Epilepsi Ameliyatı


Epilepsi Ameliyatı

Epilepsi hastalığı beyindeki sinir hücrelerinin aktivitesinde bir bozulma olmasıdır. Bu bozulma beyinde oluştuğu bölgeye göre farklı çeşitte ve tekrarlayan nöbetlerle kendini gösterir. Nöbetler fark edilmeyecek ya da önemsenmeyecek şekilde de, büyük ve şiddetli nöbetler halinde de gelişebilir. Kişinin yaşam kalitesini, davranışlarını, ruhsal halini etkiler ve zaman zaman hayatı tehlikeye sokabilir. Çünkü bazı nöbetler sırasında bilinç kaybı yaşanır, kas kontrolü sağlanamaz ve hasta her açıdan savunmasız hale gelir.

Epilepsi hastalıklarının tedavisinde ilk seçenek cerrahi işlem değildir. Hastalar önce ilaç tedavisine başlar. İlaç tedavileri nöbetlerin kontrol alınması veya ortadan kalkmasında etkilidir. Bazı hastalar ilaç tedavisine beklenen yanıtı vermezler. Farklı tür ilaçlar uygulandığı halde nöbetlerde azalma olmayabilir. Ayrıca nöbet sayısı fazla olabilir. Böyle durumlarda epilepsi ameliyatı gündeme gelir.

Epilepsi ameliyatlarında beyindeki nöbet oluşturan odakların iptal edilmesi veya nöbetlerin yayılma noktalarının kesilmesi şeklinde yapılır. Odakların iptal edilmesi epilepsi nöbetlerinin kaynağını ortadan kaldırmaya yönelik bir işlemdir. Diğer yöntem nöbetlerin sayısında ve şiddetinde azalmayı hedefler. Odak noktalarına müdahale eden işleme rezektif cerrahi, diğerine fonksiyonel cerrahi denir.

Bunların yanında sinir uyarımı yoluyla çalışan tedaviler de geliştirilmektedir. Çocuk yaştaki hastalarda nöbet kontrolünün sağlanmasında kullanılan yöntemler vardır.

Epilepsi Ameliyatı Hakkında

Epilepsi ameliyatı, hastalığın beyindeki kaynaklarına yönelik yapılan cerrahi işlemlerdir. İşlemler için her hasta uygun değildir. Ameliyat düşünülmeden önce ilaç tedavisine başlanır. Hastaların bir kısmı ilaç tedavisine yanıt vermez. Nöbet sıklığı ve şiddeti azalmaz ve bunların düzeyi yüksektir. Böyle durumlarda ameliyat seçeneği düşünülür.

Ameliyatta iki yöntem mevcuttur. Bunlar rezektif ve fonksiyonel cerrahidir. Rezektif cerrahide nöbet oluşturan beyindeki odak çıkarılır. Fonksiyonel cerrahide nöbete neden olan ağın yayılma yolları kesilir. Böylece nöbetlerde azalma amaçlanır. Rezektif cerrahinin uygulanabilmesi için ameliyat edilmesi gereken beyin bölgesi tek tarafta olmalıdır. Ek olarak bölge zararsız olmalıdır. Yani işlem sonrasında bellek, konuşma, görme, hareket kabiliyeti gibi önemli fonksiyonların etkilenmeyeceğinden emin olmak gerekir.

Epilepsi ameliyatlarında hastanın ameliyata uygunluğu, hangi yöntemin uygulanacağı farklı birçok branştan uzmanın ortaklaşa verdiği kararla belirlenir. Epilepsi ameliyatları ciddi cerrahi işlemlerdir. Fakat genellikle işlem sonrasında hastanın yaşam kalitesi artar. Türkiye’de bu işlem başarıyla uygulanmaktadır fakat çok az merkezde yapılabilmektedir.

Epilepsi Nedir?

Beyin hücrelerine nöron denir. Nöronlar beyinde elektrik devresine benzer şekilde çalışır. Epilepsi de nöronların çalışma ağındaki bir bozukluktur. Hastalık doğuştan gelebilir, genetik olabilir. Bazı durumlarda travmalara, tümöre, beyin ameliyatlarına, damar hastalıklarına bağlı ortaya çıkabilir. Akraba evliliklerinden doğan çocuklardaki beyin bozuklukları sonucu da oluştuğu gözlemlenmiştir. Epilepsi sebebinin anlaşılamadığı durumlar da vardır. Geçirilen her nöbet epilepsi değildir. Başka hastalıklardan da kaynaklanabilir. Epilepsi tanısı konurken buna dikkat edilir. Epilepsi hastalığı da diyabet, yüksek tansiyon gibi bir hastalıktır, zihinsel engel değildir. Hastalık ender durumlarda zihinsel hasar meydana getirir. Epilepsi nöbetleri ölümcül değildir fakat hastanın bilincinin bir süre kapanması onu risklere açık hale getirir. Örneğin uykuda nöbet geçiren hasta, yanında durumu fark eden biri yoksa boğulabilir. Epilepsinin türleri vardır. Herkeste aynı şekilde yaşanmaz. Bozukluğun olduğu beyin bölgesine göre farklı belirtiler verir. Beynin bir bölümündeki sıkıntıdan kaynaklanabildiği gibi genelini kapsayan şekilde de görülebilir. Hastalık genellikle ilaç tedavisiyle kontrol altına alınır. Buna yanıt vermeyen durumlarda ameliyat düşünülür. İlaçla kontrol altına alınan durumlarda hasta gerekli dikkati gösterdiğinde normal yaşamına devam edebilir. Çalışma hayatına engel değildir, sadece askerlik, pilotluk gibi durumlarda sıkıntı olur. Çok dirençli olmayan bir epilepsi türü yaşanıyorsa hasta 2-5 yıl ilaç tedavisiyle tamamen iyileşebilir. Epilepsi toplumda sık rastlanan bir hastalıktır. Fakat hastaların bir kısmı doktora başvurmamaktadır.

Epilepsi ile Sara Aynı Şey mi?

Epilepsi hastalığı toplum içinde sara adıyla anılır. Genellikle aynı durumu ifade eder. Sara yani epilepsi kendini nöbetlerle belli eder. Fakat geçirilen her nöbet epilepsi anlamına gelmez, farklı sebeplerle de değişik şekillerde nöbet geçirmek mümkündür.

Epilepsi Sebepleri ve Risk Faktörleri

Epilepsi hastalığının bilinen çeşitli sebepleri vardır fakat vakaların bir kısmında hastalığın nedeni bulunamaz. Hastalığın nedenlerinden biri genetiktir. Bazı genlere sahip kişiler epilepsi hastalığına yatkın olur. Bu genler nöbetleri tetikleyebilir. Fakat tetikleyici genlere sahip olan herkeste hastalık ortaya çıkmaz. Diğer sebep de kafa travmasıdır. Herhangi bir şekilde kafaya darbe alındığında beyin zarar görebilir ve epilepsiye neden olabilir. Felç geçirme ya da beyin tümörü durumu varsa bunlar da bazı durumlarda epilepsiye yol açar. AIDS, menenjit gibi hastalıklar beyne zarar vererek epilepsiye yol açabilirler. Ayrıca anne karnında yeterli beslenememe, oksijen eksikliği veya iltihaplı hastalıklar geçirilmesi bebeğin beyin gelişimini olumsuz etkiler. Bu yüzden hastalığa yol açabilir. Hastalık bazı gelişim bozukluklarıyla beraber de ortaya çıkabilir. Ek olarak akraba evliliklerinden doğan çocuklarda gelişim bozukluklarından dolayı epilepsi görülme ihtimali vardır.

Epilepsinin sebeplerine ek olarak nöbet oluşumunu tetikleyen bazı durumlar da vardır. Yeteri kadar uyumamak ve stres bunlardandır. Ayrıca kan şekerinin fazla düşük olması, yetersiz beslenme, çok fazla alkol alınması, ateşli hastalıklar, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin kullanılması, yanıp sönen ışıklar, flaş ışığı gibi birçok durum nöbetleri tetikler. Ek olarak bazı ilaçlar ve kadınların regl dönemi de hastalığı ortaya çıkarabilir.

Epilepsi riskini arttıran bazı faktörler vardır. Erken çocukluk döneminde ve 60 yaşını geçtikten sonra hastalığın ortaya çıkma riski daha fazladır. Aileden birinin epilepsi olması riski arttırır. Kafa travmaları, felç gibi durumlar, beyin enfeksiyonu gibi durumlardan sonra hastalık gelişebilir. Çocukken nöbet atlatılması, bunama da risk faktörleri arasındadır.

