Kulak Ağrısı (Otalji) Tedavisi

Kulak Ağrısı (Otalji) Tedavisi
Kulak Ağrısı (Otalji) Tedavisi

 

Kulak ağrısı ya da tıbbi adı ile otalji, yetişkinlerde ve çocuklarda sıklıkla görülen sağlık sorundur. Genel olarak çocukluk döneminde kulak ağrısı ile daha fazla karşılaşılır. Kulak ağrısının birçok sebebi bulunmaktadır. En genel sebepleri arasında iltihaplanma, soğuk algınlığı ve orta kulağın tıkanması bulunmaktadır. Kulak ağrısının ilk zamanlarında alınacak tedbirler şiddetli ağrıların önüne geçerek ağrılar ortadan kaldırılabilir.

İnceleyen ve onaylayan: Op. Dr. Eda Aydın

Kulak Ağrısı Tedavisi Hakkında

Kulak ağrısı ilk başlarda hafif bir şekilde seyrederken tedavi edilmediği takdirde şiddetlenerek dayanılmaz hale gelebilir. Günlük hayatın devam etmesine engel olarak, kişiyi oldukça rahatsız eder. Bu ağrıların basit bir kulak ağrısı olarak görülmemesi gerekir. Ağrılar kulakta ya da başka bir organda görülebilen bir rahatsızlığın habercisi olabilir. Kulak ağrısında görülen nedenlerin en başında diş ve diş eti hastalıkları gelmektedir. Bazı dişlerde görülen problemler nedeniyle yaşanan ağrılar kulağa yansımaktadır. Bu tarz ağrılar yaşamamak için diş sağlığına dikkat edilmelidir.

Kulak Ağrısı Nedir?

Kulak ağrısı (Otalji), östaki borusunda yaşanan tıkanmalar sonucu oluşmaktadır ve bunun birçok nedeni bulunur. Ağrılar kulağın kendi içinde oluşan problemler sonucunda ya da çevresel faktörler ile belirtiler gösterebilir. Kulak ağrısı genellikle enfeksiyon sonucu oluşmaktadır. Tetkikler sonucu kulakta bir problem görünmüyor ise ağrının kaynağı çevresel faktörler olabilir. Vücudun başka bir bölümünde yaşanan ağrılar kulağı etkiliyor olabilir. Kulak ağrısı tek ya da her iki kulakta birden görülebilir. Çoğunlukla tek taraflı ağrılar yaşanmaktadır. Ağrıların nedeni ne olursa olsun mutlaka bir uzman görüşüne ihtiyaç vardır. Vakit kaybedilmeden bir doktora başvurmak başka sorunların önüne geçer.

Kulak Ağrısının Nedenleri Nelerdir?

Kulak ağrısına neden olabilecek birçok sağlık sorunu bulunmaktadır. Yaygın kulak ağrısı nedenleri arasında enfeksiyon, boğaz ağrısı, kulağa su kaçması, diş ağrıları ve sinüs enfeksiyonu gibi sorunlar bulunmaktadır. Daha az yaygın olanlar ise kulak kanalında egzama, çeneyi etkileyen artrit, kulak zarının delinmesi, basınç değişikliği ve temporomandibular eklem sorunları bulunmaktadır.

Çene kemiğinde oluşan sorunların kulağı etkilemesi az rastlanan bir durumdur. Çenenin ve kafatasının birleşim yerinde oluşan kireçlenme ya da dişleri gıcırdatmak kulak ağrısına neden olabilir. Diş ve diş eti sorunları genellikle göz ardı edilmektedir. Fakat ağız ve diş sağlığı sorunları kulak ağrılarına neden olabilir. Dişlerde oluşan enfeksiyon kulağı etkileyebilir. Asıl sorun dişlerde olduğu için öncelikle bir dişçiye gidilmelidir. Cildin yağlı bölümlerinde görülebilecek bir egzama türü kulağın iç kısmında çıkarak kulak kanalını etkileyebilir. Bu durum aynı zamanda hastada ciddi kulak ağrısına neden olabilmektedir. Egzama görülen yer tahriş olur ve iltihaplanır. Ayrıca deride kızarma ve dökülme de görülebilir.

