Fistül Ameliyatı


Fistül Ameliyatı

Fistül, cilt ile bağırsak arasında anormal şekilde meydana gelen bir bağlantının yani kanalın oluşmasına verilen isimdir. Bu durum makat ve bağırsak arasında meydana gelmişse de buna makat fistülü adı verilir. Bunun cerrahi bir yöntem olan fistül ameliyatı ile ortadan kaldırılması mümkündür.

Fistül Ameliyatı Hakkında

Fistül, makat ile bağırsak arasında gelişen bir kanal olup, ameliyat ile ortadan kaldırılabilir demiştik. Durumun ortaya çıkmasının sebebi genellikle hastanın geçmişinde bir apse geçirmiş olmasıdır. Genellikle bu fistül perianal fistül olarak da bilinir. Bu fistül apsenin oluştuğu salgı bezi ile boşaldığı cildi birbirine bağlayan normalde olmaması gereken bir kanal şeklindedir.

Fistül Türleri

Bağırsak ile makat arasında oluşan bu perianal fistüller, kendi içlerinde dört ayrı grupta incelenir. Bu fistüller arasında yapılan güncel bir sınıflama sistemidir. Bu fistül çeşitleri: ekstra-sfinkterik, trans-sfinkterik, supra-sfinkterik ve inter-sfinkteriktir.

Ekstra-Sfinkterik Fistül

Çok nadir görülen bir fistül türüdür. Makat fistüllerinde %1’lik kısmı ekstra-sfinkterik fistüller oluşturmaktadır. Perine yani makat derisinden leğen kemiğini saran kas ve oradan da rektum isimli bağırsak arasında oluşur.

Trans-Sfinkterik Fistül

Ekstra-sfinkterik fistüle göre daha sık görülen bir fistül türüdür. Makat fistüllerinin %25’lik kısmını trans-sfinkterik fistüller oluşturur. Yani perianal fistüllerin 4/1’lik kısmını bu fistül türü oluşturur. Trans-sfinkterik fistül, iç ve dış makat kası arasında leğen kemiği tabanında bulunan kas aracılığı ile rektal boşluğa (iskio-rektal çukur da denebilir) oradan da perine adı verilen makat derisine uzanan fistül türüdür.

Supra-Sfinkterik Fistül

Supra-sfinkterik fistül, makat fistüllerinin %5’lik bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle ender rastlanan bir fistül türü olarak kabul edilir. İnter-sfinkterik boşluktan, leğen kemiğinin tabanında bulunan kas vasıtası ile, rektal boşluğa ve oradan da perineye yani makat derisine ulaşır.

İnter-Sfinkterik Fistül

Makat fistülleri arasında en sık görülen fistül türü inter-sfinkterik fistüldür. Makat fistüllerinin %70’lik kısmını bu fistül türü oluşturur. İç makat kası ile inter-sfinkterik boşluğa (iç ve dış makat kası arasına) oradan da perineye yani makat derisine uzanan bir fistül türüdür. Kısacası, iç ve dış makat kası arasında oluşan fistüllere inter-sfinkterik fistül adı verilir.

Nedenleri

Makat fistüllerinin oluşumuna sebebiyet veren bazı durumlar vardır. Bunlar aşağıdaki başlıklarda bahsedildiği şekildedir.

Makattaki Salgı Bezlerinin Tıkanması

Makattaki salgı bezlerinin tıkanması fistül oluşumunu doğrudan etkilemez. Ancak dolaylı olarak sebep olduğu söylenebilir. Makat fistülleri genellikle apse oluşumu sonrasında meydana gelen durumlardır. Makatta apse oluşumuna sebep olan durumlardan birisi de makatta bulunan salgı bezlerinin tıkanmasıdır. Makattaki salgı bezlerinin tıkanması sonucunda meydana gelen apse sonrasında fistül oluşabilir. Böyle durumlar meydana geldiğinde de oluşuma sebep olarak salgı bezlerinin tıkanması gösterilir.

Salgı Bezlerinin İltihaplanması

Makattaki salgı bezlerinin iltihaplanması, bezlerin tıkanması ile genellikle aynı etkiyi gösterecektir. Tıkanma durumunda olduğu gibi makattaki salgı bezleri iltihaplandığında da apse oluşumuna sebep olur. Oluşan bu apse de makat fistülü oluşumuna sebep olmaktadır.

Kalın Bağırsak İltihapları

Kalın bağırsaklar da meydana gelen iltihaplanmalar da apse oluşumuna sebebiyet vermektedir. Bu da doğal olarak fistül oluşumunu da tetiklemekte ya da meydana getirmektedir.

Aşırı İshal

Aşırı ishal farklı sebepler ile tetiklenebilir. Aşırı ishal de beraberinde apse oluşumuna sebep olmaktadır. Daha önce de bahsettiğimiz üzere apse oluşumu da makat fistüllerinin oluşumunu tetiklemektedir. Bu sebeple aşırı ishal de fistül oluşumuna sebep olan faktörlerden birisi olarak kabul edilir.