Epilepsi Belirtileri

Epilepsi çocuklarda ve yetişkinlerde farklı seyreder. Çocuklarda görülen epilepsi yetişkinlerde, yetişkinlerde görülen çocuklarda görülmez. Epilepsi, nöbetlerle ortaya çıkar ve oluştuğu beyin bölgesine göre herkeste değişik belirtiler verir. Bu belirtiler zaman zaman gözden kaçabilir. Nöbetler herkeste aynı şekilde gerçekleşmez fakat bir hastada genellikle benzer şekilde nöbetler görülür.

Epilepsi nöbetleri dalıp gitme, bakışların sabit bir noktaya takılı kalması şeklinde görülebilir. Nöbet geçirdiği sırada kişinin konuşması değişebilir, davranışlarda tutarsızlıklar ortaya çıkabilir ve ya nöbet saldırganlaşma şeklinde görülebilir. Tüm bunlar psikolojik sorunlara neden olabilir. Belirtilerin bir kısmı çevre tarafından hastalık olarak anlaşılmasa da kişi o sırada nöbet geçiriyor olabilir.

Epilepsi nöbetlerinin bazılarında kısa zaman için bilinç kaybı yaşanır. Hastalığın etkisi arttıkça bilinç kaybının süresi de artar. Ayrıca istemsiz yapılan kol, bacak veya mimik hareketleri, titreme şeklinde nöbet geçirmek de mümkündür. Toplumda en çok bilinen nöbetlerse vücudun sertleşmesi, bilincin kaybolması, mesane kontrolünün kaybı şeklinde görülür. Epilepsi hastalığının türleri otuzdan fazladır ve bunların da toplam yüzden fazla belirtisi vardır.

Kimler Epilepsi Ameliyatı Olabilir? Ameliyat Şartları Nelerdir?

Epilepsi hastalığının tedavisi genellikle ilaçla yapılır. Cerrahi ilk seçenek değildir. İlaç tedavisi belli bir süre uygulanır. Hastalık ilaca yanıt vermiyorsa farklı ilaçlar ve bunların kombinasyonları denenir. Geçirilen nöbet sayısı ciddi düzeydeyse, nöbetlerde beklenen azalma olmuyorsa cerrahi işlem gündeme gelir. Ameliyat seçeneği anti epileptik ilaçlara direnç gösteren epilepsiler için bir seçenektir. Genellikle nöbetler sırasında bilinç kaybı yaşanmayan türler ilaçlara dirençli olur. 1-2 yıl çeşitli ilaçlar kullanıldığı halde nöbetlerde iyiye doğru bir değişim gözlenemeyebilir. Bunun yanında ilaçların ciddi yan etkileri oluşabilir. Ayrıca beyin görüntülerinde epilepsiye neden olan lezyon görülebilir. Böyle durumlarda cerrahi işlem düşünülür. Cerrahi işlemlerde epilepsiye neden olan odak varsa çıkarılır, etkisiz hale getirilir. Kişinin ameliyat edilebilmesi için bu odağın çıkarılmasının nörolojik bir soruna yol açmayacak durumda olması gerekir. Bu tespit odağın konumuyla yakından alakalıdır. Ayrıca bazı hastalarda epilepsinin tekrarladığı da görülmüştür.

Epilepsi Ameliyatı Yöntemleri

Epilepsi ameliyatı fonsiyonel veya rezektif cerrahi olarak iki şekilde gerçekleştirilebilir. Bu iki yöntemin kullanım alanları, işlemin seyri, amacı farklılık gösterir. Hasta için uygun olan yönteme farklı disiplinlerde uzmanlaşmış doktorlar tarafından araştırılarak karar verilir.

Fonksiyonel Cerrahi

Fonksiyonel cerrahi, rezektif cerrahi için uygun olmayan hastalar için bir seçenektir. Epilepsi nöbetlerinin ortadan kaldırılmasından ziyade sayıca azaltılması ve şiddetinin düşürülmesini amaçlar. Palyatif epilepsi cerrahisi adıyla da anılır. İşlem herkes için uygun değildir. Hastanın işlem için uygunluğu haftalar süren tetkikler, araştırmalar sonucu saptanır. Genel olarak nöbet oluşturan bölgelerin diğer bölgelere nöbet yaymasını engellemeye yönelik bir operasyondur. Cerrahi seçeneğinin düşünülebilmesi için hastalığın ilaç tedavisine direnç göstermesi gerekir.

Nasıl Yapılır?

Fonksiyonel cerrahi palyatif cerrahi adıyla da anılır. Epilepside bu işlem nöbetleri tamamen ortadan kaldırmaya yönelik değildir. Nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azaltmaya yönelik bir işlemdir. Atakların yayılma yollarının kesilmesiyle etki alanının ve yayılmanın önüne geçmek hedeflenir. İşlem beyin, omurilik ve sinir cerrahisi alanında uzman kişiler tarafından gerçekleştirilir. Beyinde milimetrik girişler ve müdahaleler ile uygulanır.

Kimler İçin Uygundur?

Fonksiyonel cerrahi, rezektif cerrahiye uygun olmayan epilepsiler için bir seçenek oluşturur. İlaç tedavisine yanıt vermeyen nöbetler için düşünülür. Atonik ve sekonder jeneralize nöbetlerde uygulanır. Atonik nöbetler kaslarda bir anda ortaya çıkan gevşeme ve yere yığılma şeklinde seyreder. Kompleks parsiyel nöbet diğer bölgelere yayıldığında ise sekonder jeneralize nöbet ortaya çıkar. Cerrahi için uygun hasta grubu ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalardır. 1-2 yıl boyunca farklı ilaç ve ilaç kombinasyonlarına yanıt vermeyen epilepsiler için ameliyat düşünülür. Eğer nöbetin tek bir odağı yoksa veya genele yayılıyorsa rezektif cerrahi uygun olmaz. Onun yerine fonksiyonel yöntem tercih edilir. Bu karar birçok disiplinden uzman doktorlar tarafından yapılan incelemeler sonucu verilir.

İstatistikler ve Başarı Oranları

Fonsiyonel cerrahide başarı nöbetlerin tamamen ortadan kalkması değildir. Nöbetlerin ilaç tedavisine uygun hale gelmesi, sıklığının ve şiddetinin düşürülmesi, kontrol altına alınması hedeflenir. Bu yönden hastaların yaşam kalitesini arttırmada başarılı bir yöntemdir. Epilepsi cerrahileri %80 başarılı işlemlerdir. Bu başarıda hastanın ve hastalığın durumu, cerrahiye uygunluğunun ayrıntılı incelenmesi, işlem öncesi epilepsi odaklarının ve yayılmasının iyi analiz edilmesi etkilidir.

Fiyatları

Epilepsi ameliyatlarının fiyatları birçok etkene göre değişir. Sabit bir fiyat vermek güçtür. Hastanın sağlık sigortasının kapsamı, cerrahi yöntem, hastane gibi etkenler fiyatları değiştirir. Bu yüzden cerrahi işlem düşünülüyorsa doğrudan kurumla görüşmek daha kesin sonuçlara ulaştırır.

Hastane Şartları

Tüm beyin ameliyatları gibi epilepsi ameliyatları da ciddi işlemlerdir. Gerek karar aşamasıyla gerek işlem öncesi yapılan hazırlıklarla çok titiz planlanır. Geniş ve uzman bir ekiple çalışılır. Hastanenin teknolojik yeterliliği de ameliyat için uygun düzeyde olur. İşlem sonrasında da bir süre hastanede kalmak gerekir.

Anestezi Türü

Ameliyat sırasında hasta genellikle genel anestezi ile uyutulur. Bazı durumlarda işlem sırasında uyandırma yapılabilir. Bu bazı hareketlerin yapılmasını sağlayan beyin bölgelerini kontrol etmek amacıyla gerçekleştirilir ve nadiren uygulanır.

Yoğun Bakım Gerekir mi?

Ameliyatın ardından hasta yoğun bakım ünitesine getirilir. Burada bir gece kalır. Gerekli gözlemler yapılır ve uygunsa sonraki gün servise alınabilir. Genellikle ameliyattan sonra üçüncü gün taburcu olunur.

Refakatçi Gerekir mi?

Hastanın yanında refakatçi olması faydalı olur. Özellikle hastanede geçirilen süre boyunca ve eve dönerken yardımcı olacak bir yakınının olması gerekir.