İltihaplanma

Dış kulak ve orta kulakta oluşan iltihaplanma kulak ağrılarına neden olmaktadır. Kulak ağrılarının en yaygın nedenidir. Kulak zarının arka kısmında bulunan ve orta kulağı geniz kısmına bağlayan bölüme östaki borusu adı verilir. Östaki borusunun tıkanması ile orta kulak iltihabı meydana gelir. Bu tıkanmaya soğuk algınlığı, alerji, sigara dumanı ve kalıtım gibi nedenler yol açmaktadır. Dış kulakta görülen enfeksiyonların sebebi yüzme, kulak kanalına zarar veren kulaklıklar neden olmaktadır. Havuz, deniz ya da kirli sular kulak kanalındaki cildi yumuşatır ve bu alanda bakteri oluşumuna taban hazırlar. Aynı zamanda orta kulak enfeksiyonu solunum yolunda oluşan enfeksiyondan da kaynaklanabilir.

Kulak enfeksiyonlarının oluşmasında hastanın daha önce yine aynı şekilde kulak sorunu yaşaması etkili bir faktördür. Dış kulak enfeksiyonu riski yüksek olan kişiler, aynı problemi daha önceden de yaşamış olan hastalardır. Bunun olmaması için kişilerin havuzda, denizde ya da banyo esnasında kulağını korumaları ve direkt temastan kaçınmaları önemlidir. Daha önceden dış kulak iltihabı gibi bir sorun yaşamayan kişiler için bu önlemi almalarına ihtiyaç yoktur. AIDS hastaları, kemoterapi ya da radyoterapi gören kişiler, organ nakli olanlar ve kronik şeker hastası olan kişilerin dış kulak enfeksiyonuna karşı önlem alması daha sonra oluşabilecek sorunlar açısından önemlidir.

Yabancı Cisim

Kulağa sokulan yabancı cisimler kulak zarına zarar verebilmektedir. Kulak zarının yırtılması ya da delinmesi halinde kulak ağrısı yaşanır. Kulak temizliği için kullanılan kulak çöplerinin fazla ileri itilmesi kulak zarının delinmesine neden olabilir. Kulak temizlerken kulak çöpü nazik bir şekilde kullanılmalı ve ileri itilmemelidir. Kulak kaşıntısı durumlarında da sert hareketlerden kaçınılmalıdır. Kulağın yanında silah patlaması ve bunun gibi yüksek bir ses de kulak zarını zedeleyebilir. Bu tarz durumlarda kulak zarı kendini yaklaşık 2 ay içinde iyileştirmektedir.

Kulak Kiri

Kulakta oluşan salgının kulak yolunda birikmesi ve sertleşmesi sonrasında kulak kiri meydana gelir. Biriken kulak kiri ise kulak ağrılarına neden olmaktadır. Bu durumda kişinin kendi başına kiri temizlemeye çalışması yanlıştır. Kulağa temizlemek için sokulan cisim kiri daha geriye iter ve ağrılar şiddetlenir. Ayrıca işitme kaybına neden olabilir. Kulak kirinin doktor kontrolünde temizlenmesi gerekir. Damla ile yumuşatılan kulak kiri basit işlem ile çıkarılır.

Zona

Eğer kişi küçüklüğünde su çiçeği hastalığı geçirdiyse ve zamanla bu durum virüs şeklinde ilerleyerek başka sonuçlara neden olarak meydana gelebilir buna zona hastalığı denilir. Herpes Zoster olarak bilinen zona viral enfeksiyonu genellikle dış kulakta ve kulak kepçesine yerleşerek ağrılara neden olur. Zona hastalığının belirtileri arasında baş dönmesi, çınlama, kızarıklık, kaşıntı ve kulak ağrısı bulunur. Bu hastalık için genellikle antiviral ilaçlar kullanılmaktadır.

