HASTALIK

Ankilozan Spondilit

Ankilozan spondilit (Bechterew hastalığı), omurga ve kalça (sakroiliak) eklemlerini tutan kronik, iltihabi bir romatizmal hastalıktır. Tipik belirtileri dinlenmekle artan bel ağrısı ve sabah tutukluğudur; ilaç ve düzenli egzersizle çoğu hastada kontrol altına alınır.

Son güncelleme: 16.11.2026
Ankilozan Spondilit

Özet

Ankilozan spondilit (AS), Bechterew hastalığı ya da aksiyel spondiloartrit olarak da bilinen, kronik ve iltihabi bir romatizmal hastalıktır. Hastalık en çok omurgayı ve omurganın leğen kemiğiyle birleştiği sakroiliak eklemleri tutar. Kalça, omuz, göğüs kafesi ve topuk gibi bölgeler de etkilenebilir. Zamanla iltihaplı bölgelerde yeni kemik oluşabilir ve omurga parçaları birbirine kaynayabilir; "ankilozan" sözcüğü bu kaynama ve hareket kaybı anlamına gelir.

Belirtiler çoğunlukla 45 yaşından önce, sıklıkla genç erişkinlikte başlar. Tipik olarak bel ya da kalça ağrısı dinlenmekle ve gece artar, hareketle azalır; sabahları yarım saati aşan tutukluk görülür. Hastalığın bilinen kalıcı bir tedavisi yoktur, ancak uygun ilaçlar ve düzenli egzersizle ağrı ve tutukluk büyük ölçüde kontrol edilebilir ve hareket yeteneği korunabilir. Erken tanı önemlidir, çünkü tanı çoğu zaman yıllarca gecikir.

Tanı ve takip romatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı tarafından yapılır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; ilaçları doktora danışmadan başlatmayın, değiştirmeyin ya da bırakmayın.

Hakkında

Ankilozan Spondilit Nedir?

Ankilozan spondilit, bağışıklık sisteminin eklemlerin ve bağların tutunduğu kemik bölgelerinde (entez) iltihap oluşturmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. En erken ve en sık sakroiliak eklemde başlar, zamanla omurganın diğer bölümlerine yayılabilir. İltihap geçtikçe onarım sürecinde yeni kemik oluşur; bu durum yıllar içinde omurgada sertleşmeye, bazı hastalarda omurgaların kaynaşmasına (radyolojide "bambu omurga" görünümü) neden olabilir. Her hastada bu düzeyde ilerleme olmaz; hastalığın seyri kişiden kişiye çok değişir.

Kireçlenmeden (Osteoartrit) Farkı

Ankilozan spondilit sıklıkla kireçlenme ya da bel fıtığı ile karıştırılır, ancak bunlar farklı hastalıklardır. Kireçlenme, eklem kıkırdağının yıpranmasına bağlıdır, daha çok ileri yaşta görülür ve hareketle artar. Ankilozan spondilit ise iltihabidir, genç yaşta başlar, dinlenmekle artar, hareketle ve egzersizle azalır. Bel fıtığında ağrı çoğunlukla bacağa yayılır ve öne eğilmekle artar. Bu nedenle uzun süren (üç aydan fazla) ve dinlenmekle geçmeyen bel ağrısı olan genç kişilerin romatolojik değerlendirme yaptırması önerilir.

Görülme Sıklığı

Hastalık dünyada ülkeler ve etnik gruplara göre değişen oranlarda görülür; ankilozan spondilit için sıklık genellikle yüzde 0,1 ile 0,5 arasında, aksiyel spondiloartrit grubunun tümü için ise daha yüksek bildirilir. HLA-B27 geninin yaygın olduğu toplumlarda hastalık daha sık görülür. Erkeklerde kadınlara göre yaklaşık 2-3 kat daha fazladır; kadınlarda belirtiler daha hafif seyredebildiği için tanı daha da gecikebilir.

Hastalığın Evreleri

Hastalık resmi olarak sıkı evrelere ayrılmaz, ancak klinik olarak iki dönem tanımlanır.