Perianal Apse Oluşumu

Yukarıda içeriğinden bahsetmiş olduğumuz makattaki salgı bezlerinin tıkanması ya da iltihaplanması, kalın bağırsak iltihapları ve aşırı ishal durumları perianal apse oluşumunu fazlasıyla tetiklemekte ve bununla birlikte fistül oluşumunu da etkilemektedir. Makat fistüllerinin birçoğu geçirilen perianal apseler sonrasında ortaya çıkmaktadır.

Belirtileri

Apse sonrası meydana gelen fistüller vücutta bazı belirtilerin görülmesi ile fark edilebilir. Bu belirtiler kısaca aşağıdaki başlıklar altında bahsedildiği gibidir.

Anüs Çevresinde Ağrı

Fistül oluşumlarında genellikle anüs çevresinde ve makatta ağrı görülmez. Daha çok kanamalar ve akıntılar görülür.

Makatta Şiddetli Ağrı

Perianal apseler, genellikle makat bölgesinde şiddetli ağrılara, ateşin çıkmasına ve şişliklere sebebiyet vermektedir. Ancak makatta fistül gelişen hastalar da ağrı ve şişlikler olmaz. Genellikle sarı renkte iltihap akıntıları ve kanamalar meydana gelir.

Makat Çevresinde Kaşıntı

Makat fistüllerinin %40-50’si perianal apseler sebebiyle meydana gelir. Bu nedenle genellikle fistül oluştuğunda, daha öncesinde perianal apselerin etkisiyle oluşan cerahat ve kanamalar geçse dahi ardında makat çevresinde kaşıntı gibi etkiler bırakabilir.

İltihabi Akıntı

Akıntılar ilk olarak apseler sebebi ile meydana gelmektedir. Ancak perianal apseler iyileştiği halde makat yanından akıntılar 2 ila 3 ay kadar devam eder ise genellikle bu duruma perianal fistül olarak tanı konulur.

Yüksek Ateşe Bağlı Titreme ve Üşüme

Perianal apselere bağlı olarak ateş yükselmesi ve buna bağlı olarak da kişide üşüme ve titreme gibi belirtiler görülmesi mümkündür. Ancak apse dönüşüp yerini fistüle bıraktığında kişinin ateşlenme, üşüme ve titreme gibi belirtileri olmayacaktır. Fistülde ateşin yükseldiği pek gözlenen bir belirti değildir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi yöntemlerinin ilk olarak hedeflediği, bağırsak ile makat arasında normalin dışında oluşan bu kanalı ortadan kaldırmaktır. Fistül için birkaç farklı tedavi yönteminden bahsedilebilir. Bu yöntemler aşağıdaki başlıklarda bahsedildiği gibidir.

Fistülotomi

Fistülotomi, basit perianal fistülleri ortadan kaldırmak amacı ile kullanılan bir tedavi yöntemidir. Fistülektomi, lay-open ya da açığa bırakma gibi isimlerle de karşımıza çıkabilmektedir. Bu tedavi yönteminin temel tekniği fistül kanalının bağırsaktaki ve derideki iki ağzı bulunarak arada bulunan dokuların kesilmesi ya da fistülün oluk halinde kazınması şeklindedir. Kazıma işleminde, sond denen bir alet aracılığıyla fistül kanalına oluk şeklinde bir tünel açılır. Söz konusu olan işlem sonrasında bu tünelden makatta apseye sebep olan iltihap çıkarılır. Ardından da hastaya pansuman yapılır. Bu teknik, gaz ve dışkı tutamama gibi sorunlara yol açacağından dışkıyı tutan kasları içerisine alan fistüllerde uygulanmaz. Ayrıca bu işlem yapılırken dikkat edilmesi çok önemlidir. Çünkü ortadan kaldırılması amaçlanan fistül haricinde aynı fistül tünelinin içerisinde başka kanallar da oluşmuş olabilir.

İki Aşamalı Fistülektomi

Fistülotomi sırasında, makat bölgesini kontrol eden bazı kaslar da kesilebilir. Bu işlem esnasında eğer fistülün dışkıyı kontrol eden kaslarla fazla bağlantılı olduğu görülür ise burada iki aşamalı bir tedavi şekli tercih edilebilir. Fistülotomi ikinci bir ameliyat ile pekiştirilebilir.

Seton

Dışkıyı tutma kasını da içerisine alan bir fistül oluşumunun tedavisinde genellikle seton tekniği kullanılır. Fistülün bağırsakta yani iç kısımda bulunan ağzı ile deride yani dış kısımda bulunan ağzı arasından bir ip ya da lastik geçirilerek bağlanır. Bu teknik ilk olarak Hipokrat tarafından at kılı kullanılarak yapılmıştır. Ancak zamanla bu teknikte ip ve lastik gibi gereçler kullanılmaya başlanmıştır. Bu şekilde bağlanan ip ve lastik daraltılarak fistül boyunu kademeli şekilde kesmesi amaçlanır. Bu yöntem kullanılıp fistül tedavi edildikten sonra yeniden fistül oluşumu riski %0-10 arasında değişmektedir.

Mukoza Kaydırma

Genellikle ilk olarak fistülektomi, seton gibi yöntemler tercih edilmektedir. Mukoza kaydırma işlemi, genellikle daha komplike vakaların tedavisi için kullanılan bir tekniktir.

