Bilek Kırığı Tedavisi

Bilek Kırığı Tedavisi
Bilek Kırığı Tedavisi

 

Ayak bileği kırıkları çok sık görülür. Trafik kazaları, yüksekten düşme ve spor yaralanmaları, bu tür kırılmaların nedenlerinden bazılarıdır. Burkulmalardan birine çok benzer bir mekanizmadır, ancak daha büyük çarpma, kuvvet ve burulma hızı ile de yakından alakalıdır. Obezite hastaları, yaşlılar ve sigara içenler, bu tip travmalardan etkilendiklerinde bileğin kırılmasına daha duyarlıdırlar.

Ayak bileği, ayak hareketlerinin vücudu itecek ve toprağa karşı etkilerini emebilecek kadar hassas ve güçlü olabilmesi için aynı zamanda dengeli ve esnek olması gereken bir yapıdır.

Ayak bileği eklemi, bacağın, kemiğin ve fibulanın iki kemiği ve ayağın bir kemiği olan talus tarafından oluşturulur. Birbirlerine sıkıca bağlanan çeşitli bağlarla bağlanırlar, ancak ayak bileğinin bolca hareketine izin verirler.

En çok terminal kısımlarında, bu kemikler malleol adı verilen iki çıkıntı oluşturur. Fibula lateral malleolleri oluşturur ve tibia medial malleolus oluşturur. Bu çıkıntılar, talusu tutan ve aynı zamanda tibia altında hareketine izin veren "pençe kolları" gibidir.

Lateral ligament kompleksi üç ligament tarafından oluşturulur: anterior talofibular (LTFA), kalcainnefibular (LCF) ve posterior talofibular (LTFP). Ayağın içe doğru (içe doğru) hareketi ve iç rotasyonu aşmasını önlerler. Anterior talofibular ligament, ayak bileği burkulmalarında en hassas ve en yaralıdır.

Medial kısmın bağına deltoid denir. İki katlıdır ve eversiyonu (dışa doğru hareketi) ve ayağın dış rotasyonunu önler. Bu bağlar, ayak bileği kırıkları ile yakından ilişkilidir ve travma sırasında yaralanma ve kopmalara neden olur.

Ayak bileği hareketleri oldukça karmaşıktır. Fleksiyon ve ekstansiyon meydana geldiğinde, bu hareketlere rotasyon ve kayma eşlik eder. Bu nedenle, eklemleri ve ilgili yapıları etkileyen herhangi bir kırık, kalıcı fonksiyonel kısıtlamaya yol açabilir.

Hastanın öyküsü ve travma raporu ilk tıbbi değerlendirme için önemlidir ve şüpheli bir kırık olduğunu gösterebilir. Tabandaki ayağın desteklenememesi, ayak bileği kemiğinin palpasyonunda ağrı, belirgin şişlik ve morarma, genellikle ayak bileği kırıklarında görülen klinik belirtilerdir. Bilek kırığı belli cihazlar ile kolaylıkla saptanabilmektedir.

X-ışını, kırık özelliklerinin yeri ve derecesi, kemik fragmanlarının sapması ve ilişkili ligament lezyonları, özellikle tibiofibular eklem (sindesmozis) lezyonu gibi tedavi için önemli bilgiler sağlar.

Ayak bileği kırıkları için karmaşık ve çeşitli derecelerde ve farklı derecelerde olmaları nedeniyle karmaşık sınıflamalar vardır. Temel olarak, ayak bileğinin sadece bir tarafını, unimalleolar olarak adlandırılan ya da her iki tarafa da bimalleolar denilen yapıları dahil edebilirler. Yani, fibula (lateral malleolus) veya tibia (medial malleolus) veya her iki kemikte bir kırık meydana gelebilir. Tibiada posterior bölümün kırığı lateral ve medial malleolus kırığı ile birlikte meydana geldiğinde, bir kırıktan söz edilebilir.

Ciddi travma, ayak bileğindeki kırık dislokasyonu olarak adlandırdığımız, kırıkla ilişkili ayak bileği kemiklerinin tamamen çıkmasına yol açabilir. Bazı durumlarda, cilt hasarı ve kemiğe maruz kalma meydana gelebilir ve bu da maruz kalan kırıklara neden olabilir. Ayak bileğinin normal anatomisini temizlemek, tamir etmek ve düzeltmek için acil tedavi gerektiren önemli yaralanmalardır.

Hemen hemen tüm ayak bileği kırıkları olarak eklem kırıklar hareket tutmak ve erken aşınmasını önlemek için yeniden düzenlenmiştir ve hassasiyetle sabitlenmelidir. Ameliyat olmadan tedavi ortopedik alçı veya sert çizme, koltuk değneği kullanılması ve ortopedik radyolojik kemik iyileşmesini tamamlamak için takip ile sağlanır.

Endike edildiğinde, ayak bileği bir veya iki tarafına insizyon, kemik parçalarının orijinal pozisyonlarına indirgenmesi ve vidaların ve metal plakaların kullanımı ile fiksasyon ile cerrahi tedavi uygulanır.

Cerrahi prosedürü uygulamak için en uygun zaman değişebilir. Büyük ödem varlığı (şişlik), cildin kabarması, yaralanma veya sıyrıklar, dokuların koşulları iyileşene kadar birkaç gün içinde ameliyatı geciktirebilir.

Tibiofibular eklemin (sindesmoz) lezyonu veya açılması cerrahi olarak teşhis edilmeli ve tedavi edilmelidir. Bu durumda, eklemin "kelepçesini" tam bağ iyileşene kadar kapalı ve stabil tutan uzun bir vida veya tutucu mekanizma kullanılır. Cerrahi sonrası davranış, hastanın sağlığına ve kemik kalitesine ve işlem sırasında elde edilen fiksasyon stabilizasyon derecesine göre, her bir kırık tipi için kişiselleştirilmelidir.

Çoğu durumda, sabit bir hareketsizleştirme botu kullanılır ve yaklaşık 45 gün boyunca desteğe izin verilmez. Pansumanlar yapılır ve dikişler iki haftada alınır.

Fizyoterapi ve ayak bileği fonksiyonunu geri kazanmaya yönelik egzersizler, önceden semptomatik iyileşme ve X-ray'a kemik konsolidasyonu bulgularının olduğu durumlarda erken başlanır.

İnceleyen ve onaylayan: Prof. Dr. İrşadi İstemi Yücel

Bilek Kırığı Tedavisi Hakkında

Birkaç kırık tipi vardır. Her biri lezyonun şiddetini ve tedavisini belirler:

  • Deplasman Olmadan Kırılma: Kırık kemik parçaları hizalanmış kalır,
  • Dislokasyon Kırık: Kırık kemik parçaları hizalamayı kaybeder,
  • Parçalanmış kırık: Kemik ikiden fazla parçada kırılır,
  • Açıkta Kırılgan: Deri, sıklıkla, çatlağın kendisiyle temas halinde olan, kendisinin vücudun içine girmesini kolaylaştıran ve enfeksiyon riskini arttıran kırık kemiği ile yırtılır,
  • Kapalı Fraktür: Kırık kemik ile cildin perforasyonu yoktur,
  • Darbe Kırığı: Kırık kemik yaklaşımının uçları büyük hasar görmüştür,
  • Avulsiyon Kırığı: Kemiğe yerleştirilen kas veya bağ, bir parçasını kemiğin bu kısmından uzağa çeker,
  • Patolojik Kırık: Kemik, kırılmayı kolaylaştıran, hastalık (örneğin osteoporoz gibi) tarafından zayıflatılmış veya tahrip edilmiştir;

Ayak bileği kırığı belirtileri arasında şunlar olabilir:

  • Yaralanma anında çırpınma,
  • Travmadan sonra akut ağrı,
  • Fonksiyon kaybı (ayak bileği hareket ederken ağrı),
  • Ödem,
  • Deformite,
  • Deride renk değişikliği veya morarma, yaralanmadan saatler veya günler sonra ortaya çıkar. Bir ayak bileği kırığı teşhisi için, doktor semptomları, yaralanmanın mekanizmasını kontrol edecek ve hastanın eklemini inceleyecektir.

Radyografiler talep edilmelidir. Kırığın yerini belirlemek için birkaç farklı açı x-ışınlı olabilir.

Hemen tedavi, buz paketlerinin immobilizasyonu, kaldırılması, sıkıştırılması ve uygulanmasıdır. Doktor ayak bileği kemiğini yerine koyup altı ila sekiz hafta boyunca alması gerekebilir.

Ayak bileği kemiği sıva öncesi mükemmel şekilde hizalanamadığında cerrahi gereklidir. Yaralanmadan sonraki ilk iki ila üç hafta içinde, hasta ayak bileğini bir yastık üzerinde yüksek tutmalıdır. Alçı ıslak olmamalıdır, bu nedenle banyo zamanında bir plastik ile kaplanmalıdır.