Erken Dönem

Genellikle sakroiliak eklem ve bel bölgesinde iltihabi ağrı ile başlar. Bu dönemde röntgende belirgin değişiklik olmayabilir; manyetik rezonans (MR) iltihabı daha erken gösterebilir. Bu dönemde tanı konması ve tedavinin başlanması, ağrının kontrolü ve işlev kaybının geciktirilmesi açısından en değerli dönemdir.

İleri Dönem

Tedavi edilmeyen ya da iyi kontrol edilemeyen hastalarda omurga hareketleri kısıtlanır, sırt öne doğru eğilebilir (kamburlaşma) ve göğüs kafesinin genişlemesi azalabilir. Bu değişikliklerin bir kısmı kalıcıdır; bu nedenle ilaç tedavisi ve egzersiz erken dönemde başlanmalı ve sürdürülmelidir.

Hastalığın Tedavisi

Tedavinin amacı ağrıyı ve tutukluğu azaltmak, iltihabı kontrol altına almak, omurga hareketini ve duruşu korumak ve komplikasyonları önlemektir. Tedavi ilaç ve egzersizin birlikte uygulanmasına dayanır; planı hekim hastanın hastalık aktivitesine göre yapar.

İlaç Tedavisi

  • Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ): Naproksen, diklofenak, etorikoksib gibi ilaçlar ilk seçenektir ve birçok hastada ağrı ve tutukluğu belirgin azaltır. Mide kanaması, böbrek ve kalp-damar yan etkileri olabileceği için doz ve süre hekimle belirlenmeli, mide koruyucu gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir. Aspirin bu amaçla kullanılan standart ilaç değildir.
  • Biyolojik ilaçlar: NSAİİ ve egzersize rağmen hastalık aktif kalırsa TNF inhibitörleri (infliksimab, adalimumab, etanersept, golimumab, sertolizumab) ya da IL-17 inhibitörleri (sekukinumab, iksekizumab) gündeme gelir. Bu ilaçlar enfeksiyon riskini artırabilir; başlamadan önce tüberküloz ve hepatit taraması gibi testler yapılır ve düzenli takip gerekir.
  • Diğer ilaçlar: JAK inhibitörleri seçilmiş hastalarda kullanılabilir. Eklem tutulumu olan hastalarda sülfasalazin gibi ilaçlar düşünülebilir. Omurga tutulumunda metotreksat gibi klasik romatizma ilaçlarının etkisi kanıtlanmamıştır. Kortikozteroid enjeksiyonları tutulan eklem ya da entez için seçilmiş durumlarda uygulanabilir.

İlaçları kendi başınıza başlatmayın, doz değiştirmeyin ya da bırakmayın; iyi hissettiğiniz dönemde ilacı kesmek çoğu hastada alevlenmeye yol açar. Her ilaç için doktorunuza danışın.

Egzersiz ve Fizik Tedavi

Düzenli egzersiz ilaç tedavisi kadar önemlidir. Omurga ve göğüs kafesi germe egzersizleri, güçlendirme, solunum ve duruş egzersizleri ile yüzme önerilir. Fizik tedavi hekimi ya da fizyoterapist kişiye özel bir program hazırlar; egzersiz günlük yapıldığında etkisi artar. Sıcak uygulama ya da sıcak duş egzersiz öncesi tutukluğu azaltabilir.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi, hastalığın kendisini tedavi etmez ve yalnızca seçilmiş hastalarda gündeme gelir. İleri kalça eklemi hasarında kalça protezi, ciddi sırt eğriliğinde omurga düzeltme ameliyatı (osteotomi) ve omurga kırıklarında stabilizasyon uygulanabilir. Ameliyat kararı hastanın genel durumu ve beklentileri göz önüne alınarak ortopedi ya da beyin ve sinir cerrahisi uzmanıyla birlikte verilir.

Nedenleri

Ankilozan spondilitin kesin nedeni bilinmemektedir. Hastalık genetik yatkınlık ile çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı bir tablo olarak düşünülmektedir.

