20'lik Diş Ameliyatı

    İnceleyen ve onaylayan: Dt. Mustafa Sercan Akat

    Sindirim sisteminin başlangıcında dişer yer alır. Sindirilen besinlerin kaba şekilde parçalanmasından sorumludurlar. İnsanların beslenme alışkanlıklarına ve genetik yapılarına göre dişler şekillenir. Dişlerin beslenme alışkanlıklarına göre şekillenmesi binlerce yıl almakta; bu şekillenme de genetik olarak vücutlarına işlenmektedir.

    İnsanların eti pişirmeyi öğrenmesi ve sonrasında da kolay parçalanabilen gıdalarla beslenmeye başlamasıyla beraber dişlerinin yapısında değişmeler oldu. Eskiye göre daha güçsüzleşen diş yapısından bazı dişler de eksilmeye başladı. Günümüzde insanlar gıdaya çok rahat ulaşabildiği ve gıdaları tüketirken ekstrem bir baskıya ihtiyaç duymadıkları için diş yapıları görece güçsüzdür. Ayrıca parçalama esnasında çok ihtiyaç duyulan baskı kuvvetini oluşturan bazı dişler de atıl durumdadır. Her insanda olmasa da insanların çoğunda 20’lik dişler çene içerisinde kalmakta, ağızın içine çıkış yapmamaktadır. Bunun temel sebebi de bu dişlere ihtiyaç olmayışıdır.

    20’lik Diş Ameliyatı Hakkında

    Dişlerin sindirim sistemine olan katkısı büyüktür. Midenin ve doğal olarak bağırsakların aşırı yorulmasını engellerler. Ayrıca yiyeceklere enzim ekleyerek sindirilmelerini kolaylaştırırlar. Bunun yanında estetik bir görünüm de dişler sayesinde kazanılabilir. Ayrıca konuşmanın kalitesi, diksiyonun düzgünlüğü de büyük oranda dişler ile alakalıdır. Dişlere karşı oluşan her türlü travma hali de bu fonksiyonların ortadan kalkmasına sebep olmaktadır.

    20’lik dişler azı dişlerin hemen arkasında, damağın içinde çıkar. Normalde yönü ağızın içine doğru olması gerekirken yatay bir pozisyona yerleşir. Bu yerleşmenin sonucu olarak da gelişimini diğer dişlere doğru sürdürür. Dişleri her iki taraftan da ciddi bir baskı altına aldığı için çene yapısının bozulmasına sebep olur. 20’lik diş ameliyatları da bu sorunun ortadan kalkması için uygulanan ameliyatlardır. Ameliyatların temel amacı diş yapısını korumak, yirmilik dişlerin yol açabileceği çürüme sorunlarını ortadan kaldırmak ve diş kayıplarını engellemektir. İnsanların, beslenme düzeninde ihtiyaç duymadığı diş yapılarının ameliyat ile alınması da herhangi bir fonksiyonel eksilmeye sebep olmamaktadır.

    20’lik Diş Nedir

    İnsanın doğumundan itibaren çene yapısı şekillenmeye başlar. İlk diş belirtileri, süt dişler ve ana dişler şeklinde devam eden süreç, belirli bir yaşa gelindikten sonra yirmilik dişlerin çıkmasıyla devam eder. Yirmilik dişler çene gelişiminin son halkasıdır. Her insan on sekiz ile otuz yaşları arasında yirmilik diş çıkarmaktadır. Ve yirmilik diş çıkaran insanların neredeyse yüzde sekseninde bu dişler çene kemiklerine gömülü vaziyettedir. Ayrıca bazı durumlarda dört adet yirmilik dişten bir ya da birkaç tanesi çıkarken diğerleri gömülü kalabilmektedir.

    Kişinin çene gelişiminde belli bir raddeye gelmesiyle beraber alt ve üst çenenin diplerinde, çene kemiklerinde diş yapıları oluşmaya başlar. Bu diş yapıları, evrim süreci dahilinde çıkacakları alanı kaybetmişlerdir. Bu sebepten ötürü de çıkmak için ya diğer dişleri zorlamak ya da yön değiştirmek zorundadırlar. Çıkmanın da yön değiştirmenin de çene yapısına zararı bulunmaktadır.

    Yirmilik dişlerin diğer dişlerden herhangi bir yapısal farkı bulunmamaktadır. Üçüncü azı dişleri olarak adlandırılan bu yapılar esasen çok faydalıdır ancak faydaları ile zararları karşılaştırıldığında çekilmeleri daha faydalı olarak görülmektedir.

    20’lik Diş Hangi Durumlarda Çekilir

    Her insanın ufak yaşlardan itibaren düzenli olarak diş kontrollerine gitmesi, diş sağlığına büyük önem vermesi gerekmektedir. Dişler oldukça yavaş yıpranan ancak yıprandıklarında da kolay kolay tedavi edilemeyen bölgelerdir. İnsanlar küçük yaşlardan itibaren diş sağlıklarına dikkat etseler de ellerinde olmayan sebeplerden dolayı dişlerinin çekilmesi gerekebilmektedir. Uzun süreler boyunca gelişimi yakından takip edilen ve çene yapısına yüzde yüz uyum sağlamadığı müddetçe kesinlikle çekilmesi gereken yegane diş grubu yirmilik dişlerdir. Yani en kısa tanımıyla yirmilik dişlerin tek bir koşul haricindeki tüm koşullarda çekilmesi gerektiğini söyleyebiliriz. Özel olarak ise:

    1. Yirmilik dişler her ne kadar çıkmasalar da çıkma ihtimalleri olan bölgede yıpranmalar oluşturabilmektedir. Bu yıpranmalara diş fırçası ile müdahale etmek zor olduğundan dolayı yemek artıkları birikmekte, biriken yemek artıkları da bölgeyi ve yakın bölgelerdeki diş yapılarını çürütmektedir. Böyle bir durumun varlığı halinde yirmilik dişler çekilir.
    2. Yirmilik dişler çoğu zaman çene kemiğine gömülü halde kalır. Bu oldukça büyük bir problemdir. Bölgede izole şekilde kalan yirmilik dişler enfeksiyon oluşturma riskine sahiptir. Böyle bir enfeksiyonun varlığına veya ihtimaline dair en ufak kanıt elde edilirse yirmilik dişler çekilir.
    3. Çenenin ve dişlerin fonksiyonlarını tam kapasite olarak yerine getirebilmeleri için yapılarının düzgün olması gerekmektedir. Çıkmayan yirmilik dişler, geriye kalan dişler üzerinde yanal baskı oluşturma kapasitesine sahiptir. Herhangi bir enfeksiyon veya çürük yapmasalar dahi yanal baskı oluşturmaya başlamalarıyla beraber çekilmeleri gerekmektedir.
    4. Azı dişlerini de etkileyen yoğun ağrı var ise yirmilik dişler çekilmektedir.
    5. Diğer dişlerin deformasyonundan dolayı protez diş uygulamasının bir çeşidi yapılacaksa ağızın genel olarak sağlıklı hale getirilmesi gerektiği için, uygulamanın sonuçlarını garantiye almak amacıyla yirmilik dişler çekilir.
    6. Bölgede kist varlığının röntgen ile tespit edilmesi sonrasında önce yirmilik dişler alınır sonrasında ise kist temizlenir.

    Sonuç olarak, yirmilik dişlerin fonksiyonel bozukluk yarattığı ya da yaratma ihtimali olduğu; dişlerin yatay ya da çapraz eksende geldiği her türlü durumda erken müdahale yapılarak yirmilik dişler alınır. Yirmilik dişler alınmadığı takdirde ciddi problemler ortaya çıkabilir.

    20’lik Diş Ameliyatı Nasıl Yapılır

    Yirmilik dişlerin ağız sağlığına veya çene fonksiyonlarına zarar verdiği ya da verme ihtimalinin bulunduğu tespiti yapıldıktan sonra hastanın yirmilik dişlerinin çekilmesi gerekmektedir. Yirmilik dişlerin çekilmesi tek bir operasyon şeklinde yapılmaz. Her ameliyatta hastanın bir dişi çekilir ve süreç şu şekilde işler:

    1. Hasta operasyon günü sabahtan hastaneye gider ve kayıt işlemlerini yaptırır.
    2. Sıra kendine geldiğinde adı okunarak ameliyathaneye çağrılır.
    3. Hijyenle alakalı önlemler alındıktan sonra hasta ameliyathaneye alınır.
    4. Ameliyathane, ciddi cerrahi operasyonların gerçekleştirildiği ameliyathaneden farklıdır. Dişçi koltuğunun olduğu, steril hale getirilmiş bir odadır. Tek farklı nokta operasyonu diş doktorunun değil, çene cerrahının yapıyor olmasıdır.
    5. Hastanın uygun pozisyonda koltuğa uzanmasından sonra anestezi işlemine geçilir.
    6. Anestezi dozu belirlenen hastanın damağına ve dişin çekileceği bölgeye ilaç enjekte edilir. Hasta enjeksiyon esnasında ufak bir acı hissedebilir.
    7. Bir süre beklendikten sonra operasyon bölgesinin tamamı birinci derecede; yakın bölgeler ise ikinci derecede uyuşur. Yani hastanın en ufak bir ağrı ya da acı hissetme ihtimali yoktur. Anestezi iğneleri yapıldıktan sonra uygun bir aletle çene bölgesinde nerelerin tam olarak uyuştuğu anlaşılır. Eğer tam uyuşma sağlanmamışsa bir müddet daha beklenir. Eğer anestezi etkisi azalıyorsa tekrar iğne yapılabilir.
    8. Gömülü dişlerde, duruma göre diş kırılarak çıkarılacağı için hastanın yüzüne ya da gözüne parça gelmemesi için örtü örtülür. Bu aynı zamanda hastanın psikolojik olarak kötü hissetmemesi için de önemlidir.
    9. Dişin çekileceği yerde, yirmilik dişin üzerini kapatan doku neşter ile kesilir ve yana ayrılır.
    10. Daha öncesinde röntgen ile görüntülenen diş bu sayede çıplak gözle görülebilir. Dişin büyüklüğü ve çenede yaptığı açı nasıl çıkarılacağını belirler.
    11. Diş bazen tek parça olarak, bazen iki parça olarak bazen de üç parça olarak çıkarılmaktadır.
    12. Dişin üst yapısı çıkarıldıktan sonra kök bölgesi de uygun aletler yardımıyla çıkarılır. Çıkarılırken kuvvet uygulandığı için alt ve üst çenede baskı hissetme ihtimali vardır hastanın.
    13. Kök yapısı da tamamen çıkarıldıktan sonra ayrılan et parçası uygun şekilde yerine dikilir. Ameliyatın toplam süresi on – yirmi dakika kadardır.
    14. Dikişler atıldıktan sonra hasta beş dakika kadar ameliyathanede dinlenir. Dinlenme sırasında ve sonrasında soğuk kompres uygulaması için buz verilir. Soğuk kompres birer dakika aralıklarla on dakika kadar uygulanır. Ayrıca ameliyatın yapıldığı gün buz uygulaması devam etmekte, hasta dokularına zarar vermeyecek şekilde bu uygulamayı devam ettirmelidir.
    15. Hasta beş dakika dinlendikten sonra diş doktoruna gider ve ağrı için reçetesini alır. Aynı reçete gargara ve antibiyotik de bulunmaktadır.
    16. Ayrıca hastanın yapması gerekenlere ve yapmaması gerekenlere dair bir broşür de hastaya verilmektedir.