Travma

Günlük hayatta karşılaşılabilen bazı durumlar travmaya neden olabilir. Kulak kepçesinin kesici ya da delici bir alet ile yara almasından dolayı travmatik durumlar kulakta ağrılara neden olan etkenler arasındadır. Travmaya neden olan başka bir durum ise basınç değişiklikleri. Uçak yolculuğu esnasında aniden oluşan kulak ağrıları havadayken oluşan basınç farklarıdır. Bu durum sadece havada iken gerçekleşmez. Aynı zamanda su altına dalındığında da basınç farkı yaşanır. Kulak ağrılarına neden olan basınç değişikliklerine barotravma yani basınç travması adı verilmektedir. Basınç travmasının nedeni ise kulağın iç ve dış kulak arasında olan basınç farkını dengeleyememesidir. Travmatik vakalarda sebebe göre tedavi uygulanmaktadır. Travma halinde zaman kaybetmeden doktora gidilmelidir.

Tümörler

Kulak ağrısına neden olan faktörler arasında vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkan hastalıklardır. Kulakta bulunan sinirler başka bölgeleri de uyardığı için o bölgelerden kaynaklanan sağlık sorunları kulağa yansıyabilir. Bu duruma ise yansıyan ağrılar adı veriliyor. Örnek olarak boyun ve başın bir yerinde ağrı yaşanması yansıyan kulak ağrısına neden olabilir. Diş hastalıkları, diş eti sorunları, boğaz hastalıkları, boyunda bulunan lenf bezleri sorunu ve reflü gibi birçok hastalık kulak ağrısını tetiklemektedir. Özellikle dikkat edilmesi gereken bölgeler baş ve boyun kısmıdır. Buralarda oluşabilecek tümör hastalığın erken tanı ve tedavisi için kulak ağrıları dikkate alınmalıdır.

Hangi Belirtiler Kulak Ağrısına Neden Olmaktadır?

Kulak ağrısı travmalardan ya da enfeksiyonlar sonucunda görülen bir hastalıktır. Yetişkin bireylerde görülebilecek kulak ağrısı belirtileri arasında hafif ve şiddetli ağrılar, duyma bozukluğu ve kulaktan gelen sıvı bulunmaktadır. Çocuklar için belirtiler daha fazla olabilir. Görülen bu belirtilere ek olarak ateş, kulakta dolgunluk hissi, baş ağrısı, denge bozukluğu, iştah kaybı ve uyumakta zorluk yaşanabilir. Bu belirtilerin görülmesi halinde KBB (Kulak, Burun, Boğaz) doktoruna görünmekte fayda vardır.

Kulak Ağrısı Risk Faktörleri Nelerdir?

Kulak ağrısı yaşayan bebek ve çocuk yaş grubunda risk faktörleri daha fazla olmaktadır. 6 aylık ve 2 yaş arasında olan çocuklarda, östaki borusunun henüz gelişmemesi ve bağışıklık sistemlerinin zayıf olması sebebi ile kulak enfeksiyonuna karşı hassaslardır.

Okul ve kreş tarzında çocukların bir grup halinde bulunduğu yerlerde kulak enfeksiyonu riski evde duran çocuklara oranla daha fazladır. Bebeklerin biberondan süt içmesi enfeksiyon riskini artırmaktadır. Aile geçmişi yani genetik faktörler de riski artırır.

Mevsim geçişleri, sonbahar ve kış ayları kulak ağrılarının arttığı dönemlerdir. Soğuk algınlığı ve grip tarzı hastalıklar kulak enfeksiyonuna neden olacağından mevsimsel faktörlerde risk olarak görülebilir. Aynı zamanda kötü hava kalitesi yani fazla kirli havaya maruz kalmak da risk faktörüdür.

Kulak Ağrısı Tedavisi Türleri

Kulak ağrısına neden olan enfeksiyon ya da başka bir durumsa buna uygun olarak tedavi yöntemi uygulanır. Enfeksiyon ya da kulakta biriken kir dışında başka bir durum ağrıya sebep oluyorsa öncelikle o sorun ortadan kaldırılmalıdır.

Kulak Lavajı

Kulakta biriken kirlerin temizlenmesi için damla verilir. Damla kullanımı ile kulak kiri yumuşar ve kendi kendine düşer. Düşmemesi halinde kulağın antiseptik solüsyon ve distile su yıkanır. Bu yapılan işleme kulak lavajı yani kulak yıkaması adı verilir. Genel olarak kulak aspire ya da kürete edilerek kuru yöntemler tercih edilir. Kulak lavajı yöntemi kulağa kaçan cisimleri, kulak kiri ve böcekleri çıkarmak için kullanılır. Kulak temizlendikten sonra ağrılar azalır ve hafifler.