Koltuk değneklerinin veya bastonun kullanımı doktor tarafından belirtilebilir, bu durumda hastaya bacakta ne kadar kilo verilebileceğini öğretir.

Biri sıva etrafındaki deriyi çizmemeli ya da sıva tarafından kaplanan cildi çizecek nesneler (askı, örgü iğnesi, vb.) Kullanmamalıdır.

Ayak bileği kırıklarının tedavisinde eğer durum çok ileri bir seviyeye varmış ise mutlaka cerrahi müdahaleye başvurulmaktadır.

Bilek Kırıkları İyileşme Süresi Nedir?

Ayak bileği kırıklarının iyileşme süreci kırığın boyutuna ve şiddetine göre farklılık göstermektedir. Hastaların tedavisi için süreç belirlendikten sonra hastalar tedaviye alınır. Cerrahi müdahalelerden sonra iyileşme süreci bazen aylar alabilirken alçı ile yapılan tedaviler çok daha kısa sürebilmektedir. Bilek kırıkları için en doğru zamanı ortopedistler belirlemektedir. Bu süre ise yapılan tetkikler neticesinde de farklı bir boyuta ulaşabilmektedir.

Kırık bir ayak bileğinin iyileşmesi yaklaşık 6 ila 12 hafta sürer, ancak alt bacağın ve ayağın tam hareketinin yeniden kazanılması daha uzun sürebilir.

İşe ne kadar süre geri döndüğünüz, ayak bileğinizi ne kadar kırdığınıza ve yaptığınız işin türüne bağlıdır, ancak muhtemelen en az dört ila altı hafta boyunca tedavi devam edecektir.

Ayak bileğinizi hareket ettirmek ve istirahat etmek için cerrahınızın tavsiyesine uyun. Hastaneden taburcu edildikten sonra takip polikliniğinde tüm randevuları almanız önemlidir.

Kendiniz yapamayacağınız için arkadaşlarınızı veya ailenizi sizin için alışveriş yapmasını isteyin. Ancak, siz, koltuk değneklerinizin etrafında dolaşıp merdiveni yönetebileceksiniz. Size, iyileşmenizi hızlandırabilecek egzersizler gösterecek bir fizyoterapist sevk edilebilir.

Bilek Kırıklarında Bulgular Nelerdir?

Ayak bileği kırıklarının belli semptomları bulunur. Bu semptomlar ise kırık oluşumunun teşhis edilebilmesi için oldukça önemlidir. Bilek kırıklarının yaygın belirtileri ise aşağıda yer almaktadır.

  • Akut ağrı,
  • Palpasyonda ağrı,
  • Ödem ve hematom,
  • Şekil bozukluğu,
  • Ayak bileği hareket ederken ağrı,
  • Ayakları yere desteklemenin zorluğu.

Bilekte Ağrı

Ayak bileği ağrısı, bir veya iki bilekte herhangi bir rahatsızlık anlamına gelir.

Ayak bileği ağrısı genellikle bir bükülmeden ya da kırılmadan dolayı meydana gelir. Ayak bileği burulması, kemikleri birbirine bağlayan bağlar için bir yaralanmadır.

Çoğu durumda, ayak bileği burcu içe doğrudur ve ligamentlerde küçük laserasyonlara neden olur. Yırtılma, şişlik ve çürüme neden olur, bu da eklem üzerinde ağırlık taşımasını zorlaştırır.

Ayak bileği kırıklarına ek olarak, ağrı da neden olabilir:

  • Tendonların (kasları kemiğe bağlayan) veya kıkırdağın (eklemleri minder yapan) yaralanması veya şişmesi
  • Ayak bileği eklemlerinin enfeksiyonu
  • Osteoartrit, gut, romatoid arterit ve Reiter sendromu ve diğer arterit tipleri

Ayak bileği yakın bölgelerde ağrıya neden olabilecek sorunlar arasında şunlar vardır:

  • Bacaktaki kan damarlarının tıkanması
  • Topuk ağrısı veya lezyonlar
  • Sinir hasarı (tarsal tünel sendromu veya siyatik gibi)

Şişlik ve Morarma

Ayak bileği kırıkları oluştuğunda hastalarda şişme ve morarma gibi durumlara sıklıkla rastlanır. Hastalar kırık ile karşı karşıya kaldıkları takdirde bilekte siyaha çalan morarmalar oluşmaktadır. Kırılan bölge hızlı bir şekilde şişmeye başlar. Bu durum ağrıyı ve sızlamayı da beraberinde getirir. Pek çok hasta bu tip belirtiler ile karşı karşıya kaldığı takdirde kendisinde bir kırık tipi oluştuğunun farkına varabilmektedir.

Hareketsizlik

Ayağı kırılan hastalar genellikle kırılmış olan ayak bileğini hareket ettirmede zorlanmaktadır. Ayağın üzerine basamama ya da buna benzer problemler sıklıkla görülmektedir. Bu tip vakalarda hastaların bir kırığının olduğunu anlamamaları anormal bir durum olarak görülür. Diğer semptomlar ile karşılaştırma yapıldığında kırıktan bahsetmek mümkün olabilmektedir. Ayak bileği kırıkları hareket ettirilemiyor ise mutlaka bir uzman hekim ile iletişim kurulması önem taşır.

Uyuşma ve Soğuk Hissi

Bilekte oluşan kırıkların büyük bir kısmında soğukluk ya da uyuşma gibi hislerden bahsedilir. Sinirler zarar görmüşse ya da kemik uçlarında tahribat söz konusu ise bu belirtiler mutlaka saptanmaktadır. Eğer ayak bileğiniz kırıldıysa ve uyuşma ya da soğukluk gibi hislerden bahsediliyorsa mutlaka bir uzman ile iletişime geçilmesi ve tıbbi yardım talep edilmesi gerekmektedir.

Bilek Kırığı Tedavi Türleri

Doktorlar öncelikle ağrılarının bir hap sistemiyle haplarla veya daha güçlü ilaçlarla kontrol edilmesini sağlayacaktır. Bazen gaz ve hava kullanılır. Kırılmayı doğrulamak ve uygun tedaviye karar vermek için bir röntgen gereklidir.

Bileğiniz yer değiştirirse veya kemikler yanlış hizalanmışsa (yanlış yerleştirilmişse), doktorlar bunları tekrar yerine itmeye karar verebilir.

Prosedür sırasında rahatınızı sağlamak için güçlü analjezikler veya sedasyon verilecektir. Kemiklerin hareket etmediği basit kırıklar indirgeme gerektirmez. Kemikleri yeniden hizalamak, ayak bileğindeki ağrı ve şişlik ile yardımcı olur ve kırık komplikasyonları riskini azaltır. Ayak bileği kırıkları çok daha şiddetli ise cerrahi müdahaleye başvurulabilmektedir.

Alçı Tedavisi

Tek ayak bileği kırıkları bir alçı ile tedavi edilebilir. Kırık ayak bileği üzerine ağırlık koyamayacaksınız, sonra koltuk değnekleriyle yürümeye ihtiyacınız olacak. Analjezikler sağlanacak ve bir kırık kliniği ile bir konsültasyon yapılmalıdır. Ortopedik doktorlar daha sonra kırık bileğinizin yönetimini devralacaklar.

Kırık kliniğinde, altı ila sekiz hafta boyunca kalan daha hafif bir döküm yerleştirilecektir. Dört hafta sonra, ayak bileğinize biraz ağırlık verebilir veya alçıyı özel bir çıkarılabilir çizme ile değiştirebilirsiniz.

Kırık kliniğinde düzenli olarak görülecek ve iyileşmeyi izlemek için daha fazla röntgen çeşidi uzmanlar tarafından kullanılmaktadır.

Alçı su geçirmez değildir, bu nedenle banyo zamanında korunmalıdır. İyi bir fikir, ıslanmaması için plastik bir torba koymak veya alçıya sarmaktır.

Alçı ıslak veya ıslak hale geldiğinde, ucu uygun pozisyonda tutabilme yeteneğini kaybeder ve bu nedenle değiştirilmesi gerekebilir.

Özellikle kırık olgularında jips replasmanından kaçınılmalıdır, çünkü acil serviste veya anestezi altında cerrahi merkezde kırık azalmasından sonra yerleştirilmiştir. Bu nedenle, kişi için yeni bir anestezi anlamına gelir. Ve bu sıva ile temel bakım alarak önlenebilir. Sıvadaki nem, ciltte tahrişe ve kaşınmaya neden olabilir.

Cerrahi Tedavi

Fizik muayeneye ek olarak, X-ışınları, ayak bileği yaralanmalarını değerlendirmenin en yaygın yoludur. Başka hiçbir şeyin hasar görmediğinden emin olmak için bacak, ayak bileği ve ayağından röntgen alınabilir.

