AMELİYAT

Karotis Endarterektomi Ameliyatı

Karotis endarterektomi, boyundaki şah damarında (karotis arter) biriken ve inme riskini artıran yağlı plağın boyundan yapılan bir kesiyle temizlenmesidir. Ameliyat genellikle 1-2 saat sürer ve hastaların çoğu ertesi gün taburcu olur.

Son güncelleme: 14.11.2026
AnesteziGenel ya da Bölgesel (Boyun Bloğu)
Süre1-2 Saat
Hastanede yatış1-2 Gün
İşe dönüş2-4 Hafta
Karotis Endarterektomi Ameliyatı

Özet

Karotis arterler (şah damarları), boynun her iki yanında yer alan ve beyne kanın büyük bölümünü taşıyan ana atardamarlardır. Damar sertliği (ateroskleroz) sonucunda bu damarların iç yüzeyinde yağ, kolesterol ve kalsiyumdan oluşan plaklar birikebilir. Buna karotis arter hastalığı ya da karotis darlığı (stenoz) denir. Plaktan kopan parçalar ya da plak üzerinde oluşan pıhtı beyne giderek geçici iskemik atağa (TIA) ya da inmeye (felç) yol açabilir.

Karotis endarterektomi, boyundan yapılan bir kesiyle şah damarının açılması ve içindeki plağın çıkarılmasıdır. Amaç ileride inme geçirme riskini azaltmaktır. Ameliyat genel anestezi ya da boyun bölgesini uyuşturan bölgesel anestezi ile genellikle 1-2 saatte yapılır. Hastalar birkaç saat içinde yürür ve çoğu ertesi gün taburcu olur. Hafif günlük işlere birkaç gün içinde, işe genellikle 2-4 haftada dönülür. Ameliyat damar sertliğini ortadan kaldırmaz; bu nedenle ilaç tedavisi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ömür boyu sürdürülmelidir.

Hakkında

Karotis Arter Hastalığı Nedir?

Karotis arter hastalığı, şah damarlarının iç yüzeyinde zamanla plak birikmesi ve damarın daralmasıdır. Darlık çoğunlukla boyundaki ana şah damarının beyne ve yüze giden iki dala ayrıldığı noktada gelişir. Hastalık yıllar içinde yavaş ilerler ve çoğu zaman inme ya da TIA olana kadar belirti vermez.

Risk Etkenleri

  • Yaş: Risk yaşla birlikte artar; hastalık en sık 65 yaş üzerinde görülür.
  • Sigara: En önemli değiştirilebilir risk etkenlerinden biridir.
  • Yüksek tansiyon: Damar duvarını zedeler ve plak oluşumunu hızlandırır.
  • Yüksek kolesterol: Özellikle LDL (kötü) kolesterolün yüksekliği plak birikimine yol açar.
  • Diyabet: Damar sertliği riskini artırır.
  • Fazla kilo ve hareketsizlik: Diğer risk etkenlerini kötüleştirir.
  • Diğer damar hastalıkları ve aile öyküsü: Koroner arter hastalığı ya da bacak damarlarında tıkanıklık olanlarda ve yakın akrabalarında erken yaşta damar hastalığı bulunanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Karotis darlığı çoğu zaman belirti vermez. Belirti olduğunda bu genellikle bir TIA ya da inmedir. Uyarı belirtileri şunlardır:

  • Bir tarafta güçsüzlük ya da uyuşma: Yüzde, kolda ya da bacakta, genellikle vücudun bir yarısında ani gelişen güçsüzlük ya da his kaybı.
  • Yüzde kayma: Ağız kenarının bir tarafa düşmesi.
  • Konuşma bozukluğu: Konuşmada peltekleşme, kelime bulamama ya da söyleneni anlayamama.
  • Bir gözde geçici görme kaybı (amarozis fugaks): Bir gözün önüne perde iner gibi görmenin kısa süreli kaybolması.

TIA belirtileri dakikalar içinde, çoğu zaman bir saatten kısa sürede geçer. Belirtiler geçse bile TIA yakın dönemde inme geçirme riskinin yüksek olduğunu gösterir ve acil değerlendirme gerektirir. Bu belirtilerden biri ortaya çıkarsa beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezini arayın.