Genetik Yatkınlık: HLA-B27

Hastaların yaklaşık yüzde 80-90'ında HLA-B27 adı verilen genetik işaret pozitiftir. Ancak HLA-B27 taşıyan kişilerin yalnızca küçük bir bölümünde (yaklaşık yüzde 5-10) hastalık gelişir; yani bu işaret tek başına hastalığı oluşturmaz. Başka genlerin de etkili olduğu bilinmektedir.

Bağışıklık Sistemi ve İltihap

Bağışıklık sisteminin omurga eklemlerinin ve bağlarının kemiğe tutunduğu bölgelerde aşırı iltihap oluşturduğu düşünülür. Bu süreçte TNF ve IL-17 gibi iltihap taşıyıcı maddelerin rolü önemlidir; biyolojik ilaçlar bu yolları hedefler. Omur kemiklerinin kaynaşması hastalığın nedeni değil, uzun süren iltihap sonrası gelişen sonucudur.

Çevresel Etkenler

Bağırsak mikroplarındaki değişiklikler ve bazı enfeksiyonların rolü araştırılmaktadır, ancak kesin bir çevresel tetikleyici gösterilmemiştir. Bu nedenle hastalığın belirli bir davranış ya da beslenme alışkanlığından kaynaklandığı söylenemez.

Belirtileri

Belirtiler genellikle yavaş başlar, zamanla artar ve dönem dönem alevlenip hafifler.

İltihabi Bel ve Kalça Ağrısı

En tipik belirtidir. Ağrı genellikle 45 yaşından önce başlar, üç aydan uzun sürer, dinlenmekle ve gece artar, hareketle azalır. Ağrı bazen kalçaların derinlerinde hissedilir ve sağ ile sol arasında yer değiştirebilir. Gece ağrıdan uyanma ve sabaha karşı ağrı sık görülür.

Sabah Tutukluğu

Sabah kalkınca ya da uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra yarım saatten uzun süren omurga sertliği hastalığın ayırt edici özelliğidir. Tutukluk gün içinde hareket ve egzersizle azalır.

Hareket Kısıtlılığı ve Duruş Değişikliği

Zamanla öne eğilmek, yana dönmek ve derin nefes almak zorlaşabilir. Göğüs kafesindeki eklemler etkilendiğinde göğüste sıkışma hissi ve genişleme kısıtlılığı olabilir. Duruşta öne doğru eğilme, boyun sertliği ve kamburlaşma ileri dönemde ortaya çıkabilir.

Topuk Ağrısı ve Eklem Dışı Bulgular

Aşil tendonunun ya da topuğun kemiğe tutunduğu yerde ağrı (entezit) sık görülür. Kalça, omuz ve diz gibi büyük eklemler tutulabilir. Hastalarda yorgunluk, iştah ve kilo kaybı, hafif ateş görülebilir. Gözde iltihap (üveit), sedef hastalığı ve iltihaplı bağırsak hastalığı eşlik edebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

  • Üç aydan uzun süren, dinlenmekle artıp hareketle azalan bel ya da kalça ağrısı, özellikle 45 yaşından önce başladıysa, bir romatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurun.
  • Yarım saatten uzun süren sabah tutukluğu varsa doktora gidin.
  • Acil başvuru gerektirenler: Gözde ani kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ve bulanık görme (üveit); bacaklarda güçsüzlük ya da uyuşma, idrar ya da dışkı kaçırma veya tutamama, kasık bölgesinde uyuşma (kauda ekuina sendromu bulguları); küçük bir düşme ya da travma sonrası ani, şiddetli omurga ağrısı (omurga kırığı olabilir).

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Tanı tek bir testle konmaz; hastanın öyküsü, muayene bulguları, görüntüleme ve laboratuvar sonuçları birlikte değerlendirilir. Tanı için romatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurulur.

Hikâye ve Fizik Muayene

Hekim ağrının başlangıç yaşını, dinlenme ve harekete verdiği yanıtı, sabah tutukluğunu, topuk ağrısını, göz, bağırsak ve deri sorunlarını ve ailede benzer hastalık olup olmadığını sorar. Muayenede omurganın ve sakroiliak eklemlerin hareketleri, öne eğilme mesafesi ve göğüs kafesinin genişleme ölçümü değerlendirilir.