Ayak bileği kırığı tipine bağlı olarak, ortopedist ayak bileği üzerine baskı uygulayabilir ve "stres testi" olarak adlandırılan özel X-ışınları yapabilir. Bu röntgen, belli ayak bileği kırıklarının ameliyat gerektirip gerektirmediğini görmek için yapılır. Bazı ayak bileği kırıkları, diz yakınlarında fibulada yüksek bir kırığa neden olur ve distal tibial fibular ayrılmaların değerlendirilmesi için diz radyografisi gerekebilir. Bazen, ayak bileği yaralanmalarını daha iyi değerlendirmek için bilgisayarlı tomografi (BT) taraması yapılır. Bazı ayak bileği kırıkları için, ayak bileği bağlarını değerlendirmek için manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yapılabilir.

Lateral malleol kırığı fibula kırığıdır. Fibula'nın kırılabildiği farklı seviyeler vardır. Kırık seviyesi tedaviyi yönlendirebilir. Cerrahi Olmayan Tedavi: Kırık yerinde değilse veya hafifçe yerinden çıkmışsa ve ayak bileği stabil ise, tedavi ameliyat gerektirmeyebilir.

Yüksek bir spor ayakkabıdan bacağın üzerindeki bir alçıya kadar uzanan kırıkları korumak için birkaç farklı yöntem kullanılır. Tedavi ayrıca hangi kemiğin kırıldığı ile de ilgili olabilir.

Ayak bileği stabil olup olmadığını görmek için bir stres x-ışını yapılabilir. Hasta, iyileşme sürecinde kırık parçalarının yerinden çıkmadığından emin olmak için ayak bileği röntgeni tekrarlamak için düzenli olarak ortopedi uzmanına danışmak zorunda kalacaktır.

Kırık yerinde değilse veya ayak bileği stabil değilse kırık cerrahi ile tedavi edilebilir. Ameliyatta, kemikleri azaltmak ve kemikleri yan tarafına bir vida ile sabitlemek ve kemiğin iç tarafındaki kemiğin içine bir vida veya çubuk takmaktır. Kırıklar farklı medial malleolus seviyelerinde oluşabilir. Medial malleolus kırıkları bazen izole olmakla birlikte, sıklıkla fibula, posterior malleolus veya ayak bileği ligament yaralanmalarının bir kırığı ile ortaya çıkar.

Cerrahi Olmayan Tedavi: Kırık yerinde değilse veya çok küçük kırıklar ile çok düşük bir kırılma ise, kırık cerrahi olmadan tedavi edilebilir. Kırık, normal olarak bacak dökümüyle tedavi edilebilir, yaklaşık 6 hafta boyunca bacağın üzerine ağırlık vermekten kaçınmak gerekir.

Hasta, röntgenin pozisyonu değiştirmediğinden emin olmak için X-ışını tekrarlamak için düzenli olarak ortopedi uzmanına danışmak zorunda kalacaktır.

Kırık yerinde değilse veya ayak bileği “dengesiz” ise, cerrahi uygulanabilir.

Bazen, kırık yerinde değilse bile cerrahi düşünülmelidir. Bu, iyileşmeyen kırık riskini azaltmak ve ayak bileğinin hızlı hareket etmesine izin vermek için yapılır.

Bazen kırık, ayak bileği eklemi tarafından etkilenebilir. Bu, daha sonraki artroz gelişme riskini azaltmak için kırığı onarmak için kemik greftleme gerektirebilir.

Ameliyat için farklı teknikler kullanılabilir. Kırıklara bağlı olarak civatalar, bir plaka ve vidalar veya farklı sabitleme teknikleri kullanılabilir.

Tedavi: arka malleolus kırığı: Posterior malleolus kırık ayak bileği eklemi seviyesinde geri tibia kırığı "kaval kemiği" dir. Bu genellikle izole bir yaralanma değildir. Sıklıkla lateral malleol, posterior malleollere ligament ataşmanları ekledikçe kırılır ve medial malleolun kırığı da olabilir.

Kırık kısmın ne kadar büyük olduğuna bağlı olarak, ayak bileğinin arkası kararsız olabilir. Bazı çalışmalar, eğer parçanın ayak bileği ekleminin% 25'inden daha büyükse, ayak bileğinin kararsız hale geldiğini ve ameliyatla tedavi edilmesi gerektiğini göstermiştir.

Posterior malleolusun kırığı önemlidir çünkü bu bölge kıkırdak ile kaplıdır. Kıkırdak, eklemi çizen düzgün bir yüzeydir. Kırık kısım, ayak bileğinin yaklaşık% 25'inden daha büyükse ve 2 mm'den fazla milimetrede yer almıyorsa, kıkırdak yüzeyi düzgün bir şekilde iyileşmeyecek ve yüzey çökecektir. Bu düzensiz yüzey tipik olarak eklem yüzeyinde artmış ve düzensiz bir baskıya yol açar, bu da kıkırdak hasarına ve artroz gelişimine yol açar.

Cerrahi Olmayan Tedavi: Kırık yerinde değilse ve ayak bileği stabil ise, bazı durumlarda kırık cerrahi olmadan tedavi edilebilir. Tedavi sıva bir bacak ile yapılabilir ya da bazı durumlarda çıkarılabilir kilitleme Hastalar genellikle birkaç hafta boyunca ayak bileğinde herhangi bir ağırlık koyarak tavsiye edilir.

Cerrahi Tedavi: Eğer kırık yerinde değilse veya ayak bileği stabil olmayan dengesiz ise, ameliyat bir seçenek olabilir. Maleolar kırıkların tedavisi için farklı cerrahi seçenekler mevcuttur. Bir seçenek, ayak bileğinizin ön kısmından arkaya vidalar koymak veya tersini yapmaktır. Başka bir seçenek tibianın arkasına bir plak ve vidalar koyulur.

Tedavi: Bimalleolar kırıklar: "Bi" iki demektir. "Bimalleolar", ayak bileği iki "malleoli" nin kırıldığı anlamına gelir. Bir bimalleolar kırık daha yaygın olarak lateral malleolus ve medial malleolün kırıldığı ve ayak bileğinin stabil olmadığı anlamına gelir. Bimalleolara eşdeğer bir kırılma, ayak bileğindeki ("medial") iç kısımdaki ligamentler diğer "malleolus" larla birlikte kırıldığında ortaya çıkar. Malleolus malleolus için plevraldır. Genellikle bu, fibula'nın, medial ligamentlere verilen hasarla birlikte kırılması ve ayak bileğinin kararsız hale gelmesi anlamına gelir. Medial bağların hasar görüp görmediğini görmek için bir X-ışını "stres testi" yapılabilir. Bimalleolar kırıklar veya eşdeğer bimalleolar kırıklar, stabil olmayan kırıklardır ve ayak bileği dislokasyonuyla ilişkili olabilir.

Cerrahi dışı tedavi: Hastanın cerrahi riskinin çok büyük olabileceği önemli sağlık sorunları varsa düşünülebilir. Alçı dökümü genellikle şişlik düzelene kadar kullanılır. Hastanın ayak bileği sabit kaldığından emin olmak için röntgen tetkiklerini tekrarlamak için hasta düzenli olarak doktora başvurmalıdır. Normal olarak, yük birkaç saat boyunca ayak bileğine izin verilmeyecektir.

Cerrahi Tedavi: Genellikle, kararsız ayak bileği olan kırıklarda cerrahi tedavi önerilmektedir.

Medial ve lateral malleolus kırıkları, yukarıda yazılı olan aynı cerrahi tekniklerle tedavi edilir.

Tedavi: Trimal kırıklar ve kırıklar Ayak bileği çıkığı: "Tri" üç demektir. Trimaleolar kırıklar, ayak bileğinin üç malleolünün kırıldığı anlamına gelir. Bunlar stabil olmayan yaralanmalardır ve bir yer değiştirme ile ilişkilendirilebilir. Diğer çok ciddi yaralanmalar, sözde dislokasyon kırığıdır. Kıl kırığı, ayak bileği kırıldığında ve yeri terk ettiğinde ortaya çıkar.

Cerrahi Olmayan Tedavi: Bu yaralanmalar dengesiz olarak kabul edilir ve genellikle gövde yerleştirilirken (yerinde olmayan) hemen tıbbi tedavi gerektirir ve ortopedist ayak bileğini yerine çeker ve yerleştirir, ilişkili kırıklar daha sonra tedavi edilebilir. Bimalleolar Ayak Bileği Kırıklarında olduğu gibi, hastanın cerrahi riskinin çok büyük olabileceği veya yürümeyen hastalarda önemli sağlık sorunları varsa, cerrahi olmayan tedavi düşünülebilir. Dislokasyon kırıkları çoğu durumda her zaman minimal azaltma ve cerrahi gerektirir.

Cerrahi Tedavi: Her kırık, tronozel azaltıldıktan (aynı zamanda yerleştirildikten) sonra, yukarıda yazılı olan aynı cerrahi tekniklerle tedavi edilebilir.