Tanı Nasıl Konur?

  • Muayene: Hekim stetoskopla boyundaki damarı dinleyebilir. Darlıkta duyulan üfürüm (bruit) ipucu olabilir, ancak her darlıkta duyulmaz.
  • Doppler ultrason: Darlığın derecesini ve kan akımını gösteren, ağrısız ve en sık kullanılan ilk tetkiktir.
  • BT anjiyografi ya da MR anjiyografi: Ameliyat planlanırken darlığı ve damarların yapısını daha ayrıntılı göstermek için kullanılır. BT anjiyografide damar yoluyla kontrast madde verilir.
  • Kateter anjiyografisi: Kasık ya da koldaki bir damardan kateterle girilerek yapılır. Diğer tetkikler yeterli bilgi vermediğinde nadiren gerekir.
  • Beyin görüntülemesi: TIA ya da inme geçirmiş hastalarda beyinde hasar olup olmadığını görmek için BT ya da MR çekilir.

Ameliyatsız Tedavi

Karotis darlığı olan her hastaya, ameliyat olsun ya da olmasın, ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir:

  • Kan sulandırıcı (antiagregan) ilaçlar: Aspirin ya da klopidogrel gibi ilaçlar pıhtı oluşumunu azaltır.
  • Kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler): Plağın ilerlemesini yavaşlatır ve inme riskini azaltır.
  • Tansiyon ve şeker kontrolü: Yüksek tansiyon ve diyabet düzenli olarak tedavi edilir.
  • Sigarayı bırakmak: İnme riskini azaltan en etkili adımlardan biridir.
  • Beslenme ve hareket: Doymuş yağ ve tuzu azaltan, sebze, meyve ve tam tahıl ağırlıklı bir beslenme; haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz ve sağlıklı kilo önerilir.

Hafif ya da orta derecede darlığı olan ve belirti vermeyen hastaların çoğu yalnızca bu tedaviyle ve düzenli ultrason kontrolleriyle izlenir.

Karotis Endarterektomi Kimlere Önerilir?

  • Belirti vermiş darlık: Son aylarda TIA ya da hafif inme geçirmiş ve aynı taraftaki şah damarında belirgin (genellikle yüzde 50-70 ve üzeri) darlığı olan hastalar. Bu hastalarda inme riski ilk haftalarda en yüksektir; bu nedenle ameliyat uygunsa mümkün olduğunca erken, tercihen belirtilerden sonraki 2 hafta içinde yapılır.
  • Belirti vermemiş ileri darlık: Hiç belirti vermemiş ancak çok ileri darlığı olan bazı hastalarda, yaş, beklenen yaşam süresi ve ameliyat riski birlikte değerlendirilerek önerilebilir.

Ağır ve kalıcı inme geçirmiş ya da damarı tamamen tıkanmış hastalarda ameliyatın yararı genellikle yoktur. Karar damar cerrahı (kalp ve damar cerrahisi) ile nöroloji uzmanının değerlendirmesiyle hasta ile birlikte verilir. Her iki şah damarında darlık varsa iki taraf aynı ameliyatta yapılmaz; gerekirse birkaç hafta arayla ayrı ameliyatlar planlanır.

Karotis Stent ile Farkı

Karotis stentlemede boyunda kesi yapılmaz; kasık ya da koldaki bir damardan ince bir kateterle girilerek daralan bölgeye balon ve tel kafes (stent) yerleştirilir. İşlem genellikle lokal anestezi ile yapılır. Çoğu hastada endarterektomi standart tedavidir. Stent daha çok ameliyat riski yüksek olan, daha önce boyun ameliyatı ya da ışın tedavisi görmüş ya da darlığı cerrahi olarak ulaşılması güç yerde olan hastalarda tercih edilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna hastanın özelliklerine göre karar verilir.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