Rezektif Cerrahi

Rezektif cerrahi epilepsi ameliyatlarında sık tercih edilen yöntemdir. Epilepsi türlerinin hepsi için uygun değildir. İşlemin hasta için uygunluğuna alanında uzman doktorlar karar verir. İşlem öncesinde ayrıntılı incelemeler yapılır. Rezektif cerrahi tek odağı olan epilepsilerde uygulanır. İşlemin nörolojik bozukluklara yol açmayacağı belli ise işleme alınır. Ameliyatın başarısı hastaya, epilepsi çeşidine, odağın bulunduğu bölgeye, işlem öncesinde yapılan incelemelere bağlıdır. Ameliyat sonrasında hasta bir süre ilaç kullanmaya devam eder. 1-2 yıl geçtikten sonra nöbetlerin geçtiği görülüyorsa ilaçlar yavaş yavaş azaltılır. Ardından bırakılır. İlaçların bir anda bırakılması zararlıdır. İşlemin temeli, epilepsi nöbetlerine yol açan odağın çıkarılmasına dayanır. Büyük oranda başarılı olan bu işlemden sonra genellikle hastaların yaşam kalitesi artar. Nöbetler durabilir veya ilaç tedavisine uygun hale gelebilir.

Nasıl Yapılır?

Rezektif cerrahiye karar verme, haftalar süren incelemeler gerektirir. Ardından hasta işlem için hazırlanır. Ameliyat için gerekli tetkikler uygulanır. Başlangıçta anestezi uygulanır ve hasta uyutulur. Kafa tıraş edilir ve gerekli bölgeye kesi açılır. Ardından bu bölgedeki kafatasından bir parça çıkarılır. İşlem tamamlanana kadar korunur, bekletilir. Kafatasının altında dura adı verilen zar bulunur. Dura beyne ulaşmak için itilir. Açılan bölgeden cerrahi aletlerle giriş yapılır. İşlem sırasında edinilen bilgiler ve öncesinde odak noktasını saptamak için yapılan tetkikler ışığında nokta saptanır. Epilepsiye neden olduğu düşünülen beyin parçası çıkarılır. Ardından dura eski konumuna getirilir ve çıkarılan kafatası parçası yerine yerleştirilir. İlk başta açılan derideki kesi gerektiğinde dikiş gerektiğinde zımba ile kapatılır. Tüm bu işlemler en az dört saat sürer.

Kimler İçin Uygundur?

Ameliyat seçeneğinin doğması için hastalığın ilaç tedavisine direnç göstermesi gerekir. Birden fazla ilaç denendiği halde sonuç alınamadıysa düşünülür. Ayrıca ilaçların yan etkileri hastanın yaşamını ciddi anlamda kötü etkiliyorsa işlem gerekebilir. Bazı epilepsi türleri yüksek oranda tedaviye direnç gösterir. Bunlarda fazla zaman kaybetmeden ameliyat düşünülebilir. Tedavilere yanıt vermeyen hasta grubu cerrahi işlem için adaydır. Refleksif cerrahinin uygulanabilmesi için nöbet odağının beynin tek tarafında olması gerekir. Ek olarak hastalık tek odaktan kaynaklanıyor olmalıdır. Genele yayılan sorunlarda uygulanamaz. Odak noktasının konumu da önemlidir. İşlem sırasında bilişsel fonksiyonların ve hareketlerin hasar görmemesi gerekir. Çıkarılacak bölgenin zararsız bir konumda olması önemlidir. Bunun dışında zihinsel engeli olan hastaların ameliyat edilebilmesi tartışmalı bir konudur. Refleksif cerrahi genel olarak çocuk yaşlarda önerilmez. Fakat bazen gerekli görüldüğünde uygulanır. Son olarak hastanın epilepsiden başka ciddi hastalıklarının olup olmaması ameliyat kararını etkiler. Genel sağlık durumu titiz şekilde incelenir.

İstatistikler ve Başarı Oranları

Epilepsi ameliyatları başarı oranları yüksek cerrahi işlemlerdendir. İşlemler için deneyimli ve uzman bir ekip ayrıca teknolojik yeterlilik gerekir. Bu yüzden çok az merkezde gerçekleştirilebilir. Epilepsinin bazı türleri ameliyata uygundur. Rezektif cerrahi her epilepsi için uygun değildir. Temporal lob epilepsi ameliyatlarında başarı oranı %80’dir. %20’sinde ise nöbetlerde azalma görülür ya da ilaçla kontrol altına alınabilir hale gelir. Beyindeki diğer bölgelere uygulanan ameliyatlarda da başarı oranı %50’den fazla fakat temporal lobtaki kadar fazla değil. Epilepsi ameliyatları genel olarak hastanın hayatını daha iyi yönde etkiler.

Fiyatları

Epilepsi ameliyatlarının fiyatları birçok etkene göre değişir. Sabit bir fiyat söylemek güçtür. Ameliyat düşünülüyorsa doğrudan ilgili kuruma sormak daha kesin sonuçlar verir.

Hastane Şartları

Rezektif cerrahi, tüm beyin ameliyatları gibi ağır bir cerrahidir. İşlemden sonra bir süre hastanede kalmak gerekir. Bu sürede hastaya yardımcı olacak birinin yanında olması faydalı olur. Hastanede kalınan süre boyunca gerekli gözlemler yapılır ve beklenmedik bir durum yoksa taburcu olunur. Eve döndükten sonra da bir süre iyileşme süreci devam eder.

Anestezi Türü

Ameliyatta hastaya genel anestezi uygulanır ve uyutulur. Ender durumlarda hasta işlem sırasında uyandırılır ve bazı fonksiyonlar kontrol edilir.

Yoğun Bakım Gerekir mi?

Ameliyattan sonra hasta yoğun bakıma alınır. Bu prosedür her hastaya uygulanır. Yoğun bakımda bir gece kalınır. Bu süreçte anormal bir durum yaşanmazsa süre daha fazla uzamaz. Daha sonra hasta servise alınır ve bir süre de burada kalır.

Refakatçi Gerekir mi?

Rezektif cerrahiden sonra hasta 2-3 gün hastanede kalır. Hastanın durumu uygunsa sonrasında eve dönebilir. Hastanede kalınan süre boyunca hastaya yardımcı olacak bir yakınının olması faydalı olur. Hem 2-3 günlük süreçte hem de eve dönerken hastanın yardıma ihtiyacı olur.

Ameliyatta Kullanılan Cihazlar

Rezektif cerrahide de diğer beyin ameliyatlarında olduğu gibi temel cerrahi aletlerin yanında beyin cerrahisi aletleri kullanılır. Bu işlemde ek olarak cerrahi mikroskop da kullanılır. Beynin ilgili bölgesinden büyütülmüş, ayrıntılı görüntü almayı sağlar.

Epilepsi Ameliyatı Hangi Uzmanlık Alanına Girer?

Epilepsi ameliyatları beyin, omurilik ve sinir cerrahisi(nöroşirürji) alanına dahildir. Ameliyat kararını vermede ise birçok alandan uzman birlikte çalışır.

Tıptaki Gelişmeler ve Epilepsi Hastalığı

Türkiye’de hastalığa sahip birçok insan var. Bunların %30’u ilaç tedavisine direnç gösteriyor. Kimi hastalar ise farkında olmuyor. Epilepsi hastalığının hem ilaçla tedavisinde hem de cerrahisinde ilerlemeler kaydediliyor. Son 2-3 yıl içinde anti-epileptik ilaçlardaki gelişmeler hastaların yaşam kalitesini arttırmada fayda sağladı. Çok daha az yan etkiye sahip ilaçlar ulaşılabilir hale geldi. İlaçların böbreklerde ve karaciğerde ortaya çıkan ciddi yan etkileri azaltıldı. Yan etkiye bağlı unutkanlık, aşırı uyku gibi sorunlar da daha az görülür hale geldi. Cerrahi tedavilerde de her geçen gün yeni gelişmeler yaşanıyor. Türkiye’de epilepsi ameliyatları 10 yıldır uygulanıyor. Son yıllarda görüntüleme teknolojileri kullanılarak epilepsinin odakları daha kesin bulunabiliyor. Ameliyat teknikleri de gün be gün ilerliyor. Bunlara bağlı olarak ameliyatlarda başarı oranları ciddi artış gösteriyor. Ek olarak, epilepsiyi kontrol altına almada uyarım sistemleri geliştiriliyor. Bunlar farklı tekniklerle beynin, sinirlerin uyarılmasıyla nöbetlerin hafifletilmesinde etkili oluyor. Bu gün itibariyle kullanımda olan ve hala test aşamasında olan birçok teknik mevcut. Hatta nöbet oluşumunu önceden haber veren sistemler de geliştirilmeye devam ediyor. Epilepsi hastalarının yaşam kalitesini arttıracak yöntemlere her gün bir yenisi eklenmekte. Türkiye’de de birçok merkezde yeni sayılabilecek uygulamalara yer veriliyor.