    Operasyon sırasında hastanın olabildiğince rahat olması faydalı olacaktır. Bu rahatlık hem operasyonun konforunu hem de operasyondan sonraki konforu etkilemektedir. İyileşme süresinin uzayıp kısalması da büyük oranda bu rahatlamaya bağlıdır.

    20’lik Diş Çekim Fiyatları Ne Kadar

    Günümüzde neredeyse insanların tamamında gömülü ya da yarı gömülü yirmilik diş ile karşılaşmak mümkündür. Yani operasyonu yaptıran hasta sayısı ile bu konuda uzman olan doktor sayısı oldukça fazladır. Bu sebepten ötürü de ameliyat fiyatları oldukça uygundur. Ameliyatın fiyatı SGK tarafından da karşılandığı için hastaların ameliyat fiyatı konusunda endişe etmemesi gerekir. Yine de her hastanenin ve doktorun fiyat politikası farklı olduğundan dolayı bu konuda net bir fiyat vermek yanlış olacaktır. Türk Diş Hekimleri Birliği tarafından sabit bir fiyat politikası uygulanmaktadır. Eğer merak ediliyorsa ilgili kurumun sitesinden bu tarifeye ulaşılabilir. Operasyon fiyatının uygun olmasının bir diğer sebebi ise ameliyatın oldukça kısa sürüyor oluşudur. Hastaneler veya kliniklerde verilecek fiyatlar tek diş üzerindendir.

    20’lik Diş Ameliyatı Öncesi

    Yirmilik diş ameliyatının sayısı çekilecek yirmilik diş sayısına göre belirlenmektedir. Her operasyonda yalnızca bir diş çekildiği için, operasyon öncesindeki sürecin dört defa yaşanması muhtemeldir. Operasyon oldukça basittir ancak yine de cerrahi kesi altında yapılmaktadır. Bu sebepten ötürü muayene, planlama ve hazırlık süreçlerine olabildiğince dikkat edilmesi gerekmektedir.

    Yirmilik dişlerin çekilmesine karar verilirken hasta genelde uzun süredir takip edilmektedir. Yirmilik dişlerin sorun yaratacağının tespit edilmesiyle birlikte karar verilir ancak acil bir operasyon olmadığından dolayı hastanın uygunluk durumuna göre süreç ertelenebilir. Yine de yirmilik diş ameliyatının çok ertelenmemesinde ağız ve çene sağlığı açısından fayda vardır.

    Diş Muayenesi ve Tetkikler

    Yirmilik dişler genelde on sekiz ile otuz yaşları arasında çıkmaktadır. Bazı istisnalarda ise çok daha farklı yaşlarda gelişim görülebilir. Kişide yirmilik dişlerin çıkmaya başlamasıyla birlikte iki tip süreç gelişebilir. Ya dişler sorunsuz olarak, çene yapısı ile yüzde yüz uyumlu olarak çıkar ya da çıkmaz. Çıkmadığı durumlarda tespitin doğru yapılması kolaydır.

    Hasta ağrı ya da acı gibi şikayetlerle doktora başvurduğunda, ağrının olduğu bölgeden hareketle panoramik diş filmi alınır.

    Dört adet yirmilik diş bu film ile net olarak görülebilir. Açı, büyüklük gibi bilgiler de rahatça elde edilebilir. Ayrıca çürük ve enfeksiyon gelişimini tespit etmek de mümkündür. Hastanın sorunlarının altında yatan temel sebebin yirmilik dişler olduğunun tespitinden sonra ameliyat kararı alınır.

    Ameliyatın Planlanması

    Hastanın ameliyat alınacağının kesinleşmesinden sonra yirmilik dişlerin hangi sıra ile çekileceğine karar verilir. Sıralamanın belirlenmesinde sorun derecesi önemlidir. Dişin tam gömülü mü yoksa yarı gömülü mü olduğuna bakılır. Sıranın belirlenmesinden sonra ise hastanın takvimine uyan bir plan yapılır. Her iki diş arasında bir ya da iki ay süre bırakılarak tüm yirmilik dişler çekilebilir.

    Operasyon uygulaması standart olduğu için ekstra bir planlamaya ihtiyaç duyulmaz. Hastanın tansiyon değerlerinin ve kan değerlerinin ölçülmesi yeterlidir ki çoğu durumda buna bile gerek duyulmaz.