  • Anestezi: Ameliyat genel anestezi ya da boyun bölgesini uyuşturan bölgesel anestezi (servikal blok) ile yapılır. Bölgesel anestezide hasta uyanık olduğu için ameliyat sırasında konuşması ve el hareketleri izlenerek beyin işlevleri takip edilebilir.
  • Kesi: Boynun ameliyat edilecek tarafında, çene altından köprücük kemiğine doğru uzanan ve birkaç santimetre uzunluğunda bir kesi yapılır.
  • Damarın kontrol altına alınması: Şah damarı ortaya çıkarılır, pıhtılaşmayı önleyen ilaç (heparin) verilir ve darlığın altından ve üstünden damar geçici olarak kapatılır.
  • Beyne kan akımının korunması: Gerekirse cerrah, plak temizlenirken kanın beyne akmaya devam etmesi için damarın içine geçici ince bir tüp (şant) yerleştirir.
  • Plağın çıkarılması: Damar boyuna doğru açılır ve plak damarın iç tabakasıyla birlikte dikkatle çıkarılır.
  • Damarın kapatılması: Damar doğrudan dikilerek ya da damarın genişliğini korumak için bir yama kullanılarak kapatılır.
  • Yaranın kapatılması: Kanama kontrol edilir; gerekirse birkaç gün için küçük bir dren konur ve deri kapatılır.

Riskler ve Komplikasyonlar

Karotis endarterektomi, uygun hastalarda inme riskini azaltan, sık yapılan bir ameliyattır. Ancak her ameliyatta olduğu gibi riskleri vardır. Riskler hastanın yaşına, genel sağlığına ve ameliyatın neden yapıldığına göre değişir; cerrahınız size bunları ayrıntılı olarak anlatır.

  • İnme: En önemli risktir. Ameliyat sırasında ya da sonrasında plak parçası ya da pıhtı beyne gidebilir. Bu risk az görülür ve uygun hastalarda ameliyatın inme riskini azaltma yararı bu riskten daha büyüktür.
  • Kalp krizi: Karotis darlığı olan hastalarda kalp damarı hastalığı da sık olduğu için görülebilir.
  • Sinir etkilenmesi: Ameliyat bölgesine yakın sinirlerin etkilenmesiyle ses kısıklığı, yutma güçlüğü, dilde bir tarafa kayma ya da yüzde ve kulak çevresinde uyuşukluk görülebilir. Bunların çoğu haftalar ya da aylar içinde düzelir.
  • Boyunda kanama (hematom): Çoğu küçüktür; nadiren büyüyerek hava yolunu sıkıştırabilir ve yeniden ameliyat gerektirebilir.
  • Aşırı kanlanma (hiperperfüzyon) sendromu: Darlık açıldıktan sonra beyne giden kanın birden artmasıyla şiddetli baş ağrısı, nöbet ya da nadiren beyin kanaması görülebilir. Tansiyonun iyi kontrol edilmesi riski azaltır.
  • Yara enfeksiyonu: Nadirdir ve genellikle antibiyotikle tedavi edilir.
  • Yeniden daralma (restenoz): Bazı hastalarda damar yıllar içinde yeniden daralabilir; bu nedenle kontrol ultrasonları yapılır.

Ameliyat Öncesi

Değerlendirme ve Tetkikler

  • Görüntüleme: Darlığın derecesi Doppler ultrason, gerekirse BT ya da MR anjiyografi ile kesinleştirilir.
  • Nörolojik değerlendirme: TIA ya da inme geçirmiş hastalar nöroloji uzmanınca değerlendirilir.
  • Kalp değerlendirmesi: EKG çekilir; gerekirse kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ve kardiyoloji görüşü istenir.
  • Kan tahlilleri: Kan sayımı, böbrek fonksiyonları, kan şekeri ve pıhtılaşma değerleri bakılır.
  • Anestezi değerlendirmesi: Anestezi uzmanı sağlık durumunuzu değerlendirir ve genel ya da bölgesel anestezi seçeneklerini sizinle konuşur.

İlaçlar

Kullandığınız tüm ilaçları ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin. Aspirin ve benzeri kan sulandırıcılar inmeyi önlediği için karotis ameliyatından önce çoğu hastada kesilmez. Varfarin ya da yeni nesil kan sulandırıcılar gibi ilaçlar için ne zaman ve nasıl ara verileceğini doktorunuz belirler. Hiçbir kan sulandırıcıyı doktorunuza danışmadan bırakmayın. Kolesterol ve tansiyon ilaçlarınız genellikle ameliyat sabahı da sürdürülür; diyabet ilaçlarınızın nasıl kullanılacağını doktorunuza sorun.