İlaç Tedavisi

İlaç tedavisi genellikle kulakta enfeksiyon olması halinde uygulanmaktadır. Kulak ağrısı için kullanılan ilaçlar genel olarak oral antibiyotik ya da damlalardır. Bazı durumlarda ise hem antibiyotik hem de damla kullanmak gerekebilir. Ağrı için verilen damlalar ağrı kesici yerine geçmez. Bu yüzden ödemi azaltmak ve bunun yanında enfeksiyonu da yok etmek adına kullanmaktadır. Kulak ağrısının geçmesi ile ilaç kullanımı bırakılmamalıdır. Oluşan enfeksiyonun tamamen temizlenmesi için ilaçların sonuna kadar kullanmak önemlidir.

Kulak Ağrısı Tedavisi Öncesi

Kulak ağrısı tedavisi öncesinde kulağın daha fazla ağrımaması açısından dikkat edilmesi gereken noktalar bulunmaktadır. Kulakta akıntı bulunuyorsa yüzme gibi su ile ilgili olan aktivitelerden kaçınmalıdır. Kulağın su ile temas etmesi enfeksiyon riskini artırır. Banyo yaparken kulağa tıkaç takılabilir. Okula ya da kreşe giden çocuklarda kulak ağrısı görülüyorsa dışarı çıkmaları halinde kirli ortamlardan uzak durmaları önemlidir. Çocuklara el bakımı öğretilmelidir.

Fizik Muayene

Fizik muayenede hastanın ateşi ölçülür. Küçük yaş gruplarında kulak ağrısının yanında ateşin çıkması da görülebilmektedir. Kulağa bastırılarak kulağın hassasiyeti tespit edilir. Kulak zarına yapılan otoskopik incelemeler zarın kalınlaşması, kızarıklığı ve bombeleşmesi görülür.

Ağrı Nedeninin Belirlenmesi

Kulak ağrısına neden olan sorun belirlenerek tedavi ona göre yapılır. Orta kulak iltihabı şüphesi bulunan hastalarda kulak kiri yani buşon olması sebebiyle kulak zarı görülemiyorsa kulak lavajı yapılmaz. Kulak ağrısına neden olan vücuttaki başka bir sağlık sorunu ise öncelikle o bölge tedavi edilir.

İşitme Testi

Doktor muayenede kulak zarında delinme ya da dış kulakta akıntı görmesi halinde hangi tür bakteri olduğunu öğrenmek açısından kültür alabilir. Yeni oluşan bir enfeksiyon varsa başka bir tetkik yapılmamaktadır. Fakat enfeksiyonun yayılması ve seröz orta kulak iltihaplarında ayrıca işitme testleri de yapılır.

Kulak Ağrısı Tedavi Sonrası

Kulak ağrısı tedavisi sonrasında hastanın bazı durumlara dikkat etmesi ağrıların tekrarlamaması için önemlidir. Özellikle çocukların ve bebeklerin bakımına daha dikkat edilmelidir. Kalabalık ortamlarda bulunmak üst solunum yolu enfeksiyonu riski taşımaktadır. Üst solunum yolu enfeksiyonu dolaylı olarak orta kulak enfeksiyonunu tetiklemektedir.

İklim Koşullarına Dikkat Edilmesi

Yaşanılan bölge ve iklim koşulları kulak enfeksiyonlarına ve kulak ağrılarına neden olabilmektedir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında kulak ağrıları daha sık yaşanır. Bu durumun çocuklarda daha fazla görülme nedeni bağışıklık sistemlerinin büyük bireylere oranla daha zayıf olmasıdır. Bu mevsimlerde soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonlara karşı bağışıklık sistemini güçlendirecek besinler tüketmek hastalığı engelleyecektir.