Tedavi: Syndesmosis Yaralanması: Bunlar, kırılma olmadığında ağır ayak bileği burkulmaları olarak da bilinir. Bu burkulmalar normal ayak bileği burkmasından daha uzun sürer ve kararsızlıkla ilerleyebilir. Diğer ayak bileği kemiklerinin kırıkları olduğunda, bunlar kararsız yaralanmalardır. Cerrahi tedavi olmaksızın çok zayıf gelişirler.

Bazı bimalleolar ayak bileği kırıkları Sindesmoth'ta ilişkili bir lezyona sahiptir. Sendromun hasar görüp görmediğini görmek için doktorunuz X-ray "stres testi" yapabilir.

External Fiksatör Yöntemi

Eksternal fiksasyon, kemik dokusunda bulunan ve dış konnektörlere bağlanan perkütan teller kullanılarak immobilizasyon yöntemidir. Teknolojik ilerleme, malzeme, stabilite ve operatif tekniklerin artmasına izin verir ve şimdi kırıkların ve çeşitli osteoartiküler patolojilerin tedavisinde değerli bir enstrümandır. İlizarov tipi dairesel kelepçeler, kemik parçalarını saptırma eğilimi gösteren tüm kuvvetleri olumsuz etkiler.

Bu fiksatörlerin biyomekanik özellikleri, etkilenen alt ekstremite üzerinde tam yük ve yoğun ve erken rehabilitasyon yaklaşımı sağlar. Ağrı, bu hastaların fonksiyonel kazanımını engelleyen ana semptomdur. İlizarov eksternal fiksatörüyle tedavi edilen hastalarda ağrı oluşumundan sorumlu üç temel mekanizma nosisepsiyon, deafferentation veya her ikisi tarafından yapılır. Bağlantı elemanının kullanılmasıyla sinir yapıları doğrudan ya da dolaylı olarak sorumlu acı ya da duyarlılık değişiklikleri alanlarında karıncalanma, şok ile karakterize edilen ağrı deaferentasyondan söz edilir.

Deri greftine izin vermenin yanı sıra, alçı ile kaplanmamış etkilenen bölgenin sistemik kontrolüne izin verir.

Sabitleme ve Aşılama

Bir kemik kırıldığında, içindeki kan damarları yırtılarak kanamaya ve pıhtı oluşumuna neden olur. Bu yer iltihaplıdır, ancak 24 saat içinde rüptüre damarların uçları mühürlenir, neredeyse tamamen kanamayı durdurur. Ayak bileği kırıklarında hastalara sabitleme ve aşılama işlemi sağlanır. Sabitlemeler atel ya da alçı işlemi ile gerçekleştirilmektedir.

Kırık bölgesi, osteoblast adı verilen hücrelerin etkisiyle çıkan kırık kemik ve ölü dokuların bitleriyle doldurulur. Süreç, yaralanma büyüklüğüne bağlı olarak haftalarca sürebilir.

Kontüzyondan sonraki ilk saatlerde, anjiyoplastlar, kan damarı oluşumundan sorumlu hücreler de devreye girer. Kemik içindeki yeni damarlara yol açacak ve kırıkla kırılan diğerlerini tamir edeceklerdir.

Aynı zamanda kemik iliği rejenere olmaya başlar. Temel olarak kan ve yağdan oluşan, yeni hücreler tarafından doldurulmakta olan kemik iliği kanalının içinde yer alır.

Kemiğin yeniden yapılandırılması, iki çok damarlı zardan oluşur: periost ve endosteum. Periosteum kemikleri tamamen sararken, endosteum onları içten kaplayan daha ince bir tabakadır.

Hem periosteum hem de endosteum kemik dokusuna yol açacak osteoblast adı verilen hücreleri üretebilir. Kırıktan bir veya iki gün sonra, osteoblastlar zaten pıhtı iç ve yüzeyini istila etmeye başlar.

Osteoblastların kırık bölgesinde birikmesi, hem dışarıdan hem de içeriden ortaya çıkan kemik kallus oluşumuna yol açar. Bu arada, pıhtılaşan hücreler, osteoklastlar tarafından "yutulan" olmaya devam ettikçe, pıhtı azalır.

İki haftaya kadar, fibröz ve kıkırdaklı doku tarafından da oluşturulan kallus, kırık uçlarını kemiğin sağlam kısmı ile birleştirebilir. Altı haftada, çatlak kaybolur.

Aylarca sürebilen bir sonraki evre, kemik kalsifikasyonu meydana geldiğinde konsolidasyonunkidir. Kemiklere direnç veren ve kan dolaşımına doğru yerleşen kalsiyum, hasarın bir an önce onarılmasına yardımcı olur.

Kemik rejenerasyonunun son ve en uzun aşaması - on yıla kadar sürebilir - yeniden biçimlenir. Osteoklastlar tekrar kusturulur, kallusun azaltılması için kemik yüzeyinin "zımparalanması". Sonunda kırılma alanı, o zamana kadar kırılmaya daha duyarlı kalmıştır, yine daha önce direncine sahiptir.

Kurtarıcı Girişimler

Ayak bileği kırıkları ile karşı karşıya kalan kişiler için farklı girişimlerden de bahsedilebilmektedir. Kurtarıcı girişimler olarak değerlendirilen faktörler aslında ilkyardımlardır.

Kemik kırıkları, tıbbi müdahale gerektiren ciddi ve travmatik yaralanmalardır. Ancak, sağlık profesyonellerinden ilk yardım almak her zaman mümkün değildir. Bazı durumlar, vasıflı bakımın gelişini birkaç saat veya gün süreyle geciktirebilir.

Gelişmiş ülkelerde bile, normal insanlar yaşamları boyunca iki kemikte kırıklar yaşarlar, bu nedenle de nadir görülmezler. Bu şekilde, acil durumlarda bir akraba, yabancıya hatta kendinize ilk yardımın nasıl yapıldığını bilmek önemlidir.

Yaralanan yeri değerlendirin: Acil bir durumda, yakınlarda profesyonel bir doktor bulunmadığında, yaralanmanın şiddetini hızlı bir şekilde değerlendirmek gerekir. Şiddetli ağrının eşlik ettiği bir düşme veya kazadan sonra devam eden travmalar kırık kemiklerin garantisi değildir, ancak iyi göstergelerdir. Kafa, omurga ve pelvisi içeren kırıklar, x-ışını muayenesi yapılmadan tespit edilmez, ancak bu tiplerden birinde bu tip bir zedelenme olduğundan şüpheleniyorsanız, hastayı hareket ettirmeye çalışmayın. Kolların, bacakların ve el ve ayak parmaklarının kemikleri genellikle kırıldığında deforme, çarpık ve açıkça yerinden çıkacaktır. Ciddi bir kırılma olduğunda, kemik ciltteki rüptüre yol açarak, güçlü bir kanamanın yanı sıra açıkta bir kırığa neden olabilir.

Kemik kırıklarına ilişkin diğer yaygın semptomlardır: Yaralı bölgede(düşük hareketlilik ya da alan ağırlık koymak için yetersizlik), çürük ve şişme, uyuşma ya da kırılma, nefes darlığı ve bulantı darlığı alt karıncalanma yaygın olarak görülmektedir.

Çürüğün oluştuğu kısmı çok fazla hareket ettirmemek için çok dikkatli olun. Boyun, pelvis, omurga ya da kafatasının yaralanmasından sonra hastanın çok fazla hareket etmesi çok risklidir ve tıbbi eğitim olmadan yapılmamalıdır. Ayak bileği kırıklarında da aynı şekilde hastaların hareket ettirilmemesi şartı bulunur.

Yaralanmanın ciddi olduğunu ve kemik kırılmasından şüphelenerek karar verdikten sonra, ambulansa mümkün olduğu kadar çabuk bir ambulans gönderilmesi için 112’yi arayın. İlk yardım (uzmanlaşmış olsun olmasın) sağlamak ve destek vermek, profesyonel tıbbi tedavinin yerine geçmez. Eğer bir hastaneye, kliniğe veya kliniğe yakınsanız ve yaralanmanın kişinin yaşamı için bir tehdit oluşturmadığından eminseniz, sadece bir üye de dahil olmak üzere, en iyi alternatif onu arabaya yerleştirip tedavi alanına götürmektir.

Kırığın kendi hayatınıza herhangi bir tehdit oluşturmadığını düşünürken (sakatlık geçirdiğinizde), hastaneye gitmeyin. Acıya bağlı olarak bilinç kaybı, hatta herkes için tehlike yaratarak sürüş tehlikesi vardır.

Yaralanma ciddi ise, acil servis görevlisi ile konuşurken hat üzerinde kalın. Koşullar kötüleşirse, yararlı talimatlar ve psikolojik destek sağlayabilir.

Eğer kırık geçiren kişi nefes almıyorsa ve kalp ve boyun bileklerine sahip değilse, ambulans gelmeden önce - doğru yolu biliyorsanız - hemen kardiyopulmoner resüsitasyona başlayın. Kardiyopulmoner resüsitasyon, solunum yollarını temizlemeyi, ağzın ve ciğerlerin havasını üflemeyi, kalbin ritmik basıncın ardındaki kalbi yeniden canlandırmayı gerektirir.