Açlık

Katı yiyecekler genellikle ameliyattan 6 saat önce kesilir; su gibi berrak sıvılar ameliyattan 2 saat öncesine kadar içilebilir. Gereksiz uzun açlık önerilmez. Kesin süreyi anestezi ekibi size söyler.

Sigara

Sigara hem ameliyat riskini hem de yeni bir inme ya da kalp krizi riskini artırır. Ameliyattan önce bırakmanız ve ameliyattan sonra bir daha başlamamanız önerilir; bu konuda destek isteyebilirsiniz.

Hazırlık

  • Ameliyattan önce yeni bir güçsüzlük, uyuşma, konuşma ya da görme sorunu yaşarsanız hemen ekibinize ya da 112'ye haber verin.
  • Taburculukta sizi eve götürecek ve ilk günlerde yardımcı olacak birini ayarlayın.

Ameliyat Sonrası

Hastanede

Ameliyattan sonra bir süre ayılma odasında ya da yoğun bakımda izlenirsiniz. Tansiyonunuz, nabzınız, boyundaki yara ve yüzünüzün, kollarınızın ve bacaklarınızın hareketleri düzenli olarak kontrol edilir. Ameliyattan sonraki tansiyon kontrolü özellikle önemlidir. Çoğu hasta birkaç saat içinde yemek yiyip içebilir ve yürüyebilir. Boyna dren konduysa genellikle ertesi gün alınır. Hastaların çoğu ertesi gün, bazıları 1-2 gün içinde taburcu olur.

Ağrı ve Boyun

Boyunda ağrı ve hassasiyet ilk günlerde ağrı kesicilerle kontrol edilir. Boyunda morarma ve hafif şişlik olabilir; genellikle bir hafta içinde geriler. Kesi yerinin çevresinde ve kulak memesi altında uyuşukluk sık görülür ve çoğunlukla aylar içinde azalır.

Yara Bakımı

Yarayı temiz ve kuru tutun. Yara kuruyana kadar banyo ya da duş almayın; ne zaman yıkanabileceğinizi ekibiniz söyler. Dikişler kendiliğinden eriyen türdense alınması gerekmez; değilse genellikle 7-10 gün içinde alınır. İz birkaç ay içinde soluklaşır.

İlaçlar

Taburculukta genellikle aspirin gibi bir kan sulandırıcı ve kolesterol ilacı (statin) verilir. Bu ilaçlar yeni bir inme riskini azaltır ve çoğu hastada ömür boyu kullanılır. Tansiyon ve diyabet ilaçlarınızı düzenli kullanın.

İyileşme Takvimi

  • İlk gün: Yürüme, yeme ve içmeye başlanır.
  • 1-2. gün: Çoğu hasta taburcu olur.
  • İlk hafta: Evde dinlenme ve kısa yürüyüşler; boyundaki şişlik ve morarma geriler.
  • 2-4. hafta: Çoğu hasta işine ve olağan günlük etkinliklerine döner.
  • 4-6. hafta: Boyun büyük ölçüde iyileşir; ağır kaldırma ve yorucu sporlara bu dönemden sonra dönülür.

İşe, Araç Kullanmaya ve Spora Dönüş

İşe dönüş genellikle 2-4 hafta sürer; ağır bedensel işlerde daha uzun olabilir ve kesin süreyi doktorunuz belirler. Boynunuz ağrısız olana ve omzunuzun üzerinden rahatça bakabilene kadar araç kullanmayın; bu çoğu hastada birkaç hafta sürer. Ameliyattan önce inme geçirdiyseniz araç kullanmaya dönüş için ayrıca doktorunuzun onayı gerekir. En az 6 hafta ağır kaldırmayın ve temaslı ya da yorucu sporlardan kaçının; hafif yürüyüşler ise ilk günlerden itibaren yararlıdır.

