama iki saatten az sürede ped değiştirme ihtiyacı varsa, regl dönemi haricinde kanama görülüyorsa, düzensiz vajinal kanama meydana geliyorsa, menopoz sonrası herhangi bir vajinal kanama yaşanıyorsa doktora görünmek gerekir.

Spiral Kullanımı Aşırı Adet Kanamasına Neden Olur Mu?

Spiral kullanımı birçok kadında aşırı kanamaya neden olur. Bu çok bilindik bir durumdur. Aşırı kanama yaşayan kadınlarda spiral çıkarılır ve doktor önerisiyle başka bir korunma yöntemine geçilir.

Aşırı Adet Kanaması Cinsel İsteksizliğe Neden Olur Mu?

Kanamaların düzensiz olması hastanın kendine güvenini etkileyebilir. Bunun yanında ağrı, kramp gibi durumların uzun sürmesi, anemi yaşanması gibi sorunlar yaşanıyorsa hastanın cinsel isteksizlik yaşaması doğaldır. Günlük aktiviteleri yerine getirebilmek ve normal yaşantıya devam edebilmek için tedavi olmak gerekir.

Aşırı Adet Kanamasını Nasıl Durdurabilirim?

Aşırı adet kanaması müdahale gerçekleştirilmediği takdirde ciddi zararları olabilecek bir sorundur. Bu sorunu ortadan kaldırmak için ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ve bitkisel bazı tedaviler vardır.

  1. İlaç tedavilerinin evde uygulanması söz konusu değildir. Öncelikle hastalığa dair tanının kesinleştirilmesi gerekir ve sonra hastanın durumuna göre dört – beş çeşit ilaçtan birisi seçilerek tedaviye başlanır.
  2. Aşırı adet kanamasına sebep olan bazı yapıların alınması ise cerrahi uygulamadır. Polipler, miyomlar ve rahim içindeki diğer sorunlar cerrahi uygulamalar ile ortadan kaldırılır.
  3. Bitkisel uygulamalarda temel amaç kandaki demir miktarını artırmak ve kısa süreli de olsa kanamayı azaltmaktır. Hiçbir bitkisel tedavi aşırı adet kanamasını tamamen ve sürekli olarak durdurmaz.

    Aşırı Adet Kanaması Nelere Yol Açar?

    Aşırı adet kanamasını ortaya çıkaran faktörler aynı zamanda hormon dengesini de etkilemektedir. Kişi, sosyal yaşamı üzerinde bu hormon değişimlerinin etkisini görmektedir ve bu etkiler genelde olumsuz yönlü olmaktadır. İkinci sorun ise adet kanamasının fazlalığına bağlı olarak kan değerlerinin azalması ve özellikle de demir eksikliğinin başlamasıdır. Demir eksikliği bilinç düzeyini, denge seviyesini vs. olumsuz yönde etkilemektedir.