Alerjenlerden Korunmak

Alerjiler de kulak ağrısına neden olabilir. Polen, toz, hayvan alerjileri ve saman nezlesi gibi sorunlar kulak ağrıları nedenleri arasındadır. Bu tarz alerjisi olan kişilerde burunda tıkanıklık ve akıntı şikayetleri görülür. Alerjiler ile östaki borusu tıkanabilir ve kulakta dolgunluk, basınç ve ağrılar ortaya çıkar. Vücut herhangi bir şeye karşı alerjik reaksiyon gösterdiğinde görülen ilk belirti sinüs boşluğunda oluşan fazla mukus üretimidir. Mukus yani sümüksü sıvı kulak zarına fazla baskı yapar ve ağrılar oluşur. Alerjenlerden korunmak için öncelikle hastanın neye karşı alerjisinin olduğunu öğrenmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Hangi Hastalıklar Kulak Ağrısına Neden Olur?

Kulak ağrısına neden olabilecek pek çok hastalık bulunmaktadır. Kulak ağrısına neden olan başlıca hastalıklar; boğaz ağrısı, çeneyi etkileyen artrit, diş ve diş eti ağrıları, sinüs enfeksiyonu, kulak kanalında egzama oluşumu, kronik fasiyal sinir ağrısı ve delinmiş kulak zarıdır. Ağrının hangi bölgeden kaynaklı olduğunu öğrenmek için öncelikle ayrıntılı değerlendirme yapılır. Ağrının hangi zaman başladığı, ne tarz bir ağrı olduğu (zorlayıcı, batıcı ya da zonklayıcı), aralıklı mı yoksa devamlı bir ağrı mı olduğu sorgulaması yapılır. Ağız içi, boğaz, gırtlak, çene eklemi ve geniz bölgesi muayene edilerek ağrının asıl nedeni öğrenilir.

Kulak Ağrısı İçin Uygulanan Doğal Yöntemler Var Mı?

Evet, kulak ağrısı için evde rahatlıkla doğal bir şekilde yapabileceğiniz yöntemler mevcuttur. Bu yöntemler ağrıların başladığı zaman kullanılabilir. Kullanılabilecek en basit yöntem ısı tedavisidir. Ağrıyan kulağa ısı uygulanması ağrıları azaltacaktır. Isıtılan suyun içine bir bez ya da havluyu batırarak ıslatılır. Havlu iyice sıkılarak kulağa koyulabilir.

Antibiyotik ve ağrı kesici özelliği bulunan sarımsak kulak ağrısı için doğal bir yöntemdir. Sarımsağın suyunu çıkararak kulağa damlatılabilir ya da yaklaşık iki yemek kaşığı susam yağı içine doğranan sarımsak karıştırılır ve yağı süzülür. Süzülen yağın ardından ağrıyan kulak bölgesine duruma göre 2 veya 3 damla damlatılmalıdır. Soğanda antibakteriyel ve antiseptik özelliğe sahip bir besindir ve kulak ağrısına iyi gelir. Öncelikle soğanın doğranması ve bir beze sarılması gerekir. Beze sarılan soğanı kulağın üzerinde yaklaşık 5 dakika bekletmek yeterli olacaktır. Aynı işlemi birkaç gün tekrarlamak gerekebilir. Kulak ağrısı için kullanılabilecek başka bir yöntem ise doğal zeytinyağıdır. Kulakta olan enfeksiyonun gidererek çınlamaları da yok eder.

Zeytinyağını ısıtarak ya da normal sıcaklığında 4-5 damla damlatmak yeterli olacaktır. Damlattıktan sonra kulağa bir pamuk kapatmak gerekir.

Evde kolaylıkla hazırlanabilecek ve ağrılara iyi gelecek başka bir doğal yöntem ise nanedir. Anestezik, antibakteriyel ve antienflamatuar özellikleri bulunan nane kulağı rahatlatır ve ağrıların geçmesinde yardımcı olur. Bu yöntem için gerekli olan taze nane yapraklarıdır. Yaprakların suyu çıkarılarak 2-3 damla kulağa damlatmak yeterlidir. Ağrı kesici özelliği bulunan zencefil de kulak ağrıları için kullanılabilir. Birkaç damla zencefil suyu kulağa damlatarak ağrılar hafifletebilir.