    20’lik Diş Ameliyatı Sonrası

    Hastanın hastaneye gelmesi ile operasyonun yapılması ve taburcu edilmesi aynı gündür. Operasyon yaklaşık olarak on dakika kadar sürer ve sonrasında hasta yarım saat hastanede kalır. Herhangi bir sorununun olmaması durumunda ise gerekli talimatlarla evine gönderilir. Ameliyattan sonraki süreci ikiye ayırmak mümkündür. Ameliyat ve sonrasındaki iki gün ile bu ikin günden sonraki beş günlük süreç. Tüm bu süreç dahilinde operasyonun tüm sonuçları gözlemlenebilir.

    Ameliyat Günü

    Operasyon basit, ağrısız ve acısız olduğundan dolayı hastaların ameliyat günü strese girmemesi faydalı olacaktır. Stres unsuru operasyondan sonraki iyileşme sürecini etkilemektedir. Hasta randevu saatinden bir saat önce hastaneye gelir.

    Önceki gün ya da sabahtan yapması gereken herhangi bir hazırlık bulunmaz. Yalnızca dişini fırçalamış ve sonrasında gargara yapmış olması faydalı olacaktır. Operasyon için sıra beklenir, operasyon gerçekleşir ve hasta çene cerrahisinden sonra diş doktoruna gider. Ameliyatın sonuçlarına dair bilgilendirilir. Dikkat etmesi gerekenleri içeren bir broşür kendine verilir. Ayrıca çeşitli ilaçlar da reçete edilir. Reçete edilen ilaçların amacı riskleri ortadan kaldırmak ve iyileşme sürecini daha konforlu hale getirmektir.

    Ağrı

    Operasyon sırasında hastanın acı ve ağrı eşiğine göre değişen miktarda anestezi ilacı enjekte edilir. Hastanın çenesi, dili, yanağı ve kulağına doğru uzanan geniş bir bölge bu ilacın etkisiyle tamamen uyuşur. Hastanın bu ilacın etkisiyle herhangi bir acı ya ağrı hissetmesi söz konusu değildir. Operasyondan sonra şişmeyi engellemek için uygulanan buz aynı zamanda acının da azalmasını sağlar. Operasyondan sonra anestezi ilaçlarının etkisi bir saat kadar daha devam eder. Bu sırada hastaya ağrı kesici verilir. Sonrasında ise ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. Bu ilaçlar güçlü ağrı kesicilerdir ve hastanın acı hissetmesinin önüne geçerler.

    Kısacası, operasyondan sonra ağrı oluşma ihtimali bulunsa da güçlü ağrı kesiciler ile bu önlenir. Eğer ağrı kesiciler önerilen dozda kullanılmazsa hafif ağrı hissetmek söz konusu olabilmektedir. Ağrı kesiciler doğru dozda kullanılıyor olmasına rağmen şiddetli ve anlık ağrı var ise doktora başvurulmalıdır. Dikkat edilmesi gereken nokta ise kanı akışkan hale getiren ağrı kesicilerin kesinlikle alınmaması gerektiğidir.

    Kanama

    Yirmilik dişin çene kemiğinden alınabilmesi için üzerini kapatan dokunun kesilmesi gerekmektedir. Doku kesilir, diş parçalanarak alınır ve doku dikişler ile kapatılır. Operasyonun bitmesine yakın da dikişlere tampon uygulanır. Tamponun temel amacı bölgeyi korumak ve kanamayı azaltmaktır. Ancak bazı durumlarda, travmaya veya yanlış uygulamaya bağlı olarak şiddetli kanama görülebilir. Bu durumda doktora başvurulmalıdır. Eğer hafif bir kanama var ise bu olağandır ve genelde altı saat ile bir gün arasında devam etmektedir. Kanamanın artıp azalmasındaki temel faktör tamponun varlığıdır.

    Tampon çok hareket ettirilir ya da sürekli değiştirilirse pıhtılaşan kan tabakası oynayacağı için tekrar kanama görülebilmektedir.

    Besin Tüketimi

    Operasyondan sonra dikişlerin iyileşmesini sağlayacak temel unsur ilgili bölgede tampon altında oluşacak kan pıhtısıdır. Bu kan pıhtısının oluşması için de bir süreliğine değil yemek, su dahi tüketilmemelidir. Operasyonun hemen sonrasında üç saat kadar kesinlikle ağıza herhangi bir madde alınmamalı; tampon da yarım saat – bir saat kadar bölgeye bastırılmalıdır.

    Ayrıca anestezinin etkisiyle bölgenin hala uyuşuk olma ihtimali vardır. Bu, çoğu zaman hissedilebilir değildir. Yemek yerken dilin ya da bölgede herhangi bir başka yerin ısırılması söz konusudur. Yani en azından bu uyuşukluk tamamen gidene kadar besin tüketilmemesi faydalı olacaktır. Ameliyat günü ısırılmasına gerek olmayan sıvı gıdaların tüketilmesi gerekir. Ayrıca sıvıların aşırı sıcak ya da aşırı sıcak olmaması gerekmektedir.

    İlaç Kullanımı

    Operasyondan sonra ağız sağlığının korunması, ağrının kesilmesi ve hijyenin tam olarak sağlanabilmesi için çeşitli ilaçlar yazılmaktadır. Ağız bölgesi dışsal etkilere çok açık olduğundan dolayı enfeksiyon riski yüksektir. Bu riskin büyük oranda ortadan kaldırılabilmesi için antibiyotikler verilir. Ayrıca yoğun ağrının ortadan kaldırılması ve hasta konforunun sağlanması için ağrı kesiciler yazılmaktadır. Son olarak ise ameliyat gününden itibaren kullanılmaya başlanacak olan gargaralar yer almaktadır. Ağız hijyeninin tam olarak sağlanması için gargara olmazsa olmazdır. Bunun dışında diş doktoru tarafından başka ilaçlar da reçete edilebilir. Reçete edilen ilaçlar hastanın yaşı ve fiziki durumu ile alakalıdır.