Görüntüleme

  • Röntgen: Özellikle pelvis (leğen) grafisinde sakroiliak eklemdeki kalıcı değişiklikler (sakroiliit) tanı için önemlidir. Hastalığın başında röntgen normal olabilir.
  • MR (manyetik rezonans): Sakroiliak eklem ve omurgadaki erken iltihabı, röntgende görünür hale gelmeden önce gösterebilir; bu nedenle erken tanıda çok değerlidir.

Laboratuvar Testleri

Kan testlerinde iltihap göstergeleri (CRP, sedimantasyon) yüksek olabilir ancak hastaların bir kısmında normaldir. HLA-B27 testi tanıya katkı sağlar ama tek başına tanı koydurmaz ve negatif olması hastalığı dışlamaz. Hekim ayrıca bel ağrısına yol açan diğer hastalıkları ve eşlik eden durumları değerlendirebilir. Hastalık aktivitesi BASDAI gibi hasta anketleri, kan testleri ve muayene ile izlenir.

Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlar ankilozan spondilit görülme olasılığını ya da hastalığın seyrini etkileyebilir.

Genetik Yatkınlık ve Aile Öyküsü

HLA-B27 taşımak ve ailede ankilozan spondilit olması riski artırır. Ancak riskli kişilerin çoğunda hastalık gelişmez; bu nedenle HLA-B27 pozitifliği tek başına endişe nedeni değildir.

Yaş

Hastalık çoğunlukla 45 yaşından önce, sıklıkla 20-30 yaş arasında başlar. Nadiren çocukluk ya da ergenlik döneminde ya da ileri yaşta da başlayabilir.

Cinsiyet

Erkeklerde kadınlara göre daha sık ve çoğunlukla daha belirgin omurga değişiklikleriyle görülür. Kadınlarda hastalık daha hafif ya da farklı belirtilerle seyredebildiği için tanı geç konabilir.

Birlikte Görülen Hastalıklar

Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları, sedef hastalığı ve üveit ile birlikte görülme sıklığı yüksektir. Reaktif artrit ve ankilozan spondilit, aynı hastalık ailesine (spondiloartrit) ait ve genetik zemini ortak olan ayrı hastalıklardır; biri diğerinin doğrudan nedeni değildir.

Sigara

Sigara içmek hastalığın daha aktif seyretmesi ve omurgada daha fazla hasar gelişmesi ile ilişkilendirilmiştir; hastalık riskinin kendisi için kesin bir neden olarak gösterilmemiştir.

Komplikasyonları

Hastalık iyi kontrol edilmediğinde omurga ve diğer organlarda sorunlar gelişebilir. Erken tanı, düzenli ilaç kullanımı ve egzersiz bu komplikasyonların birçoğunu geciktirebilir ya da hafifletebilir.

Omurga Sertleşmesi ve Kamburlaşma

Omurgalar arası kemikleşme sonucu omurga hareketleri kısıtlanır, sırt öne doğru eğilebilir ve bel kavsi düzleşebilir. Göğüs kafesinin hareketi azaldığında solunum kapasitesi düşebilir.

Osteoporoz ve Omurga Kırığı

Kemik yoğunluğu azalabilir; sertleşmiş omurga küçük darbelerle bile kırılabilir. Düşme sonrası ya da kendiliğinden ortaya çıkan ani ve şiddetli omurga ağrısında hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Göz İltihabı (Üveit)

Hastaların yaklaşık dörtte birinde görülebilen en sık eklem dışı komplikasyondur. Ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet ve bulanık görme ile ortaya çıkar. Zamanında tedavi edilmezse görme kaybına yol açabileceği için göz hekimine hemen başvurulmalıdır.