Kontroller

Ameliyattan sonra kontrol muayeneleri ve Doppler ultrason yapılır. Bu kontrollerde ameliyat edilen damar ve diğer taraftaki şah damarı da izlenir. Sigarayı bırakmak, ilaçları düzenli kullanmak ve tansiyon, kolesterol ve şekeri kontrol altında tutmak hastalığın ilerlemesini yavaşlatır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

  • Yarada artan kızarıklık, akıntı ya da ateş
  • Geçmeyen şiddetli ağrı ya da şiddetli baş ağrısı
  • Boyunda hızla büyüyen şişlik, nefes darlığı ya da yutma güçlüğü (hemen acil servise başvurun)
  • Yüzde, kolda ya da bacakta ani güçsüzlük ya da uyuşma, konuşma bozukluğu, bir gözde görme kaybı, ani baş dönmesi ya da denge kaybı (inme belirtileri; belirtiler geçse bile hemen 112'yi arayın)

Sık Sorulan Sorular

Karotis endarterektomi nedir?

Karotis endarterektomi, boyundaki şah damarında (karotis arter) biriken yağlı plağın boyundan yapılan bir kesiyle temizlenmesidir. Amaç beyne giden kan akımını rahatlatmak ve ileride inme geçirme riskini azaltmaktır. Ameliyat damar sertliği hastalığını tamamen ortadan kaldırmaz; ilaç tedavisi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sürdürülmelidir.

Karotis endarterektomi kimlere yapılır?

Ameliyat çoğunlukla son aylarda geçici iskemik atak (TIA) ya da hafif inme geçirmiş ve aynı taraftaki şah damarında belirgin darlığı olan hastalara önerilir. Hiç belirti vermemiş ama çok ileri darlığı olan bazı hastalarda da yaş, genel sağlık ve ameliyat riski birlikte değerlendirilerek önerilebilir. Karar damar cerrahı ve nöroloji uzmanının değerlendirmesiyle hasta ile birlikte verilir.

Şah damarı darlığı hangi belirtileri verir?

Şah damarı darlığı çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Belirti olduğunda genellikle vücudun bir yarısında ani güçsüzlük ya da uyuşma, yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da bir gözde perde inmesi şeklinde geçici görme kaybı görülür. Bu belirtiler kısa sürede geçse bile acil değerlendirme gerektirir.

Geçici iskemik atak (TIA) nedir, neden önemlidir?

TIA, beynin bir bölümüne giden kanın kısa süreliğine azalmasıyla ortaya çıkan ve inmeye benzeyen belirtilerdir. Belirtiler dakikalar içinde, çoğu zaman bir saatten kısa sürede geçer ve kalıcı hasar bırakmaz. Ancak TIA yakın dönemde inme geçirme riskinin yüksek olduğunu gösteren bir uyarıdır; belirtiler geçse bile hemen 112'yi aramalı ya da acil servise başvurmalısınız.

Karotis darlığı nasıl teşhis edilir?

İlk ve en sık kullanılan tetkik, boyundaki damarın ağrısız şekilde incelendiği Doppler ultrasondur. Ameliyat planlanıyorsa darlık BT anjiyografi ya da MR anjiyografi ile daha ayrıntılı gösterilir. Kateterle yapılan anjiyografi artık nadiren gerekir.

Ameliyat olmazsam ne olur?

Bu, darlığın derecesine ve belirti verip vermediğine bağlıdır. Belirti vermemiş darlığı olan hastaların çoğunda iyi bir ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yıllık inme riski düşüktür. TIA ya da hafif inme geçirmiş ve ileri darlığı olan hastalarda ise ameliyatsız kalındığında yakın dönemde yeni bir inme geçirme riski belirgin olarak daha yüksektir.

Ameliyat ne zaman yapılmalı?

TIA ya da hafif inme geçirmiş hastalarda yeni inme riski ilk haftalarda en yüksektir. Bu nedenle ameliyat uygunsa mümkün olduğunca erken, tercihen belirtilerden sonraki 2 hafta içinde yapılır. Belirti vermemiş darlıkta ise ameliyat planlı olarak, hastanın genel durumu değerlendirildikten sonra yapılır.

Karotis stent ile endarterektomi arasındaki fark nedir?