Endorektal İlerletme Flebi

Perianal fistül tedavisinde kullanılan flep tekniği, fistülün iç kısımdaki ağzının bulunup etrafından bulunan bağırsak dokusunun kaldırılması, fistülün bu iç ağzının kapatılıp öncesinde kaldırılmış olan bağırsak dokusunun fistülün iç kısımdaki ağzının üstüne kaydırılarak dikilmesi ile yapılır. Bu flep tekniği ile fistülün ortadan kaldırılması sonrasında %20 oranında dışkıyı tutamama ve fistülün daha sonra tekrarlaması gibi durumlar ile karşı karşıya kalmak mümkündür.

Ameliyat Fiyatları

Fistül ameliyatının, fistülün oluşum bölgesine göre değişiklik gösteren türleri ve yapılış şekilleri vardır. Öncelikle ameliyat türüne göre daha sonra da ameliyatın yapıldığı hastanenin şartlarına, hastane içerisindeki doktorların kıdemine göre fiyatlar değişiklik gösterebilmektedir. Bu nedenle fiyat bilgisinin, ameliyatın yapılacağı hastaneden alınması daha doğru olacaktır.

Fistül Ameliyatı Öncesi

Ameliyat öncesinde, hastanın bilgilendirilmesi, tetkik ve testlere tabii tutulması, anesteziye hazırlık ve ameliyata hazırlık gibi rutin bazı süreçler mevcuttur. Bu süreçler detaylı şekilde aşağıda bahsedildiği gibidir.

Hastanın Bilgilendirilmesi

Ameliyat öncesinde yapılması gereken ilk şey hastanın fistül ve ameliyat hakkında bilgilendirilmesidir. Ardından da hastadan genel sağlık durumu ve diğer bazı hususlar hakkında bilgi alınmalıdır. Bu süreç genellikle aşağıda bahsedilen hususları içerisinde barındıran bir süreçtir.

Sistemik Hastalıkların Varlığı

Doktor tarafından, ameliyat öncesinde hastanın, fistül dışında metabolizmasında sistemik bir rahatsızlığı olup olmadığı araştırılmalıdır. Doktor, testler ve tetkikler yapmadan önce bu konuda ki bilgiyi bizzat hastadan da alabilir. Hastanın, fistül dışında sistemik bir hastalığı var ise bu hastalığın fistül ameliyatı esnasında zorluk yaratıp yaratmayacağına ya da ameliyata engel bir durum teşkil edip etmediğine bakılır.

Kalp ve Damar Hastalıkları Olup Olmadığının Kontrol Edilmesi

Hastanın ameliyat öncesi bilgilendirilmesi ve hastanın genel sağlık durumu hakkında bilgi alınması sürecinde öğrenilmesi gereken ikinci durum hastanın kalp ve damar hastalığı olup olmadığıdır. Kalp ve damar hastalığının engel olabileceği durumlar olabilir. Kalp ve damar hastalıklarının, tedavi yönteminin seçimine, anestezi durumuna ve hastanın ameliyata hazırlık sürecine etkisi olacaktır.

Ameliyat Süreci Hakkında Hastaya Bilgi Verilmesi

Hastadan kendisi ile ve genel sağlık durumu ile ilgili bilgi alındıktan sonra hastaya fistül ameliyatı ve öncesi ve sonrası şeklinde tüm ameliyat süreci hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir. Hastanın aklında bir soru işareti kalmaması ve psikolojik açıdan kendini ameliyata hazırlaması açısından bu bilgilendirme hususu önem arz etmektedir.

Testler ve Tetkikler

Ameliyat öncesinde, bilgilendirme sürecinin ardından araştırma yani gereken testlerin ve tetkiklerin yapılma süreci başlayacaktır. Hastanın genel sağlık durumu hakkında bilgi alındıktan sonra ameliyata uygunluğunu anlayabilmek, tedavi yöntemine karar verebilmek, varsa diğer sağlık sorunlarından haberdar olabilmek vb. hususların belirlenmesi açısından yapılan testler ve tetkikler büyük önem taşır. Fistül ameliyatı öncesinde yapılması gereken bu testler ve tetkiklerin bazıları aşağıda bahsedildiği gibidir.

Kolonoskopi

Kolonoskopi genel itibariyle bağırsak dışı basılar, bağırsakta meydana gelmiş olan anormallikler ve bağırsak boşluğundaki patolojiler hakkında bilgi edinmek için yapılan bir tetkiktir. Kolonoskopi, bağırsakların her tarafının görülebilmesine olanak sağlayan bir tıbbi bir görüntüleme yöntemidir. Genellikle tanı koymak adına kolonoskopi yapılır. Ancak yapılmasının amacı her zaman hastalık hakkında tanı koymak değildir. Fistül ameliyatının da genel olarak bağırsaklar ile doğrudan bir alakası olduğu için kolonoskopi ile bağırsakların durumunun saptanması da önemlidir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme

Manyetik rezonans görüntüleme günümüzde kullanılan adıyla MR (emar) vücuttaki doku ve organların ayrıntılı bir görüntüsüne ulaşmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu teknikte görüntüleme yapılabilmesi için manyetik alan ve radyo dalgaları kullanılır. MR yöntemi ile, iç organlar detaylı bir şekilde görüntülenebilir. Tümör veya herhangi anormal bir durum MR yöntemi ile tespit edilebilir. Fistül ameliyatı öncesinde kullanılmasının sebebi de budur.