Kulak Ağrısı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Orta kulak enfeksiyonu 3 defadan fazla tekrarlanması kronik bir hale geldiğini gösterir. Kronik orta kulak enfeksiyonu tedavi edilmediği takdirde daha ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar menenjit, yüz felci, beyin apsesi, sinüs trombozu ve iç kulak enfeksiyonları gibi sağlığı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilir. Ayrıca kulak zarı delinmesi sonucunda oluşan ağrılar içinde tedavi gerekebilir. Genellikle kulak zarı kendini onarabilir fakat bunun onaramaması halinde tedaviye ihtiyaç vardır. Tedavi edilmediği durumlarda işitme kaybı yaşanabilir.

Bebeklerde Kulak Ağrısı Nasıl Tedavi Edilir?

Bebeklerde kulak ağrısı yaşandığının belirtilerinin görülmesi itibariyle doktora başvurmak önemlidir. Bebeklerde genellikle görülen belirtiler sürekli ağlamak, kulağı çekiştirmek, iştahsızlık, ishal ve kusmadır. Bu belirtiler ile doktora gidildiğinde net bir tanı konulur. Enfeksiyon nedeni ile ağrılar görülüyorsa antibiyotik verilecektir. İlacın düzenli kullanımı ile kısa bir sürede ağrılar geçecektir.

Grip Soğuk Algınlığı Gibi Durumlarda Kulak Ağrısı Olur Mu?

Grip ve soğuk algınlığı durumlarında kulak ağrıları yaşanması normaldir. Hastalık halinde östaki borusu tıkanabilir ve iltihaplanma görülebilir. İltihaplanma ise kulak ağrılarına neden olur.

Kulak Ağrısı İşitme Sorunu Oluşturur Mu?

Kulak ağrısında işitme problemleri yaşanabilir. Kulak kanalının tıkalı olması hastanın duyma fonksiyonlarını engeller. Kulak ağrısının belirtileri arasında işitme kaybı bulunmaktadır. Bu durumun yaşanması halinde vakit kaybı yaşamadan doktora gidilmelidir. İşitme kaybı belirtisi geçici bir durum olup ihmal edilmesi halinde fonksiyon kayıpları yaşanabilir.

Kulak Zarının Delinmesi Kulak Ağrısına Neden Olur Mu?

Kulak zarının delinmesi ya da yırtılması kulak ağrısına neden olmaktadır. Kulağın yüksek bir sese, darbeye maruz kalması veya kulağa sivri bir cisim sokulması kulak zarına zarar verebilir.

Kulak Ağrısı Denge Kaybına Neden Olur Mu?

Kulak ağrısının bulunduğu yere bağlı olarak denge kaybı yaşanabilir. İç kulakta görülen problemler (kristallerin yerinden kopması) sonucunda ağrılar ve denge kaybı görülebilir.

Sigara İçmek Kulak Ağrısına Neden Olur Mu?

Sigara içmek birçok hastalığa neden olduğu gibi kulak hastalıklarında risk faktörleri arasında bulunmaktadır. Sigara içmek ve sigara dumanına maruz kalmak kulak ağrısına neden olmaktadır. Özellikle bebek ve çocukların kirli hava ve sigara dumanının bulunduğu ortamlardan kaçınması önemlidir.

Kulak Ağrısı Evde Nasıl Tedavi Edilir?

Kulak ağrısının ev ortamında tıbbi olmayan yöntemlerle tedavi edilmesi oldukça güçtür. Yapılabilecek tek şey güçlü ağrı kesicilerin alınması ve kulak bölgesinin travmalardan korunmasıdır. Kulak çöpü kullanılmamalı, kulak parmakla kurcalanmamalı, sıcak ya da soğuk su temasından uzak tutulmalı, çeşitli bitkisel kürler kullanılmamalıdır. Bir günden fazla süren kulak ağrısı için mutlaka KBB uzmanına başvurulmalıdır.

Kulak Ağrısı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kulak ağrısının tedavisi için öncelikle ağrının kaynağı bulunur. Sonra da bu kaynağa yönelik tedaviler gerçekleştirilir. Genelde basit ağrı kesiciler ile tedavi gerçekleştirilirken bazen antibiyotik tedavisi de uygulanır. Oldukça nadir şekilde ise cerrahi girişim yapılması söz konusudur. Eğer ağrının sebebi kulağa kaçan bir madde ise bunun tahliyesinin gerçekleştirilmesi şeklinde de tedavi gerçekleştirilir.