Ameliyatsız Epilepsi Tedavisi Mümkün mü? Alternatif Tedavi Yöntemleri

Epilepsi hastalığında ilk olarak ilaç tedavisi uygulanır. Genellikle ilaç tedavileri nöbetleri kontrol etmede faydalıdır. Bunların işe yaramadığı, tedaviye direnç gösteren türler de vardır. Hastaların %30’unda dirençli epilepsi gözlenir. Bu grupta ameliyat bir seçenek olarak ortaya çıkar, ilk düşünülen her zaman ameliyatsız tedavilerdir. Epilepsi nörolojik bir bozukluktur. İlaç ve cerrahi yöntemler dışında kanıtlanmış başka bir tedavisi yoktur. Tedavi ettiği söylenen bazı bitkiler ilaçlarla birlikte tehlikeli olabilir. Bunları tüketmeden önce doktora danışmak gerekir. Alternatif tedaviler tıbbi tedaviye destek amaçlı kullanılabilse de bunlar kontrolsüz uygulanmamalıdır. Bu yöntemler uygulanırken ilaç kullanımı bırakılmamalıdır. Epilepsi hastaları için önerilen ketojenik diyet, karbonhidrat düzeyini düşürüp yağ yakımı hızlandıran bir beslenme tipidir. Böyle diyetler uzman kontrolünde, uygun kliniklerde uygulanmalıdır. Epilepsi nöbetlerinin sıklığını azaltmada alternatif yol olarak bazı bitkiler ve egzersizler önerilir. Hindistan cevizi yağı, nergis, kantaron otu, çarkıfelek otu bunlardan birkaçıdır. Fakat tekrar etmek gerekirse bunlar kullanılırken ilaçlar bırakılmamalı ve doktora danışmadan kullanılmamalıdır.

Epilepsi Ameliyatı Öncesi

Epilepsi ameliyatlarının karar aşaması ve ameliyata hazırlık haftalar süren araştırmalar sürecidir. Tetkikler, hastanın ameliyata uygunluğu, yönteme karar verilmesi, varsa nöbet odağının yerinin tespit edilmesi adına gerçekleştirilir. Bu süreçte birçok uzmanlık alanı birlikte çalışır. Ameliyat sonrasında hastanın en az zararla hayatına dönmesi için bunlar gereklidir.

Tetkikler

Ameliyat öncesi tetkikler rutin ameliyat testlerinin dışında da birçok uygulamayı kapsar. Hem ameliyatın seyrini ve yöntemini hem de hastanın ameliyata uygunluğu incelikli araştırmalar sonucunda belirlenir. İşlem öncesinde hasta birçok testten, muayeneden geçer ve görüntüleme teknikleri ile bilgi edinilir.

Beyin Tomografisi

Beyin tomografisi, ultraviyole ışınları sayesinde beyin dokularının görüntülenmesi işlemidir. Epilepsi işlemlerinde de nöbete neden olabilecek yapıların saptanmasında işlev görür. İşlem, ender durumlar dışında insan vücuduna zarar vermez.

Bilgisayarlı Görüntüleme

Bilgisayarlı görüntüleme X ışınları yardımıyla edinilen bilgilerin bilgisayar ortamında şekillendirilmesi işlemidir. Radyologlar değerlendirmesini yapar. Kısa sürede uygulanabilen bir işlemdir. Pek çok alanda kullanılabilen görüntüleme, beyinde nöbete yol açan bölgenin tespit edilmesinde kullanılır.

Nörolojik Muayene

Nörolojik muayenede hastanın beyin fonksiyonları değerlendirilir. Hastadan yapılması istenen hareketler gözlenerek bazı sonuçlara ulaşılır. Birçok muayene çeşidini kapsar. Bilinç ve duygusal durum, sinirler, motor sistem, refleksler ve duyular çeşitli şeklerde kontrol edilir. Genel durumları hakkında bilgi alınır.

Kan Testi

Kan testi, genellikle koldaki damarlardan enjektör yardımıyla alınan örnek kanın laboratuar ortamında değerlendirilmesidir. Örnek kan, hastalık şüphesine göre birkaç tüp alınabilir. Hematoloji, biyokimya, seroloji şeklinde sınıflandırılır. Vücudun genel sağlık durumu hakkında önemli bilgiler verilir. Bu yüzden hastalıkların tanısında ve ameliyatlardan önce yapılır. Ayrıca anti epileptik ilaçların etkileri hakkında da bilgi verir.

Anestezi Kontrolü

Epilepsi ameliyatlarında genel anestezi uygulanır. Anestezi esnasında ve sonrasında oluşabilecek riskleri önlemek amacıyla anestezi uzmanları, hastaları muayene eder. Genel sağlık durumu hakkında bilgiler alınır. Varsa sürekli kullanılan ilaçlar, süreğen hastalıklar, alerjiler, daha önce atlatılan hastalıklar ve ameliyatlar hakkında bilgi toplanır. Bunlar dışında bazı testler uygulanır ve hasta için en güvenli anestezi uygulanır. Hastanın zarar görmemesi için anestezi kontrolleri büyük önem taşır.

Epilepsi İlaçları İçin Direnç Testi

Hastanın anti-epileptik ilaçlara dirençli olup olmaması tedavi sürerken belli olur. Hasta düzenli kullandığı ilaçlardan fayda göremiyorsa önce ilacı değiştirilir, farklı ilaç kombinasyonları uygulanır. Tüm bunlara cevap vermiyor ve nöbetlerde iyiye doğru bir değişim olmuyorsa hastalık ilaca dirençli demektir. Bazı epilepsi türlerinde ilaca direnç daha sık görülür. Böyle durumlarda ilaçların denenme süresi daha kısa tutulabilir ve cerrahi düşünülür.

Diğer Testler

Sayılan testlerin dışında epilepsi ameliyatları öncesi beyin aktivitesini gözlemeye yönelik testler de yapılır. Video EEG bunlardan biridir. Hasta nöbet geçirdiği sırada yapılır. İşlem için hastaneye yatmak gerekir. Nöbetlerin gerçekleştiği bölgeyi kesin olarak saptar. Bazal elektroansefalografi işlemi de beyindeki elektriksel eylemleri takip eder. Kafa üzerine elektrotlar konarak gerçekleştirilir. Bunlara ek olarak PET ve SPECT taramaları da yapılır. Hastanın durumuna göre doktor başak testler de isteyebilir.

Ameliyata Karar Verecek Heyet

Ameliyatın başarılı olabilmesi için farklı disiplinlerden birçok uzman hastayı inceler. Oluşturdukları kuruldan uygun olduğu sonucu çıkarsa işlem yapılabilir. Özellikle rezektif cerrahide beyinden bir parça çıkarılacağı için riskler vardır. İşlem sonrasında hastanın hayat kalitesinin düşmemesi için bunlar önceden değerlendirilir. Karar aşamasına katılan uzmanlar beyin cerrahisi, nöroloji, nöropsikoloji, psikiyatri ve radyoloji uzmanlarıdır.

Beyin Cerrahisi Uzmanı

Beyin cerrahisi uzmanı, ameliyatı gerçekleştirecek ekibin başında bulunur. Hastanın diğer tedavi seçeneklerini tekrar gözden geçirir. Uygulamanın cerrahi risklerini değerlendirir. İşlem yapılabilir durumda ise ameliyatın planının çıkarılmasında ve gerçekleştirilmesinde görev alır.

Nöroloji Uzmanı

Epilepsi hastalığı nörolojik bir sorundur. Ameliyatın gerekliliği, yapılabilirliği konusunda nöroloji uzmanı gerekli incelemeleri yapar. Nöroloji uzmanları sinir hastalıklarında yetkinleşmişlerdir.

Nöropsikoloji Uzmanı

Nöropsikoloji bilişsel işlevi, beyin ile davranış arasındaki ilişkiyi konu alan uzmanlık alanıdır. Ameliyatın hasta için nöropsikolojik sonuçlarını öngörmede yardımcı olur. İşlem kaynaklı davranış bozuklukları, bilişsel bozukluklar riskini en aza indirmek önemlidir. Ameliyat sonrasında da beyin yapılarının fonksiyonlarını değerlendirir. Eğer gerileyen işlevler varsa buna yönelik çözümler sunar.