Endorektal Ultrasonografi

Endorektal ultrasonografi kısaca ERUS yöntemi, rektum isimli kalın bağırsağın makat bölgesine yakın son bölümünün ultrasonografi cihazı kullanılarak görüntülenmesi şeklinde gerçekleştirilen tetkiktir. İşlem öncesi hastaya lavman verilir ve dışkı uzaklaştırılır. Makat fistülünde kullanılmasının amacı ise, fistül tanısı koymak ve fistülü sınıflandırabilmektir. Ayrıca makat kaslarının fistül ile ilişkisini anlamak için de endorektal ultrasonografi yöntemi kullanılmaktadır.

Endoskopi

Endoskopi, hastanın sindirim sistemi ile ilgili incelemelerde kullanılmaktadır. Bu işlem bir hortum aracılığıyla yapılmaktadır. Ancak bağırsakların görüntülenmesinde bu işlemin ismi kolonoskopi olarak değişmektedir. Kolonoskopi de yukarıdaki başlıklarda bahsedildiği gibidir. Ancak doktor gerekli görürse hastadan endoskopi de isteyebilir.

Anesteziye Hazırlık

Fistül ameliyatı öncesinde gerçekleştirilmesi gereken işlemlerden biri de anesteziye hazırlık için bazı testlerin yapılmasıdır. Yapılması gereken bu testler aşağıda bahsedildiği şekildedir.

Kan Testi

Anesteziye uygunluk durumunun belirlenebilmesi için hastaya öncelikle kan testi yapılır. Kan testi ile ulaşılmak istenen hastanın kan grubunun öğrenilmesi ve kan sayımının yapılabilmesidir. Hastanın kan değerlerine göre anesteziye uygunluk durumu ve anestezi miktarı belirlenir. Örneğin; kan sayımında hastada kansızlık görülürse bu durum ameliyattan önce düzeltilmeye çalışılır.

İdrar Testi

Anesteziye uygunluk durumunun belirlenebilmesi ve anesteziye hazırlık için hastaya yapılması gereken diğer bir test ise idrar testidir. İdrar testi ise genellikle böbreklerde bir sorun olup olmadığı konusunda bir öngörü sahibi olmak amacı ile yapılmaktadır.

Akciğer Grafisi

Anesteziye hazırlık sürecinde hastanın anesteziye uygunluğunun belirlenmesi açısından yapılan diğer bir test/tetkik ise akciğer grafisidir. Akciğer grafisi, hastanın solunum fonksiyonları ile ilgili bir problem olup olmadığını belirlemek amacı ile yapılmaktadır.

Ameliyata Hazırlık

Ameliyat öncesi tetkikler, testler ve bilgilendirmeler sona erdikten sonra hastanın fiziksel anlamda ameliyata hazırlık süreci başlar. Bu süreçte hastanın yapması gerekenlerden aşağıda başlıklar halinde bahsedilmiştir.

Yeme İçmenin Kesilmesi

Doktor ameliyattan bir gün önce yeme içmeyi kesmesini isteyebilir. Ameliyattan önce ishal edici ilaçlar ile ya da lavman ile bağırsakların içi tamamen boşaltılır. Bu nedenle ameliyata bir şeyler yemeden ve içmeden gelinmesi iyi olacaktır.

Sigaranın Bırakılması

Doktor hastadan ameliyattan yaklaşık 48 saat önce sigara ve alkol kullanımını bırakmasını isteyebilir. Sigara kullanımı, kanın pıhtılaşmasını ve kan akışını etkilediğinden yaraların da geç iyileşmesine sebebiyet vereceğinden ameliyattan önce kullanımın bırakılması en doğrusu olacaktır.

Düzenli Kullanılan İlaçların Bırakılması

Sistematik hastalıklar ya da diğer bazı rahatsızlıklar için sürekli kullanılan bir ilaç varsa doktor bu ilacın ameliyatın seyrini veya sonrasını etkileyeceğini düşünürse, makul bir süre önce ilacın kullanımının bırakılmasını isteyebilir.

Kan Sulandırıcı İlaçların Bırakılması

Ameliyat öncesinde, hasta kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyor ise (coumadin vb.) doktor bu ilaçları en geç 48 saat öncesinde bırakmasını isteyecektir. Örneğin; ameliyat esnasında, öncesinde kan sulandırıcı kullanılmış ise kanama durdurulamayabilir. Bu nedenle bu hususlara dikkat etmek büyük önem taşır.

Makat Çevresindeki Tüylerin Temizlenmesi

Doktor ameliyat öncesinde hastadan makat temizliğini yapmasını da isteyecektir. Varsa makat çevresindeki tüylerin temizlenmesi operasyonun daha steril olmasına yardımcı olur. Operasyonu doktor açısından da daha kolay hale getirir.

Fistül Ameliyatı Sonrası

Ameliyat sonrası gelişebilecek komplikasyonlar, karşı karşıya kalınabilecek riskler ve hastanın dikkat etmesi gereken bazı hususlar vardır. Bunlar aşağıda bahsedildiği gibidir.