    İlaç kullanımı sırasında dikkat edilmesi gereken temel nokta dozun aşılmaması gerektiğidir. İlaçlar doğru miktarda ve doğru zamanda kullanılmalı; beklenmeyen etkiler oluşsa dahi bu kural bozulmamalıdır. Çünkü, örneğin ağrı kesicilerin yoğun kullanımı etkisini azaltmaktadır.

    Riskler, Yan Etkiler ve Komplikasyonlar

    Yirmilik dişlerin çekilmesinden sonra cerrahi müdahaleye bağlı olarak çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir. Ağız bölgesinin dışsal etkilere çok açık olması ve hijyeni noktasında sıkıntılar yaşanması bu sorunların başlıca sebebidir. Ayrıca operasyon her ne kadar çok fazla uygulansa da zaman zaman uygulamaya bağlı hatalardan dolayı komplikasyonlar gelişebilmektedir.

    Operasyon basittir ancak operasyondan sonra ciddi dikkat gerekmektedir. Dikkatin azıcık kaybedildiği durumlarda dahi anlık olarak komplikasyonlar gelişebilmektedir.

    İyi bir hastane, iyi bir çene cerrahı ve süreç yönetimi sayesinde riskler, yan etkiler ve komplikasyonlar sıfıra indirilebilir. Ayıca unutulmaması gereken nokta, yirmilik dişlerin çekilmediği durumlarda çok daha büyük risklerin mevcut olduğudur. Dişlerin tamamen kaybedilmesine, çene sağlığının bozulmasına kadar giden bir sürece gebedir gömülü yirmilik dişler. Bu sebepten ötürü de hastaların operasyondan sonraki sorunları düşünerek ameliyatı ertelemeleri yanlış olacaktır. Veriler göstermektedir ki yirmilik diş çekimi ameliyatlarından sonra komplikasyon oluşma riski düşüktür.

    Enfeksiyon

    Operasyondan sonra hijyene dikkat edilmediği, verilen ilaçlar doğru dozlarda kullanılmadığında ortaya çıkabilecek en büyük komplikasyon enfeksiyondur. Dikişli bölgeden giren mikroorganizmalar bölgede üremeye başlar. Üredikçe şişlik gelişir. Şişlik geliştikçe de bölgede ağrı artar. Operasyondan sonra antibiyotiklerin veriliyor olmasının altında yatan temel sebep enfeksiyon riskidir. Enfeksiyonun en net belirtisi artan şişlikle beraber şiddetlenen ağrıdır. Eğer ağrı çok şiddetliyse mutlaka doktora başvurulmalıdır. Bölgenin steril hale getirilmesi, pansumanın değiştirilmesi ve yeni ilaçlar reçete edilmesi için…

    İltihap ve Apse

    Çekim yapılan bölgenin mikroorganizmalar tarafından ele geçirilmesinden sonra bağışıklık sistemi bölgede mücadeleye başlar. Gerekli hücreler bölgeye gönderilir ve mikroorganizmalarla savaşa başlaması sağlanır. Ancak bir süre sonra bu o kadar yoğunlaşır ki bölgede birikme olur. İltihap sanıldığının aksine mikroorganizmaların değil, vücudun ürettiği bir sıvıdır. Sıvı birikimi arttıkça şişlik de artar. Sonrasında ise uygun bir boşluktan bu sıvı boşalır. Bu boşalan sıvıya da apse adı verilmektedir.

    Şişlik

    Şişlik iki temel ve iki yan sebebe bağlı olarak gelişen, gelişmesi de büyük bir olasılık olan yan etkidir. Şişlik enfeksiyona, iltihaba, ödeme ve travmaya bağlı olarak gelişebilir. İlk üç durumun gerçekleşmediği durumlarda travmaya bağlı şişlik kesinlikle gerçekleşmektedir. Enfeksiyona ve iltihaba bağlı şişlik antibiyotik tedavisi yapılana kadar kalır ve gün geçtikçe kötüleşir. Ödeme bağlı şişlik genelde üç – dört gün sonra kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. Travmaya bağlı şişlik ise ilk gün maksimum seviyeye ulaşmakta, üçüncü güne kadar da tamamen yok olmaktadır.

    Kemik İltihabı

    Yirmilik dişlerin çekilmesinden sonra bölgenin yaklaşık bir haftada büyük oranda iyileşmesi beklenir. Bu sürenin uzaması bazen de tamamen durması halinde ise kemik iltihabından bahsetmek söz konusudur. Genelde alt çenede gelişen kemik iltihabı, mikroorganizmaların kemiği ele geçirmeye başlamasıdır. Genelde hijyene dikkat edilmediği durumlarda ortaya çıkar. Tedavisi için bölgenin steril hale getirilmesi, gerekli düzeltmelerin yapılması gerekmektedir. Geçmeyen ağrı, çene fonksiyonlarında bozulma, baskı artınca şiddetlenen ağrı, kötü ağız kokusu başlıca belirtileridir. Nadiren karşılaşılan bir komplikasyondur.