Psikiyatri Uzmanı

Epilepsi hastalarının birçoğunda psikolojik rahatsızlıklar da görülür. Bazı epilepsi türleri de davranışları yöneten kısımda oluşur. Bu kısımlardan kaynaklanmasa bile psikoloji nöbetleri, nöbetler psikolojiyi etkiler. Cerrahi işleme karar verme aşamasında da bazı psikiyatrik değerlendirmeler yapılır. Epilepsi ameliyatı hastada psikiyatrik etki oluşturabilir. Aynı şekilde ameliyat sonrasında psikiyatrik durum nöbetlerin seyrini etkiler. Ameliyattan sonra nöbetlerin hiç oluşmaması durumunda hasta buna alışamayabilir. Bu yüzden hem karar aşamasında hem de sonrasında psikiyatri uzmanı gereklidir.

Radyoloji Uzmanı

Radyoloji çeşitli görüntüleme tekniklerinin tanıda ve tedavide kullanılmasıdır. Epilepsi ameliyatları öncesi görüntüleme yöntemlerinin kullanılması çok önemlidir. Ameliyatın seyri büyük oranda bunlara göre planlanır. Görüntüleme yöntemlerinden çıkan bilgileri de ilk değerlendiren radyoloji uzmanlarıdır. Bu yüzden heyette yer alırlar.

Hastalık Öyküsü, Sağlık Durumu ve Diğer Faktörlerin İncelenmesi

Ameliyat öncesinde hastanın durumu ayrıntılı olarak incelenir. Hastalığının başlangıcı, nasıl seyrettiği hakkında bilgi toplanır. Genel sağlık durumu incelenir. Buna yönelik tetkikler yapılır ve hastadan geçirilen ve devam eden hastalıkları hakkında bilgi alınır. Bazı hastalıklar ameliyata engel olabilir. İşlem esnasına ve sonrasında risk oluşturabilecek durumlar incelenir. Ameliyatın başarısını etkileyebilecek her türlü durum incelenir. Bunlar büyük riskleri önlemek amacıyla yapılır.

Kullanılan İlaçlar, Dozları ve İlaç Faktörlerinin İncelenmesi

Epilepsi ameliyatına karar verilebilmesi için ilaç tedavisinin işe yaramaması gerekir. Kullanılan tüm anti-epileptik ilaçlar ve bunların hastada etkileri araştırılır. İlaçların ciddi yan etkileri ortaya çıktıysa bunlar incelenir. Hastanın başka rahatsızlıklardan dolayı kullandığı ilaçlar varsa bunlarında belirtilmesi gerekir.

Ameliyat Yönteminin Belirlenmesi

Epilepsi ameliyatlarında hastalığın durumuna göre yöntem belirlenir. Nöbet oluşumu beynin tek tarafında tek merkezde gerçekleşiyorsa rezektif cerrahi düşünülür. Bunun uygulanabilmesi için de nöbet merkezinin çıkarılabilir bir konumda olması gerekir. Eğer genele yayılan durumlar söz konusuysa fonksiyonel cerrahi devreye girer. Hastanın cerrahiye uygunluğu, gereken yöntem uzun araştırmalar sonucu ortaya çıkar.

Operasyon Planı ve Tedavi Sürecinin Netleştirilmesi

Operasyon planı, ameliyat seyrinin nasıl ilerleyeceğinin netleştirilmesidir. Yapılan tetkikler, görüntülemeler, muayeneler ışığında uygulamanın seyri belirlenir. İşlem görecek bölge tam olarak saptanır. Oluşabilecek riskler öngörülür. Ameliyat yöntemine göre bir plan çıkarılır. Hastanın genel durumu da göz önünde bulundurulur. İşlemin seyri ortaya çıktıktan sonra tedavinin nasıl devam edeceği de temel olarak belli olur.

Hasta ile Mutabakat ve Bilgilendirme

Hasta için uygun olan işlemin ayrıntıları ve sonrası hastaya ayrıntılı olarak anlatılır. Hastanın endişeleri varsa giderilmiş olur. Mutabakat sağlandığında işlem için hazırlıklar devam eder.

Ameliyat Öncesi Sigara ve Alkol Tüketimi

Beyin ameliyatları ciddi işlemlerdir ve sigara, alkol riskleri arttırır. Epilepsi hastalarının ameliyat geçirmese bile sigara ve alkolden uzak durması gerekir. Ameliyat sırasında da sigara kullanımına bağlı anestezi sıkıntıları doğabilir. Alkol de kanı sulandırarak büyük risk oluşturur. Cerrahi işlem düşünülüyorsa en az bir hafta öncesinden bunların tüketimi bırakılmalıdır.

Ameliyat Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ameliyattan 8 saat önce yeme ve içme kesilir. Hastanın anestezi altındayken kusma durumu yaşamaması için bu önlem alınır.

Ameliyata Hazırlık ve Hastaneye Yatış

Hasta ameliyattan bir gün önce hastaneye yatış yapar. Son kontroller yapılır. İşlem sonrasında da 2-3 gün hastanede kalınacaktır. Hastanın bu duruma yönelik hazırlıklarını yapması faydalı olur. İşlem günü hastanın, doktorun, ekibin ve ameliyathanenin hazırlıkları gerçekleştirilir. İşlem başlarken de hastanın kafası tıraş edilir.

Epilepsi Ameliyatı Sonrası

Ameliyat sonrası hasta için dikkat edilmesi gereken bir süreçtir. Sonrası da ameliyat esnası kadar önem taşır. İşlem sonrasında 2-3 gün hastanede kalmak gerekir. Bu süre boyunca beklenmeyen bir durum yaşanmazsa taburcu olunur. İyileşme süreci evde devam eder. Düzenli olarak doktor kontrolleri takip edilmeli, aksatılmamalıdır.

Ameliyat Günü

Hasta ameliyat tamamlandıktan sonra yoğun bakım ünitesine alınır. Burada bir gece kalır. Anestezi etkileri geçtikten sonra gerekli kontroller yapılır. Hastanın durumunu değerlendirilir. Bu takip düzenli aralıklarla yıllar boyu devam eder. Hastanın genel sağlık durumu, yaşam kalitesi, psikiyatrik durumu izlenir. İşlemden yaklaşık 12 saat sonra nörolojik muayenesi yapılır. Cerrahi komplikasyonlarının gelişip gelişmediği kontrol edilir. Nöbet oluşumu gözlenir. Ameliyat günü arka arkaya nöbetler varsa gerekli önlemler alınır.

Ağrı

Ameliyat günü hasta uyandığında kafasında ağrı hisseder. İlk günlerde yoğun olan ağrılar ilaçlarla kontrol altına alınır.

Ayağa Kalkma

Ameliyat sonrasında hasta mümkün olan en kısa zamanda ayağa kaldırılır. Çok uzun süre hareketsiz kalan hastalarda dolaşım, solunum sindirim sorunları oluşabilir. Bu riskleri önlemek adına hasta için mümkün olan ilk anda ayağa kalkma sağlanmalıdır. Erken ayağa kalkan hastalarda iyileşme süreci hızlanır, hastanede kalınması gereken günler kısalır.

Hareket Kabiliyeti

İşlem sonrasında hastanın hareket fonksiyonları değerlendirilir. Olası riskleri önlemek amacıyla hareketsizlik önlenmeye çalışılır. Ayağa kalkamayacak durumda olan hastalar yatak içinde kontrollü hareketler yaparak süreci hızlandırır. Ameliyat sonrasında hareketlilik hastanın genel durumuna, yaşına göre farklılık gösterir. Baş dönmesi yoğun olarak varsa ve tansiyon sorunu oluşma ihtimali varsa daha kontrollü davranmak gerekir.

Kaçak Testi

Beyin ameliyatlarından sonra beyin omurilik sıvısı kaçağı yaşanabilir. Bu durum sürekli seyreden berrak burun akıntısı şeklinde oluşur. Akıntı test edilerek teşhis koyulur ve müdahale edilir. Bu durum sık karşılaşılan bir etki değildir.

Yardımcı Materyal Kullanımı

Ameliyattan kısa süre sonra hasta yardım almadan yürümekte zorlanabilir. Bunu destekleyecek materyaller kullanılabilir. Eğer ameliyatta hareket etmeyi engelleyecek bir komplikasyon yaşanmadıysa sonraki dönemde hasta tek başına yardım almadan yürüyebilir.

