Öpücük Hastalığı Tedavisi

Öpücük Hastalığı Tedavisi
Öpücük Hastalığı Tedavisi

 

Öpücük hastalığı, genellikle 15-18 yaşları arasında ve 5 yaş altı çocuklarda görülen virüslere bağlı bir hastalıktır. Oldukça bulaşıcı olan bu hastalık, ağız salgıları yoluyla bulaşır. Bu nedenle adına öpücük hastalığı adı verilmiştir. Çocukların dudaktan öpülmesi ile bulaşıcılığı artmaktadır. Bu nedenle ailelerin bebeklik çağından itibaren dudaktan öpmemeleri ve kendi çatal ve kaşıklarını çocuklarına kullandırmamaları gerekir.

Öpücük hastalığı oldukça önemlidir ve ateşli seyreden bir hastalıktır. Çocuklarda zatürreden kalp zarı iltihaplanmasına, dalak yırtılmasından menenjite kadar pek çok probleme neden olabilir. Bu nedenle hastalığın erken teşhis edilmesi çok büyük öneme sahiptir. Bu hastalığın belirli bir tedavisi yoktur. Virüse bağlı gelişen bir hastalık olduğu için antibiyotik tedavisi işe yaramaz. Hastalığa yakalanan çocuklara bol bol sıvı tüketmeleri gerektiği söylenir ve hastaların istirahat etmesi gerekir. Öpücük hastalığının gösterdiği komplikasyonlara göre ek olarak bazı ilaçların kullanılması tavsiye edilebilir.

İnceleyen ve onaylayan: Uzm. Dr. Mehmet Karahan

Öpücük Hastalığı Tedavisi Türleri

Bu hastalıkta belirli bir tedavi şekli belirlenmemiştir. Hastalığın genellikle kendiliğinden geçmesi beklenir. Bu süre içinde hastaların yapması gereken bazı kurallar bulunur.

İstirahat

Hastalık süreci boyunca hastaların evde istirahat etmeleri gerekir. Bu hastalık 1-2 hafta içinde geçer ancak iç organları etkilemesi durumunda hastalığın geçmesi birkaç ayı bulabilir. Hastaların bu dönemde istirahat etmeleri ve bedenlerini çok yormamaları önem taşır.

Sıvı Tüketimi

Öpücük hastalığı viral bir hastalık olduğu için ter, idrar ve dışkı ile atılabilir. Bazı hastalarda ishale de neden olabilir. Hastaların 2 hafta boyunca bol bol sıvı tüketmeleri ve vücudun kaybettiği sıvıyı bu şekilde tamamlamaları gerekir. Günde en az 2 litre su, meyve suları ve çorbalar, tüketmeleri gereken sıvı besinler arasında yer alır.

İlaç Tedavisi

İlaç tedavisi, öpücük hastalığının semptomlarına göre değişiklik göstererek uygulanabilir. Komplikasyonlar merkezi sinir sistemi tutuklamaları, kansızlık, solunum yolu daralması şeklinde kendini gösterebilir. Ayrıca ateş ve ishal gibi durumlar da yaşanabilir. Bu durumların kontrol altına alınması için hastalara ilaç tedavisi verilir.

Ateş Düşürücü İlaçlar

Öpücük hastalığı ateşli bir hastalıktır. Çocuklar bir ya da iki hafta boyunca ateşlenebilir ve bu ateş 40 derecenin üzerinde seyredebilir. Çocukların ateşlenmesini önlemek amacıyla ateş düşürücü ilaçlar verilebilir. Bu ilaçların 3 saatte bir farklı gruplardan verilmesi gerekir. Doktorlar, çocuklar için genellikle Calpol ve Dolven ateş düşürücü şuruplarının dönüşümlü olarak kullanılmasını isterler. Bunlardan Calpol etken madde olarak parasetamol içerirken Dolven ibuprofen içerir. Bu etken maddelere sahip olan diğer şuruplar da dönüşümlü olarak kullanılabilir.

Kortikosteroid

Kortikosteroid, öpücük hastalığında kısa süreli olarak kullanılır. Hastalık nedeniyle nefes darlığı oluşması, merkezi sinir sistemi tutulmaları ve kansızlık gibi durumlarda bu ilaç tedavisi uygulanır.

Aspirin

Aspirin, çocuklar için ağrı kesici görevindedir. Çocuklarda boğaz, kulak ve karın ağrılarının yaşanması durumunda günlük kullanım için aspirin ilacı verilebilir.