Beş ila yedi dakikadan fazla oksijen eksikliği, en azından bir dereceye kadar beyin hasarına neden olur, bu yüzden zamanın özü söz konusudur.

Kardiyopulmoner resüsitasyon eğitiminiz yoksa paramedikler gelene kadar ellerinizle yaklaşık olarak 100 oranında kesintisiz akciğer kompresyonları yapın.

Yeterli kardiyopulmoner resüsitasyon eğitiminiz varsa, göğüs kompresyonlarına hemen başlayın (yaklaşık 20-30) ve solunum yollarını kontrol edin, olası engellere dikkat edin. Hastanın başını küçük bir açıyla eğdikten sonra ağızdan ağıza nefes verin. Omurga, boyun veya kafatasındaki kırıklar, başın eğilmesi ve çenenin kaldırılması yöntemiyle tedavi edilmemelidir. Doğru antrenmanınız varsa, hava yolunu açmak için çene kaldırma yöntemini kullanın. Çeneyi kaldırmak, kişinin arkasından çömelmeyi, kurbanın yüzünün bir tarafına bir el koymanı, orta parmağını ve işaret parmağını çenenin altında ve arkasında konumlandırmanızı gerektirir. Her tarafı hafifçe çıkana kadar ileriye doğru itin. Ayak bileği kırıkları söz konusu olduğunda ise hastaların mutlaka bir noktaya sabitlenmesi ve hareket ettirilmemesi gerekmektedir.

Lezyon çok fazla kanama gösteriyorsa (birkaç kan damlasından fazla), kırık olup olmadığına bakılmaksızın onu içermeyi denemek gerekir. Ana arterden büyük kanama birkaç dakika sonra ölüme yol açabilir. Onları kontrol etmek, kırığın bakımından daha yüksek bir önceliktir. En çok belirtilen yöntem olan steril bir emici bandaj kullanarak sıkı bir şekilde kan basıncı uygulayın. Ancak, temiz bir havlu ya da giysi giymek de acil durumlarda yararlıdır. Kanın pıhtılaşmış noktada pıhtılaşmasını sağlamak için birkaç dakika bekletin. Mümkünse, bandajı bir parça bez veya elastik bandajla çevirin.

Uzuv yaralanma nedeniyle kanama durmazsa, tıbbi yardım gelene kadar dolaşımın geçici olarak kesilmesi için kırık üzerinde sıkı bir turnike yapılması gerekebilir. Turnike, sıkıca bağlayabileceğiniz her şeyden yapılabilir. Cilde nüfuz eden büyük bir nesne varsa, onu çıkarmayın. Kontüzyonda pıhtı oluşumunu teşvik ediyor olabilir; çıkarılması ağır kanamaya yol açabilir. Hasta stabil durumda olduktan sonra, özellikle de sağlık görevlilerinin bakımı yerine getirmesi için bir saat veya daha fazla beklemenin gerekli olduğu fark edildiğinde kırık kemiğin hareketsiz hale getirilmesi gerekir. Hareketsiz hale getirme, ağrıyı azaltmaya ve kazayla meydana gelen hareketlerden kaynaklanan daha fazla hasardan korunmanıza yardımcı olur. Eğer özel bir antrenmanınız yoksa kemiği yeniden hizalamaya çalışmayın, bu da kan damarları ve sinirlerinde daha fazla hasara neden olabileceğinden olası kanama ve felce yol açabilir. Splintlerin sadece leğen kemiği ya da gövdesi için değil, ekstremite kemikleri için olduğunu unutmayın.

En iyi immobilizasyon yöntemi tek bir splint uygulanmasıdır. Kemiği desteklemek için bir parça plastik veya sunta, çubuk, metal çubuk veya hatta haddelenmiş bir dergi veya gazete alın. Ateli kırık bir kemiğe yerleştirirken, komşu eklemlerin hareket etmesine ve kan dolaşımının yeterli olması gerektiğinden çok fazla kuvvetle bağlanmamasına dikkat edin. Paramedikler hemen geliyorsa, kırpma gerekli olmayabilir. Bu durumda uygun eğitiminiz yoksa kötüleşebilir.

Kırık üzerinde buz uygulayın. Hareketsiz hale getirildikten sonra, ambulansı beklerken olabildiğince hızlı bir şekilde buzu (tercihen buz) kemiğe uygulayın. Soğuk terapi, ağrıyı azaltmak, inflamasyonu ve şişmeyi azaltmak ve atardamarların sıkışmasına neden olarak kanamanın kesilmesi gibi çeşitli faydalar sunar. Elde buz yoksa donmuş jel paketlerini veya hatta bir paket dondurulmuş sebzeyi kullanın. Bununla birlikte, hastanın soğuk yanmasını önlemek için ince bir bezle çok soğuk bir şey sarın.

Yaklaşık 20 dakika boyunca buz uygulayın veya sıkıştırmadan önce alan tamamen uyuşana kadar bekleyin. Kontüzyona karşı sıkıştırmak, ağrıyı artırmadığı sürece şişmeyi azaltmaya yardımcı olabilir.

Buz uygularken, kırık kemikle şişmeye ve varsa kanamayı azaltmaya dikkat edin.

Kemiğin kırılması çok travmatik ve ağrılı bir olaydır. Korku, panik ve şok tüm yaygın tepkilerdir, ancak vücut üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilir, bu yüzden kontrol edilmesi gerekir. Bu nedenle, hastanın kendisinin yanı sıra sakin kalması ve acil durumun sürdüğü ve durumun kontrol altında olduğu konusunda güvence verilmesi şarttır. Bekleme sırasında, kişiyi örtün, onu susturun (susadığında) ve sıcak tutun. Onu dikkat dağıtmak için konuşmaya devam et ve onun düşüncelerini kırık üzerine odaklamasına izin vermeyin.

Baş dönmesi hissi, bayılma, solukluk, soğuk ter, hızlı nefes alma, yüksek kalp atışı, kafa karışıklığı ve irrasyonel panik şok belirtileridir.

Bir antienflamatuarın tüketimi, sağlık görevlilerinin bekleme süresinin bir saatten fazla sürmesi halinde (ya da varmak için zaman alacaklarından şüpheleniyorsanız) iyi bir seçenektir. Bu acıyı azaltabilir ve hastanın daha sessizce beklemesine izin verebilir. İbuprofen (Advil) ve aspirin gibi reçetesiz antiinflamatuarlar, ağrı ve inflamasyonu tedavi etmek için yararlıdır ancak kan pıhtılaşmasını önler. Bu onları kemik kırıkları gibi iç yaralanmalar için kötü seçimler yapar.

Ayrıca, yan etkiler tehlikeli olabileceğinden, küçük çocuklara aspirin ve ibuprofen verilmemelidir.

Kemik Değişimi

Kemik, kaynağına göre üç geniş kategoriden elde edilebilir: Heterolog: Diğer hayvan türlerinin kemiği. On yedinci yüzyılda, Job Van Meekeren isimli bir cerrah, bir köpeğin kemiği çıkarılmış bir Rus askerinin kafatasındaki kemik kaybını tedavi etmiştir. Yüksek komplikasyon oranlarına ve hastalık bulaşma risklerine bağlı olarak, bu tip transplantasyon artık yapılmamaktadır.

Karşı taraf: Başka bir insanın kemiği değişim için kullanılabilmektedir. Kemiğin yaşayan bir kişiden diğerine yerleştirilmesi, vericiye çok fazla zarar verecektir. Bu nedenle, diğer organ ve dokuları bağışlayacak beyin-ölü insanlar için kemik çıkarma yapılır.

Otolog: Kişinin kendi kemiğinin kullanılmasıdır. Bu durumda kemik, daha az yoksunluk yaratacağı ve en faydalı olacağı bir yere yerleştirebileceği bir yerden çıkarılabilmektedir.

Kemik sürekli yeniden yapılanma ile yaşayan bir dokudur. Eski kemik çıkarılır ve her gün " osteon" adı verilen bir dizi hücre tarafından yeni kemik biriktirilir. Hastadan alınacak bir kemik ayak bileği kırıkları tedavisinde uygun pozisyonda kullanılabilmektedir.

Açık Ameliyat

Kırık ameliyatının açık bir şekilde gerçekleştirilmesi işlemi aslında hastaya kesi uygulanacağı anlamına gelmektedir. Hastaların kırık olan ayak bileği cerrahi müdahale ile açıldıktan sonra kırık uçların birleştirilmesi için platinler uygulanmaktadır. Platin uygulaması sonrasında hastalar 4 ile 6 hafta arasında alçı tedavisine tabi tutulmaktadır.

Bilek Platin Ameliyatları

Ayak bileği kırıklarının tedavisinde platin uygulaması gerçekleştirilmektedir. Bunun için kapalı ya da açık ameliyatlardan biri tercih edilir. Tüm işlemler ise hastanın izlemleri gerçekleştirildikten sonra belirlenmektedir.