Pansuman ve Kontrol

Epilepsi ameliyatlarından sonra ilk kontroller hasta hastanedeyken gerçekleştirilir. Sonrasında bölgenin enfeksiyon kapmaması için özen gösterilmesi gerekir. İşlemden 12-13 gün sonraki doktor kontrolünde dikişler alınır.

İlaç Kullanımı

Ameliyattan sonra uygun anti-epileptik ilaçlar kullanılmaya devam eder. Nöbetlerin artık yaşanmaması tespit edildiğinde bunlar kontrollü olarak bıraktırılır. İlaçların birden bırakılmaması gerekir. Bazı durumlarda hastanın nöbetleri hafifler fakat tam olarak geçmez. Böyle durumlarda ilaç kullanımı düzenli olarak devam eder. İşlem sonrasında kullanılması gereken başka ilaçlar gerekli görülürse reçete edilir. Bunlarında aksatılmadan kullanılması gerekir.

Beslenme ve Diyet

Ameliyat günü hasta yoğun bakım ünitesine alınır. İlk gün buradaki bakıma uygun bir beslenme programı uygulanır. Sonrası için dikkat edilmesi gereken hususları doktor belirtir.

Yoğun Bakım Durumu

İşlem tamamlandıktan sonra hasta yoğun bakıma alınır. Burada bir gece geçirir ve gerekli kontroller yapılır. Durum uygunsa sonrasında hasta servise alınır ve bakımı orada devam eder. Yoğun bakım ünitesi, ameliyat sonrasında gereken yaşamsal desteği sağlayan özel alanlardır.

Gözetim Süresi

Hasta yoğun bakımdan çıktıktan sonra servise alınır. Burada bakımı devam eder. Bu süre ortalama 2-3 gündür. Hastanın durumuna göre daha da uzayabilir. Herhangi bir komplikasyon oluşması bu süreyi geciktiren en büyük etkendir.

Riskler, Yan Etkiler, Komplikasyonlar

Psikososyal Problemler

Epilepsi ameliyatından sonra psikososyal problemler ortaya çıkabilir. Bunun yanında depresyon, uyum sağlamada zorluk çekme gibi problemler yaşamak mümkündür. Kendinde ya da ailesinde psikiyatrik hastalığı olanlar, aile desteğinin zayıf olması, hastaya yeteri kadar psikososyal destek verilmemesi ya da kişilik özellikleri bu sorunların riskini arttırır. Bu durumlara yönelik ameliyattan önce psikiyatrik inceleme yapılır. Böyle durumlarda psikiyatrik destek almak faydalı olur.

Nöbetlerin Artması

Nöbetlerin artması riski fonksiyonel cerrahi ile yapılan işlemlerden sonra yaşanabilir. Bu durumlarda genellikle nöbetlerin sıklaşmasıyla birlikte hafiflemesi de söz konusudur. Bu tip işlemler nöbetleri ortadan kaldırmak için değil hafifletme için yapılırlar.

Epilepsi Şikayetlerinin Önlenememesi

Epilepsi ameliyatı fonksiyonel cerrahi ile yapıldıysa nöbetler ortadan kalkmaz, hafifler. Refleksif cerrahide nöbetlerin ortadan kalkması mümkündür. Tamamen ortadan kalkmadığı gruptaki hastalarda da hafifleme, ilaç tedavilerine yanıt verme gibi iyiye gidişler gözlenir. Epilepsinin tamamen ortadan kalkması bazı durumlarda gerçekleşmez. Nadiren de olsa hastanın durumuna göre tekrar ameliyat gerçekleşebilir.

Baş Dönmesi

Ameliyattan sonraki ilk günlerde baş dönmesi, denge problemi yaşanır. Bu durum hastaya uygun olan hareketliliğin sağlanmasıyla daha çabuk atlatılır.

Ağrı

Kafada şişlik ve ağrı, işlem sonrasında görülür. İlk günlerde ağrıya yönelik ilaçlar verilir. Bölgeye buz uygulaması da yapılabilir. 1-2 hafta içinde ağrılar büyük oranda geçer.

Bayılma

Bayılma, cerrahi işleme bağlı olarak genellikle gelişmez. Başka bir duruma işaret ediyor olabilir. Böyle bir durumda anında müdahale etmek gerekir.

Felç

Ameliyat kaynaklı felç durumu hemisferektomi işlemi yapıldıysa gerçekleşebilir. Bu işlem beynin yarısına ait dış katmanın çıkarılmasıdır. Çok nadir uygulanır. İşlem sonrasında tek taraflı felç görülebilir. Ciddi bir rehabilitasyon uygulanarak hareket kabiliyetinin çoğu tekrar kazanılabilir.

Ateşlenme

Ameliyattan sonra ateşin yükselmesi enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu durum iyi kontrol edilmeli, geliştiğinde nedeni araştırılmalıdır.

Mide Bulantısı

İlk günlerde baş dönmesine bağlı mide bulantısı yaşanabilir. Hareketler düzene girdikçe bu durum da ortadan kalkar. Geçmeyen bir durum söz konusuysa doktora başvurmak gerekir.

Kusma

Bazı işlemlerden sonra kusma yaşanabilir fakat bunun mümkün olduğunca önlenmesi gerekir. Kusma sırasında kafa içi basıncın artması tehlike oluşturabilir. Bulantı genellikle anestezinin bir yan etkisidir.

Enfeksiyon

Ameliyat sonrasında enfeksiyon riskini önlemek için kafanın ilgili bölgesi tıraş edilir. Hastanede kalınan süre boyunca gerekli önlemler alınır. Sonrası içinse hastaya bölgenin bakımını nasıl yapacağı anlatılır. Enfeksiyon oluşması iyileşme sürecini olumsuz etkiler ve yavaşlatır. Mümkün olduğunca riskin azaltılması ve hijyene özen gösterilmesi gerekir.

Alerjik Reaksiyonlar

Ameliyat sonrasında kullanılan ilaçlara ya da başka bir şeye alerji geliştiğinde sebep olan madde ortamdan uzaklaştırılır veya kullanımı bırakılır. Bunun gelişmemesi için hastanın bildiği alerjileri varsa doktora bildirmesi önemlidir.

Anestezi Komplikasyonları

Uygulanan her anestezi bazı riskler barındırır. Bunların önlenmesi adına işlem öncesinde anestezi kontrolü yapılır. Oluşabilecek durumlar solunum ve akciğer sorunları, boğazda acı, geç uyanma şeklinde gelişebilir. Alerjik sorunlar çıkabilir. Titreme, idrar yaparken zorlanma, hissizlik veya uyuşukluk da görülebilir. En sık görülen durum mide bulantısı ve kusmadır.

Uzun Dönemli Problemler

Ender durumlarda beynin yarısının üst tabakası alınır. Böyle durumlarda kısmi felç, görme alanında azalma gibi sonuçlar yaşanır. Beynin temporal lob kısmına cerrahi işlem uygulandığında konuşma, anlama, hatırlamada sorunlar yaşanabilir.

Diğer Geçici Yan Etkiler

Epilepsi ameliyatları temporal lob kısmında gerçekleştirildiyse geçici görme problemleri oluşabilir. Bazı durumlarda bilişsel yeteneklerde geçici değişiklikler oluşabilir. Kafada işlemin yapıldığı alanda geçici şişlik oluşur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Epilepsi ameliyatlarından sonraki süreç hasta için büyük önem taşır. Bakımının olması gerektiği gibi yapılması, doktorun belirttiklerine uyulması gerekir. İyileşmenin sekteye uğramaması hatta hızlanması için bu süreçte titiz davranmak gerekir. Hastanın aktifleşmesi yavaş yavaş gerçekleşir. Bu süreçte hastanın yakınlarına maddi manevi çok iş düşer.

Duş Alma

Ameliyattan sonra pansumanlı bölgenin su ile temas etmemesi gerekir. Buna dikkat ederek duş alınabilir. Dikişler alındıktan sonra duş almak normale döner.

Ayakta Durma

Ameliyattan sonra günden güne hareketler yapılabilir hale gelir. Fakat ilk hafta dinlenmek önemlidir. Dinlenme sırasında çok fazla hareketsiz kalmamak gerekir. En azından yatak içinde ufak hareketler yapılmalı, yürümeye çalışılmalıdır. Haftalar geçtikçe yavaş yavaş hareketlilik arttırılmalıdır.