    Şiddetli Ağrı ve Kanama

    Operasyonun tamamlanmasından sonra ağrının ve acının gelmesi söz konusudur. Ancak bu ağrı ve acı hissi güçlü ağrı kesiciler ile uzaklaştırılmaktadır. Hasta yaklaşık bir hafta, duruma göre de iki hafta boyunca bu ağrı kesicileri kullanmakta; iyileşme sürecini de bu ilaçlar sayesinde konforlu şekilde atlatmaktadır. Ancak iltihap, enfeksiyon, travma gibi durumlara bağlı olarak şiddetli ağrı görülebilir. Ağrı kesiciler ile tamamen kesilmeyen ağrı durumunda acilen doktora başvurulmalıdır. Bazı durumlarda ise yine aynı sebeplere bağlı olarak sürekli kanama ile karşılaşılabilir. Genelde ilk günün sonundan itibaren kanama olması beklenmez. Eğer böyle bir kanama söz konusu ise mutlaka doktora başvurulmalıdır.

    Dikkat Edilmesi Gerekenler

    Yirmilik diş ameliyatlarının öncesi oldukça basittir. Hastanın ekstra bir efor sarf etmesi gerekmez. Planlanan gün ve saatte hastaneye gelmesi yeterlidir. Aynı şekilde operasyon sırasında da ekstra bir çabaya gerek yoktur. Operasyon oldukça basittir ve kısa sürer. Ancak operasyondan sonra kontrol tamamen hastaya geçtiği için birçok husus devreye girer. Operasyondan sonra diş hekimi tarafından dikkat edilmesi gerekenlerin yazdığı bir liste verilir. Hasta buradaki önerilere uymalı, yasaklardan ise kaçınmalıdır. Bunlara uymadığı takdirde komplikasyon riski artmaktadır. Nadiren de olsa çene yapısında kalıcı sorunlar görülebilmektedir. Operasyondan sonra uygulanan operasyonun mahiyetine ve hastaya göre değişmekle birlikte genel olarak dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

    1. Ameliyattan sonra ağzınıza tampon yerleştirilir. Bu tampon operasyon bölgesini doğrudan temaslardan korumak amacıyla yerleştirilmiştir. Bu amaca uygun olarak davranmak oldukça önemlidir. Yani çene her türlü travmadan uzak tutulmalıdır.
    2. Dikişlerin üzerinde pıhtı oluşması gerekir. Kanamayı durduran ve iyileşme sürecini başlatan bu pıhtıdır. Pıhtının çözülmesini, kaymasını ya da oluşmamasını sağlayacak her türlü davranıştan uzak durmak faydalı olacaktır. Pansumanın sürekli değiştirilmesi, değiştirilmese bile hareket ettirilmesi bu davranışlara örnek olarak verilebilir.
    3. Operasyondan sonra sıvı ihtiyacı çok yüksek olsa bile üç saat kadar sıvı tüketilmemelidir. Bunun temel sebebi de pıhtı oluşumu ile alakalıdır.
    4. Operasyondan sonra yerleştirilen tamponun hafif bir baskı ile bölgeye bastırılması faydalı olacaktır.
    5. Kanı sulandıran her türlü besinden ve ağrı kesiciden uzak durulmalıdır.
    6. Operasyondan sonra üç gün kadar sigara tüketilmesi kesinlikle yasaktır. Ayrıca metabolizmaya olan etkilerinden dolayı alkol de üç gün kadar yasaktır.
    7. Dil veya her hangi başka bir alet ile çekilen dişin olduğu bölge karıştırılmamalıdır. Özellikle dilin teması noktasında azami özen gösterilmelidir. Bu hem hijyen hem de travma riski açısından önemli bir tavsiyedir.
    8. Operasyondan sonra uyuşukluk hissi tamamen geçene kadar sıvı ya da katı besin tüketilmemelidir. Operasyondan sonra ilk gün sıvı, ikinci gün püre ve üçüncü gün katı besinler tüketilmelidir.
    9. Operasyondan sonra bir hafta kadar çok sıcak ya da çok soğuk hiçbir şey tüketilmemelidir.
    10. İlk gün boyunca olabildiğince uzun süre (buz yanığına mahal vermeden) buz uygulaması yapılmalıdır.
    11. İkinci günden itibaren ağız bakımına özen gösterilmelidir. Diş fırçalanmalı, gargara yapılmalıdır.
    12. Kanama ihtimalini azaltmak için uyurken başın kalp seviyesinden yukarıda tutulması faydalı olacaktır.
    13. Operasyondan sonra ilaçların dozlarına dikkat edilmelidir. Ayrıca kontrol günü kaçırılmamalıdır.
    14. İstirahat edilen süreç boyunca sürekli yatılmaması gerekmektedir. Zaman zaman oturulmalı, zaman zaman da yürünmelidir.

      Sık Sorulan Sorular

      Her insan hayatının bir dönemin diş ağrıları ile, insanların yüzde doksanı da yirmilik diş problemi ile karşılaşmaktadır. Psikolojik olarak baskı altında olunan bir ameliyat olduğu için ameliyat öncesi, anı ve sonrası için insanların kafasında birçok soru belirebilmektedir. İnsanların dişçiden korkmaları, yirmilik diş ameliyatını büyütmeleri bu soruların başlıca sebepleridir. Tüm bunlara dair spesifik başlıklar altında cevapların verilmesi faydalı olacaktır.