Kalp ve Damar Etkilenmesi

Aort kapağında yetmezlik, aort kökünde genişleme, kalp iletim bozuklukları ve damar sertliği riskinde artış görülebilir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ya da bayılma durumunda acile başvurun. Düzenli kontrol ve tansiyon, kolesterol ve sigara gibi risklerin yönetimi önemlidir.

İltihaplı Bağırsak Hastalığı

Crohn hastalığı ya da ülseratif kolit hastalarda birlikte görülebilir. Kanlı ishal, uzun süren karın ağrısı ve kilo kaybında doktora başvurulmalıdır.

Kauda Ekuina Sendromu

Çok nadir bir komplikasyondur. Omuriliğin alt ucundaki sinir köklerinin etkilenmesiyle bacaklarda güçsüzlük, kasık bölgesinde uyuşma, idrar ya da dışkı kontrolünde bozulma görülür. Bu belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden acile başvurulmalıdır.

Nasıl Önlenir

Hastalığın genetik bir zemini olduğundan ankilozan spondilitin ortaya çıkmasını önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak hastalığın ilerlemesini ve komplikasyonlarını azaltmak mümkündür.

Erken Tanı ve Düzenli Takip

Üç aydan uzun süren, dinlenmekle artan bel ağrısında beklemeden uzmana başvurmak tanı gecikmesini azaltır. Tanı konduktan sonra düzenli kontroller ilaç dozunun ve egzersiz programının hastalık aktivitesine göre ayarlanmasını sağlar.

Düzenli Egzersiz ve Duruş

Günlük germe ve solunum egzersizleri, uygun duruş ve yüzme omurga hareketini korumaya yardımcı olur. Sert bir yatak ve yüksek yastıktan kaçınmak, çalışma ortamında oturma süresini bölmek duruşu korumada faydalıdır. Egzersiz hastalığın ortaya çıkmasını önlemez; başladıktan sonra seyri iyileştirir.

Sigarayı Bırakma ve Sağlıklı Yaşam

Sigara bırakılmalıdır; hastalığın seyrini kötüleştirir ve akciğer ile kalp-damar riskini artırır. Alkol, özellikle NSAİİ kullanılıyorsa mide kanaması riskini artırdığı için sınırlandırılmalıdır. Sağlıklı kilo, dengeli beslenme, yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı kemik sağlığı için önemlidir; takviyeler hekime danışılarak kullanılmalıdır.

Kırık Riskine Dikkat

Çarpma ve düşme riski yüksek sporlardan (ör. temaslı sporlar) ve ağır yük kaldırmaktan kaçınmak ve ev ortamında düşmeyi önleyici önlemler almak omurga kırığı riskini azaltır.

Tedavi Seçenekleri

Sık Sorulan Sorular

Ankilozan spondilit nedir?

Ankilozan spondilit, omurga ve kalça (sakroiliak) eklemlerini tutan kronik, iltihabi bir romatizmal hastalıktır. Zamanla omurgada sertleşme ve hareket kısıtlılığı yapabilir. Bechterew hastalığı ve aksiyel spondiloartrit olarak da bilinir.

Ankilozan spondilitte bel ağrısı diğer bel ağrılarından nasıl ayrılır?

İltihabi bel ağrısı genellikle 45 yaşından önce başlar, üç aydan uzun sürer, dinlenmekle ya da uzun süre hareketsiz kalmakla artar, hareketle ve egzersizle azalır. Gece ya da sabaha karşı ağrıdan uyanma ve yarım saatten uzun süren sabah tutukluğu tipiktir. Bu özellikler varsa bir romatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurmak gerekir; kesin tanıyı hekim koyar.

Her kamburluk ankilozan spondilite işaret eder mi?

Hayır. Yaşa, duruş alışkanlıklarına ve başka hastalıklara bağlı hafif kamburluk çok yaygındır. Ancak genç yaşta başlayan, ağrı ve tutukluk ile birlikte ilerleyen sırt eğriliği varsa uzman hekime başvurmak gerekir.

HLA-B27 pozitif olmak ankilozan spondilit olduğum anlamına gelir mi?