Cinsel İlişki

Ameliyat sonrası cinsel ilişkiden uzak durmak gerekir. Bir ay sonra, duruma bağlı olarak cinsel yaşam da normale dönebilir.

Sosyal Aktiviteler

Hastanın hareketliliği arttıkça, günlük ihtiyaçlarını daha rahat karşılar hale gelir. Fakat tamamen soysal hayata geri dönme, okula veya işe başlama 3 ay sonra gerçekleşir.

Güneşlenme

İyileşme tamamlanmadan sıcağa fazla maruz kalma, güneş altında uzun süre kalma önerilmez. Böyle durumları iyileşme sonrasına ertelemek gerekir.

Buhar Banyosu

Buhar banyosundan da bir süre uzak durmak gerekir. Uygulamadan önce doktora danışmak gerekir.

Solaryum

İyileşme tamamlanana kadar solaryum gibi uygulamalardan uzak durmak gerekir. Böyle durumlar bir süre ertelenebilir. Solaryum düşünüldüğünde hasta için uygun zaman doktora danışılmalıdır.

Otomobil Kullanımı

Otomobil kullanmak yoğun dikkat ve enerji gerektirir. Ameliyattan sonra erken dönemlerde tercih etmemek gerekir. Nöbetlerin oluşup oluşmaması, bilinç ve hafıza durumu gözlenmelidir. Hastanın araç sürmeye uygun olup olmaması doktor kontrollerinde ortaya çıkar.

Seyahat

Ameliyat sonrasında bir süre dinlenmek gerekir. Bu süreçte yorucu ve uzun seyahatlerden uzak durmak faydalı olur. Çok gerekli olduğunda doktora danışarak yapılabilir.

İlaç Kullanımı

Epilepsi ameliyatlarından sonra anti-epileptik ilaçların kullanılmasına devam edilir. İlaçların aksatılmaması önemlidir. Nöbetlerin yaşanmaması durumunda ilaçlar yavaş yavaş bıraktırırlı. Geçmediği durumlarda kullanımına devam edilir. Bunlara ek ilaçlar da gerekirse doktor reçete eder. Ek ilaçlarında belirtilen süre boyunca düzenli alınması önemlidir.

Dikişler

Ameliyatta açılan kesi zımba ya da dikişle kapatılır. Bunlar işlemden 13 gün sonraki doktor kontrolünde alınır.

Hijyen

Ameliyat geçiren bölgenin hijyenine dikkat edilmeli ve bakımı yapılmalıdır. Özellikle pansuman varken enfeksiyon riskini önlemek için bölgenin temizliğine ayrıca önem verilmelidir.

Uyku Pozisyonu

Ameliyattan sonraki erken dönemde pansumanlı bölgede şişlik ve ağrı olur. Bölgeye baskı uygulamamaya dikkat etmek hasta için faydalı olur. Uyurken işlem geçiren bölgenin üzerine yatmamak gerekir. Yara iyileştikten sonra sorun ortadan kalkar.

Basınçlı Ortamlar

Basınçlı ortamlar kafa içi basıncını arttırarak risk oluşturabilir. Bu yüzden beyin ameliyatlarından sonra bir süre uçak seyahati gibi durumlardan uzak durmak gerekebilir.

Dinlenme

İşlemden sonra ilk bir hafta dinlenmek gerekir. Sonrasında aktiviteler yavaş yavaş arttırılır. Dinlenme süresince tamamen hareketsiz kalmamak gerekir. Kontrollü olarak ufak hareketler yapılmalı ve günlük ihtiyaçların tek başına karşılanabilmesine çabalanmalıdır. Hayatın normal seyrine dönmesi 3 ayı bulur.

Yalnız Kalma

Ameliyattan sonra özellikle ilk haftalarda hastanın yalnız bırakılmaması önemlidir. Oluşabilecek beklenmedik durumlarda hemen müdahale etmek gerekebilir. Ayrıca hastaya günlük ihtiyaçlarının karşılanmasında yardımcı olmak gerekir.

Ameliyat Sonrasında Epilepsi Tam Anlamıyla Giderilebilir mi?

Bazı hastalarda ameliyat sonrası nöbet görülmez, hastalık giderilmiş olur. Fakat işlem sonrasında da her hasta anti epileptik ilaç kullanmaya devam eder. Nöbet görülmüyorsa ilaçlar azaltılarak bıraktırılır. Bazı durumlarda hastalık tamamen ortadan kalkmaz. Bunlarda da ilaçla kontrol altına alınabilir seviyeye gelir. Nöbetlerde azalma olur.

Ameliyat Sonrası Ek Tedavi Gerekir mi?

Epilepsi ameliyatından sonra ilaç tedavisi bir süre daha devam eder. Eğer nöbetler artık yaşanmıyorsa doktor kontrolünde yavaş yavaş bıraktırılır.

Epilepsi Ameliyatı Sonrası Beyin Kanaması Olur mu?

Ameliyattan sonraki süreçte işleme bağlı beyin kanaması ihtimali yoktur. Başka bir durumdan kaynaklanan kanamalar yaşanabilir.

Ameliyat Sonrası Spor ve Egzersiz

Düzenli spor yapmaya başlamak için ameliyatın üzerinden belli bir süre geçmesi gerekir. İyileşmenin hızlandırılması için aktivitelerin yavaş yavaş arttırılması, egzersizlerin yapılması önemlidir. Fakat bunlar hastayı zorlayacak aktiviteler olmamalıdır. Spor yapmaya, iyileşme olması gerektiği gibi devam ederse 3 ay sonra başlanabilir.

Ameliyat Sonrası Beslenme ve Diyet Programı

Beyin ameliyatlarından sonra hastalar özellikle iyileşme döneminde sağlıklı beslenmelidir. Günlük su tüketimine dikkat edilmelidir. Hastalara genellikle meyve ve sebze ağırlıklı beslenmeleri, protein ve vitaminlerin yeteri kadar alınmasına özen göstermeleri önerilir. Doktorun hasta için başka beslenme önerileri varsa bunlara da uyulmalıdır.

Doktor Kontrolleri ve Ameliyat Sonrası İlaç Kullanımı

Hastanede kalınan süre boyunca hastanın kontrolleri yapılır. İşlemden 12-13 gün sonra yapılan doktor kontrolünde dikişler alınır. Sonraki süreçte 1. ay, 3. ay, 6. ay ve 12. ayda doktor kontrolleri yapılır. Burada yeniden görüntüleme işlemleri uygulanabilir, gerekli muayeneler yapılır. Doktor kontrollerinin planı hasta ve doktorun uygunluğu ve hastanın ihtiyaçları doğrultusunda planlanır. Bunları aksatmamak önemlidir. Ameliyat sonrasında anti-epileptik ilaçların kullanılmasına bir süre devam edilir. Uzun süre nöbet oluşmamışsa, ek olarak başka bir sorun yaşanmadıysa, nöbet odağının tamamı çıkarıldıysa ve tetkikler olumluysa ilaçlar bıraktırılmaya başlanır.

İyileşme Süreci

Epilepsi ameliyatları sonrasında ilk gece yoğun bakımda geçer. Sonra normal bakım süreci devam eder. Hastanede ortalama 3 gün kalınır. İlk günlerde ameliyat bölgesinde şişlik ve ağrı oluşur. Bunlar ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Ağrılar 1-2 hafta içinde ciddi anlamda hafifler. İşlemden 12-13 gün sonra dikişler alınır. İlk hafta dinlenmek önemlidir. Sonraki haftalarda aktiviteler arttırılarak devam eder. Başka bir komplikasyon yaşanmadıysa 3 ay sonra sosyal hayata dönülebilir. Doktor kontrolleri belli aralıklarla bir yıl devam eder. Gerekli görüldüğünde daha uzun da sürebilir.

Sık Sorulan Sorular

Ameliyatsız Yöntemler Etkili midir? Hangi Durumlarda Ameliyat Zorunludur?

Epilepsi tedavisinde ameliyatsız yöntem ilaç tedavisidir. Hastalık tanısı konulduktan sonra ilaç tedavisine başlanır. Tedavi genellikle nöbetleri kontrol altına almada işe yarar. Hastaların %30’u ilaç tedavisine direnç gösterir. Böyle durumlarda ameliyat seçeneği doğar. Fakat ameliyatın uygulanabilmesi için hastanın buna uygun olması gerekir.