Bilek Kırığı Tedavi Öncesi

Ayak bileği kırığı olan kişilere uzmanlar tarafından belli tedavi yöntemleri uygulanmaktadır. Bu tedavi yöntemleri ise belli tetkikler gerçekleştirildikten sonra sağlanır.

Fiziki Muayene Bulguları

Ayak bileği kırıklarında pek çok uzman önce fiziki muayene gerçekleştirilir. Hafif kırıklarda tedavi yöntemleri fiziki muayene sonucunda hızlı bir şekilde belirlenebilmektedir.

Direkt Grafi

Hastaların kırıklarının tam olarak saptanabilmesi için direkt grafi işlemi gerçekleştirilmektedir. Bu işlem genellikle röntgen cihazları aracılığı ile sağlanmaktadır.

BT ve MR İnceleme Tetkikleri

Bilgisayarlı tomografi (BT) insan vücudunun görüntülerini oluşturmak için X ışınlarını yaymak için insan vücudunu kullanan modern bir görüntüleme yöntemidir. İç organlardaki değişiklikleri değerlendirmenize izin veren bir katman ekranı vardır. CT taraması hem akut hem de kronik hastalıklar için endikedir. Genel muayeneler arasında beyin, omurga, torasik organlar, abdominal ve pelvik organların görüntülenmesi bulunur. Özel muayene türleri arasında CT anjiyografi, kolorektal inceleme - BT kolonografisi veya ince barsak CT ile kalbi içeren vasküler sistemin görselleştirilmesi yer alır. Ayak bileği kırıkları da bu sistem sayesinde kolaylıkla görüntülenebilmektedir.

MR adı verilen cihaz da yine kırıkların tam olarak saptanmasına yardımcı olabilecek düzeydedir. Pek çok hekim kırık tedavisini gerçekleştirmeden evvel MR ve BT’den faydalanmaktadır.

Bilek Kırığı Tedavi Sonrası

Kırıkların tedavisi sağlandıktan sonra hastaların dikkat etmesi gereken belli noktalar da bulunmaktadır. Bunlar rutin kontrollerin gerçekleştirilmesi, ilaçların kullanılması ve bazı egzersizlerden uzak durulması şeklindedir. Aynı zamanda ameliyat sırasında takılan bazı aparatların çıkarılması da bu süreç dâhilinde yer alır.

Ameliyatta Takılan Fiksatör ve Vidaların Çıkarılması

Ayak bileği kırıkları için gerçekleştirilen cerrahi tedavilerden sonra takılan fiksatör ve vidalar uzmanlar tarafından çıkarılmaktadır. Bu işlem, uzmanların uygun görmüş olduğu süre çerçevesinde sağlanmaktadır. Hastalara belli bir randevu verilir ve bu randevu esnasında tüm işlemler uzman olan hekimler tarafından gerçekleştirilir.

Ayak Bileği Kırıklarının Komplikasyonları

Açık veya ameliyat edilen kırıklar durumunda enfeksiyon, kırık yerine sokulabilir ve sonuç olarak, kemiğin (osteomiyelit) iltihaplanması meydana gelebilir. Kemik enfeksiyonunun tedavisi bazen çok zordur. Tüm cansız ve etkilenmiş dokular çıkarılmalı, kırık stabilize edilmeli ve antibiyotik verilmelidir.

Yaygın komplikasyonlar arasında kompartman sendromu bulunur. Uzuvların kemikleri etrafındaki yumuşak dokular çok kuvvetli bir şekilde dönebilir veya şişebilir, hacimlerini, geçen kan damarlarına bastıkları noktaya kadar arttırırlar. Daha sonra, eğer durum ameliyat edilmezse, uzuv kas dokusunun geri dönüşü olmayan ölüm riskiyle kesintiye uğrayacaktır. Banal kırığın ardından bile, Sudeck'in distrofisi söz konusu olabilir. Nedeni, ağrı, kas bozukluğu ve kemik dejenerasyonu ile ilişkili metabolizma ve ekstremite perfüzyonunun bir dökümüdür. Deneyimli bir cerrah ya da travmatoloji uzmanı tarafından bilinse bile bu komplikasyonu bilmek çok zordur. Tedavi edilmeyen tam ekstremite bozukluğu ile sonuçlanabilir. Komplikasyonlar, kırık bir kemiği kırarak komşu organlara da zarar verebilir.

Pozisyon Kaybı

Hastalar ayak bileği kırıkları ile ilgili tedavi gördüklerinde tedavi başarısız olur ise birtakım sorunlar ile karşı karşıya kalabilmektedir. Pozisyon kaybı da bunlar arasında yer almaktadır. Hastalar ayaklarını eskisi gibi kullanamaz ve bu gibi durumlarda mutlaka bir fizyoterapist aracılığı ile egzersiz yapılması gerekmektedir.

Cilt Sorunları

Cilt sorunları, ayak bileği kırıklarında en yaygın görülen sorunlar arasında yer almaktadır. Kemik kırılmaları, cilt tahribatlarına ya da cilt yırtılmalarına neden olabilmektedir. Bu tür durumlarda ise mutlaka estetik cerrahlar devreye girerek hastanın durumu ile alakalı detaylı incelemeler gerçekleştirmektedir.

El Bileği Kırıklarının İyileşme Süreci

Radyo, önkol oluşturan iki kemiğin en büyüğüdür. Bileğin ucundaki uç distal uç olarak adlandırılır. Distal radius kırıkları, el bileği yakınında radyo bölgesi kırıldığında ortaya çıkar.

Radiusun distal kırıkları çok yaygındır. Aslında, radyum en sık kırık üst ekstremite kemiğidir.

Telsizin kendi kendine parçalayabileceği diğer yollar şunlardır:

  • İntraartiküler kırık: El bileği eklemine kadar uzanan kırıklar. ("Articulate", "articulation" anlamına gelir)
  • Ekstra eklem kırığı: Eklemlere uzanmayan kırıklara ekstra eklem kırıkları denir.
  • Açık kırık: Kırık bir kemik cildi kırdığında, kırığa açık kırık denir. Bu tür kırıkların enfeksiyon riski nedeniyle acil tıbbi müdahaleye ihtiyacı vardır.
  • Parçalanmış kırık: Bir kemik ikiden fazla parçaya ayrıldığında, kırığın parçalanmış kırığı denir.

Kırık tipini sınıflandırmak önemlidir, çünkü bazı kırıkların tedavi edilmesi diğerlerine göre daha zordur. İntraartiküler kırıklar, açıkta kalan kırıklar, parçalanmış kırıklar ve sapmış kırıklar (kırık kemik parçaları yanlış hizalandığında), örneğin tedavi etmek daha zordur.

Bazen diğer önkol kemiği (ulna) da kırılır. Bu kırığa distal ulna kırığı denir.

Distal radius kırıklarının en sık nedeni genişletilmiş koldaki düşüştür.

Osteoporoz (kemikleri çok kırılgan ve kırılması daha kolay hale getiren bir hastalık), kırık bir bileğe yol açacak nispeten basit bir düşüşe neden olabilir. 60 yaşın üzerindeki kişilerde birçok distal radius kırığı, bir kişinin boyunun düşmesinden kaynaklanır.

Eğer kemikler sağlıklı olsa bile, travmanın gücü yeterince büyükse yumruk kırılabilir. Örneğin, bir araba kazası veya bir bisikletin düşmesi, yumruğu kırmak için yeterli güç üretebilir.

İyi kemik sağlığı hala önemli bir önleme seçeneğidir. Yumruk muhafızları bazı kırıkların önlenmesine yardımcı olabilir, ancak hepsini engelleyemez.

Kırık el bileği genellikle ağrı, palpasyon ağrısı, morarma ve şişmeye neden olur. Birçok durumda, bilek alışılmadık veya açılı bir yönelim (deformite) alır.

Yaralanma çok acı verici değilse ve bilek deforme değilse, doktora görünmek için ertesi güne kadar beklemek mümkün olabilir. Kırık bir atel ile sabitlenebilir. Doktor manşeti inceledikçe, bir buz paketi uygulanabilir ve manşet yükselebilir.

Eğer lezyon çok acı veriyorsa, bilek deforme veya uyuşmuşsa veya parmaklar pembe değilse, bir cevap aramak gerekir. Doktor, tanıyı doğrulamak için el bileğinin x-ışınlarını reçete eder. Radyografi en yaygın ve erişilebilir görüntüleme tekniğidir. Kemiğin kırılıp kırılmadığını ve eğer yer değiştirirse (kırık kemikler arasında bir boşluk varsa) gösterir. Kemiğin kaç tane parçada kırıldığını da gösterebilir.

Kırık kemiklerin tedavisi temel bir kural izler: Kırık parçaları yerlerine konmalı ve iyileşene kadar doğru yerde tutulmalıdır. Distal radius kırığı için çeşitli tedavi seçenekleri vardır. Seçim, kırığın doğası, yaş ve aktivite düzeyi ve cerrahın kişisel tercihleri ​​gibi birçok faktöre bağlıdır. Ayak bileği kırıkları ile aynı yöntemlere başvurulur.