Endarterektomide boyundan yapılan bir kesiyle damar açılır ve plak çıkarılır. Stentlemede ise kasık ya da koldaki bir damardan ince bir kateterle girilerek daralan bölgeye tel kafes (stent) yerleştirilir. Çoğu hastada endarterektomi standart tedavidir; stent daha çok ameliyat riski yüksek olan ya da boynunda önceden ameliyat veya ışın tedavisi olan hastalarda tercih edilir.

Ameliyat genel anestezi ile mi yapılır?

Karotis endarterektomi genel anestezi ile ya da boyun bölgesini uyuşturan bölgesel anestezi (servikal blok) ile yapılabilir. Bölgesel anestezide hasta uyanık olduğu için ameliyat sırasında konuşması ve el hareketleri izlenerek beyin işlevleri takip edilebilir. Hangisinin uygun olduğuna anestezi uzmanı ve cerrah sizinle birlikte karar verir.

Karotis endarterektomi ne kadar sürer?

Ameliyat genellikle 1-2 saat sürer. Hazırlık ve ayılma süresiyle birlikte ameliyathanede daha uzun zaman geçirebilirsiniz. Her iki şah damarında darlık varsa iki taraf aynı ameliyatta yapılmaz; gerekirse birkaç hafta arayla ayrı ameliyatlar planlanır.

Ameliyattan önce aspirin ve kan sulandırıcılarımı bırakmalı mıyım?

Aspirin ve benzeri ilaçlar inmeyi önlediği için karotis ameliyatından önce çoğu hastada kesilmez. Varfarin ya da yeni nesil kan sulandırıcılar gibi ilaçlar için ise ne zaman ve nasıl ara verileceğini doktorunuz belirler. Hiçbir ilacınızı doktorunuza danışmadan bırakmayın.

Karotis endarterektominin riskleri nelerdir?

En önemli risk ameliyat sırasında ya da sonrasında inmedir; bu risk az görülür ve uygun hastalarda ameliyatın yararı riskinden büyüktür. Diğer riskler kalp krizi, ses kısıklığı ya da yutma güçlüğü yapan sinir etkilenmesi, boyunda kanama, şiddetli baş ağrısıyla seyreden aşırı kanlanma sendromu, yara enfeksiyonu ve damarın yeniden daralmasıdır. Riskler kişiden kişiye değiştiği için cerrahınız size kendi durumunuza göre bilgi verir.

Ameliyat sırasında ölüm riski var mı?

Her büyük ameliyatta olduğu gibi karotis endarterektomide de ölüm riski vardır, ancak bu risk düşüktür. Risk yaşa, kalp ve akciğer hastalıklarına ve ameliyatın inme sonrası mı yoksa planlı olarak mı yapıldığına göre değişir. Ameliyat öncesi değerlendirmede kalp durumunuzun incelenmesi ve tansiyonun iyi kontrol edilmesi riski azaltır.

Karotis ameliyatından sonra ses kısıklığı olur mu?

Olabilir. Ameliyat bölgesine yakın sinirlerin etkilenmesiyle ses kısıklığı, yutma güçlüğü ya da dilde bir tarafa kayma görülebilir; bunların çoğu haftalar ya da aylar içinde düzelir. Ses kısıklığı nefes darlığı ve boyunda büyüyen şişlikle birlikteyse kanama olabilir ve hemen acil servise başvurmanız gerekir. Uzun süren ses kısıklığında doktorunuz kulak burun boğaz muayenesi isteyebilir.

Karotis ameliyatından sonra boyunda şişlik olur mu?

Ameliyattan sonra boyunda hafif şişlik ve morarma olması normaldir ve genellikle bir hafta içinde geriler. Kesi yerinin çevresinde uyuşukluk da sık görülür. Hızla büyüyen şişlik, nefes darlığı ya da yutma güçlüğü kanama belirtisi olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.

Hastanede kaç gün kalınır?

Hastaların çoğu ameliyattan sonraki gün, bazıları 1-2 gün içinde taburcu olur. Bu süre içinde tansiyon, yara ve sinir sistemi bulguları düzenli olarak kontrol edilir. Ameliyat bir inmeden sonra yapıldıysa ya da başka sağlık sorunları varsa yatış uzayabilir.