Hayır. HLA-B27 genetik bir işarettir ve sağlıklı insanların da küçük bir bölümünde pozitif çıkar; pozitif olanların çoğunda hastalık hiç gelişmez. Tersine, hastaların bir kısmında test negatiftir. Tanı, belirtiler, muayene ve görüntüleme bulgularıyla birlikte hekim tarafından konur.

Ankilozan spondilit bel fıtığı ile karıştırılır mı?

Evet, ikisi de bel ağrısına yol açtığı için karıştırılabilir. Bel fıtığında ağrı çoğunlukla bacağa yayılır ve öne eğilmek ya da öksürmekle artar. Ankilozan spondilitte ise ağrı dinlenmekle artar, hareketle azalır ve sabah tutukluğu eşlik eder. Karışmayı önlemek için görüntüleme ve muayene gerekir.

Ankilozan spondilit kalıtsal mıdır, çocuğuma geçer mi?

Hastalıkta genetik yatkınlığın önemli bir rolü vardır ve ailede ankilozan spondilit olması riski artırır. Buna rağmen hastalığı olan kişilerin çocuklarının çoğunda hastalık gelişmez. Çocukta uzun süren bel ağrısı, kalça ya da topuk ağrısı olursa çocuk romatoloji uzmanına danışılmalıdır.

Ankilozan spondilit ölümcül müdür, yaşam süresini kısaltır mı?

Ankilozan spondilit çoğu hastada yaşam beklentisini belirgin kısaltmaz. Ancak tedavi edilmezse omurga sertleşmesi, kırık, göz ve kalp-damar komplikasyonları gelişebilir. Bu nedenle düzenli takip, ilaç ve egzersiz önemlidir. Kalp, göz ya da sinir sistemi ile ilgili alarm belirtileri varsa acil başvuru gerekir.

Ankilozan spondilit ilerler mi, tedavi edilmezse ne olur?

Hastalığın seyri kişiden kişiye çok değişir; bazı hastalarda hafif seyreder, bazılarında omurgada sertleşme ve kamburlaşma gelişir. Tedavi edilmezse ağrı, tutukluk ve işlev kaybı artabilir; kemik zayıflığı ve kırık riski yükselir. Erken tanı ve uygun tedavi bu ilerlemeyi yavaşlatmaya yardımcı olur.

Ankilozan spondilit tamamen iyileşir mi?

Hastalığın bilinen kalıcı bir tedavisi yoktur; amaç iltihabı ve ağrıyı kontrol etmek, hareketi korumaktır. Uygun ilaç ve düzenli egzersizle birçok hastada belirtiler büyük ölçüde baskılanır ve hastalık düşük aktiviteli dönemde tutulur. Tedavi planı için romatoloji uzmanına danışılmalıdır.

Ankilozan spondilit ilaçları ömür boyu kullanılır mı?

Hastalık kronik olduğu için tedavi çoğu hastada uzun süreli, bazen yıllarca sürer. İlaç dozu hastalık aktivitesine göre hekim tarafından azaltılabilir ya da değiştirilebilir. İlacı kendi başınıza kesmeyin, çünkü çoğu hastada ağrı ve tutukluk geri döner.

Ankilozan spondilitte hangi egzersizler yapılmalı?

Düzenli germe, omurga ve göğüs kafesi hareketleri, duruş egzersizleri ve yüzme genellikle önerilir. Egzersizler en iyi fizyoterapist ya da fizik tedavi hekiminin hazırladığı programla, kişinin hastalık aktivitesine göre yapılır. Zıplama ve çarpma içeren sporlar ile ani, zorlayıcı hareketler konusunda hekime danışılmalıdır.

Ankilozan spondilit hastaları yüzebilir mi?

Evet. Yüzme, eklemleri yüklemeden omurgayı, göğüs kafesini ve solunum kaslarını çalıştırdığı için ankilozan spondilitte en uygun egzersizlerden biri olarak önerilir. Ağrılı alevlenme dönemlerinde program hekim ya da fizyoterapist ile uyarlanmalıdır.

Ankilozan spondilitte biyolojik ilaçlar kimlere önerilir?