Kırık kemik iyi bir konumda ise, kemik güçlendirilene kadar alçı kullanmak mümkündür.

Kemiğin pozisyonu (hizalama) doğru değilse ve bu kolun gelecekte kullanımını sınırlama şansı varsa, kırık kemiğin parçalarını yeniden hizalamak gerekebilir. "Azaltma", doktorun kırık parçaları yerine yerleştirdiği bu süreç için teknik terimdir. Kemik cildi kesmeden yeniden düzenlenirse (insizyon) redüksiyona kapalı redüksiyon denir.

Kemik uygun şekilde hizalandıktan sonra, kol üzerine bir atel veya plaster yerleştirilebilir. Atel genellikle küçük bir şişlik, çünkü yaygın olarak, ilk günlerde kullanılır. Şişme genellikle azaldığı zaman, genellikle birkaç gün veya bir hafta sonra yerleştirilir. Sıva daha fazla azaldıkça, alçıyı gevşeterek sıva 2 veya 3 hafta sonra değiştirilir.

Kırığın yapısına bağlı olarak, doktor düzenli radyografiler yaparak, konsolidasyonu yakından izleyebilir. Kırık azalmışsa veya kararsız olarak kabul edilirse, radyografiler 3 hafta boyunca haftada bir kez ve daha sonra 6 haftada gerçekleştirilebilir. Radyografiler, kırık azaltılmamışsa veya stabil olduğu düşünüldüğünde daha az sıklıkta yapılabilir.

Kırık, kırık oluştuktan yaklaşık 6 hafta sonra çıkarılır. Bu noktada, fiziksel terapi genellikle yaralanan bileğin hareketlerini ve işlevlerini geliştirmeye yardımcı olmaya başlar.

Kırığa bağlı olarak, kemikleri sağlamlaşana kadar doğru pozisyonda tutmak için çeşitli seçenekler vardır:

  • Alçı,
  • Metal pimler (genellikle paslanmaz çelik veya titanyum),
  • Plaka ve vidalar,
  • Eksternal fiksatör (kemiklerin doğru pozisyonda tutulabilmesi için vücudun dış tarafına yerleştirilmiş stabilize edici bir yapı).

Maruz kalan kırıklar: Açık kırık her durumda, cerrahi mümkün olan en kısa sürede (yaralanmadan sonra 8 saat içinde) yapılmalıdır. Maruz yumuşak doku ve kemik iyice (Debride) temizlenmesi gerekir ve antibiyotikler enfeksiyonu önlemek için tatbik edilmesi gerekmektedir. Kemikleri yerinde tutmak için harici veya dâhili tutturma yöntemleri kullanılacaktır. Kırık etrafında yumuşak doku çok hasarlıysa hekim geçici eksternal fiksatör uygulayabilir. Plaka veya vidalarla iç sabitleme, birkaç gün sonra ikinci bir prosedür olarak kullanılabilir.

Distal radius kırıklarının tipleri çok çeşitli olduğundan ve tedavi seçenekleri çok geniş olduğundan, iyileşme her birey için farklıdır. Kurtarma programınız hakkında özel bilgi almak ve günlük etkinliklere dönmek istiyorsanız doktorunuzla konuşun. Kırıkların çoğuna birkaç gün ila birkaç hafta süren orta derecede ağrı eşlik eder. Birçok hasta, acılarını hafifletmek için ihtiyaç duydukları her şeyin buz kullanmak, kolu kaldırmak (kalbin üzerinde tutmak) ve reçeteli ağrı kesiciler kullanmak olduğunu bulmuştur.

Doktor, ağrı ve inflamasyonu hafifletmek için ibuprofen ve asetaminofen kombinasyonunu önerebilir. Bu ilaçların kombinasyonu ya tek başına çok daha etkilidir. Ağrı şiddetliyse, hastaların birkaç gün boyunca daha güçlü ve reçeteli bir ilacı - genellikle bir opioid - alması gerekebilir.

Ameliyat veya plaster yerleştirildikten sonra parmaklarınızın tüm hareketlerini mümkün olduğunca çabuk kurtarmanız önemlidir. Acı veya şişlik nedeniyle parmaklarınızı 24 saat içinde tamamen taşıyamazsanız, bir değerlendirme için doktorunuza başvurun.

Alçıyı veya pansumanı ameliyattan serbest bırakabilir. Bazı durumlarda, tüm hareketleri kurtarmak için fiziksel bir terapistle veya meslek terapisti ile çalışmanız gerekecektir.

Artan ağrı, ilaç veya anestezik blokaj ile agresif tedavi edilmesi gereken karmaşık bölgesel ağrı sendromunun (refleks sempatik distrofi) bir belirtisi olabilir.

Çoğu insan telsizin distal kırılmasından sonra önceki faaliyetlerine geri döner. Yaralanmanın niteliği, alınan tedavi şekli ve vücudun tedaviye cevabının hepsinin bir etkisi vardır, bu nedenle her bireyin cevabı farklıdır.

Neredeyse tüm hastaların bileğinde bir miktar sertlik olacaktır. Genellikle, alçıdan çıkarıldıktan sonra veya ameliyattan sonra ilk veya ikinci ayda düşecek ve en az 2 yıl boyunca iyileşmeye devam edecektir. Doktor gerekli olduğunu düşünüyorsanız, fizyoterapi ameliyattan birkaç gün veya hafta sonra veya son sıva kaldırıldıktan hemen sonra başlayacaktır.

Çoğu hasta, spor salonundaki alt ekstremitelerini yüzmek veya egzersiz yapmak gibi hafif aktiviteleri, alçıdan çıkarıldıktan sonra 1 ila 2 ay içinde veya ameliyattan 1 veya 2 ay sonra yeniden başlatabilir. Kayak yapmak veya futbol oynamak gibi eğlenceli aktiviteler, yaralanmadan 3 ila 6 ay sonra tekrar başlayabilir.

İyileştirmenin en az bir yıl sürmesi gerektiği tahmin edilmektedir.

İlk yıl şiddetli aktiviteler sırasında bir dereceye kadar acı yaşanabilir. Herhangi bir artık ağrısı veya sertliği en az 2 yıl boyunca mevcut olmalıdır veya daha kalıcı olabilir. Özellikle 50 yaş üzerinde hastalarda (örneğin motosiklet kazalar gibi) yüksek enerjili yaralanma veya osteoartrit bir dereceye hastalarda daha sık görülür. Bununla birlikte, sertlik genellikle küçüktür ve genellikle kol hareketlerini etkilemez.

Son olarak, osteoporoz birçok el bileği kırığında bir faktördür. Kırık bileği olan kişilerin, özellikle osteoporoz için başka risk faktörleri varsa, kemik kırılganlığı için test edildiğine dair öneriler vardır.

El Bileği Ameliyat Sonrası Önerileri

Eldeki kemik kırıkları tüm el kırıklarının yaklaşık üçte birini kaplar. Beşinci kemiğin (küçük parmağa giden kemik) kırıkları yaygın olarak 'boksör kırığı' olarak bilinir. Eldeki kemikler, mafsalda, ortada ve bilekte kırılabilir. Bir parmağın kırılması da önemli sonuçlar doğurabilir. Bir parmak kemiği kırıldığında, bütün eliniz sökülebilir. Tedavi edilmeden kırık parmağınız sert ve ağrılı hale gelebilir. Bir kırığın sonuçları şunlar olabilir: şişme, duyarlılık, distorsiyon, parmak hareket edemez, kısaltılan parmak, basılan mafsal veya birbirinin üzerine kayan parmaklar.

Kırığın yerini ve tipini belirlemek için doktorunuz kırık sırasında röntgen çeker. Fizik muayene ayrıca, bir dizi egzersiz testinden ve sinirlerde hasar olup olmadığını görmek için parmaklardaki hislerin incelenmesinden oluşabilir. Genellikle doktorunuz kemikleri ameliyat olmadan doğru yere geri alabilir. Daha sonra kırığın düzeltilmesi ve her şeyin yerinde tutulması için bir alçı, atel veya kırılma aparatı uygulanır. Alçı dökümü el parmaklarınızdan, el bileğinizden ve el kemiklerinin yerinde kaldığından emin olmak için dirseğinize kadar uzanır. Doktorunuz, tüm kemiklerin doğru yerde olduğundan emin olmak için bir hafta sonra yeni X ışınları görmek isteyebilir. Genellikle 3 ila 4 hafta boyunca alçı sıva alırsınız, ancak 3 hafta sonra dikkatli egzersizlerle başlayabilirsiniz. İyileştikten sonra parmağınız biraz daha kısa olabilir, ancak elinizin ve parmağınızın çalışmasını etkilemez.