Tedaviyi Destekleyici Unsurlar

Öpücük hastalığının tedavisi için yalnızca ilaç yeterli değildir. Hastanın bazı besinler ile desteklenmesi de önemlidir.

C Vitamini

C vitamini, öpücük hastalığının kolaylıkla atlatılmasına yardımcı olur. Bununla birlikte hastalığın neden olduğu kansızlığı geçirmek için destekleyici görevindedir. Çünkü C vitamini ile demir emilimi artar. Hastaların, öpücük hastalığı dönemi boyunca brokoli, portakal, kivi, limon, pazı, ıspanak, çilek, greyfurt, lahana, biber ve ananas gibi besinleri bol bol tüketmeye özen göstermesi gerekir. Bununla birlikte doktorunuzun vereceği C vitaminin kapsüllerinden de destek alabilirsiniz.

Protein

Hastalık dönemi boyunca protein almak, yorgun düşen vücudun enerji ihtiyacını karşılayacaktır. Bu nedenle bol bol et ve et ürünleri tüketilmesi gerekir. Protein içerikli hapların kullanımı da doktorunuz tarafından tavsiye edilebilir.

Ağız Hijyeni

Öpücük hastalığı direkt olarak ağız ve boğazı etkiler. Bademciklerin ve lenf bezlerini şişmesine neden olur. Bütün bunları engellemek için hastalık dönemi boyunca ağız temizliğine önem vermeniz gerekir. Gece yatmadan önce 1 tatlı kaşığı kadar saf zeytinyağı ile ağız çalkalandığında, tüm mikroplardan arınacaktır. Bununla birlikte ağza karbonatlı su ya da tuzlu su ile gargara yapılması gerekir. Diş temizliğine önem verilmeli ve hastalık dönemi boyunca dişler günde en az 3 kere fırçalanmalıdır.

Hindistan Cevizi Yağı

Hindistan cevizi yağı geçmişten beri kullanılan en güçlü antiviral ve antibakteriyel besinlerden biridir. Bu yağı katı olarak tükettiğiniz zaman öpücük hastalığından kısa sürede kurtulabilirsiniz. Bu yağın içinde bulunan laurik asit, vücudun bağışıklık sisteminin güçlendirir. Ayrıca içinde bulunan vitamin ve mineraller de sağlığımız için oldukça faydalıdır. Öpücük hastalığı dönemi boyunca katı Hindistan cevizi yağını, günde birkaç yemek kaşığı olarak tüketmeniz gerekir.

Soğan

Soğan çok güçlü bir antioksidandır ve virüslere karşı doğal bir ilaç vazifesindedir. Öpücük hastalığı dönemi boyunca soğanı çiğ ya da pişmiş olarak tüketmeniz gerekir. Her yemekte mutlaka soğan kullanılması tavsiye edilir.

Sarımsak

Sarımsak, çok eski zamanlardan beri bilinen ve kullanılan en doğal antibiyotiktir. Ayrıca vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir ve viral hastalıkların vücuttan kolayca atılmasını sağlar. Sarımsağın çiğneyerek tüketilmesi kokuya neden olacağı için küçük parçalar halinde doğranarak su ile birlikte yutulması tavsiye edilir.

Elma Sirkesi

Elma sirkesi içinde bulunan vitamin, mineral, pektin, enzim ve potasyum sayesinde sağlığımız için oldukça faydalı bir besindir. Özellikle salatalarda kullanılan elma sirkesi, öpücük hastalığının da kolaylıkla vücuttan atılmasını sağlayabilir. Bunun nedeni antiviral ve anti mikrobiyal özellik gösteriyor olmasıdır. Elma sirkesini 1 bardak ılık su içerisine 1 yemek kaşığı ekleyerek ve içine 1 tatlı kaşığı da bal koyarak tüketmeniz halinde, öpücük hastalığını kısa sürede atlatabilirsiniz. Bu karşımı her gün tüketmeniz gerekir. Boğaz ağrılarına iyi gelmesi ve boğazda bulunan mikropları temizlemesi için de 1 yemek kaşığı elma sirkesini 1 su bardağı ılık suya ekleyin ve içine 1 tatlı kaşığı karbonat karıştırın. Bu karışımı gargara olarak kullanabilirsiniz. Ağızdaki mikropların temizlenmesi için hazırlanan bu gargaranın sabah ve akşam kullanılması gerekir.