Riskler ve Komplikasyonlar

Hastanın ameliyat sonrasında sıklıkla olmasa da karşılaşabileceği bazı riskler ve komplikasyonlar olabilir. Bu durumlar bazen kendiliğinden bazen de hastanın dikkatsizliği sebebiyle meydana gelir.

Anal Kriptit

Anal kriptit, anal kriptaların yani ter ve kıl bezlerinin iltihaplanması durumuna verilen isimdir. Kripta, bağırsak içerisinde bulunan hücrelerdir. Anal kriptit ise bu hücrelerin enfeksiyon kapması sonucunda iltihaplanması ile ortaya çıkan bir durumdur. Ameliyat sonrasında gelişebilecek komplikasyonlar arasında anal kriptit de vardır. Anal kriptit durumu genellikle, makatta yanma, kabızlık, kaşıntı, şişlik vb. belirtiler ile ortaya çıkar. Bu tür belirtilerin fark edilmesi halinde doktora başvurulması gerekmektedir.

Makat Akıntısı

Makat akıntısı anal kriptit, iltihap veya enfeksiyon gibi sebeplerle meydana gelebilmektedir. Bu nedenle ameliyat sonrasında hasta makatta akıntı fark ederse derhal doktoruna başvurmalıdır.

Enfeksiyon Riski

Ameliyat sonrası hijyen, ilaç kullanımı vb. hususlara dikkat edilmediği takdirde enfeksiyon riski hemen hemen her ameliyatta vardır. Fistül ameliyatı sonrası için de durum böyledir. Hasta doktor tavsiyelerine uymazsa, doktorun ameliyat sonrası kullanım için vermiş olduğu ilaçları düzenli kullanmazsa ve ameliyatlı bölgede hijyen sağlayamazsa enfeksiyon riski de bu hususlara dikkat edilmemesi ile aynı oranda artar.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ameliyat sonrasında sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmek çoğunlukla hastanın elinde olan bir durumdur. Hasta kendine dikkat eder, doktorun tavsiyelerine uyar, ilaçlarını düzenli kullanır ve kendini korur ise iyileşme süreci daha iyi sonlanacaktır. Hasta da sağlıklı haline bir an önce dönebilecektir. Fistül ameliyatı sonrasında sağlıklı bir sonuç ile iyileşme sürecini sonlandırabilmek adına hastanın dikkat etmesi gereken hususlar ise aşağıda bahsedildiği gibidir.

Lifli Gıdalar Tüketmek

Hastanın ameliyat sonrasında lifli gıdalar tüketmesi hasta için iyidir. Lifli gıdalar sindirimi ve boşaltımı kolaylaştıran gıdalardır. Bu nedenle ameliyat sonrasında da hasta için bu gıdaların tüketilmesi en uygunu olacaktır.

Su Tüketimini Artırmak

Ameliyat sonrasında su tüketimi de sindirim ve boşaltım açısından önem taşır. Hastanın bu süreçte su tüketimini artırması kendisi için iyi olacaktır. Su tüketimi, sindirimi ve boşaltımı kolaylaştıran etkenler arasındadır. Bu nedenle fistül ameliyatı sonrası su tüketimini normale göre biraz artırmak faydalı olacaktır.

Oturma Banyosu Yapmak

Oturma banyosu, leğen ya da küvet içerisinde yapılabilir. Ayrıca bunun için özel olarak üretilmiş klozet içerisine yerleştirilebilen plastik oturma küvetleri de mevcuttur. Hasta isteğe göre bunlardan biri ile oturma banyosu yapabilir. Perianal fistül ameliyatı sonrasında oturma banyosu, hastanın ılık suda yaklaşık 15 dakika kadar oturması şeklinde günde en az iki kez yapılabilir. Bu banyonun amacı ameliyat sonrasında oluşan ağrıları ve acıları en aza indirmek ve yaranın iyileşmesine yardımcı olmaktır.

İlaçları Düzenli Şekilde Kullanmak

Bu durum hemen hemen her ameliyat sonrasında dikkat edilmesi gereken bir husus olduğu gibi fistül ameliyatı sonrasında da aynı şekildedir. Doktorun, ameliyat sonrası kullanılması için vermiş olduğu ilaçları belirtilen şekilde ve belirtilen sürede kullanması önem arz eden bir durumdur. İyileşme sürecinin en sağlıklı şekilde sona ermesine en büyük katkıyı sağlayan husus verilen ilaçlar ve bu ilaçların düzenli kullanımıdır.

Düzenli Doktor Kontrolü

İyileşme süreci için en önemli hususlardan biri de doktor kontrollerini aksatmamaktır. Fistül ameliyatı sonrası iyileşme sürecinde de bu durum aynı önemi taşır. Belirlenen tarihlerde doktor kontrollerine gitmek, bir problem sezildiğinde doktora başvurmak ameliyattan iyi ve sağlıklı bir sonuç almak açısından büyük bir önem arz etmektedir. Bazen hastaların anlayamayacağı durumlar doktorlar tarafından kontroller esnasında fark edilebilir. Ayrıca ameliyat sonrasında ilk pansuman da doktor tarafından yapılmalıdır.