Ameliyattan sonra ne zaman normal hayata dönülür?

Çoğu hasta ameliyattan birkaç saat sonra yürür ve taburculuktan sonra günlük işlerine giderek döner. İşe ve olağan etkinliklere dönüş genellikle 2-4 hafta sürer. Ağır kaldırma ve yorucu sporlardan yaklaşık 6 hafta kaçınılmalıdır.

Ameliyattan sonra ne zaman araç kullanabilirim?

Boynunuz ağrısız olana ve omzunuzun üzerinden rahatça bakabilene kadar araç kullanmamalısınız. Bu çoğu hastada birkaç hafta sürer; boynun tam iyileşmesi 4-6 haftayı bulabilir. Ameliyat öncesinde inme geçirdiyseniz araç kullanmaya dönüş için ayrıca doktorunuzun onayı gerekir.

Karotis ameliyatından sonra beslenme nasıl olmalıdır?

Ameliyattan sonra genellikle aynı gün normal yemeklere başlanabilir; yutmada güçlük varsa ilk günlerde yumuşak yiyecekler tercih edilir. Damar sertliği süregen bir hastalık olduğu için uzun vadede doymuş yağ ve tuzu azaltan, sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı bir beslenme önerilir. Bu beslenme düzeni ameliyattan sonra kalıcı olarak sürdürülmelidir.

Ameliyattan sonra hangi ilaçları kullanacağım?

Çoğu hastaya taburculukta aspirin gibi bir kan sulandırıcı ve kolesterol düşürücü bir ilaç (statin) verilir. Bu ilaçlar yeni bir inme ve kalp krizi riskini azaltır ve genellikle ömür boyu kullanılır. Tansiyon ve diyabet ilaçlarınızı da düzenli kullanmanız önemlidir.

Damar yeniden daralır mı?

Ameliyat edilen damar bazı hastalarda yıllar içinde yeniden daralabilir. Bu nedenle ameliyattan sonra kontrol ultrasonları yapılır ve diğer taraftaki şah damarı da izlenir. Sigarayı bırakmak, ilaçları düzenli kullanmak ve tansiyon, kolesterol ve şekeri kontrol altında tutmak yeniden daralma riskini azaltır.

Ameliyattan sonra iz kalır mı?

Boyunda birkaç santimetre uzunluğunda bir kesi izi kalır. İz genellikle boyun kıvrımına yakın olduğu için zamanla soluklaşır ve belirginliği birkaç ay içinde azalır. İz yerinin çevresinde bir süre uyuşukluk hissedilebilir.

Karotis endarterektomi SGK tarafından karşılanıyor mu?

Karotis endarterektomi genellikle sağlık güvencesi kapsamındaki ameliyatlar arasındadır. Ancak kapsam ve ek ücret koşulları hastaneye göre değişebilir; güncel koşulları ameliyat olacağınız hastaneden öğrenin.

Ameliyattan sonra hangi durumlarda acile başvurmalıyım?

Yüzde, kolda ya da bacakta ani güçsüzlük ya da uyuşma, konuşma bozukluğu, bir gözde görme kaybı, ani baş dönmesi ya da şiddetli baş ağrısı varsa hemen 112'yi arayın; bunlar inme belirtisi olabilir. Boyunda hızla büyüyen şişlik, nefes darlığı ya da yutma güçlüğü de acil durumdur. Yarada kızarıklık, akıntı ya da ateş varsa doktorunuza başvurun.

Kaynaklar

  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi). Carotid endarterectomy
  2. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Carotid artery surgery - open
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Carotid Artery Disease
  4. Cleveland Clinic. Carotid Endarterectomy: Surgery & Recovery
  5. Genel Tıp Dergisi (DergiPark). Karotis Endarterektomi Sonrası Klinik Sonuçlar ve Orta Dönem Mortalite: Tek Merkez Çalışması
  6. Pamukkale Tıp Dergisi (DergiPark). Karotis endarterektomide dacron yama ve primer kapatma yöntemlerinin karşılaştırılması