NSAİİ'lere ve egzersize rağmen hastalık aktivitesi yüksek kalan hastalarda hekim biyolojik ilaçları (anti-TNF ya da IL-17 inhibitörleri) ya da bazı akıllı molekülleri (JAK inhibitörleri) gündeme getirebilir. Bu ilaçlar enfeksiyon riskini artırabildiği için başlamadan önce tüberküloz dahil bazı testler yapılır ve düzenli takip gerekir. İlaç seçimi yalnızca romatoloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Ankilozan spondilitte ameliyat gerekir mi?

Çoğu hasta ameliyat olmadan ilaç ve egzersizle takip edilir. Ameliyat yalnızca ileri kalça eklemi hasarı, ciddi sırt eğriliği ya da omurga kırığı gibi seçilmiş durumlarda gündeme gelir. Karar, hastanın genel durumuna göre ortopedi ya da beyin ve sinir cerrahisi ile romatoloji uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle verilir.

Ankilozan spondilitte gözlerde kızarıklık ve ağrı olursa ne yapılmalı?

Ankilozan spondilitli kişilerde göz içi iltihabı (üveit) görülebilir; tipik olarak tek gözde ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet ve bulanık görme olur. Bu belirtiler varsa gecikmeden bir göz hekimine ya da acile başvurulmalıdır, çünkü tedavi edilmezse görmeyi etkileyebilir.

Sigara ve alkol ankilozan spondilit için sakıncalı mıdır?

Sigara hastalığın daha aktif seyretmesi ve omurgada daha fazla hasar gelişmesiyle ilişkilidir; bırakılması önerilir. Alkol, özellikle NSAİİ kullananlarda mide kanaması riskini artırır ve bazı ilaçlarla etkileşebilir, bu nedenle sınırlandırılmalıdır. Kullandığınız ilaçlar için doktorunuza danışın.

Gebelik döneminde ankilozan spondilit ilaçlarına devam edilir mi?

Gebelik planlayan ya da gebe kalan hasta ilaçlarını kendi başına bırakmamalı, romatoloji ve kadın doğum uzmanıyla birlikte plan yapmalıdır. Bazı ilaçlar (ör. NSAİİ'ler özellikle gebeliğin son döneminde, metotreksat) önerilmez; bazı biyolojik ilaçlar ise hekim kararıyla sürdürülebilir. Hastalığın gebelik süresince kontrol altında tutulması anne ve bebek için önemlidir.

Ankilozan spondilit hastaları araba kullanabilir mi?

Hastalık tek başına araç kullanmayı yasaklamaz. Boyun ve omurga hareketleri ileri derecede kısıtlıysa, yan ve arkayı görmek zorlaşabileceği için dikkatli olunmalıdır. Uzun yolda sık mola vermek ve ağrı kesici kullanıyorsanız uyku hali yapıp yapmadığını doktorunuza sormak yararlıdır.

Ankilozan spondilit bebeklerde ya da çocuklarda görülür mü?

Bebeklerde son derece nadirdir. Hastalık çoğunlukla genç erişkinlikte başlar, ancak bazen 16 yaşından önce de (çocukluk çağı başlangıçlı) görülebilir. Çocukta uzun süren eklem ya da topuk ağrısı olursa çocuk romatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Ankilozan spondilit hangi bölüm ve doktora gider?

Hastalıkla romatoloji uzmanları ilgilenir; fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanları da tanı, egzersiz ve izlemede yer alır. Göz belirtilerinde göz hekimi, bağırsak belirtilerinde gastroenteroloji uzmanı da sürece katılabilir.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Ankylosing spondylitis
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Ankylosing Spondylitis
  3. Cleveland Clinic. Ankylosing Spondylitis: Symptoms & Treatment
  4. Dicle Tıp Dergisi (DergiPark). Ankilozan spondilitli hastalarda güncel tedavi yaklaşımları
  5. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (DergiPark). ANKİLOZAN SPONDİLİT TEDAVİSİNDE EGZERSİZİN ÖNEMİ
İlgili Tedaviler 1İlgili Ameliyatlar 0