Ayak bileği kırıkları ile benzer tedaviler uygulanan el bileklerinde hastalara farklı metotlardan da söz edilebilir. Hastaların bu ameliyatlar sonrasında ağır kaldırmaktan mutlaka kaçınmaları gerekmektedir. Aynı zamanda kesinlikle spor faaliyetlerine katılım sağlanmaması da gerekir. Hastalar ameliyat olduktan sonra düzenli olarak kontrollerini gerçekleştirmeli ve mutlaka uzmanların uygun gördüğü diyetleri de gerçekleştirmelidir.

Beslenme

D vitamini, güneş ışığının etkisi altında kolesterolden yapılır. Yağlı balık veya morina karaciğeri yağı gibi gıdalarda da sınırlıdır. D vitamini, iyi bir kemik mineralizasyonu ve dolayısıyla güçlü kemikler sağlar. Paratiroid bezi sırasına göre, kandaki kalsiyum ve fosfat dengesini de düzenler. Eğer bir kalsiyum eksikliği ve paratiroid bezinden gelen hormonlar varsa, paratiroid hormonları bunu tespit ederse, D vitamini bu dengeyi 3 şekilde geri yükler. İlk olarak, ince bağırsak seviyesinde diyetten daha fazla kalsiyum emerek gerçekleştirir. Bu yeterli değilse, ikinci olarak kemiklerdeki kalsiyumu kaldıracak ve kan dolaşımına getirecektir.

Üçüncüsü, D vitamini böbreklerin daha fazla kalsiyumu geri almasına neden olacaktır. Daha fazla kalsiyum brokoli, lahana, pırasa, enginar gibi yeşil sebzelerde bulunur. Omega-3'e ek olarak morina karaciğeri yağı da D vitamini içerir ve burada ideal bir takviyedir. Eğer takviye olarak kalsiyum istiyorsanız, kesinlikle terapistinize danışmalısınız.

Sık Sorulan Sorular

Ayak bileği kırıkları ile alakalı olarak pek çok kişi çeşitli sorular sormaktadır. Bu sorular ve cevapları ise aşağıda yer almaktadır.

Bilek Kırıkları Kaç Günde iyileşir?

Bilek kırıkları, el ya da ayak fark etmeksizin en az 8 ay gibi bir sürede tam olarak iyileşebilmektedir. Bu durum için ameliyat durumu da mutlaka değerlendirilmelidir. Hastaların tedavi sonrasında kendileri için gerçekleştirdikleri bakım ve beslenme de iyileşme sürecini yakından etkilemektedir.

Bilek Kırıkları Nasıl Anlaşılır?

Bilek kırıkları için belli belirtilerden bahsedilmektedir. Bileğin küçük kemiklerinin kırıkları genellikle belirgin bir semptomatolojiye sahip değildir ve sıradan morluklar ile karıştırılabilir. Bu nedenle, fırçanın önemsiz bir şekilde zarar görmesi bile travmatolog ve ek tanıların incelenmesini gerektirmektedir. Skafoid kemiğin izdüşümü alanında kalıcı ağrı ile uyarılmalıdır. Bir kırık durumunda, ağrı hissi normal travmadaki gibi azalmaz, ancak yoğunlaşma eğilimindedir ve şişme de artar.

Çoğu zaman, skafoid kemik iki kısma ayrılır. Hem ekstraartiküler hem de intraartiküler travmanın ortaya çıkması önem arz eder. Mümkün olan en kolay hasar, kemikli tüberkülün ayrılmasıdır. Bu travma dış eklem kırıklarına işaret eder. Ayrıca, skafoid kemiğin kırığı sıklıkla kombine edilir. Semilüner kemiğin dislokasyonu ile birlikte oluşurlar.

Elin naviküler kemiği anatomik özelliklerinden dolayı kolaylıkla hasar görür. Yetersiz bir dallanmış kan damarı ağına sahiptir ve bir kırık durumunda, proksimal politikası yüksek kalitede kan beslemesi ve beslenmesi olmadan kalır. Bu nedenle, besin maddelerinin dokulara girişini sağlamak ve gelecekte fonksiyonel kısıtlamalardan kaçınmak için bir skafoid kırığın sonuçlarını zamanında ortadan kaldırmak çok önemlidir.

Skafoid kemiğin kırıklarının tedavisi konservatif ve operatif olabilir. Konservatif tedavi, ilk yardım ve hasar görmüş kemiğin maksimum immobilizasyonunu içerir. Yerinden olmayan kırıklar konservatif olarak tedavi edilir. Hasta, ilk parmağın yakalanması ve hafif bir yana doğru geri çekilme ile bilek eklem bölgesinde bir plaster bandajla emprenye edilir.

Uzun Süre Yazı Yazmak Bilek Kırığına Sebep Olur mu?

Bilek kırılmaları, ani darbeler sonucunda oluşmaktadır. Bu nedenle kırılmalar oluşmamaktadır.

Bilek Kırıklarında Tanı Geç Konursa Ne Olur?

Ayak bileği kırıklarında tanı geç konulduğu takdirde hastanın bileğindeki kırıklar morluklara sebep olur. Kırıklar kan damarlarına ulaşır ise iç kanamaya neden olabilir.

Bilek Kırığı Ameliyatlarının Maliyeti Nedir?

Kırıkların boyutuna ve türüne göre kırık ameliyatı maliyetleri değişkenlik göstermektedir.

Bilek Kırığı Ameliyatsız Tedavi Süresi Nedir?

Ayak bileği kırıklarının ameliyatsız tedavi süresi yaklaşık 9 aydır. Bu süre zarfında hastanın ayağı tam alçı ile kaplanır. Kırığın iyileşme sürecinde kemikte zayıflama görülür. Bu nedenle fizik tedavi kesinlikle gereklidir.

Bilek Kırıkları Sinir Kaybına Yol Açar mı?

Bilek kırıklarının türü ve derinliği sinir kaybı için son derece önemli faktörler arasında yer almaktadır. Bu nedenle sinir tahribatlarından söz etmek mümkündür.

Bilek Kırığı Tedavisinde Alternatif Tıp Yöntemleri Kullanılabilir mi?

Kırık durumunda alternatif tıp yerine, alanında uzmanlaşmış olan hekimlerden yardım alınması daha büyük fayda sağlayacaktır.

Bilek Kırığı Ameliyatları Hangi Cerrahlar Yapar?

Ayak bileği kırıkları ya da el bileği kırıklarının kontrolleri ortopedi tarafından sağlanmaktadır; ancak bu ameliyatlar genel cerrahi uzmanları tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bilek Kırığı Ameliyatından Sonra Bilekte İz Kalır mı?

Bilek kırığı ameliyatından sonra hastaların bileklerinde iz kalmasından söz edilebilmektedir. Özellikle parçalanmış olan kırıklarda bu durum daha yaygın görülür. Bu tarz durumlarda ise estetik cerrahlar duruma müdahale ederek iz kalmasının önüne geçebilmektedir.

Bilek Kırığı Ameliyatı Sonrası Hangi Egzersizler Yapılmalıdır?

Kırıklardan sonra, fizik tedavi uzmanları tarafından önerilen egzersizlerin yapılması gerekmektedir. Bu egzersizler kırığın türüne ve şiddetine göre uzmanlar tarafından önerilmektedir.

Bilek Kırığı Ameliyatları Başarı Oranı Nedir?

Bilek kırığı ameliyatları günümüzde son teknoloji cihazlar ile gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle her ameliyattan sonra yüksek verim alınabilmektedir.

Bilek Kırıklarında Geç İyileşmenin Nedenleri Nedir?

Bilek kırıklarının geç iyileşme sebepleri, eklemlerden oluşmasından kaynaklanmaktadır. Hastalar bu noktada yaşadıkları kırıklar için gerekli bakımı ve önemi sağlamadıkları takdirde iyileşme süreci de uzamaktadır.

Bilek Kırığı Ameliyatlarının Riskleri Nelerdir?

Ayak bileği kırıklarının cerrahi müdahale ile iyileştirilmesi söz konusudur; ancak her cerrahi müdahale sonrasında birtakım risklerden bahsedilebilmektedir. Hastalar bu müdahale sonrasında bir süre iş yerinden ya da rutinlerinden uzak kalabilmektedir. Alçı tedavisi de sürece dâhil edildiğinden iyileşme süresi artmaktadır.

Cerrahi müdahale esnasında kemiklerde deformasyondan ya da iç kanamadan da söz edilebilmektedir. Ancak kapalı ameliyatlarda, açık ameliyatlarda olduğu kadar yüksek risklerden bahsetmek söz konusu değildir. Hastaların ameliyata dair tüm komplikasyonları uzmanlardan öğrenmeleri de mümkün olabilmektedir. Çünkü ameliyatın oluşturabileceği riskler, kırığın şiddetine, türüne ya da deride oluşturduğu deformasyona bağlı olarak ciddi farklılıklar da gösterebilmektedir. Bu nedenle net bir durumdan bahsetmek söz konusu olamamaktadır.