Tuvalet Kağıdı Yerine Islak Mendil Kullanmak

Ameliyat sonrasında dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi de budur. Tuvalet kâğıdı, ıslak mendile göre daha serttir. Ayrıca kuru olması da tam temizliği sağlaması açısından zorluk yaratır. Bu nedenle tuvalet kâğıdı kullanmak yerine iyileşme süreci sonlanana dek ıslak mendil kullanmak daha doğru olacaktır.

Tuvalette Uzun Süre Kalmama

Fistül ameliyatı sonrasında hastanın tuvalet alışkanlığında da bazı değişiklikler yapması gerekebilir. Bunlardan en önemlisi de tuvalette uzun süre kalmamaktır. Mikrop kapmamak, enfeksiyonu önlemek ve ameliyatlı bölgeyi zorlamamak açısından bu durum önem arz etmektedir.

Enfeksiyonlardan Korunma

Ameliyat sonrasında karşı karşıya kalınabilecek en kötü durum enfeksiyon oluşumudur. Hastanın kendini enfeksiyonlardan koruyabilmesi için ve enfeksiyon riskini en aza indirebilmesi için yukarıda başlıklar halinde bahsetmiş olduğumuz tüm hususlara dikkat etmeli ve gerçekleştirmek için özen göstermelidir. Kendini bakteri ve mikroplardan korumak adına ameliyatlı bölgedeki hijyene de dikkat etmelidir.

Yan Etkiler

Fistül ameliyatı sonrası, karşı karşıya kalınabilecek riskler ve komplikasyonlarla söz konusu yan etkiler birbirine benzer. Ancak yan etkiler bu risk ve komplikasyonlardan daha hafif şekilde etki eder. Ayrıca risk ve komplikasyonlara oranla daha çok hastada yan etki görülebilir. Bu yan etkiler aşağıda bahsedildiği gibidir.

Makatta Kaşıntı

Perianal fistül ameliyatı sonrası oluşabilecek yan etkilerden biri makatta kaşıntı hissidir. Gerçekleşen operasyon sonrasında iyileşme sürecinin ilk haftası kaşıntıların olması normaldir. Ancak kaşıntı hissi artar veya tahrişe neden olursa doktora danışmakta fayda vardır.

Makat Çevresinde Ağrı

Perianal fistül ameliyatında cerrahi müdahale makat bölgesinden yapıldığı için bölgede ameliyat sonrasında ağrı oluşumu gayet doğaldır. Ağrılar ilk bir hafta sürekli ya da aralıklarla nüksedebilir. Ancak ağrılar şiddetlenir, dayanılmaz bir hal alırsa derhal bir doktora başvurmak en doğrusu olacaktır.

Makat Çevresinde Kızarıklık

Daha önce de belirttiğimiz üzere perianal fistül ameliyatlarında cerrahi müdahale makat bölgesinden yapılır. Bu nedenle operasyon sonrasında iyileşme sürecinin ilk bir haftası boyunca makat çevresinde kızarıklıklar olma ihtimali vardır. Bu durum normaldir. Ancak oluşan kızarıklıklar, müdahale dışında başka bir sebeple oluşmuşsa; örneğin tahriş ve yanma kaynaklı oluşmuşsa doktora başvurmak gerekmektedir.

Önlemler

Bahsettiğimiz gibi bu yan etkilerin görülmesi olağandır. Ancak yeterli dikkat ve özen gösterilirse bunlarında önüne geçmek ya da bu durumları en aza indirgemek imkânsız değildir. Bu nedenle hasta herhangi bir yan etkiyle karşı karşıya kalmak istemiyorsa alması gereken bazı önlemler ve dikkat etmesi gereken bazı hususlar olacaktır. Bahsi geçen bu önlemler konusundaki en yaygın hususlar aşağıda bahsedildiği gibidir.

Makat Hijyenine Dikkat Etme

Perianal fistül ameliyatı sonrasında dikkat edilmesi gereken en önemli unsur hijyen unsurudur. Hijyen unsuruna yeterince dikkat edilmediğinde ve gereken özen gösterilmediğinde mikrop kapma ve enfeksiyon oluşumuna sebep olma riski artar. Bu nedenle hasta iyileşme süreci boyunca özellikle ameliyat bölgesini bakteri ve mikroplardan arındırmalı, uzak tutmalı ve ameliyat bölgesinde daima hijyeni sağlamalıdır. Bu şekilde enfeksiyon ve diğer tüm komplikasyonların gerçekleşmesinin önüne geçebilecektir.

Düzenli Tuvalete Gitme Alışkanlığı Edinme

Ameliyat sonrasında dikkat edilmesi gereken konulardan biri de tuvalet alışkanlığıdır. İyileşme süreci boyunca hasta düzenli şekilde tuvalete gitmeli, özellikle de dışkısını tutmamalıdır. Kolayca tuvalete çıkabilmesi açısından sık sık tuvalete gitmesi iyi olacaktır. Aksi takdirde makatı zorlayabilir, kabız olabilir. Bu tür durumların meydana gelmesi de hastayı zorlayacak etkenler arasındadır.