Epilepsi Ameliyatlarının Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

Epilepsi ameliyatları, kontrol altına alınamayan nöbetler için önemli bir seçenektir. İşlemler zorunluluk oluştuğunda düşünülür ve genellikle başarılı sonuçlar verir. Hastalığın tamamen ortadan kalkması mümkündür. Tamamen iyileşmediği durumlarda da ilaç tedavisine cevap verir hale gelir. Fonksiyonel cerrahi yöntemleriyle nöbetlerin şiddeti ve sıklığı azalır. İlaçların yan etkilerinin bazen hastanın yaşamını ciddi anlamda kötü etkilemesi, nöbetlerin yaşam kalitesini düşürmesi söz konusudur. Epilepsi ameliyatlarıyla hastanın böyle sıkıntıları iyiye gider. Fakat her beyin cerrahisi gibi ağır bir işlemdir. Teknolojik gelişmeler risklerin birçoğunu önlemeye yardımcı olsa da hala ihtimaller vardır. Ameliyat düşünülürken iyi araştırılmalı ve doktora danışılmalıdır. Çünkü herkese uygulanan işlem ve alınan sonuç aynı olmaz.

Epilepsi Ameliyatı Zor Bir Ameliyat mı?

Beyin ameliyatları genel olarak ciddi işlemlerdir. Fakat başarı oranları yüksektir. Ameliyatlar az sayıda merkezde yapılabilmektedir. İşlemin hasta için uygunluğuna karar vermek haftalar sürer, sonrasında da iyileşme süreci üç ay kadar devam eder.

Ağrılı Bir Ameliyat mıdır? Ağrılar Ne Zaman Geçer?

Ameliyattan sonra işlem gören bölgede ağrılar yaşanır. Hastanede kalınan süre boyuca ağrı kesici uygulanır. Sonraki haftalarda ağrılar büyük oranda hafifler.

Ameliyat Kaç Saat Sürer?

Epilepsi ameliyatları en az 4 saat sürer. Diğer etkenlere bağlı olarak uzayabilir.

Ameliyat Sonrası İz Kalır mı?

İşlemin yapıldığı kafa bölgesinde iz kalır. Bunlar saçlarla örtülebilir, saklanabilir.

Gözetim Sürecinde Nöbet Geçirme İhtimali Var mı?

İşlem sonrasındaki ilk 24 saatte az da olsa nöbet geçirme ihtimali vardır. Böyle bir durum yaşandığında sebepleri etraflıca araştırılır. Eğer birden fazla nöbet geçirildiyse durum daha ciddi olabilir.

Ameliyat Sonucu Kişiden Kişiye Göre Değişir mi?

Epilepsi hastalıkları herkeste farklı beyin bölgelerinden kaynaklanır. Bu yüzden belirtiler de tedaviler aynı olmaz. Beyindeki nöbet odağının yeri veya olup olmaması, hastanın yaşı, genel sağlık durumu gibi birçok faktör işlemin sonucunu değiştirir.

Yaş Sınırı Var mı? Yaşın Ameliyat Sonucuna Etkisi Nedir?

Epilepsi ameliyatları, çocuklarda çok tercih edilmez. Ender durumlarda uygulanır. Belirli bir üst yaş sınırı olmasa da çok ileri yaşlarda iyileşme hızlı gerçekleşmez. Epilepsi ameliyatları daha erken yaşlarda yapıldığında başarı ihtimali artar.

En İyi Doktor Diye Bir Şey Var mı?

Epilepsi ameliyatları güvenli ve başarılı şekilde uygulanmaktadır. İşlemin gerçekleştirilmesinde tek doktor görev yapmaz, bir heyet çalışır. Bu yüzden en iyi doktor tanımı yapmak zordur.

Türkiye’de Başarılı Bir Şekilde Epilepsi Ameliyatı Yapılabiliyor mu?

Türkiye’de epilepsi ameliyatları başarı şekilde uygulanıyor. Hastalık ve tedavileri hakkında güncel gelişmelere uygun işlemler güvenle gerçekleştiriliyor. Fakat bu tür işlemler her hastanede yapılamıyor.

Özel Hastanede mi Devlet Hastanesinde mi Ameliyat Olmalıyım?

Epilepsi ameliyatlarında özel ve devlet hastanesi ayrımı yapmak pek mümkün değildir. İşlemi gerçekleştirebilecek teknolojik donanım ve uzman ekibin bulunduğu hastanelerde işlem başarıyla uygulanmaktadır.

SGK Epilepsi Ameliyatını Karşılıyor mu?

Epilepsi tedavileri SGK tarafından karşılanıyor. Fakat her tedavi yöntemi için farklı prosedürler uygulanıyor. Yapılacak işlemin türüne göre daha ayrıntılı bilgilere doğrudan kurumlar üzerinden ulaşılabilir.

Ameliyat Ertelenebilir veya İptal Edilebilir mi?

Epilepsi ameliyatlarına karar verilmesi ve uygulamaya geçmesi uzun zaman alır. Ameliyat gerektiren epilepsiler genellikle hasta için büyük problemler oluşturur. Bu yüzden ertelenmesi ve iptal edilmesi önerilmez fakat hasta istemediği müddetçe de yapılamaz.

Epilepsi Belirtilerini Önlemek İçin Neler Yapabilirim?

Epilepsi hastalıklarında hastanın kendine özen göstermesi gerekir. Düzenli olmak belirtileri önlemede etkilidir. Alınan ilaçların düzenli ve doktorun belirttiği dozda alınması gerekir. İlaç kullanımı bir anda kesilmemelidir. Bu durum ağır nöbetlere sebep olabilir. İlaçlar gerektiğinde doktor kontrolünde bıraktırılır. İlaç almaya devam ederken beklenmeyen bir durumla karşılaşıldığında vakit kaybetmeden doktora gitmek gerekir. Alkol tüketirken dikkatli olmak gerekir. Uyku düzenine dikkat etmek ve uykuyu almış olmak önemlidir. Ayrıca unutkanlık durumu varsa gerekli şeyleri not almak durumu kurtarabilir. Doktor kontrollerini önemsemek de diğer önemli husustur. Epilepsi nöbetlerini engellemek için tetikleyen unsurlardan uzak durmak gerekir. Bunlar uykusuzluk, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler, aşırı alkol tüketimi gibi durumlardır.

Epilepsi Ameliyatının Başarı ile Sonuçlanması Neye Bağlıdır?

Ameliyatların başarısını birçok faktör etkiler. Hastanın ameliyata uygunluğu konusunda doğru karar verilmesi gerekir. Hastanın yaşı, nöbet odağının konumu, odağın olup olmaması, genel sağlık durumu, komplikasyon gelişmesi gibi bir çok etken ameliyat başarısını etkiler.

Stres ve Mutsuzluk Gibi Faktörler Tedaviyi Etkiler mi?

Epilepsi hastalarının bir kısmı psikolojik sorunlara ve özellikle depresyona meyilli olur. Bu durum hastalığın hayatı zorlaştırmasından kaynaklanabilir ve hastalığı da daha kötü etkiler. Ameliyat sonrası psikiyatrik sorunların oluşma ihtimali vardır. Bunlar iyileşmeyi kötü etkiler. Ayrıca iyileşme sürecinde hastanın cesaretlendirilmesi de gerekir. Bu yüzden moral motivasyon çok önemlidir. Hastanın stresten uzak durmasına özen gösterilmelidir. Yakınlarının manevi desteği faydalı sonuçlar doğurur.

Ameliyat Sonrası Ömür Boyu İlaç Kullanmak Gerekir mi?

Ameliyat sonrası ilaç kullanımı işlemin sonucuna bağlıdır. İşlem sonrası nöbetler tamamen ortadan kalkabilir. Bu durumda ömür boyu ilaç kullanmak gerekmez. Fakat işlem sonrasında ilaçlara cevap verir düzeye de gelebilir. Böyle bir durumda ilaçlara devam edilir.

Epilepsi Ameliyatı Fiyatları Neye Göre Belirlenir?

Epilepsi ameliyatlarının fiyatları uygulamanın yapıldığı hastaneye, hastanede kalış süresine, ameliyatın yöntemine göre değişir.

Ameliyat Olanların Yorumlarını Takip Etmeli miyim?

Epilepsi hastalıkları herkeste farklı seyreder ve cerrahisinde de farklılıklar vardır. Bu yüzden sonuçlar ve süreçler de değişkendir. Hasta yorumları bu durum dikkate alınarak takip edilmelidir.

İlgili Organİlgili Bölüm
İlgili Tedaviler
Sara (Epilepsi) TedavisiEpilepsi Tedavisi