      20’lik dişlerin çekilmesi gerekli midir?

      Yirmilik dişler modern insanın hayatına herhangi bir katkı sunmamaktadır. Evrim süreci dahilinde çenenin normalden daha küçük hale gelmesi, çene kemiğinde yirmilik dişlere yer kalmaması ile sonuçlanmıştır. Her ne kadar çene kemiğinde yer olmasa da genetik olarak bu dişlerin gelişiyor olması çok ciddi bir problemdir. İnsanların yaklaşık yüzde doksan beşinde yirmilik dişler sorun oluşturmaktadır.

    Genelde yirmili yaşlar boyunca yirmilik dişlerin oluşumuyla alakalı sorunlar yaşanır. Ara sıra görülen ağrı, apse ve buna benzer sorunlar. Yirmilik dişler en ufak sorun oluşturmuyor olsa dahi uzun vadeli olarak çene sağlığını ciddi biçimde etkilemektedir. Çıkamadıkları ve yatay eksende (bazen de çapraz) geliştikleri için diğer tüm dişleri yanal baskı altına alırlar.

    Ayrıca bulundukları bölgede kist oluşturabilirler. Enfeksiyon, diş çürümesi, çenenin açılmasında zorluklar yaşanması da diğer problemlerdir. Yani, sorun oluşturmuyor dahi olsa, çene kemiği ile yüzde yüz uyum sağlamayan tüm yirmilik dişler kesinlikle çekilmelidir.

    20’lik dişler kaç adettir?

    Yirmilik dişler toplamda dört adettir. Alt ve üst çenede ikişer adet; sağ ve solda da ikişer adet olacak şekilde ağzın dört tarafında bulunurlar. İkinci azı dişlerin hemen yanına konumlanırlar. Çenesi küçük insanlarda yanal veya çapraz gelişim gösterdiklerinden dolayı ağız içine çıkmazlar. Çene kemiğine gömülü şekilde kalırlar. Bu sebepten ötürü de yirmilik dişlerin çekilmesi gerekmektedir.

    Evrim süreci hala devam ettiği için bazı insanlarda yirmilik dişler hiç görülmeyebilir. Ayrıca alt çenede yirmilik dişin bulunduğu ancak üst çenede bulunmadığı vakalarla da karşılaşılmaktadır. Bu dişlere olan ihtiyacın tamamen bitmesinden ötürü yavaş yavaş ortadan kalkmaktadırlar.

    20’lik diş kaç yaşında çıkar? En uygun yaş kaçtır?

    Sahadan toplanan veriler yirmilik dişlerin genelde on sekiz ile yirmi dört yaşları arasında çıktığını göstermektedir. En ideal yaş olarak dişin de isminden hareketle yirmi gösterilir. Ancak yirmilik dişlerin on beş yaşında da çıkması mümkündür. Aynı şekilde yetmiş yaşında yirmilik diş çıkaran hastalar da bulunmaktadır.

    Yine de yapılacak müdahalelerden sonra kolay düzeltme yapılabilmesi, verdiği zararların minimumda tutulabilmesi için yirmi beş yaşından önce çıkması ideal olarak kabul edilir.

    20’lik diş çekimi sonrası ağız bakımı nasıl yapılır?

    Yirmilik diş ameliyatlarından sonra çekilen bölgeye beş – altı dikiş içeren bir kesi açılır. Ayrıca tampon yerleştirilir ve iyileşme sürecine girilir. İyileşme süreci boyunca ilgili bölgenin travmalardan korunması kadar önemli olan bir diğer husus ise hijyendir. Hijyeni yakalamanın yolu da ağız sağlığından geçmektedir.

    Operasyondan sonra doktorunuz tarafından gargara reçete edilecektir. İlk gün ağıza herhangi bir uygulama yapılması tavsiye edilmez. İkinci günden itibaren ise doktorun reçete ettiği gargara kullanılmalı, dişler de çekim yapılan bölge hariç tutularak fırçalanmalıdır. Operasyondan sonraki üçüncü günden itibaren ise dişlerin tamamı dikkatlice fırçalanmalıdır. Diş ipi kullanılması da ayrıca tavsiye edilir.

    20’lik gömülü dişler çekilmezse ne olur?

    Çene kemiği küçük olan kişilerde yirmilik dişler ağız içine doğru gelişim göstermez. Çene kemiği içinde çapraz ya da yanal bir gelişim sergilerler. Normalde olmamaları gereken bir bölgede bulunuyor olmalarından dolayı mutlaka çekilmeleri gerekmektedir. Çekilmediklerinde ise ağız sağlığını büsbütün tehlikeye atan komplikasyonlar geliştirebilirler. Yirmilik gömülü dişler çekilmediği takdirde şu sorunlar ortaya çıkabilmektedir:

    1. Yirmilik dişler çene kemiğinde büyürken ağız içine doğru çıkmasa da buradaki dokuları havaya kaldırabilmektedir. Besin tüketiminden sonra bu bölgelere gelen artıklar diş fırçası ile temizlenememekte; bir süre sonra da enfeksiyona, çürümelere sebep olabilmektedirler.
    2. Yirmilik dişlerin çıktığı bölgelerde ciddi enfeksiyonlar, çürümeler, apseler ve ödemler ile karşılaşmak mümkündür.
    3. Yirmilik dişler çene fonksiyonlarını bozabilmektedir. Çenenin açılırken ya da kapanırken sorun yaşaması, açılırken ya da kapanırken acı hissedilmesi ve sesler gelmesi, çiğnemenin bozulması bu bozulmaya örnek olarak verilebilir.
    4. Çene kemiği üzerinde sıralanan diğer dişlere baskı uygulayan yirmilik dişlerin onların yamulmasına sebep olabilmektedir.