Tuvalette Uzun Süre Kalmaktan Kaçınma

Mikrop kapmamak, enfeksiyonu önlemek ve ameliyatlı bölgeyi zorlamamak açısından bu durum önem arz etmektedir. Hasta sık sık ve kısa süreli şekilde tuvalete çıkmalıdır. Ameliyatlı bölgeyi zorlayacak ya da mikrop kapmasına neden olacak kadar uzun süre tuvalette olmamalıdır.

Lokal Tahribata Neden Olacak Gıdaları Fazla Tüketmeme

Burada lokal tahribat denilerek kastedilen, ameliyatlı bölgenin görebileceği zarardır. Ameliyat sonrasında hasta iyileşme süreci boyunca yeme alışkanlıklarını da düzenlemek zorundadır. Daha önce de söylediğimiz gibi ameliyat bölgesini zorlayacak, tahribata ya da tahrişe neden olacak her türlü durumdan kaçınmalıdır. Örneğin; kabız olmasına neden olacak gıdalardan, makatta yanma yapabilecek aşırı baharatlı ve soslu gıdalardan uzak durması gerekmektedir.

Dar Çamaşırlar Giymeme

Hastanın ameliyat sonrasında bir süre dar iç çamaşırları ve dar pantolonlar giymekten kaçınması en doğrusu olacaktır. Ameliyat bölgesine baskı uygulanmaması, bölgenin sıkıştırılmaması açısından bu durum önemlidir. Aksi takdirde bu durum ağrılar yaşanmasına neden olabilir.

Çay ve Kahve Tüketimini Azaltma

Çay ve kahvenin fazla tüketimi hastada kabızlığa neden olabilir. Bu nedenle hasta fistül ameliyatı sonrasında çay ve kahve gibi içeceklerin tüketimini azaltmalıdır. Aksi takdirde, hasta kabız olabilir ve bu nedenle ağrılı ve sıkıntılı bir süreç yaşar.

Sık Sorulan Sorular

Her ameliyatta olduğu gibi, hastanın fistül ameliyatında da ameliyat ve ameliyatın öncesi ve sonrası hakkında özellikle merak ettiği bazı hususlar vardır. Merak edilen bu sorular ve cevapları aşağıdaki gibidir.

Fistül Ameliyatı Sonrası Bakım Nasıl Yapılmalıdır?

Fistül ameliyatı sonrası hastanın kendine bakması çok önemlidir. Bu hususta da dikkat edilmesi gereken ilk unsur hijyendir. Hasta ameliyat sonrası bölgenin temizliğine ve bakımına dikkat etmelidir. Ameliyat sonrasında tuvalet kâğıdı kullanımı tahrişe sebebiyet verebilir. Bu nedenle tuvalet kâğıdı kullanmak yerine temizlik için su veya ıslak mendil kullanımı tercih edilmelidir. Ayrıca günde en az iki kez olmak kaydıyla oturma banyosu yapması iyileşme sürecinin hızlanması ve mikrobun uzaklaştırılması açısından önemlidir. Bunlar dışında hasta doktorunun kendisine tavsiye etmiş olduğu tüm hususlara dikkat etmelidir. Doktorun vermiş olduğu ilaçları düzenli bir biçimde kullanmalıdır.

Fistül Ameliyatına Girerken Nasıl Bir Hazırlık Yapılmalıdır?

Öncelikle ameliyattan en az bir gün önce yeme içmenin kesilmesi gerekmektedir. Ayrıca hasta sigara ve alkol kullanımını da bir süre önce bırakmalıdır. Ameliyat esnasında problem yaşanmaması açısından düzenli kullanılan ilaçlar ve özellikle kan sulandırıcı ilaçlar ameliyat öncesinde doktorun tavsiye ettiği sürede bırakılmalıdır. Bunlardan ayrı olarak bir de temizlik unsuru mevcuttur. Hasta ameliyata gelmeden varsa makat çevresindeki tüylerini temizlemelidir.

Ameliyat Sonrası Tuvalete Çıkmada Ne Gibi Zorluklar Olur?

Bazen dışkıyı tutan kasların zarar görmesi halinde dışkı kaçırma problemi yaşanabilir. Ancak bu da çok nadir gözlemlenen bir durumdur. Seton tekniği ile bu durumun yaşanma olasılığı en aza indirgenmiştir. Ayrıca kabız olunması durumunda zorluklar yaşanabilir. Bunun dışında sık sık tuvalete çıkılmalı ve sindirimi ve boşaltımı kolay olan yiyecek veya içecekler tüketilmelidir.

Fistül Ameliyatı Fiyatları

Fistül ameliyatı devlet hastaneleri bünyesinde gerçekleştirildiğinde SGK tarafından karşılanır. Ancak ameliyat özel hastanelerde gerçekleştirilecekse ücreti hastanın kendisi karşılar. Bu ücretin miktarı da hastanenin kendi içerisinde hastane şartlarına, doktorların kıdem ve tecrübelerine göre değişiklik gösterebilmektedir.

Fistül Nedir? Neden Oluşur?

Fistül, bağırsaklar ve makat derisi arasında aslında olmaması gereken bir kanalın oluşmasıdır. Buna perianal fistül adı verilir. Perianal fistüllerin %40-50’si perianal apselerin iyileşmesinin ardından meydana gelmektedir.