Öpücük Hastalığı Tedavisi Öncesi

Öpücük hastalığının tedavisine başlanmadan önce hastalığın tespit edilmesi gerekir. Tespit için bazı testler yapılır ve hastalığın hangi komplikasyonlara neden olduğu belirlenir.

Hastalığın Tanısının Konulması

Hastalığın tanısı, klinik bulgular ile koyulabilir. Öpücük hastalığı olan çocukların bazıları hiç belirti göstermeyebilir ve hastalık hafif bir şekilde seyredebilir. Anca bazı çocuklar yüksek ateş, aşırı yorgunluk ve halsizlik, boğaz ağrısı, bademciklerde ve lenf bezlerinde büyüme, bademciklerde beyaz iltihaplar olması, baş ağrısı, karaciğer ve dalak büyümesi, cilt döküntüsü gibi belirtiler yaşayabilir. Bu tür belirtilerin olması durumunda doktorlar bazı testler yaparak hastalığın kesin tanısını koyabilir.

Kan Tahlili

Öpücük hastalığının tanısı için kan tahlillerinde lökosit sayımı yapılır. Lökosit sayısında artış olması durumunda hastalığın tespiti yapılabilir. Kanda bulunan lökositlerin bir kısmı öpücük hastalığına özel olan lenfositler şeklinde görülür.

Antikorların Tespiti

Kanda bulunan antikorların tespiti yine kan tahlili ile yapılır. Öpücük hastalığı nedeniyle kandaki antikorlarda artış gözlenir. Bu testler hastalığın daha önce geçirildiğinin ya da şu anda geçirilmekte olduğunun kolayca saptanabilmesini sağlar.

Karaciğer Fonksiyon Testi

Öpücük hastalığı, bu hastalığı geçirenlerin %20’sinde karaciğer büyümesine neden olur. Bu büyüme sarılık ile birleştiğinde hastalar hareket edemeyecek duruma gelebilir. Karaciğer fonksiyon testi yapılarak öpücük hastalığının karaciğere zarar verip vermediğine ya da ne kadar zarar verdiğine bakılabilir. Bu testlerde karaciğerde bulunan enzim değerleri ölçülür. Karaciğer fonksiyon testleri kan tahlili ile yapılır.

Monotest

Monotest öpücük hastalığının tespitinde kullanılan bir diğer testtir. Bu test, tam kan sayımı ile yapılır ve kemiklerde üretilen monosit miktarının ölçülmesini sağlamaktır. Beyaz kan hücresi olan monosit miktarının düşük olması, enfeksiyon ya da virüs nedeniyle oluşan bir hastalığın olduğunun göstergesidir.

Paul-Bunnel Testi

Bu test, virüse bağlı olarak gelişen hastalıkların tespitinde kullanılır. İnsanlardan alınan kan serumları hayvan kanında bulunan alyuvarların üzerine eklenir. İnsan kanı serumu bu alyuvarları pıhtılaştırırsa, hastalık var demektir.

Hastanın Genel Sağlık Durumunun İncelenmesi

Hastalığın tanısı konulduktan sonra hastanın genel sağlık durumu kontrol edilir. Hastalarda öpücük hastalığına bağlı olarak gelişen diğer belirtiler değerlendirilir.

Tedavi Yönteminin Belirlenmesi

Öpücük hastalığını tedavisi için antibiyotikler kullanılmaz. Hastada gelişen komplikasyonlara bağlı olarak aspirin, ateş düşürücü ve kortikosteroid gibi ilaçlar ile tedaviye başlanabilir.

Hastanın veya Ebeveynin Dikkat Etmesi Gerekenler

Hastalığın tespiti yapıldıktan ve tedavi yöntemi belirlendikten sonra hastanın ve ebeveynin yapması gerekenler anlatılır. Doktorunuz en az 15 gün istirahat ile birlikte C vitamini ve protein desteği almanızı önerecektir. Ayrıca bol sıvı alımı da önerilecektir.

Öpücük Hastalığı Tedavisi Sonrası

Öpücük hastalığı bir ya da iki hafta boyunca süren bir hastalıktır. Doktor kontrolleri hastanın yaşadığı komplikasyonlara göre değişiklik gösterecektir. Hastalığın tam olarak atlatılması için doktor kontrollerinin aksatılmaması önemlidir.