      20’lik diş ameliyatı zor mu? Canım çok yanar mı?

      Yirmilik diş ameliyatları ülkemizdeki dişçi korkusundan dolayı inanılmaz bir şehir efsanesine dönüşmüş durumdadır. Tüm diş çekme operasyonları içerisinde belki de en basit olan uygulama yirmilik dişlerin çekilmesidir. Hastanın hastaneye girmesi ile çıkması arasında yarım saat vardır. Operasyon sırasında hastanın çenesi ve ilgili bölgeleri tamamen uyuştuğu için en ufak bir ağrı ya da acı oluşmamaktadır. Operasyondan sonra da hastanın kendini iyi hissetmesi için birçok ilaç verilmektedir. Eğer ekstrem bir durum olmazsa yirmilik diş ameliyatı sırasında ya sonrasında acı hissedilmez. Bu sebepten ötürü de yirmilik diş ameliyatları oldukça kolay ameliyatlardır. Uygulama sayısının çok yüksek olmasından dolayı bu işte uzman çene cerrahlarının sayısı oldukça fazladır.

      20’lik dişlerin tamamı aynı anda mı çekilir?

      Hastanın yoğun bir psikolojik baskı altına alınmaması, besin tüketiminin bir anda engellenmemesi, vücudun aşırı yorulmaması ve diğer bazı sebeplerden dolayı yirmilik dişler tek tek alınmaktadır. Ekstrem durumlarda aynı anda iki adet yirmilik dişin alınması da söz konusudur. Ancak doğal bir süreç gelişiyorsa, operasyonun planlama aşamasında dört adet müdahale yapılacağı söylenir. Yani, hastaların yüzde doksan dokuzunda aynı anda dört ya da iki adet yirmilik diş alınması söz konusu değildir. En ideal rakam her seferinde bir adet yirmilik dişin alınmasıdır. Böylece hasta yoğun bir fiziki ve psikolojik baskı altına alınmaz. Sosyal yaşamında koparılmaz, beslenme alışkanlıklarına ket vurulmaz.

      20’lik dişlerin çekilmesi konuşmayı etkiler mi?

      Yirmilik diş ameliyatlarından önce ön dişler baskı altında olduğu için S ve Ş harflerinin söylenmesinde sorunlar oluşabilmektedir. Operasyondan sonra ilk üç gün hafif kanama, hafif ağrı ve şişliğe bağlı olarak ufak konuşma problemleri oluşabilir. Üç günlük sürenin sonunda ise konuşma eskiye oranla daha da düzelecektir. Çene yapısının rahatlaması bu etkinin oluşmasında etkilidir.

      20’lik dişlerin çekilmesi çene ve yüz anatomisini değiştirir mi?

      Yirmilik dişlerin çenenin dıştan görünümüne olan etkisi oldukça düşüktür. Yine de arka azı dişleri etrafında çok hafif bir şişlikten bahsetmek mümkündür. Yirmilik dişlerin alınmasından sonra bu belli belirsiz olan şişlik tamamen ortadan kalkar. Bunun dışında, ön dişler üzerindeki baskının kalkmasından dolayı çene yapısı normale doğru evrilmeye devam eder. Bunun dışında çene veya yüz anatomisinde herhangi bir değişiklikten bahsetmek söz konusu değildir.

      20’lik diş ameliyatı sonrasında kalıcı hissizlik ya da duyu kaybı oluşur mu?

      Yirmilik diş ameliyatlarından sonra eğer diş köklerindeki sinirlere yanlış bir müdahale yapılmamış ise kalıcı hissizlik halinin oluşması mümkün değildir. Anesteziye bağlı olarak gelişen hissizlik operasyondan üç – dört saat sonra tamamen ortadan kalkmaktadır. Eğer böyle bir hissizlik hali bir günden uzun sürüyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

      20’lik diş çekimi ile normal diş çekimi arasında fark var mı?

      Normal diş çekimlerinde dişin büyük bir bölümü dışarıda, kök kısmı ise içeride yer almaktadır. Yirmilik dişlerde ise durum tam tersidir. Çoğu zaman dişin tamamı çene kemiğinin içerisine gömülmüş durumdadır. Normal diş çekme işlemleri diş doktorları tarafından yapılır. Bu işlemlerde çene kemiğine yapılan müdahale çok sınırlıdır. Doğal olarak da operasyonlar basittir. Konfor yüksektir, hastanın ya da doktorun ekstra bir çaba içine girmesi gerekmez.

    Yirmilik diş ameliyatlarında ise müdahale çene kemiğine yapılır. Operasyonu yapan doktor çene cerrahıdır. Diş bölgeden parçalanarak çıkarılır. Parçalamanın sorunsuz olması için de diş etinin kesilmesi gerekir. Yani, diş çekimi ile yirmilik diş çekimi arasında fark bulunmaktadır. Yine de iki tür diş çekiminin de oldukça basit ve acısız olduğunu söylemek mümkündür.

    İlgili Bölüm