Perianal Fistül Ameliyatı Nedir?

Perianal fistülün aslında olmaması gereken bir kanalın oluşmasıdır. Perianal fistül ameliyatı da bu anormal kanal oluşumunu ortadan kaldırmak için kullanılan, çeşitli yöntemleri bulunan bir cerrahi müdahaledir.

Fistül Ameliyatı Sonrasında Akıntı Ne Kadar Sürer?

Aslında perianal fistül ameliyatı sonrasında müdahale edilen bölgedeki yara tamamen iyileşip kapanıncaya kadar sarı renkli bir cerahat şeklinde akıntı meydana gelebilir. Bunun süresi de kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir. Bazı hastalarda bu süre bir hafta olabildiği gibi bazı hastalarda ise bir ayı bile bulabilmektedir.

Fistül Teşhisi Nasıl Yapılır?

Fistüller, genellikle perianal apseler sonucunda meydana gelir. Perianal apseler sonrasında makatta ağrı vb. belirtiler ortaya çıkar. Bazen fistül muayene esnasında kolayca tespit edilebilir. Bazen ise bu pek mümkün olmaz. Böyle durumlarda bir tanı koyabilmek için tetkikler ve testler yapılır. Örneğin; hastanın boyalı filmleri veya MR’ı çekilebilir.

Ameliyat Sonrası Fistül Tekrarlanır ise Ne Yapmak Gerekir?

Ameliyat eğer başarılı bir şekilde sonuçlanmamış ise sonrasında fistül tekrarlayabilir. Ancak bunu ortadan kaldırabilecek başka bir çare olmadığından hastanın tekrar ameliyat olması gerekecektir.

Fistülün Kansere Dönüşme Olasılığı Var Mıdır?

Eğer fistül çok uzun süre (yaklaşık 8-10 yıl) tedavi edilmez ve fazla tahribata neden olursa kansere dönüşme riski olabilir.

Hangi Hastanelerde Fistül Ameliyatı Yapılır?

Fistül ameliyatı genellikle devlet hastanelerinde yapılmaktadır. Ayrıca içerisinde bu ameliyatı gerçekleştirebilecek alanında uzman ve deneyim sahibi doktor veya doktorlar bulunduran özel hastanelerde ya da kliniklerde de perianal fistül ameliyatı gerçekleştirilebilir.

Ameliyat olurken Anestezi Uygulanır Mı?

Evet hastanın ağrı ve acıyı hissetmemesi için genel ya da lokal anestezi kullanılarak hasta uyutulur ya da ameliyat bölgesi yani hastanın belden aşağısı uyuşturulur.

Fistül Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Ameliyat esnasında oluşabilecek en büyük risk dışkı tutma kaslarının kesilmesidir. Ki bu da seton tekniği ile halledilebilmektedir. Bunun dışında ameliyat esnasında gelişebilecek çok büyük bir risk bulunmamaktadır. Ancak ameliyat sonrasında bazı komplikasyonlar gerçekleşebilir.

Fistülün Ameliyattan Başka Bir Tedavi Yöntemi Var Mıdır?

Fistül için kesin çözüm ameliyattır. Ameliyat olmayan hastalarda fistül kendiliğinden ya da başka bir şekilde ortadan kalkmaz.

Fistül Ameliyatı Yapılmazsa Ne Olur?

Fistül ameliyat olmaksızın ya da ilaç tedavileri ile ortadan kalkan bir rahatsızlık değildir. Bu nedenle ameliyat olmadan fistülün geçmesi beklenemez. Ameliyat yapılmadığı müddetçe de ağrılar ve akıntılar devam edecektir.

Fistül Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Fistül ameliyatının, fistülün çeşitlerine göre değişen yöntemleri bulunmaktadır. Fistülün iç ve dış ağzı bir ekarte yardımı ile açılır ve fistül içerisinden bir kılavuz tel geçirilir. Ardından da fistülün uzunluğu belirlenir. Çok uzun değilse fistül anüs kenarından itibaren kanala kadar kesilir. Çok uzun olduğu durumlarda başka yöntemler tercih edilebilir.

Ameliyattan Sonra Dışkı ve Gaz Kaçırma Durumları Görülür Mü?

Bazen ameliyat esnasında dışkıyı tutan kaslar zarar görebilir. Böyle durumlar nadirdir ancak hasta bu durumda dışkı ve gaz kaçırma problemi yaşayabilir.

Fistül Ameliyatından Sonra Ne Kadar Sürede Ayağa Kalkabilirim?

Fistül ameliyatı, genellikle spinal anestezi ile gerçekleştirilir. Yani hastanın sadece belden aşağısı uyuşturularak ameliyat gerçekleştirilir. Bu nedenle ameliyat sonrasında, anestezinin etkisi geçer geçmez hasta rahatlıkla ayağa kalkabilir. Ancak her ihtimale karşı bir gece hastanede gözetim altında olmalıdır.

Fistül Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Fistül ameliyatının süresi, fistülün mevcut durumuna ve hastaya göre değişiklik gösterir. Ayrıca ameliyat süresi ameliyat esnasında oluşabilecek durumlara göre değişiklik gösterebilmektedir.

İlgili Organİlgili Bölüm