Kontroller

Doktor kontrolleri, tedaviye başladıktan iki hafta sonra yapılacaktır. Bazı hastalarda iyileşme, aylar sürebilir. Bu nedenle kontrollerin sayısı da artabilir. Kontroller sırasında hastalığın belirtilerinin ne derece azaldığı belirlenir. İyileşmenin ne kadar sağlandığı bu kontroller sırasında tespit edilir ve gerekirse ek tedavi uygulanır. Hastalığın vücuttan tamamen atılması için doktor kontrollerinin aksatılmaması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Bu hastalıkla ilgili aklınıza takılan tüm soruları doktorunuza sormaktan çekinmeyin. Hastalıkla ilgili tüm detayları bilmeniz, bu hastalığın atlatılmasında kolaylık sağlayacaktır ve hastalığın bulaşmasını önleyecektir.

Öpücük Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Öpücük hastalığının tedavisinin gecikmesi ya da yapılmaması çocuklarda bademcik iltihabına, lenf bezlerinde büyümeye, karaciğer ve dalak gibi organlarda da büyümeye neden olur. Dalak büyümesi, dalağın yırtılması ile sonuçlanabilir. Yetişkinler, bu hastalığı daha zor atlattığı için hastalığın sonuçları da daha ağır olacaktır. Bu tür sağlık sorunları yaşamamak adına hastalığın erken teşhis ile tedavi edilmesi çok önemlidir.

Başka Hastalıklara Sebep Olursa Ne Yapmak Gerekir?

Öpücük hastalığı nedeniyle meydana gelen başka hastalıkların tedavisi yapılmalıdır. Doktorunuz tarafından detaylı inceleme yapılarak hangi hastalıkların meydana geldiği belirlenir. Hastalığın türüne göre de tedavi yöntemi belirlenir. Gerekirse hastaların hastaneye yatırılarak tedavisi sağlanabilir. Öpücük hastalığı sürecinde beklenmeyen bir yan etki ya da belirti görüldüğünde hemen doktora başvurulması, başka bir hastalığın oluşmasını önlemede, en önemli etkendir.

Çocuklarda Öpücük Hastalığı Tehlikeli midir?

Öpücük hastalığı tedavi edilmediği durumlarda farklı hastalıklara neden olabilir ancak çocukların bağışıklık sistemi yetişkinlere göre daha kuvvetlidir. Ayrıca çocuklarda sigara ve alkol gibi bağışıklığı olumsuz etkileyen maddelerin kullanımı olmadığı için iyileşme süresi daha kısadır.

Bitkisel Tedaviler İşe Yarar mı?

Bu hastalığın tedavisi için bitkiler kullanılmaz ancak bazı destekleyici besinler kullanılabilir. Hastalık süresinde antibiyotik kullanılmayacağı için doktorunuz tarafından C vitamini içeren besinlerin ve Hindistan cevizi yağı ya da elma sirkesi gibi desteklerin kullanılması tavsiye edilebilir. Bu destekler, hastalığın daha kolay iyileşmesine ve bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkı sağlayacaktır.

Neden Antibiyotik Kullanılmaz?

Öpücük hastalığı virüsler nedeniyle oluşan bir hastalıktır ve antibiyotiklerin virüsler üzerinde bir etkisi yoktur. Bu nedenle tedavi için antibiyotik kullanılmaz.

Hastalık Ortalama Ne Kadar Sürer?

Hastalık ortalama olarak 1-3 hafta sürer. Ancak yetişkinlerde bu süre biraz daha uzayabilir. Hastalığın uzama süresi dalak büyümesi, karaciğer büyümesi gibi komplikasyonların varlığına göre de değişiklik gösterebilir.

Öpücük Hastalığı Tedavisi Nasıl Olur?

Öpücük hastalığının tedavisine yönelik geliştirilmiş herhangi bir prosedür bulunmamaktadır. Tedavi, hastalığın belirtilerinin kontrol edilmesine yöneliktir. Yaklaşık dört haftalık dikkat sürecine başlanması yeterlidir. Eğer öpücük hastalığı sırasında bazı diğer hastalıklar da görülüyorsa kortikosteroid tedavisine de başlanabilir. Hastalık ortaya çıktıktan sonra:

  1. Çocuğun fiziksel aktiviteleri sınırlandırılmalıdır ve dinlenmeye zorlanmalıdır,
  2. Sıvı tüketimi bir buçuk kat kadar artırılmalıdır,
  3. Eğer yüksek ateş ortaya çıkmış ise buna yönelik ilaçlar kullanılmalıdır.